نسبت آنی : این نسبت از تقسیم دارایی های آنی بر بدهی های جاری بدست می آید.
برای تعیین اینکه دارایی آنی تا چه اندازه بدهی جاری را فرا می گیرد از نسبت آنی استفاده میشود. دارایی های آنی آن دسته از دارایی های جاری است که به سرعت قابل تبدیل به نقد است. در این بررسی برای محاسبه دارایی های آنی، موجودی مواد و کالا، پیش پرداخت ها، سپرده و سفارشات از داراییهای جاری کسر شده است.

نسبت های فعالیت و کارآیی : این نسبت ها کارآیی مدیران را در استفاده از منابع مالی در اختیار نشان می دهند. این نسبت ها از حاصل تقسیم فروش به یکی از اقلام ترازنامه بدست می آیند. به عبارت دیگر، این نسبت ها میزان مشارکت حسابها در تحقق فروش را نشان میدهند. که مهمترین این نسبتها عبارتند از :
نسبت متوسط دوره وصول مطالبات : هرگاه حاصل ضرب متوسط مطالبات در تعداد روز سال (۳۶۵ روز) را بر فروش نسیه سالانه تقسیم کنیم این نسبت بدست می آید. با محاسبه این نسبت میتوان زمان یا تعداد روزهایی که طول می کشد تا شرکت مطالبات خود را وصول کند مشخص کرد. و با این نسبت می توان رابطه بین فروش های نسیه و مطالبات کوتاه-مدت شرکت را تعیین کرد و یا به عبارت دیگر می توان گفت متوسط مدتی را که فروش شروع و به وصول مطالبات می انجامد را می توان با بهره گرفتن از نسبت دوره وصول مطالبات نشان داد.
نسبت گردش دارایی : این نسبت از تقسیم فروش خالص بر کل دارایی ها بدست می آید.
این نسبت میزان و اثر گردش دارایی را در تحصیل درآمد نشان می دهد و در مقایسه با گذشته حکایت از این می کند که آیا افزایش دارایی ها با افزایش فروش ملازمه داشته است یا خیر.
با فرض ثابت ماندن قیمت ها هنگامی که شرکت ها به ظرفیت تولیدی خود برسند، این نسبت به حداکثر خواهد رسید. کاهش این نسبت احتمالاً نشانه کاهش حجم فعالیت شرکت است و پایین آمدن گردش کل دارایی ها می تواند نوعی اخطار تلقی گردد.
۱-۱۵-۲: ریسک اعتباری
ریسک اعتباری عبارت است از احتمال تعویق، مشکوک بودن وصول یا عدم وصول اصل و سود تسهیلات مالی که در قالب تسهیلات به متقاضیان ارائه می گردد. از مهمترین رویکرد جهت کاهش خسارت های ریسک اعتباری، شناسایی، سنجش درجه و طبقه بندی اعتباری مشتریان میباشد که اصطلاحاً به آن اعتبارسنجی گویند. برآن اساس هرکدام از متقاضیان تسهیلات دارای یک درجه اعتبار می باشد که آن نوعی برآورد از عملکرد و بازپرداخت تسهیلات درخواستی متقاضی می باشد.
اساس کار اعتبار سنجی بر مبنای داده کاوی بنیان نهاده شده است و در فرایند اعتبار سنجی، مشتریان بر اساس شاخص ها و ویژگی های مختلفی مورد ارزیابی و رتبه بندی قرار می گیرند. این رتبه یا امتیاز در واقع نمایانگر اعتبار مالی مشتری است که بانک می تواند بر اساس آن نسبت به ارائه خدمات به مشتری خیلی سریع و دقیق تر تصمیم گیری کند.
۱-۱۵-۳: داده کاوی
تعریف های متفاوتی از داده کاوی وجود دارد ولی تعریفی که در اکثر مراجع به اشتراک ذکر شده عبارت است از “استخراج اطلاعات و دانش و کشف الگوهای پنهان از یک پایگاه داده های بسیار بزرگ و پیچیده".
هدف داده کاوی این است که ارتباطات و الگوهای معتبر، جدید، قابل استفاده، و قابل درک را از میان داده ها استخراج کند.
فرایند داده کاوی به دو قسمت تقسیم می شود : ۱- داده کاوی توصیفی ۲- داده کاوی پیش گویانه
داده کاوی توصیفی به توصیف روابط الگوها و مدل های پنهان در حجم زیادی از داده میپردازد. در صورتی که داده کاوی پیش گویی کننده به کشف الگوها و روابط ناشناخته در میان انبوه داده ها اشاره دارد. فرایند داده کاوی دارای ابزارهایی است که می توان آنها را در این دو قسمت قرار داد. بدین ترتیب که فعالیت های طبقه بندی، رگرسیون، تحلیل سری های زمانی و تخمین در حوزه داده کاوی پیش گویی کننده هستند و فعالیت های خوشه بندی، خلاصه سازی، کشف توالی و قوانین وابستگی در بخش داده کاوی توصیفی قرار دارند.
۱-۱۵-۴: ماشین بردارپشتیبان
متد دیگری که در سالهای گذشته در زمینه ارزیابی وضعیت اعتبار مشتریان بسیار مورد توجه محققان بوده است، ماشین بردارپشتیبان است. این متد یک متد ریاضی قوی در دسته بندی است. متدی شبیه به شبکه های عصبی که به جای خط جدا کننده بدنبال بهترین خط جدا کننده است که دارای حداکثر حاشیه باشد. یعنی بهترین خط جدا کننده ای که با نزدیکترین نقطه کمترین فاصله را داشته باشد. در ماشین بردارپشتیبان انتخاب بهینه ویژگی ها در دقت مدل تأثیر بسزایی دارد از این رو در سالهای گذشته بسیاری از تحقیقات بر روی ماشین بردارپشتیبان، بر روی انتخاب بهینه پارامترها متمرکز می باشند.
تکنیک های یادگیری ماشینی بخشی از علم هوش مصنوعی به شمار می آیند. هوش مصنوعی به طور مؤثر و موفقی در گستره وسیعی از شاخه های تجاری همچون بازاریابی، حسابداری، سیستمهای اطلاعاتی مدیریت و مدیریت تولید بکار گرفته می شود. در اکثر تحقیقات از روش های یادگیری ماشینی برای پیش بینی تغییرات آتی سهام، بحران های مالی، ورشکستگی، شناسایی کلاهبرداری کارت های اعتباری بکار گرفته می شود.
۱-۱۵-۵: درخت تصمیم
درخت تصمیم یکی از ابزارهای قوی و متداول برای دسته بندی و پیش بینی می باشد. درخت- تصمیم گیری بر خلاف شبکه های عصبی به تولید قانون می پردازد. یعنی درخت تصمیم گیری پیش بینی خود را در قالب یک سری قوانین توضیح می دهد در حالیکه در شبکه های عصبی تنها پیش بینی نهایی بیان می شود و چگونگی آن در خود شبکه پنهان باقی می ماند.
درختان تصمیم گیری تنها مقادیر ویژگی های گسسته را توسط متغیر هدف (ویژگی کلاس یا ویژگی وابسته) پیش گویی می کند. این پیش گویی توسط متغیر کلاس که ویژگی هدف یا ویژگی وابسته نیز نامیده می شود، صورت می گیرد. مقادیر ویزگی هدف، وابسته به مقادیر متغیرهای (ویژگیهای) مستقل (توصیف کننده) و وجود آنها در ساختار درخت تصمیم گیری است.
۱-۱۵-۶: شبکه های عصبی
این شبکه ها ابزارهایی هستند که در موارد پیش بینی ، خوشه بندی و تخمین کاربرد دارند. جذابیت شبکه های عصبی در این است که آنها بوسیله مدلسازی ارتباطات عصبی مغز انسان در کامپیوترهای دیجیتالی پلی برای فاصله موجود ایجاد می کنند.
برای شناخت الگوهایی که در داده ها وجود دارند بسیار مفید هستند، خصوصاً در مواقعی که نوع رابطه بین هدف (به عنوان مثال ارزیابی وضعیت اعتباری) و متغیرهای ورودی (مثلا ویژگی های جمعیتی) نامشخص و یا پیچیده باشد.
شبکه های عصبی روش محاسبه ای متفاوت با روش های متداول می باشند. محاسباتی که با روش های معمولی انجام می شود از نوع برنامه ریزی شده است و در آنها الگوریتم ها و مجموعه هایی از قواعد به کار می روند تا مسأله را حل کنند. در این روشها اگر الگوریتمی در دست نباشد یا الگوریتم پیچیده باشد، راه حلی برای مسأله وجود نخواهد داشت. اما در محاسباتی که شبکه عصبی اجرا میکند به الگوریتم و مجموعه قواعد نیاز نیست.
فصل دوم
ادبیات تحقیق
مقدمه
در سیستم بانکی ایران، تجهیز منابع و تخصیص آن در قالب تسهیلات مالی کماکان اصلی ترین وظیفه بانک های تجاری را تشکیل می دهد. در بخش تخصیص منابع، توجه به این نکته حائز اهمیت است که نرخ سود تسهیلات اعطایی فراتر از سیاست های پولی به عنوان ابزاری جهت اعمال سیاستهای اقتصادی در بخش های مختلف اقتصادی مورد استفاده قرار می گیرد و این امکان که ریسک عدم بازپرداخت تسهیلات از طریق نوسانات نرخ سود جبران شود تا حد زیادی از بانکهای اعطا کننده تسهیلات سلب شده است. لذا هنگام تصمیم گیری نسبت به اعطای تسهیلات، بررسی همه جانبه درخواست تسهیلات به منظور به حداقل رساندن ریسک عدم بازپرداخت از اهمیت خاصی برخوردار است. (حسینی پور عزآبادی،۱۰،۱۳۸۲)
بانک ها به عنوان بخش اصلی نظام مالی همواره با ریسک های متفاوتی روبرو هستند که یکی از عمده ترین آنها ریسک اعتباری است. حجم قابل ملاحظه ای از تسهیلات اعطایی سوخت شده یا معوقه بانک ها، گویای فقدان مدل های مناسب اندازه گیری اعتباری و سیستم های مدیریت ریسک در شبکه بانکی است. (اخباری،۱۳۸۷، ۱۰)
یکی از ابزارهایی که بانک ها می توانند جهت مدیریت و کنترل ریسک اعتباری از آنها بهره­ گیری نمایند، “سیستم اعتبارسنجی مبتنی بر صورت های مالی مشتریان” است. بخش قابل توجهی از منابع سیستم بانکی، جهت تأمین نیازهای مالی شرکت ها تخصیص می یابد که عمدتاً در قالب شرکتهای تجاری، متقاضی استفاده از تسهیلات بانکی هستند.
در تحقیق حاضر بررسی خواهیم نمود که آیا تکنیکهای داده کاوی جهت اعتبارسنجی صورتهای مالی واحدهای تجاری در اعطای تسهیلات کارآ می باشد یا خیر؟ ، زیرا بر اساس شواهد موجود از جمله حجم تسهیلات سوخت شده و معوقه می توان ادعا نمود بانک ها در اعطای وام به ریسک مربوطه توجه نمی کنند و براساس سیستم وثیقه محوری و قضاوتی وام به مشتریان می دهند.
در این فصل از تحقیق سعی شده است ضمن بیان تاریخچه داده کاوی و ریسک اعتباری ، مبانی نظری و علمی رتبه بندی اعتبار و امتیاز بندی اعتباری و کاربرد داده کاوی در حوزه اعتبارسنجی به صورت تفصیلی ذکر گردد.

چارچوب نظری تحقیق
همانطوری که گفته شد، داده کاوی در بسیاری از شاخه ها همچون بازاریابی، امور مالی، بانکداری، تولید، پزشکی، مدیریت ارتباط با مشتری، ردیابی، پیش بینی خرابی ها، آموزش سازمانی و… کاربرد دارد. که در این میان کاربرد داده کاوی در صنعت بانکداری از اهمیت بالایی برخوردار است که میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
۱- پایگاه داده عظیم و بسیاری وجود دارند. ۲- اطلاعات تجاری ارزشمندی می تواند از این پایگاه داده استخراج شوند. ۳- استفاده از روش های سنتی گذشته برای پشتیبانی تصمیم و تحلیلها اجرا شدنی نیست. ۴- تحلیلهای انسانی تحت تأثیر ابعاد و حجم داده ها قرار میگیرد. ۵- متدهای آماری سنتی رتبه قادر به رتبه بندی نیستند و نیاز به کارشناسان و تحلیلگران مهم و قابل توجه دارد.
یکی از مباحث مهم در صنعت بانکداری تشخیص توانائی یا ارزیابی قدرت شرکت ها در بازپرداخت بدهی، جهت کاهش خسارت های ناشی از ناتوانی آنان در بازگرداندن تسهیلات دریافتی است. که برخی از مزایای آن عبارت است از: ۱- کاهش هزینه تحلیل ۲- تصمیم گیری سریع۳- تضمین تسهیلات و حذف ریسک های احتمالی. ۴- تعیین اولویت در مجموعه اعطاء تسهیلات
در نتیجه ما می توانیم از مدل های مختلفی جهت ارزیابی وضعیت مالی مشتریان استفاده کنیم که این مدل ها به دو گروه اصلی تقسیم می شوند که عبارتند از :
گروه اول: مدلهای پارامتریک: شامل ۱- مدل احتمال خطی ۲- مدل لاجیت و پروبیت ۳- مدلهای تحلیل متمایز کننده
گروه دوم: مدلهای ناپارامتریک: شامل ۱- برنامه ریزی خطی ۲- شبکه های عصبی ۳- درخت های تصمیم ۴- مدل نزدیکترین همسایگی ۵- فراگرد تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی ۶- سیستم های خبره ۷- الگوریتم ژنتیک
در این پژوهش سه روش برای ارزیابی مشتریان بانک از نقطه نظر اعتبار آنها، مورد استفاده قرار خواهد گرفت. همچنین سعی شد تا با بهره گرفتن از یک مجموعه داده، مدلی مناسب برای پیش بینی وضعیت اعتباری مشتریان جدید طراحی شود. مدلی که بتواند با کمترین خطا مشتریان را اعتبارسنجی کند. از آنجایی که پیشرفت صحت حتی به میزان کم می تواند منجر به کاهش هزینه های کلان برای بانک در زمینه ریسک اعتباری شود، در این پژوهش از روش های ماشین بردار پشتیبان، درخت تصمیم و شبکه های عصبی برای اعتبارسنجی مشتریان استفاده می شود.
پس از بررسی میزان اتکای بانک ها به اطلاعات صورت های مالی شرکت در ارزیابی توان مالی آنان در بازپرداخت بدهی ها و نیز قابلیت پاسخگوئی این صورت ها به نیاز های اطلاعاتی جهت انجام این ارزیابی و با توجه به چارچوب نظری ارائه شده ، مدل مفهومی تحقیق حاضر به شکل زیر مدنظر قرار می گیرد.
شکل ۲-۱ : مدل مفهومی تحقیق
بازخورد
تعریف مسأله
( ارزیابی وضعیت کمی و کیفی شرکت ها جهت اعطای تسهیلات)
آنالیز پایگاه داده
انتخاب و تعدیل داده ها

همان‌طور که ملاحظه می‌شود دمای سیال در مجاورت دیواره تا قبل از ناحیه توسعه‌یافته دمایی به‌صورت منحنی و با شیبی تند افزایش می‌یابد و پس از آن و در ناحیه توسعه‌یافته به‌صورت خطی تغییر می‌کند. شیب این خط همان‌طور که مشاهده می‌شود با شیب تغییرات دمای کپه‌ای سیال برابر است. بنابراین در ناحیه توسعه‌یافته اختلاف دمای دیواره و دمای کپه‌ای سیال ثابت باقی می‌ماند.

شکل ۴-۲ تغییرات دماهای دیواره و میانگین نانوسیال غیرنیوتنی حاوی ذرات اکسید مس با درصد غلظت ۳ و اندازه ۶۰ نانومتر در رینولدز ۴۵۰۰
شکل ۴-۳ مقایسه‌ای بین شکل‌های ۴-۱ و ۴-۲ را نشان می‌دهد.
شکل ۴-۳ تغییرات دماهای دیواره و میانگین سیال غیرنیوتنی پایه و نانوسیال غیرنیوتنی در رینولدز ۴۵۰۰
نکته‌ای که از این شکل قابل استنتاج است این است که دمای دیواره و دمای میانگین در سیال غیرنیوتنی پایه بیش از مقدار مشابه آن برای نانوسیال غیرنیوتنی است. بنابراین از همین‌جا می‌توان نتیجه گرفت که ضریب انتقال حرارت جا به ­جایی موضعی در نانوسیال مذکور از ضریب انتقال حرارت جا به ­جایی سیال غیرنیوتنی پایه بیشتر است.
۴-۳ اعتبار سنجی
می‌توان گفت که در حال حاضر مطالعات آزمایشگاهی کافی در زمینه نانوسیالات غیرنیوتنی و همچنین میکروکانال­ها وجود ندارد. به‌طور کلی مطالعه آزمایشگاهی در زمینه نانوسیالات، تحقیقی بسیار گسترده و دارای بازه وسیع و متغیرهای متعددی است که از جمله مهم‌ترین این متغیرها به ضریب هدایت گرمایی و لزجت سیال می‌توان اشاره کرد. همان‌طور که قبلاً اشاره شد، در تحقیقات مختلف با توجه به شرایط آزمایشگاهی متفاوت، مقادیر متفاوتی در تعیین این متغیرها و همچنین در رابطه با میزان وابستگی آن‌ها به یکدیگر یا به سایر متغیرها گزارش شده است. روابط یا مدل‌های ریاضی متعدد و متنوعی که در این زمینه و در تعریف این متغیرها ارائه شده‌اند حاکی از همین تنوع نتایج در تحقیقات به عمل آمده است. حال اگر شرط غیرنیوتنی بودن را نیز به سایر شرایط تحقیق اضافه کنیم متغیرهای جدیدی مثل چگونگی تعریف رفتار رئولوژیک سیال و مقادیری مانند ضریب و اندیس قاعده توانی نیز به مجموعه متغیرهای قبلی اضافه می‌شود. وابستگی هر یک از این متغیرها به یک یا چند متغیر دیگر و تأثیرپذیری آن‌ها از هم و همچنین تابعیت این متغیرها از دما و سایر مشخصات فیزیکی یا هندسی مسئله، دامنه تحقیقات را بسیار گسترده می‌کند. بنابراین تحقیقات تجربی فعلی در زمینه نانوسیال غیرنیوتنی در میکروکانال­ها هنوز در آغاز راه بوده و تحقیقات آزمایشگاهی کمتری وجود دارد.
فیلیپس^[۱۳۲] [۸۷] معادله زیر را برای جریان مغشوش توسعه‌یافته در میکروکانال ارائه کرد. در این معادله برای x های بزرگ، جمله [۱+(D_h/x)^2/3] برابر ۱ قرار می­گیرد.

از معادله فیلیپس [۸۷] و با بهره‌گیری از متغیرهای ورودی، اعداد رینولدز و پرانتل و قرار دادن در معادله فیلیپس، می‌توان مقایسه‌ای نسبی به عمل آورد. در این قسمت شبیه­سازی انجام شده با نتایج حاصل از معادله فیلیپس مقایسه می­ شود. برای شبیه­سازی، از سیال نیوتنی آب در دمای ۲۵ درجه سانتی ­گراد، تحت جریان مغشوش استفاده می­کنیم. مسئله برای سه رینولدز ۳۰۰۰، ۴۵۰۰ و ۶۰۰۰ حل می­ شود. هندسه مسئله، میکروکانالی به قطر ۹۰ میکرون و طول ۱۷ میلی­متر است که تحت شار گرمایی ۱۰۰۰۰۰ وات بر مترمربع است.
در جدول ۴-۳ مقادیر عدد ناسلت با بهره گرفتن از دو روش، محاسبه و با یکدیگر مقایسه شده‌اند. این دو روش، معادله فیلیپس [۸۷] و همچنین محاسبات صورت گرفته در شبیه سازی با شرایط بالا هستند.
جدول ۴-۳ مقایسه عدد ناسلت میانگین سیال نیوتنی آب به دو روش در رینولدزهای متفاوت

به چشم سوختگان، خون گریه بند آمد
زگیسوان حنا بسته، رنگ، هجرت کرد
بیا ز قلّه‌ی نفرت کمی فرود آییم
که از غرور خود اینجا پلنگ هجرت کرد»(همان، ص۱۵۵).
«دوش زهرم به خواب می‌دادند
نمکم در سراب می‌دادند
پریان با نوازش دیوان
غیرتم را عذاب می‌دادند
هرکسی را که فهم درد نبود
علف و جای خواب می‌دادند»(همان، ص۲۵۳).
«گر فقر نانی است، هدر گریه می‌کنم
ور فقر آنی است، هبا گریه می‌کنی»(همان، ص۵۳).
«شاعری دیشب برای چارکی نان گریه کرد

کار مشکل شد، که آن بیچاره آسان گریه کرد»(همان، ص۵۶).
«ساز بوی نان گرفت، آواز هم
دفن شد آواز مسکین، سازهم»(همان، ص۷۰).
«قسم به کاکل در خون نشسته‌ی فرهاد
که جای خسروِ مردم ستیزی اینجا نیست»(همان، ص۱۰۰).
«چگونه آب کنم برف‌های سنگین را
چگونه گریه کنم چشم‌های غمگین را»(همان، ص۱۶۷).
هفت- مضامین مذهبی و انقلابی:
شالوده‌ی انقلاب اسلامی به رهبری یک شخصیت مذهبی تمام عیار، بر پایه‌ی مذهب تشیع دوازده امامی بنیان نهاده شد؛ مردم، عدالت، آزادی و آزادگی، رفاه، استقلال، بازگشت هویت و… خود را در اسلام می‌جستند از همین رو، با نگاه به تجربیات تلخ مشروطیت و ملی شدن صنعت نفت، اسلام خواهی را به تمام معنا مدنظر قرار دادند.
شاعران انقلاب نیز همگام با مردم به شعر مذهبی و انقلابی روی آوردند. در این دوره علاوه بر رواج شعرهای انقلابی، شعرهای مذهبی و مدحی از رونق چشمگیری یافت اوج این پیوند در شعرهای عاشورایی متجلّی شد؛ البته مدح پیغمبر اکرم (ص) و ائمه‌ی اطهار(ع) به سرعت رواج یافت و شاعران در پرداختن به این موضوعات همت دوچندانی به خرج دادند.
ورود الفاظ و اصطلاحات قرآنی و تلمیح به داستان‌های آن و رواج بهره‌گیری از احادیث ائمه اطهار (ع) و احکام و عقاید شیعی و کتب معتبر نظیر نهج‌البلاغه، از ویژگی‌های شعری دوره‌ی انقلاب اسلامی است.
در زیر به ابیاتی از غزل‌های فرید با مضامین انقلابی و مذهبی اشاره می‌شود:
«سرّ نی در نینوا می‌ماند اگر زینب نبود
کربلا در کربلا می‌ماند اگر زینب نبود»
«در عبور از بستر تاریخ، سیل انقلاب
پشت کوه فتنه جا می‌ماند اگر زینب نبود»(همان، ص۲۴۹).
در غزلی دیگر در مدح حضرت ام البنین (س) می‌گوید:
«چه دارد این شب خونین در آستین امشب
که نیست صحبتی از صبح راستین امشب
بشیر واقعه روز است گرچه این شبِ کور
کشیده بر سر خورشید پوستین امشب»(همان، ص۲۷).
در غزلی دیگر، شاعر در رثای جانبان انقلاب چنین باشکوه می‌سراید:
«در حریم عشق‌بازی دست و پا گم کرده‌ام
عاشقم، خود را به بوی آشنا گم کرده‌ام
در شب میلاد جانبازی، به رسم اشتیاق
لحظه دیدار جانان، دست و پا گم کرده‌ام»(همان، ص۱۵۹).
فرید در منقبت شهید شش ماهه‌ی کربلا، حضرت علی اصغر(ع)، چنین می‌سراید:
«گل سرخ و سپید کوچک ما
اصغر ما، شهید کوچک ما
درِ گلخانه‌ی شهادت را
می‌گشاید کلید کوچک ما»(همان، ص۱۶۱).
و در غزلی بلند در مدح حضرت امیر المؤمنین (ع) ندا سر می‌دهد.

ارزیابی‌کنندگان باید در زمینه خطاهای مختلف ارزیابی که ممکن است رخ بدهد (خطای هاله‌ای، سهل‌گیری) آگاهی پیدا کنند.
دریافت‌کنندگان بازخورد، ارزیابی‌کنندگان را انتخاب می‌کنند:
ارزیابی‌کنندگان شامل رئیس، خود فرد، زیردستان و مشتریان داخلی و خارجی هستند.
توزیع پرسشنامه
تحلیل اطلاعات بازخورد:
این مرحله توسط مشاوران بیرونی صورت می‌گیرد. در این مرحله اطلاعات بازخورد جمع‌ آوری شده و گزارش‌های لازم تهیه می‌شود.
بازخورد دادن:
زمانی که گزارش‌ها تهیه شد و گزارش نهایی تکمیل گردید بازخورد به دریافت‌کنندگان بازخورد ارائه می‌شود.
پیگیری اجرای فرایند:
دریافت‌کنندگان بازخورد باید قادر به ایجاد زمینه‌های توسعه باشند و از داده‌های بازخورد در زمینه توسعه و مهارت‌آموزی استفاده کنند. ضروری است که دریافت‌کنندگان بازخورد، در زمینه رفع ضعف‌هایشان برنامه عملی داشته باشند.
تکرار فرایند:
در سازمان‌هایی که بازخورد ۳۶۰ درجه به طور اثربخش جریان دارد، ممکن است فرایند بعد از دریافت گزارش‌های اولیه بازخورد تکرار شود (مک‌کارتی، ۲۰۰۱).
با توجه به نقش مهم مدیران تربیت بدنی دانشگاه‌ها و همچنین ناکارآمدی سیستم ارزیابی موجود در زمینه ارزیابی عملکرد مدیران، پژوهشگر بدنبال ارزیابی آن‌ها با بهره گرفتن از روش بازخورد ۳۶۰ درجه به عنوان یکی از نظام‌های نوین ارزیابی می‌باشد تا بتواند با شناسایی نقاط قوت و ضعف آن ها بازخوردهای لازم را در جهت توسعه و پرورش آن‌ها فراهم کند.
۱-۳- ضرورت و اهمیت پژوهش
در نگاه نوین به منابع انسانی، انسان به عنوان کلیدی‌ترین عنصر و منبع سازمان شناخته می‌شود که برخی از آن با نام دارایی منحصر به فرد سازمان یاد می‌کنند. در گذشته، امکانات، تجهیزات، موجودی‌ها و منابع مادی و طبیعی سرمایه یک سازمان محسوب می‌شد. امروزه منظور از سرمایه سازمان، دسترسی سازمان به دانش و توان بکارگیری انسان‌های توانا، ماهر، مستعد و با انگیزه است که تمام توان خود را در جهت نوآوری و تحقق اهداف سازمان صرف کنند. در آینده‌ای که از هم اکنون آغاز شده است، مزیت رقابتی نصیب سازمان‌هایی خواهد شد که بتوانند در بازار کسب و کار بهتر از دیگران مجموعه‌ای متشکل از شایسته‌ترین و درخشان‌ترین استعدادهای انسانی را کشف و جذب نموده و توسعه دهند. هیچ نوع توسعه‌ای بدون توجه به ارزیابی صحیح امکان پذیر نیست چرا که توسعه یعنی حرکت از وضعیت موجود به سوی وضعیت مطلوب؛ ارزیابی یعنی شناسایی وضعیت موجود؛ تا وضعیت موجود را شناسایی نکنیم امکان حرکت به سوی وضعیت مطلوب را نخواهیم داشت. برای ارزشیابی نیروی انسانی، روش‌های متعددی وجود دارد. در دیدگاه سنتی، مهمترین هدف ارزیابی، قضاوت و یادآوری عملکرد بود در حالی که در دیدگاه مدرن، فلسفه ارزیابی بر رشد و توسعه و بهبود ظرفیت ارزیابی شونده متمرکز شده است. ارزیابی ۳۶۰ درجه‎ای یکی از نظام‌های نوین ارزیابی است، که با گردآوری اطلاعات از ذینفعان متفاوت این امر را میسر می‌سازد (محمودزاده، ۱۳۸۸).

امروزه مسائلی مانند پدیدار شدن ساختارهای مسطح، ساختارهای گزارش‌دهی غیرمتمرکز، تغییر در شکل و ماهیت سیستم‌های مدیریت عملکرد و افزایش مشغله کارکنان، وجود مدیرانی را که بتوانند از عملکرد و منابع در دسترس خود، بازخورد بهتری بگیرند ضروری ساخته است. بعلاوه در بازار رقابتی امروز، سازمان‌ها باید به جذب و نگهداری بهترین افراد بپردازند و به منظور حداکثر کردن توانمندی‌های کارکنان، روشی را برای ارزیابی و بهبود عملکرد برگزینند که:
اولاً: کارا و اثربخش و به ‌گونه‌ای کم‌ هزینه و بهنگام، عملکرد افراد را ارزیابی نموده و بهبود بخشد.
ثانیاً: هزینه‌های آموزش را بهینه‌سازی نماید.
ثالثاً: رهبرانی را پرورش دهد که در کارکنان، انگیزه و عشق به کار ایجاد کنند و موجب کاهش ترک خدمت و افزایش بهره‌وری کلی سازمان شوند.
تمامی عوامل ذکر شده سبب شده‌اند تا سازمان‌ها به دنبال یک روش ارزیابی مبتنی بر منابع چندگانه باشند تا از آن طریق به توسعه فرد و سازمان دست یابند. روش ارزیابی ۳۶۰ درجه نیز به عنوان یکی از بهترین روش‌هایی که پاسخگوی نیازهای سازمان‌های امروزی است مطرح شده و بسیاری از شرکت‌ها و سازمان‌های برتر دنیا از این روش به منظور ارزیابی مدیران خود استفاده می‌کنند (مرکز آموزش ایران خودرو، ۱۳۸۵).
در ورزش دانشگاه‌ها، مدیران ورزشی به عنوان بالاترین مرجع و سازمان حاکم بر یک یا چند رشته ورزشی، وظیفه توسعه و ترویج آن‌ها را بر عهده دارند. یکی از اهداف عمده این مدیران آموزش درست رشته‌های ورزشی به دانشجویان و کسب افتخارات در ورزش و مسابقات دانشجویی است که از طریق سرمایه‌گذاری روی ورزش دانشگاهی و تیم‌های ورزشی دانشجویی می‌توانند به آن‌ها نائل شوند. یکی از ارکان تربیت بدنی دانشگاه‌ها که نقش حساس و مهمی در موفقیت آن‌ها دارد، مدیران تربیت بدنی دانشگاه‌ها هستند. بدون شک این مدیران با توجه به اهمیت و حساسیت کار، باید دارای ویژگی‌ها و شایستگی‌های منحصر به فردی باشند. بنابراین ضروری است تا مدیران ورزشی ضمن نظارت دقیق بر عملکرد دانشجویان، موجبات توسعه آنان را فراهم آورند. همانطور که اشاره شد، هیچ توسعه‌ای بدون توجه به ارزیابی صحیح امکان پذیر نیست، زیرا تا وضعیت موجود را شناسایی نکنیم، امکان حرکات به سوی وضعیت مطلوب را نخواهیم داشت. بنابراین ضروری است تا عملکرد مدیران با یک روش ارزیابی مناسب سنجیده شود تا با شناسایی نقاط قوت و ضعف آنان، بازخوردهای لازم در جهت توسعه و بهینه سازی عملکرد مربیان فراهم شود.
در تحیحق حاضر ارزیابی عملکرد مدیران تربیت بدنی دانشگاه‌ها با بهره گرفتن از بازخورد ۳۶۰ درجه می‌تواند مزیت‌های زیر را داشته باشد:
شناسایی مدیران در شایستگی‌های مدیریتی و امکان برنامه‌ریزی آموزشی و جهت‌دهی به برنامه‌های آموزشی دانشجویان
ارائه بازخورد به مدیران در جهت شناسایی نقاط قوت و ضعف آنان و افزایش خودشناسی
ترغیب مدیران به طراحی برنامه‌های توسعه فردی مبتنی بر نتایج نظام بازخورد ۳۶۰ درجه
شناسایی مدیران برتر و ایجاد فضای رقابتی سالم در جهت افزایش شایستگی‌های مدیریتی در دانشگاه‌ها
فراهم شدن اطلاعات جامع در جهت کمک به مدیران ارشد در جهت تصمیم‌های پرسنلی درخصوص مدیران تربیت بدنی دانشگاه (از جمله ارتقا، جابه جایی، پاداش و غیره).
۱-۴- اهداف پژوهش
هدف کلی:
هدف کلی این پژوهش ارزیابی عملکرد مدیران تربیت بدنی دانشگاه‌های استان خراسان رضوی با بهره گرفتن از روش بازخورد ۳۶۰ درجه می‌باشد.
اهداف اختصاصی:
۱- توصیف و مقایسه نتایج ارزیابی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها در خصوص مهارت‌های مدیریتی از دیدگاه مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران
۲- توصیف و مقایسه نتایج ارزیابی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها در خصوص مهارت‌های فنی از دیدگاه مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران
۳- توصیف و مقایسه نتایج ارزیابی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها در خصوص ویژگی‌های اجتماعی از دیدگاه مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران
۴- توصیف و مقایسه نتایج ارزیابی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها در خصوص ویژگی‌های شخصیتی از دیدگاه مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران
۵- توصیف و مقایسه نتایج ارزیابی مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران در خصوص عملکرد کلی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها
۱-۵- فرضیات پژوهش
۱- بین نتایج ارزیابی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها در خصوص مهارت‌های مدیریتی از دیدگاه مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران تفاوت وجود دارد.
۲- بین نتایج ارزیابی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها در خصوص مهارت‌های فنی از دیدگاه مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران تفاوت وجود دارد.
۳- بین نتایج ارزیابی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها در خصوص ویژگی‌های اجتماعی از دیدگاه مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران تفاوت وجود دارد.
۴- بین نتایج ارزیابی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها در خصوص ویژگی‌های شخصیتی از دیدگاه مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران تفاوت وجود دارد.
۵- بین نتایج ارزیابی مدیران ارشد، دانشجویان، اساتید و خود مدیران در خصوص عملکرد کلی مدیران گروه‌های تربیت بدنی دانشگاه‌ها تفاوت وجود دارد.
۱-۶- محدودیت های پژوهش
محدودیت هایی که در اختیار محقق بودند:
تحقیق در نیمسال دوم ۹۲-۹۱ انجام شد.
محدودیت هایی که در اختیار محقق نبودند:
۱- برخی از دانشجویان و اساتید در تکمیل پرسشنامه همکاری نکردند.
۲- علیرغم اطمینان دادن به آزمودنی‌ها در خصوص محرمانه بودن نتایج، با توجه به حساسیت موضوع ارزیابی، ممکن است آزمودنی‌ها در برخی موارد نظر واقعی خود را اعلام نکرده باشند.
۳- کمبود شناخت همکاران و دانشجویان نسبت به مدیر گروه خود می‌تواند عاملی مخل در اظهار نظر آزمودنی‌ها باشد.
۴- کمبود روحیه همکاری برای امور پژوهشی و همچنین دخالت دادن ذهنیت‌ها و ناخشنودی‌ها و یا برخوردهای فکری شخصی می‌تواند عامل مخل دیگری در اظهار نظر آزمودنی‌ها باشد.
۵- پیشینه پژوهش در خصوص تدوین معیارهای ارزیابی مدیران به اندازه کافی وجود داشت، اما پژوهش‌هایی که مدیران را مورد ارزیابی قرار دهد، کمتر وجود داشت.
۱-۷- پیش فرض‌های پژوهش

- آگاهی سازمانی^[۶۷]: مطالعه جریانهای عاطفی گروه و ارتباطات قدرت، توانایی شناسایی احساسات و وقایع سیاسی جاری درون گروه ها.
ازجریانهای سیاسی واجتماعی موقعیتها، برای تعبیر درست ارتباطات کلیدی قدرت، آگاه می‌باشند.

شبکه‌های مهم اجتماعی را شناسایی می‌کنند.
نیروهایی که دیدگاه ها و فعالیتهای مشتریان و رقبا را تشکیل می‌دهد را شناسایی می‌کنند.
موقعیتها و حقایق سازمانی و بیرونی را درک می‌کنند.
د) مدیریت روابط
- کمک به رشد دیگران^[۶۸]: به معنی احساس نیاز دیگران به بهبود(حس نیازهای تکاملی افراد) و تقویت توانایی‌های آنهاست.
نقاط قوت و فضیلتهای دیگران را تشخیص داده و در رشد و توسعه آنها، کمک می‌کنند.

• • به دیگران بازخور مفید می‌دهند و نیازهای آنان را برای رشد و توسعه شناسایی می‌کنند.

• • وظایفی را به افراد پیشنهاد می‌نمایند که چالشی بوده و منجر به رشد مهارتهای آنان می‌گردد.

- نفوذ^[۶۹]: روش مؤثر برای تشویق و متقاعدسازی دیگران. قبضه کردن و اداره مؤثر عواطف دیگران
در متقاعد کردن افراد مهارت دارند.
درخواستهای خود را از طرف مقابل، با بیان خوش، عنوان می‌کنند.
- ارتباطات^[۷۰]: به معنای بی‌پرده گوش دادن، اشاعه اطلاعات و پذیرش دیدگاه های دیگران می‌باشد. ارتباط جایگاه مهمی در هوش عاطفی دارد.
با دقت به دیگران گوش داده، به دنبال درک و فهم متقابل بوده و از تسهیم اطلاعات با دیگران استقبال می‌کنند.
به طور مؤثر از ارسال و دریافت علائم عاطفی، برای روشن ساختن پیامشان بهره می‌گیرند.
ارتباطات باز(رو در رو) را تشویق وترویج نموده و اخبار ناگوار را همانند اخبار خوب پذیرا هستند.
- مدیریت تعارض^[۷۱]: مذاکره و برطرف‌سازی اختلافات.
مدیریت تعارض به با درایت کار کردن با افراد سرسخت و موقعیتهای تنش‌زا، و تشویق مباحث و مذاکرات باز کمک می‌کند.
با دیپلماسی و تدبیر، افراد دارای مشکل (ناسازگار) و موقعیتهای تنش زا را، مدیریت می‌کنند.
تعارضات و تضادهای بالقوه را شناسایی و به حل آنها کمک می‌کنند.
بحث ومذاکره آزاد را تشویق می‌کنند.
راه حلهای برد- برد را سازماندهی می‌کنند.
- رهبری^[۷۲]: هدایت اشخاص و گروه ها. برانگیختن دیگران برای کار کردن با یکدیگر در جهت اهداف مشترک.
دارای قدرت بیان و برانگیختن اشتیاق دیگران، در جهت یک چشم انداز و انجام ماموریت مشترک می‌باشند.
درصورت نیاز افراد به راهنمایی و هدایت، بدون در نظر‌گیری موقعیت زمانی پیشگام می‌باشند.
از طریق الگو و نمونه افراد را هدایت و رهبری می‌کنند.
ضمن پاسخگو نگه داشتن افراد آنها را در جهت عملکرد بهتر راهنمایی می‌کنند.
- تأثیر پذیری از تغییرات^[۷۳]: اعمال مدیریت تغییر، توانایی تشخیص نیاز به تغییر، رفع موانع، کمک گرفتن از دیگران برای پی‌گیری ابتکارات جدید.
ابتکار و مدیریت تغییر این‌گونه افراد، نیاز برای تغییر، به چالش کشیدن وضع موجود و دفاع کردن از تغییر را تشخیص می‌دهد.
الگوی تغییر مورد نیاز دیگران، هستند.
نیاز به تغییر و حذف موانع را تشخیص می‌دهند.
- تعهد سازی^[۷۴]: پرورش روابط مؤثر.
با تعاون و همکاری به ایجاد شبکه‌های ارتباطی و تیم‌سازی می‌پردازند.
شبکه‌های ارتباطی را ایجاد می‌کنند که بر مبنای راستی و خوش‌نیتی است.
روابطی را به وجود می‌آورند که دارای منافع دوطرفه می‌باشد.
- همکاری و مشارکت^[۷۵]: به معنی توانایی کار کردن مؤثر با دیگران در گروه ها‌، برای رسیدن به اهداف مشترک می‌باشد.
در تأکید به وظیفه و توجه به روابط توازن دارند.
دارای حس همکاری، سهیم شدن در اطلاعات و منافع مشترک هستند.
جو همکاری دوستانه را توسعه می‌دهند.
فرصتها را برای همکاری کشف کرده و آنها را پرورش می‌دهند(پاترا^[۷۶]،۲۰۰۴ : ۱۶ ؛ هاستی^[۷۷] ،۲۰۰۴ : ۱۰؛گولمن ،۲۰۰۳ : ۲).
۲-۱-۷-۳- مفاهیم اساسی هوش عاطفی از دیدگاه مایر و سالووی
اصطلاح هوش عاطفی برای اولین بار از سوی سالووی و مایر در سال ۱۹۹۰ به عنوان شکلی از هوش اجتماعی مطرح شد. الگوی اولیه‌ آنها از هوش عاطفی شامل سه حیطه یا گستره از توانایی ها می شد.
۱- ارزیابی و ابزار هیجان: ارزیابی و بیان هیجان در خود توسط دو بعد کلامی و غیر کلامی، همچنین ارزیابی هیجان در دیگران توسط ابعاد فرعی ادراک غیر کلامی و همدلی مشخص می شود.
۲- تنظیم هیجان در خود و دیگران: تنطیم هیجان در خود به این معناست که فرد تجربه فرا خلقی، کنترل، ارزیابی و عمل به خلق خویش را دارد و تنظیم هیجان در دیگران به این معناست که فرد تعامل مؤثری با سایرین(برای مثال آرام کردن هیجاناتی که در دیگران درمانده کننده هستند) دارد.
۳- استفاده از هیجان: استفاده از اطلاعات هیجانی در تفکر، عمل، مسأله گشایی است.
مایر و سالووی(۱۹۹۷)تعریف اولیه شان از هوش عاطفی را با ایجاد یک مدل چهار شاخه ای از هوش عاطفی توشعه دادند(دای ودیگران، ۲۰۰۳: ۱۲).
این مدل هوش عاطفی را به صورت عملیاتی در دو سیستم شناختی و هیجانی بررسی می کند. اما با این وجود مدل مورد نظر ازچهار شاخه یا مؤلفه تشکیل می شود.