زن

عدم مجاورت

۲۸۰/۲

۱۷۰/۱۳

۱۹۴

مرد

۵۳۳/۰

۶۲۴/۰

۱۹۴/۳

۷۵۷/۱۲

۲۰۶

زن

گمنامی

۹۰۴/۲

۵۶۷/۱۲

۱۹۴

مرد

۱۲۱/۰

۵۵/۱-

۲۴۷/۱۰

۷۲۴/۱۰۱

۲۰۳

زن

حریم خصوصی کل

۳۱۸/۹

۲۵۲/۱۰۳

۱۹۴

مرد

جدول(۴-۴-۲) نتایج بررسی تفاوت میانگین دستیابی به سطح مطلوب حریم خصوصی وانواع حریم خصوصی را بر حسب جنسیت پاسخگویان را نشان می دهد. در نوع صمیمیت با خانواده میزان میانگین­ها حاکی از این است که میانگین دستیابی به سطح مطلوب حریم خصوصی در بین مردان اندکی بیشتر از مقدار آن در میان زنان است. تفاوت مشاهده شده بین دو میانگین بر اساس آزمون T با مقدار ۵۷۱/۲- و سطح معنی­داری ۰۱/۰Sig = بیانگر این است که با ۹۹ درصد اطمینان، تفاوت معنی داری بین زنان و مردان از نظر میزان دستیابی به سطح مطلوب صمیمیت با خانواده وجود دارد. مقایسه میانگین ها نشان می دهد که میانگین دستیابی به سطح مطلوب صمیمیت با خانواده در مردان به میزان (۶۸۵/۰) بیشتر از زنان است و مردان بیشتر از زنان به سطح دلخواه خود در صمیمیت با خانواده دست می یابند. نتایج توصیف داده ها نیز نشان می دهد که زنان کمتر از مردان به سطح مطلوب صمیمیت با خانواده دست می یابند و انزوای بیشتری را کسب می کنند. انزوا در این نوع از حریم خصوصی به معنی بودن با گروه کوچک خانواده،بدور از سایرین است. یافته ها نشان می دهند که زنان بیشتر از آنچه که تمایل دارند اوقاتشان را با خانواده سپری می کنند و این ممکن است به دلیل مسئولیت کار منزل است که بر عهده زنان می باشد و آنان ناچار هستند اکثر اوقات را با خانواده سپری کنند.
در نوع صمیمیت با دوستان میزان میانگین­ها حاکی است که میانگین دستیابی به سطح مطلوب صمیمیت با دوستان در بین مردان بیشتر از مقدار آن در میان زنان است. این تفاوت مشاهده شده بین دو میانگین بر اساس آزمون T با مقدار ۰۸۷/۲- و سطح معنی­داری۰۳۷/۰Sig = بیانگر این است که با۹۷ درصد اطمینان، تفاوت معنی داری بین زنان و مردان از نظر میزان دستیابی به سطح مطلوب صمیمیت با دوستان، وجود دارد. میانگین دستیابی به سطح مطلوب صمیمیت با دوستان در مردان به میزان (۰.۵۲۳) بیشتر از زنان است. نتایج توصیف داده ها نیز نشان داد که مردان بیشتر از زنان به سطح مطلوب دست می یابند و زنان انزوا و ازدحام بیشتری را نسبت به مردان کسب می کنند و این نشان می دهد که زنان نسبت به مردان توانایی کمتری در ایجاد رابطه متعادل با دوستانشان دارند. مردان به نسبت زنان اقدامات مثبت تری را برای کسب حریم خصوصی انجام می دهندو در بدست آوردن حریم خصوصی در زمانی که به آن نیاز دارند موفق ترند همچنین یافته ها نشان می دهد که زنان و اقلیت ها در بدست اوردن حریم خصوصی کمتر مهارت دارند و این ممکن است با فاکتورهای فرهنگی آموخته شده مرتبط باشد.( Newell, 1995:97-98)

در نوع جدایی میزان میانگین­ها حاکی است که میانگین دستیابی به سطح مطلوب جدایی در بین مردان به میزان (۰.۷۶۵) بیشتر از مقدار آن در میان زنان است. تفاوت مشاهده شده بین دو میانگین بر اساس آزمون T با مقدار۷۳۶/۲- و سطح معنی­داری(۰۰۶/۰(Sig = بیانگر این است که با ۹۵ درصد اطمینان، تفاوت معنی داری بین زنان و مردان از نظر میزان دستیابی به سطح مطلوب جدایی، وجود دارد و مردان بیشتر از زنان به سطح مطلوب جدایی می رسند. نتایج توصیفی نشان داد که زنان انزوای بیشتری رادر حریم جدایی نسبت به مردان کسب می کنند. یعنی جدایی را بیشتر از آنچه که دوست دارند بدست می آورند و محیط اطرافشان نسبت به مردان بسته تر است. سطح معنی داری نشان می دهد بین حریم خصوصی کل و سایر انواع حریم خصوصی با جنسیت رابطه معنی داری وجود ندارد.
۴-۴-۳- تفاوت میزان دستیابی به سطح مطلوب حریم خصوصی بر حسب وضعیت تأهل
جدول شماره (۴-۴-۳-۱)آزمون Anova

تغییر در تصمیم گیری کارگزاران(مصرف کنندگان و تولید کنندگان)
افزایش واردات و کاهش صادرات
کاهش شکل گیری بنگاه های بزرگ
تغییر در تولید
کاهش بهره وری
*از بین رفتن تجربه های گذشته
*افزایش هزینه مبادله

شکل۲-۴: تورم،سرمایه گذاری،بهره وری
۲-۳۳ تورم، دولت و بهره وری:
در صورت بروز تورم و افزایش آن از سطحی خاص، عموم مردم که به عنوان رای دهندگان محسوب می شوند، خواستار این خواهند بود که دولت با دخالت نمودن در بازار و قیمت گذاری از افزایش قیمت ها جلوگیری نماید .دولت نیز به منظور حفظ قدرت و از دست ندادن محبوبیت خود در بازار دخالت خواهد کرد .می توان به عنوان یک کار تحقیقاتی میزان دخالت دولت را در تورم های بالا مورد سنجش قرار داد. با این دخالت علاوه بر مغشوش نمودن نظام بازار و قیمت که منجر به علامت دهی های اشتباه به کارگزاران اقتصادی می شود، یک فضای نااطمینانی نیز علاوه بر نااطمینانی ذاتی در تورم که با افزایش تورم افزایش می یابد، به فضای اقتصادی کشور تحمیل می کند که در مجموع موجب می شود منابع به درستی تخصیص نیابند و برنامه های سرمایه گذاری ناکارآمد و غیربهینه خواهند شد لذا بهره وری کل را کاهش خواهد داد .این امر در کشور ما به وضوح قابل رویت است، البته نکته جالب این است که به دلیل سطح و درک پایین جامعه از علم اقتصاد، تورم با گرانی اشتباه گرفته می شود و حال آنکه علت تورم بوجود آمده به طور معمول کسری بودجه دولت است که با تبدیل دلار و یورو به ریال توسط بانک مرکزی و افزایش نقدینگی بوجود آمده است و درمان تورم جلوگیری از این انبساط پولی است، اما درمان گرانی، مقابله با احتکارکنندگان و گرانفروشان است که لازمه آن وجود تعزیرات است.
۲-۳۴ تعریف واژه بیمه:
واژه بیمه در زبان فرانسهassurance و در زبان انگلیسی insurance نامیده می شود،ظاهراً به کلام فارسی شباهت دارد ولی معلوم نیست از چه تاریخی مصطلح شده است.لغت شناسان معتقدند که واژه های انگلیسی و فرانسه از ریشه لاتینی secures که به معنای اطمینان است گرفته شده و علاوه بر عقد بیمه در معانی تضمین،تأمین،اعتماد یا اطمینان به کار رفته است.واژه بیمه در اغلب زبانهای دیگر نیز از همین ریشه مشتق شده است.با این همه،به نظر می رسد که ریشه اصلی همان"بیم” است زیرا عامل اساسی انعقاد عقد بیمه،ترس و گریز از خطر است و به سبب همین ترس و به منظور حصول تأمین عقد بیمه وقوع می یابد(کریمی،۱۳۸۲، ۳۴).
۲-۳۵ سیر تحول بیمه
نخستین نوع بیمه که قبل از سده نوزدهم مورد عمل قرار گرفته،بیمه باربری دریایی است.بقیه رشته ها کم وبیش بعد از انقلاب صنعتی به تدریج از این زمان به بعد شروع شده است.به نظر بسیاری از مؤلفان،بیمه به مفهوم واقعی و امروزی آن در سده چهاردهم به وجود آمده است.سوابق تاریخی نشان می دهد که در سال ۱۳۹۳ در یک دفتر رسمی در ژنو،طی یک ماه ۸۰ قرارداد بیمه منعقد شد.در زبان انگلیسی،به بیمه نامه policy گفته می شود که به نظر می رسد ریشه اش همان “police” باشد.کم کم به علت نیاز های بین المللی،قواعد و اصول گوناگونی به شکل ماده هایی در قرارداد بیمه گنجانده شد به نحوی که امروزه پس از قرن ها هنوز بعضی از این قواعد در حقوق بیمه باقی مانده است(کریمی،۱۳۸۲، ۲۴-۲۵).
۲-۳۶ تاریخچه بیمه در ایران
در سال ۱۳۱۰ خورشیدی،فعالیت جدی ایران در زمینه بیمه آغاز شد.در این سال بود که قانون و نظامنامه ی ثبت شرکتها در ایران به تصویب رسید.گسترش فعالیت شرکت های بیمه خارجی،مسؤلان کشور را متوجه ضرورت تأسیس یک شرکت بیمه ایرانی کرد و دولت در شانزدهم شهریور ۱۳۱۴ شرکت سهامی بیمه ایران را با سرمایه ی ۲۰ میلیون ریال تأسیس نمود.دو سال پس از تأسیس شرکت سهامی بیمه ایران یعنی در سال ۱۳۱۶،"قانون بیمه” در ۳۶ ماده تدوین شد و به تصویب مجلس شورای ملی رسید.نخستین شرکت بیمه خصوصی ایران به نام “بیمه شرق"در سال ۱۳۲۹ تأسیس شد.رفته رفته با افزایش تعداد شرکت های بیمه،ضرورت اعمال نظارت بیشتر دولت بر این صنعت و تدوین اصول و ضوابط استاندارد برای فعالیت های بیمه ای به منظور حفظ حقوق بیمه گذاران و بیمه شدگان احساس می شد.به همین دلیل در سال ۱۳۵۰ “بیمه مر کزی ایران” تأسیس شد (کریمی،۱۳۸۲، ۲۸-۲۹)

در جهان امروز بیمه در زندگی اقتصادی جوامع نقش مهمی بر عهده دارد . صنعت بیمه منابع اقتصادی محدود کشور را مورد استفاده قرار می دهد . این منابع در صورت عدم استفاده از آنها در بیمه می توانست در تولید کالا و خدمات به کار رود . این صنعت مانند بسیاری از حرفه های خدماتی تا حدودی کاربر است یعنی در مقایسه با دارایی های سرمایه ای ، نیروی کار بیشتری را می طلبد . البته با استفاده فرایند از رایانه برای انجام کارهایی که به صورت دستی صورت می گرفت این وزنه به نفع سرمایه در حال تغییر است . صنعت بیمه در قبال استفاده از منابع اقتصادی ، خدمات متنوعی مطابق با خواست مردم ارائه می دهد . که بخش عمده زندگی و سیر توسعه کشورها را تشکیل می دهد ( شکری ، ۱۳۸۴ ، ۴).
در واقع صنعت بیمه در هر کشور از جمله یکی از مهمترین نهادهای مالی فعال در بازارهای مالی است که علاوه بر تأمین امنیت فعالیت های اقتصادی از طریق ارائه خدمت بیمه ودر نتیجه فراهم نمودن زمینه رشد و توسعه ، نقش بسیار اساسی و تعیین کننده ای در تحرک و پویایی بازارهای مالی و تأمین وجوه قابل سرمایه گذاری فعالیتهای اقتصادی داشته باشد ( احمدوند ، ۱۳۷۹)
۲-۳۷ نگاهی به وضعیت بیمه‌های زندگی در ایران:
هر ایرانی به طور متوسط از هر صد واحد پولی که بابت حق بیمه به شرکت های بیمه پرداخته است، ۷.۹ واحد آن برای بیمه های زندگی بوده است. براساس آمارهای بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران حق بیمه سرانه پرداخت شده در ایران برای بیمه های بازرگانی در سال ۱۳۸۹ شمسی (۲۰۱۰ میلادی) ۷۹۱ هزار و ۶۰۰ ریال (با نرخ های تبدیل ارز در آن سال معادل ۷۶.۸ دلار ) بوده است که ۷.۹ درصد آن بابت بیمه های زندگی و ۸۲.۱ درصد آن بابت دیگر پوشش های بیمه ای شامل بیمه شخص ثالث، حوادث راننده و بدنه اتومبیل، درمان، حوادث، آتش سوزی، باربری، مهندسی ، پول واعتبار پرداخت شده است. جایگاه بیمه‌های اشخاص در کشور ما ایده‌ال نیست. بیمه‌های زندگی ۸% کل حق بیمه‌ها را در کشور ما تشکیل می‌دهد در حالیکه همین شاخص در مقیاس جهانی ۵۰٫۷ % است . که این موضوع نشان دهنده شکاف عمیقی است که صنعت بیمه کشور ما با میانگین‌های جهانی دارد(سایت بیمه مرکزی).
نمودار ۲-۳ نشان دهنده درصد سهم رشته های بیمه از حق بیمه تولیدی بازار بیمه کشور سال ۱۳۹۱
سایت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی
۲-۳۸ چشم انداز آینده بازار بیمه های زندگی
در پی تاکید بیمه مرکزی بر ضرورت فعال تر شدن شرکت های بیمه داخلی در رشته بیمه های زندگی، ایجاد نمایندگی های ویژه بیمه های زندگی در شرکت های بیمه و افزایش اطلاع رسانی و آگاه سازی در زمینه مزایای انواع بیمه های زندگی (عمر) که اکنون تنوع آن ها متناسب با نیازهای افراد و گروه های مختلف افزایش یافته، چشم انداز وسیع تری از توسعه آینده این رشته از خدمات بیمه، در دید بیمه گذاران قرار گرفته است. کوشش برای توسعه بیمه های عمر و زندگی در کشور، کوشش برای ارائه اطمینان بیمه گذاران به آینده با دغدغه های کمتر؛ برخورداری آن ها از پوشش بیمه، همچنین مشارکت آن ها در سود سرمایه گذاری های ناشی از حق بیمه های زندگی و کمک به توسعه اقتصادی و رفاه جامعه است.
۲-۳۹ بیمه عمر:
بیمه عمر یکی از رشته های بسیار مهم بیمه های اشخاص است.از نظر حقوقی،بیمه عمر قراردادی است که به موجب آن بیمه گر در مقابل دریافت حق بیمه متعهد می شود که در صورت فوت بیمه شده یا زنده ماندن او در زمان معینی مبلغی (سرمایه یا مستمری)به بیمه گذار یا شخص ثالث تعیین شده از طرف او بپردازد.از نظر فنی،بیمه عمر نوعی عملیات بیمه ای است که تعهدات مربوط به آن تابع طول عمر انسان است(کریمی، ۱۳۹۲،۴۸۱ ).
۲-۴۰ انواع بیمه عمر:
بیمه عمر به چهار گروه تقسیم می شوند:
۱-بیمه های عمر در صورت حیات بیمه شده
الف)بیمه سرمایه به شرط حیات یا برگشت حق بیمه یا بدون برگشت حق بیمه(با حق بیمه واحد یا حق بیمه اقساطی):قرارداد بیمه ای است که به موجب آن بیمه گر تعهد می کند که در مقابل دریافت حق بیمه،سرمایه ثابتی را در انقضای مدت بیمه و به شرط حیات بیمه شده در آن تاریخ پرداخت کند.در صورت فوت بیمه شده قبل از انقضای مدت مزبور،بیمه گر تعهدی ندارد(نوع دیگری از این بیمه با شرط استرداد حق بیمه در صورت فوت بیمه شده در طول مدت قرارداد است که نرخ آن گرانتر از نرخ معمول است).
ب)بیمه مستمری فوری مادام العمر و بیمه مستمری فوری موقت:به موجب قرارداد،بیمه گر متعهد می شود که در آخر هر سال یا هر شش ماه یا هر سه ماه از تاریخ شروع بیمه(انعقاد قرارداد بیمه) وجه معینی در صورت حیات بیمه شده بپردازد.حق بیمه این نوع بیمه به صورت واحد و یکجا دریافت می گردد.اگر مدت پرداخت مستمری محدود باشد آن را بیمه مستمری موقت و اگر برای تمام عمر باشد بیمه مستمری مادام العمر می نامند.
پ)بیمه مستمری بازنشستگی:ممکن است تاریخ پرداخت مستمری چند سال بعد از انعقاد قرارداد باشد.در این صورت آن را بیمه مستمری تاخیری(یا بیمه بازنشستگی) می نامند.
اگر حق بیمه این نوع بیمه به صورت یکجا پرداخت نشود در مدت تاخیر به صورت اقساط(ماهانه،سه ماهه،شش ماهه و سالیانه )قابل پرداخت است.در حقیقت انواع بیمه های بازنشستگی شکلی از این نوع بیمه است.پرداخت مستمری ممکن است مشروط به زنده ماندن یک یا چند نفر باشد.در صورت اخیر مستمری تا زنده بودن آخرین فرد پرداخت می شود یا اینکه با فوت هر نفر میزان پرداختی بیمه گر کاهش می یابد.در بیمه مستمری دو نفره پرداخت مستمری تا فوت نفر دیگر ادامه دارد(هر کدام زودتر فوت کرد،مستمری به دیگری پرداخت می شود).
۲-بیمه های عمر در صورت فوت بیمه شده
الف)بیمه عمر زمانی یا بیمه خطر فوت ساده زمانی:قرارداد بیمه ای است که به موجب آن بیمه گر تعهد می کند که در مقابل دریافت حق بیمه از بیمه گذار (به صورت واحد یا اقساط) سرمایه مندرج در بیمه نامه را فقط در صورت فوت بیمه شده قبل از انقضای مدت معین به استفاده کننده بپردازد.چنانچه بیمه شده در پایان مدت مزبور زنده باشد بیمه گر هیچ گونه تعهدی ندارد.نوعی دیگر از این بیمه با شرط استرداد حق بیمه در صورت حیات بیمه شده در انقضای قرارداد وجود دارد که نرخ آن گرانتر از نرخ معمولی است.در این بیمه اگر بیمه شده در طول مدت قرارداد فوت نکند،حق بیمه های دریافتی از بیمه گذار بدون بهره به او مسترد می شود.
۳-بیمه های مختلط عمر
الف)بیمه مختلط پس انداز یکنفره و دو نفره:در این بیمه ،سرمایه بیمه در صورت فوت بیمه شده در طول مدت بیمه و همچنین در صورت حیات او در انقضای مدت بیمه قابل پرداخت است.
ب)بیمه مدت ثابت با پرداخت سرمایه در انقضای مدت:سرمایه بیمه در انقضای مدت مندرج در بیمه نامه به استفاده کننده پرداخت می شود،خواه بیمه شده که در عین حال بیمه گذار است در حیات باشد یا نه.چنانچه بیمه گذار قبل از انقضای مدت بیمه فوت کند،پرداخت حق بیمه قطع می شود(بیمه گر مطالبه حق بیمه نمی کند).
۴-بیمه سرمایه فرزندان
مانند بیمه مدت،ثابت است و سرمایه در انقضای مدت ،پرداخت می شود مشروط بر اینکه یکی از افراد استفاده کننده که در زیر نام برده می شود در حیات باشد:
۱٫فرزندی که در قرارداد تعیین شده است.
۲٫برادران و خواهران این فرزند که در طول مدت قرارداد زنده هستند یا متولد خواهند شد.
در صورتی که افراد فوق و بیمه گذار(پرداخت کننده حق بیمه) که معمولاً پدر است قبل از انقضای مدت بیمه فوت کنند،حق بیمه های پرداختی بدون بهره مسترد می شود.با وجود این اگر فقط بیمه گذار در حیات باشد می تواند تقاضای تغییر استفاده کننده را بنماید.(کریمی،۱۳۹۲،صص۴۸۳-۴۸۶).
۲-۴۱ ترکیب های متعددی از انواع بیمه های عمر
بیمه های چهارگانه ای که نام بردیم،عناصر اصلی بیمه های عمر را تشکیل می دهند،ولی ترکیب های متعددی از آنها وجود دارد که در زیر به تعدادی از آنها اشاره می شود.
۱٫بیمه عمر دو نفره یا بیمه عمر متقابل:این بیمه،یا بیمه خطر فوت تمام عمر یا بیمه زمانی است که بیمه شده آن دو نفرند.سرمایه بیمه عمر به یکی از این دو نفر که بعد از دیگری در طول قرارداد در حیات باشد پرداخت می شود.این بیمه بیشتر به درد زن وشوهر می خورد زیرا هدف از آن تامین زندگی یکی از بیمه شدگان بعد از فوت دیگری است.حق بیمه این نوع بیمه بر اساس سن متوسط دو نفر تعیین می شود.
۲٫بیمه تمام عمر به نفع استفاده کننده معین:به موجب این قرارداد،بیمه گر تعهد می کند که سرمایه بیمه را در صورت فوت بیمه شده به استفاده کننده بخصوصی بپردازد مشروط بر اینکه استفاده کننده بعد از بیمه شده زنده باشد.بدیهی است که چنین تعهدی مشروط است،یعنی بیمه گر در صورتی متعهد است که استفاده کننده،پس از مرگ بیمه شده زنده باشد(زنده ماندن استفاده کننده بعد از بیمه شده،شرط ایفای تعهدات بیمه گر است).متقابلاً فوت استفاده کننده قبل از بیمه شده،موجب انفساخ عقد بیمه است و بیمه گر نه تنها از ایفای تعهدات خود معاف می شود بلکه حق بیمه های دریافتی نیز برگشت پذیر نیست.نرخ چنین بیمه ای تابعی از سنین بیمه شده و استفاده کننده است.پس هر اندازه بیمه شده از استفاده کننده جوانتر باشد حق بیمه به همان نسبت نازلتر است(زیرا احتمال زنده ماندن استفاده کننده بعد از بیمه شده ضعیفتر می شود).
۳٫بیمه مستمری بازماندگان(موقت یا تمام عمر):در بیمه مستمری به نفع بازمانده یا بازماندگان،بیمه گر تعهد می کند که در صورت فوت بیمه شده مستمری را به طور موقت یا تمام عمر در وجه استفاده کننده یا استفاده کنندگان پرداخت کند.در هر حال به محض فوت استفاده کننده،پرداخت مستمری قطع می شود.شکل دیگری از این بیمه وجود دارد که در آن شرط می شود پس از فوت بیمه شده و گذشتن مدت معین(یک،دو یا سه سال)مستمری به استفاده کننده پرداخت شود(بیمه تاخیری مستمری بازماندگان).
۴-بیمه مختلط دریافت دو برابر سرمایه فوت در صورت حیات یا دریافت مستمری:نوعی بیمه مختلط پس انداز است که سرمایه به شرط حیات آن دو برابر سرمایه در صورت فوت است.در این بیمه اگر بیمه شده در طول مدت قرارداد فوت کند،سرمایه فوت او به استفاده کننده پرداخت می شود و چنانچه در انقضای مدت در حیات باشد،چهار انتخاب در مقابل او وجود دارد:
الف)دو برابر سرمایه فوت را یکجا از بیمه گذار پرداخت کند(خود یا استفاده کننده).

بر مبنای این نظریه موجه ساز‌، وجود هر یک از این نهادها که با عنوان حق شناسایی شده است‌، ارتباط مستقیم با کرامت ذاتی آدمیان دارد؛ به نحوی که‌، سلب هر یک از آنها به نادیده گرفتن کرامت ذاتی انسان ها و نقض فاعلیت اخلاقی آنان منجر خواهد شد. طبق این نظریه‌، نظر به اینکه همه انسان ها دارای کرامت ذاتی اند و همه آنان غایت در خویشتن تلقی می شوند‌، به لحاظ ارزشی با یکدیگر برابر بوده و به نحو یکسان از این حقوق بهرمند اند و نباید ترجیح بلا مرجحی در بهره مندی از حق های بنیادین وجود داشته باشد.
بر مبنای این تحلیل‌، حق بهره مندی از حقوق دفاعی از جمله رعایت حریم خصوصی‌، اصل برائت‌، مصونیت مخابرات و… همه حقوق ناشی از کرامت انسان است و از آن جا که همه به نحو یکسان از کرامت ذاتی بهرمند اند، بهره ای برابر از این حق دارند، نقض فرض بی گناهی و حریم منازل و ارتباطات خصوصی همانا تعرض به کرامت ذاتی انسان و تجاوز به گوهر انسانی اوست.
گفتار دوم: تضمین دادرسی عادلانه
برای بررسی میزان مطلوبیت هر موضوع یا فرایند از جمله قانون و قانون گذاری‌، به ناچار باید آن را با مقوله عدالت ارزیابی کرد. عدالت در معنای عملیتر خود با مقوله ها و مفاهیم همسایه و هم خانواده ای مانند برابری‌، اخلاق‌، قانون، انصاف، آزادی در میآمیزد.^[۶۳] به طور کلی مفهوم عدالت از زمانی در ذهن آدمی پیدا شده است که پرسش از بهتر زیستن در اندیشه ها راه یافت. یکی از اهداف تشکیل حکومتهای دموکراتیک یا مردمسالار نیز نیل به عدالت و آزادیها مشروع است. بدین ترتیب‌، در این جوامع افراد ملت مشمول محدودیت ها و اوامر و نواهی قانونی قرار نمی گیرند، مگر با اعمال مقررات قانونی در مراجع قضایی که در آن کلیه معیارهای دادرسی عادلانه‌، مد نظر قرار گرفته باشد.^[۶۴] حق بهره مندی از دادرسی عادلانه‌، یکی از معیارهای حقوق بشر در سطح بین المللی است که به منظور حفاظت اشخاص از محدودیت یا سلب غیر قانونی و خودسرانه حقوق و آزادیهای اساسی که از مهمترین آنها حق حیات و آزادی اشخاص می باشد، پیش بینی شده است.^[۶۵] بررسی معیارهای دادرسی عادلانه که در ذیل به آنها اشاره می شود و مبنای شناسایی نهاد های حقوقی متعدد از جمله رعایت حریم منازل و ارتباطات خصوصی است به روشن تر شدن موضوع کمک خواهد کرد.

اصلی ترین مبنای مداخله وکیل در فرایند دادرسی جزایی، رعایت حریم خصوصی منازل و ارتباط خصوصی متهم و تضمین دادرسی عادلانه متهم است که این اصطلاح در برخی اسناد حقوق بشری به صراحت بدان اشاره شده است؛ به طوری که‌، حق بهره مندی از دادرسی عادلانه به عنوان یکی از حقوق های بنیادین در میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی ذکر شده است. ^[۶۶]مواردی همچون بی طرفی دادگاه‌، استقلال دادگاه‌، تضمین های پیش از محاکمه (‌تحقیقات پلیسی) و فرض بی گناهی جزء مصداقهای آن ذکرشده است.^[۶۷]
این برداشت از میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی با ظاهر ماده ۶ کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر و آزادیهای اساسی و حتی ماده ۱۴ میثاق سازگار است. به موجب این تفسیر‌، حق بهره مندی از دادرسی عادلانه جزء حقوق های بنیادین بشر محسوب می شود و دارای اجزاء متعددی است برخی از این اجزاء متعلق به ساختار مراجع پلیسی‌، تحقیقاتی و قضائی و برخی دیگر در مورد تضمینهای ناظر به حق دفاع متهم است.^[۶۸] به نظر می رسد که پذیرش این تحلیل با ایرادهای رو به رو است‌:
نخست، در این صورت رعایت مصونیت منازل و ارتباطات خصوصی افراد، فرض بی گناهی نه به عنوان حقی بنیادین‌، بلکه از امور فرعی دادرسی عادلانه محسوب می شود. فرض بی گناهی عصاره سایر حق های بنیادین در مرحله اعمال و اجراست‌، در حالی که دادرسی عادلانه چنین موقعیتی را ندارد؛
دوم‌، فرض بیگناهی در صورتی که به یکی از اجزاء دادرسی عادلانه فرو کاسته شود، نمی تواند مبنای موجه ساز حق دفاع و تضمینهای راجع به آن قرار گیرد. زیرا خود در عرض آنها و یکی از شاخه های دادرسی عادلانه است و ناگزیر باید دنبال مبنای دیگری بگردیم.
سوم، اگر بخواهیم دادرسی عادلانه را مبنای حقوق دفاعی قرار دهیم‌، در این صورت گرفتار دور باطل شده ایم. زیرا از یک طرف بر این باوریم که تحقق دادرسی عادلانه در گرو تأمین حق های متهم است و از طرف دیگر‌، مبنا و علت موجه ساز حقوق دفاعی را دادرسی عادلانه می دانیم. به بیانی دیگر‌، تحقق حقوق دفاعی را متوقف بر دادرسی عادلانه و تحقق دادرسی عادلانه را متوقف بر حقوق دفاعی می دانیم.
چهارم، دادرسی عادلانه که در ماده ۱۴ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی بدان اشاره شده است، به خودی خود مستلزم بار حقوقی نیست و از بطن و متن آن بدون تصریح میثاق یا دیگر اسناد حقوق بشری نمی توان حق هایی را برای متهم استخراج کرد. به نظر می رسد که تنظیم کنندگان میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون اروپایی حقوق بشر و دیگر اسناد مرتبط همه حقوق متهم و تضمینهای راجع به آن را در یک ماده جمع کرده و به مجموعه آن دادرسی عادلانه اطلاق کرده اند. درباره رابطه فرض بی گناهی یا دادرسی عادلانه می توان گفت که فرض بی گناهی به عنوان حقی بنیادین برای متهم در نظر گرفته می شود و او استحقاق استفاده از آن را دارد. در صورتی که دادستان در صدد نقض فرض بی گناهی برآید‌، باید در فرایندی معقول و موجه و مجهز به استاندارد های ناظر به حق های متهم و سایر تضمین های راجع به آن بتواند عدم استحقاق او را بر فرض بی گناهی اثبات کند.
گفتار سوم‌: فرض بی گناهی
فرض برائت که در اصل ۳۷ قانون اساسی ایران به رسمیت شناخته شده، در فرایند رسیدگی واجد آثاری است که متهم بتواند دلایل دفاعی را جمع آوری و ارائه نماید. این اصل ایجاب می نماید که دست اندرکاران نظام عدالت کیفری‌، ضمن محدود کردن اقداماتی که آزادی متهمان را محدود می نماید، تمام امکانات را در اختیار متهم قرار دهد تا بتواند با آزادی کامل و با تکیه بر عقل و منطق‌، از خود دفاع کند.^[۶۹]
اهمیت اصل برائت در روابط بین قدرت سیاسی و افراد جامعه تا حدی مهم است که اعلامیه های متعددی از جمله ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد (۱۹۴۸)‌، بند ۲ ماده ۱۴ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی (۱۹۶۶ م)‌، بند ۲ ماده ۶ کنوانسیون اروپایی حقوق بشر‌، بند ۱ از قسمت (‌ب) ماده ۴۰ کنوانسیون اروپایی حقوق کودک (‌۱۹۸۹ میلادی)‌، بر رعایت این اصل از سوی کشورهای متعهد تأکید نموده و آن را به رسمیت شناخته اند. بدین ترتیب‌، وقتی شخصی به اتهام ارتکاب جرمی تحت تعقیب کیفری قرار می گیرد، تا زمان اثبات ارتکاب جرم و قطعیت حکم، بی گناه محسوب خواهد شد.^[۷۰]
سوالی که مطرح می شود این است که آیا اصل برائت به مرحله دادسرا (‌بازجویی‌، تحقیقات مقدماتی) در دادرسی های کیفری نیز تسری دارد؟ باید توجه داشت که اصولاً شخص متهم‌، پس از تفهیم اتهام در همان مراحل اولیه رسیدگی کیفری دارای حقوقی است که یکی از آنها بهره مندی از آثار اصل برائت است. یعنی تا زمانی که تقصیر متهم اثبات نشده‌، شخص بی گناه محسوب شده و نظام عدالت کیفری نیز مکلف است امکانات کافی در اختیار متهم به منظور اجتناب از اتخاذ تصمیمات محدود کننده و سالب آزادی قرار دهد، تا بدین وسیله بتواند دلایل دفاعی خود را جهت رد ادعاهای مطرح شده تهیه و ارائه نماید. ولی موضوع این است که اصولاً تعقیب کیفری برای تضمین دفاع از جامعه پیش بینی شده و بالاخص در جرایم مهم ممکن است متهمین در بازداشت بوده و توان جمع آوری و ارائه دلایل دفاعی را نداشته باشند. از این رو‌، بین حقوق جامعه و حقوق متهم که ممکن است به ناحق گرفتار چنگال عدالت شده باشد، تعارض به وجود آید. بنابراین به منظور ایجاد تعادل بین حقوق متهم و جامعه لازم است، بازرسی منازل و ارتباطات خصوصی افراد دخیل در پرونده جزایی تحت ضوابط و شرایطی در آید.
در فرایند دادرسی کیفری‌، دادستان با این ادعا که امنیت حاکم بر اجتماع و نظم عمومی جامعه– که شیرازه همبستگی اجتماعی است- نقض شده است، با امکانات سخت افزاری و نرم افزاری متعدد و متنوع به تعقیب متهم می پردازد‌. در مقابل‌، متهم نه تنها از کمک قدرت عمومی بهره مند نیست‌، بلکه حاکمیت نسبت به او نگاه مثبت ندارد و درصدد مجازات اوست و تقریباً فاقد هر گونه امکان سخت افزاری است؛ ولی امکان نرم افزاری بس وثیق و مستحکم در اختیار وی قرار دارد که از آن به فرض بی گناهی تعبیر می شود. دادستان باید نزد مرجعی بی طرف و مستقل‌، عدم استحقاق متهم نسبت به فرض بی گناهی را اثبات کند. اثبات این امر نیازمند دلایل متقن و قوی است تا مرجع بی طرف به این اقناع وجدانی برسد که متهم استحقاق استفاده از فرض بی گناهی را ندارد و باید مجازات شود.
در مقابل رقیب بسیار قدرتمند و مجهز به انواع و اقسام امکانات‌، اهمیت فرض بی گناهی برای متهم روشن می شود‌. وانگهی‌، درست است که در مرحله دادرسی از بی طرفی دادگاه سخن می گوییم و به استقلال دادگاه که ناشی از تفکیک قواست اتکاء می کنیم، یادآوری این نکته ضروری است که اگر چه استقلال و بی طرفی دادگاه از جهت نظری امروزه مورد توافق حقوق دانان است، از یاد نباید برد که به هر حال دادگاه را حکومت (‌به معنای اعم کلمه) تشکیل داده و دادرسان برگماشته حاکمیت اند. از طرف دیگر‌، حاکمیت نسبت به موجودیت خود که بر نظم و امنیت جامعه مبتنی است‌، بسیار حساس است و شاید مهم ترین دغدغه او محسوب می شود. بنابراین‌، استقلال و بی طرفی دادگاه حداقل در برخی موارد می تواند محل تردید و شبهه باشد. توجه به این نکات است که اهمیت فرض بی گناهی را در دادرسی کیفری دوچندان می کند و همین امر باعث شده است که در اسناد بین المللی حقوق بشری به صراحت به آن اشاره شده و در قوانین اساسی کشورها بر آن تأکید شده است.
بند اول: مبنای فرض بی گناهی
برخی حقوق دانان مواردی مانند اصل اباحه یا اصل عدم را مبنای فرض بی گناهی ذکر کرده اند.^[۷۱] و برخی دیگر مبنای آن را در حقوق کیفری اسلام در قاعده معروف درء و حکم عقل دانسته اند.^[۷۲] هر چند می توان از دیدگاه های مختلف به مبنای فرض بی گناهی نگاه کرد، به نظر می رسد که فرض بی گناهی به عنوان یکی از حقوق بنیادین انسان که در اسناد مختلف حقوق بشری بدان اشاره شده و حتی آن را در کنار مواردی همچون منع برده داری‌، منع شکنجه و… جزء هنجارهای عرفی بین المللی قلمداد کرده اند، مبنا و پایه ای قابل دفاع تر و روشن تر داشته باشد. با توجه به اینکه فرض بی گناهی جزء حقوق بنیادین محسوب می شود، مبنا و پایه ای مشترک با سایر حقوق اساسی بشر دارد. به تعبیر دیگر‌، علت موجه ساز حقوق بنیادین بشر علت موجه ساز فرض بی گناهی نیز به حساب می آید.
حقوق بنیادین بشر‌– از جمله‌، فرض بی‌گناهی‌– دارای ویژگی های جهان شمولی (‌نه مطلق)‌، ذاتی و غیر قابل سلب اند. جهان شمولی بدین معناست که این حق ها منحصر به تمدن و فرهنگ خاصی نیستند؛ ذاتی بودن به معنای ارتباط آنها با حیثیت و کرامت ذاتی آدمیان است؛ و مراد از غیر قابل سلب بودن آن است که حکومت در مقام وضع قانون قادر به سلب آنها نیست و در مقام تحمیل مجازات نیز برای سلب آنها باید دلیل موجه اقامه کند.^[۷۳]
بند دوم‌: تحلیل فرض بی گناهی درتوجیه حقوق فردی
حقوق بنیادین انسان که ارتباطی وثیق با کرامت ذاتی و فاعلیت اخلاقی انسان دارند، از جهت نظری غیر قابل انکار و غیر قابل سلب اند و حکومت نمی تواند نسبت به آنها دست اندازی کند. این حقوق را حکومت ایجاد نمی کند تا بتواند آنها را سلب کند. نقش حکومت در این راستا صرفاً به رسمیت شناختن این حق ها در نظام حقوقی داخلی کشور است و از منظر فلسفه تشکیل دولت‌، حکومت ملزم به این کار است. به جز حق های وصف شده‌، آدمیان برای زندگی بهتر نیاز به برخی امتیازها و بهره های دیگر اقتصادی‌، اجتماعی‌، فرهنگی و… نیز دارند که در قالب حق نمی گنجند‌، ولی بخشی از ضروریات زندگی انسانی محسوب می شوند و تأمین آنها امروزه یکی از وظایف ضروری حکومت ها تلقی می شود.
بهره مندی از حقوق و امتیازها البته مطلق نیست و مقید به شرایطی است. زیرا‌، گاهی در مرحله عمل، حق ها در تعارض با یکدیگر قرار می گیرند و چه بسا اِعمال یک حق از طرف دارنده حق‌، حقِ دیگری را محدود و تهدید کند یا بهره گرفتن از امتیازی خاص مستلزم سلب امتیازی دیگر از افراد باشد یا اعمال حق با مصلحت های جمعی دیگری همچون نظم و آسایش عمومی جامعه یا پیشرفت و توسعه اجتماعی در تعارض قرار گیرد. در اینجاست که بحث تعیین حد و مرز برای استفاده از حق مطرح می شود و آدمیان وفق قرارداد اجتماعی مسئولیت تعیین این حد و مرز را بر عهده دولت قرار داده و قدرت بازخواست از افراد خاطی را نیز به آن سپرده اند.
بر همین اساس‌، در جامعه بشری‌، آزادی عمل فرد در اعمال حق و بهره بردن از امتیازها اصل بوده و تعیین حد و مرز امری استثنائی تلقی می شود. زیرا حد و مرز محدود و مقید به تعارض حق ها با یکدیگر یا اصطکاک حق ها و امتیازها با مصلحت های جمعی همچون نظم و آسایش عمومی است و به تبع آن‌، ادعای تعرض به محدوده ممنوع خلاف اصل و ظاهر تلقی می شود و بنابراین‌، اثبات آن نیاز به دلیل دارد؛ بدین معنا که مدعی باید مقام بی طرف و ذی نفع در قضیه را به این اقناع وجدانی برساند که فرد به محدوده ممنوع شده تعرض کرده و مستوجب بازخواست است.
با توجه به این تحلیل‌، شاید نتوان فرض بی گناهی را هم عرض سایر حق های بنیادین دانست. زیرا‌، فرض بی گناهی ترجمان آن معنایی است که حق ها در بطن خود دارند و نهاد حق که خود با کرامت ذاتی موجه و معلل شده است‌، موجه ساز آزادی فرد در اعمال حق است و بدون آن محقق و متجلی نمی شود. صرف ادعای اصطکاک حق با امری استثنائی قدرت معارضه با حق را ندارد و نمی تواند موجبات بازخواست یا سلب حق از صاحب حق را فراهم کند. بنابراین می‌توان گفت که ذکر فرض بی گناهی در اسناد حقوق بشری به عنوان حق بنیادین صرفاً برای تأکید است، نه برای تأسیس‌. به بیان دیگر‌، اگر فرض بی گناهی در اسناد حقوق بشری ذکر نمی شد، باز هم می توانستیم از فلسفه حق و به تعبیر بهتر از معنای حق مفهوم فرض بی گناهی را برداشت کنیم؛ بدین صورت که، فرد می تواند از حق ها بهره مند شود و نمی توان به علت بهره مندی از حق او را بازخواست کرد. بازخواست زمانی صورت می گیرد که اعمال حق در تعارض با حقوق دیگران یا مصلحت های جمعی قرار گیرد. از آنجا که این موارد جزء استثناء ها بوده و اصل بر آزادی بهره مندی از حقوق اس، ادعای تعارض خلاف ظاهر و اصل بوده و باید با دلایل متقن اثبات شود.
با توجه به این تحلیل می توان گفت که وقتی حکومت مدعی است که صاحب حق در اعمال حق خویش حق ثالثی را پایمال کرده یا مصلحت جمعی را نقض کرده است، خلاف اصل و ظاهر سخن می گوید و باید اقامه دلیل کند. از طرف دیگر، حکومت با این ادعا در صدد سلب حق از متهم یعنی اِعمال مجازات است. مواردی همچون سلب حیات یا سلب آزادی رفت و آمد‌، و سلب مالکیت (‌هر چند به نحو جزئی‌) هسته اصلی مجازات ها را تشکیل می دهند و همگی سلب حق های بنیادین محسوب می شوند. این ادعای کاملاً خلافِ اصل و ظاهراً با وجود ضمانت اجرای سالب حق ادعایی است بس ثقیل و اِعمال آن از طرف دولت دلایل توجیهی و اثباتی می خواهد؛ دلیل توجیهی آن در فلسفه حقوق کیفری و دلیل اثباتی آن در آیین دادرسی کیفری مورد بحث قرار می گیرد.^[۷۴]
بند سوم: حقوق و آزادی های ناشی از فرض بی گناهی
فرض بی گناهی حق های زیر را برای متهم به ارمغان می آورد:
یکم: نخستین اثر مستقیم فرض بی گناهی نسبت به متهم حق سکوت وی است. او ادعایی مطرح نکرده است تا ناگزیر به اثبات باشد، بلکه طرف مقابل ادعای عدم استحقاق او را از فرض بی گناهی مطرح کرده است. طبق نظریه پیش گفته، متهم به نحو پیشینی و صرفاً به دلیل انسان بودن مستحق استفاده از حق های بنیادین است. نماینده حکومت مدعی است که متهم با اجرای حق خویش به محدوده ممنوع (‌حق دیگران یا مصلحت جمعی‌) تعرض کرده و باید برای این تعرض بازخواست شود. در مقابل این ادعا، متهم که کماکان پشت گرم به داشتن سلطه حق و اِعمال آنهاست‌، می تواند پاسخی ندهد و سکوت پیشه کند.
بر همین مبنا‌، به نظر می رسد که سکوت متهم را نمی توان قرینه ای دال بر بزه کاری وی قلمداد کرد. زیرا اعمال حق و استفاده از آن توجیه نمی خواهد و استدلالی نمی طلبد تا متهم درباره اعمال حق خویش توضیحی بدهد. دقیقاً به علت همین نکته است که متهم در طول زمان طرح ادعا و بررسی آن، باید آزادی کامل داشته باشد و نمی توان آزادی او را در این مدت محدود کرد.
از همین رو‌، صدور قرارهای تأمین و قرار بازداشت موقت در مرحله تحقیقات مقدماتی و رسیدگی توجیه پیشینی ندارد و صرفاً توجیه پسینی می توان در مورد آن ارائه کرد و مواردی همچون مصلحت، گرایی و ضرورت های عملی را علل موجه ساز آن قلمداد کرد. لازمه قهری این استدلال مصلحت‌ محور بودن قرارهای تأمین است و در نتیجه‌، با رفع مصلحت باید لغو شوند.
دوم: دادستان به عنوان نماینده حاکمیت ادعای نقض محدوده ممنوع از سوی متهم را طرح می کند. بنابراین اثبات ادعای خلاف اصل و ظاهر باید متکی به دلیل باشد. متهم صرف نظر از اینکه می تواند سکوت پیشه کند و سخنی نگوید، این توانایی را هم دارد که برای نقض دلایل و استدلال های طرف مقابل تلاش کند و دلیل معارض ارائه دهد.
به عنوان نمونه، وی می تواند از شهودی که علیه وی شهادت داده اند، پرسش کند یا شهود معارضی را جهت خنثی کردن اظهارات شهود علیه خود معرفی کند.
سوم: این مجادله مستلزم آن است که هر دو طرف جایگاهی هم عرض و هم شأن و نیز اختیارات یکسانی داشته باشند. زیرا‌، ترجیح یک طرف بر دیگری ترجیح بلامرجح خواهد بود و ترجیح دادستان بر متهم و اعطاء اختیار بیش تر به او و محدود کردن اختیارات متهم از مرز ترجیح بلامرجح گذشته و وجهه بی عدالتی به خود خواهد گرفت. برابری سلاح ها^[۷۵] که امروزه در اکثر نظام های حقوقی از آن سخن می رانند و بر ضرورت برابری حق ها و اختیارات دادستان و متهم تأکید می کنند، نشان از توجه جدی به فرض بی گناهی و برداشتی عمیق و همه جانبه از آن است. به همین دلیل است که امروزه از ضرورت تفکیک مقام تعقیب از مقام تحقیق سخن می رود و کوشش می شود که استقلال بازپرس نسبت به دادستان حفظ شود تا تعادل قوا بین طرف های دعوا به بهترین شکل تأمین شود.
چهارم: ادعای خلاف اصل و ظاهر دادستان او را وادار می سازد که وی یا مقام تحقیق دلایل جمع آوری شده را به صورت شفاف و صریح به متهم تفهیم کند. زیرا، متهم حق دارد که از استدلال هایی که او را به علت بهره مندی از حق ها و امتیازها در معرض بازخواست قرار می دهد، آگاه شود و به آنها اشراف کامل داشته باشد.
پنجم: نظر به اینکه طرف مقابل متهم (‌یعنی دادستان‌) مسلح به سلاح فنی حقوقی است و سعی در به کار بردن اصطلاح های فنی حقوقی دارد‌، جهت حفظ تعادل قوا، متهم باید از کمک فردی آشنا به اصطلاح های حقوقی بهره مند باشد.
ششم: در صورت عدم تسلط متهم به زبان رایج در مراجع تعقیب و تحقیق‌، بهره مندی از کمک یک فرد مسلط به زبان رایج ضروری است؛ زیرا بدون آن موازنه قوا به هم خواهد خورد.
هفتم: دادستان جهت اثبات ادعای خلاف اصل و ظاهر خود باید داوری بی طرف و مستقل را که مجهز به فضیلت های اخلاقی است و ظرفیت روانی و اخلاقی بالایی دارد و از افراد فرهیخته جامعه محسوب می شود، به اقناع وجدانی برساند که متهم به حق دیگران تعرض کرده یا مصلحت جمعی را نقض کرده است. این موارد را اگر چه نمی توان جزء حقوق دفاعی محسوب کرد، از آثار غیر مستقیم فرض بی گناهی است و بدون آن‌، بقیه حق های شناخته شده برای متهم شعاری بیش نخواهد بود.
هشتم: در صورت عدم اقناع وجدانی داور بی طرف و با ایجاد هر گونه شبهه‌، متهم کماکان تحت حمایت فرض بی گناهی خواهد بود. زیرا فرض بی گناهی به عنوان حقی ناظر بر کرامت ذاتی آدمیان مادام که خلاف آن اثبات نشود، بر اعمال متهم حاکم است و در موارد شبهه‌، بنای عقلا‌، رجوع به اصل است، نه قرار گرفتن در موضع شبهه ناک و صدور حکم طبق آن.
لازم به یادآوری است که حقوق دفاعی را حکومت ایجاد نمی کند و حاکمیت نمی تواند با ذکر این موارد در قوانین داخلی بر خود ببالد و ادعا کند که متهم را به بهترین شکل مورد حمایت قرار داده است. این حقوق از آثار فرض بی گناهی اند. به تعبیر دیگر، تفسیر و تفصیل فرض بی گناهی حقوق دفاعی است؛ به نحوی که، همه این حق ها را می توان به فرض بی گناهی فروکاست. متهم از فرض بی گناهی بهره مند است و بنابراین‌، امتیازهای پیش گفته متعلق به اوست و نمی توان آنها را از وی سلب کرد و حکومتی که چنین حق هایی را به رسمیت نشناسد یا آنها را محدود کند، فرض بی گناهی را نقض کرده و به تبع آن به کرامت ذاتی آدمیان تعرض کرده است. مواردی همچون جلوگیری از دسترسی متهم به پرونده، جلوگیری از حضور وکیل مدافع در مرحله تحقیقات مقدماتی و عدم تمهید امکانات مادی و معنوی برای استفاده از تضمین های پیش بینی شده خلاف فرض بی گناهی است.
گفتار چهارم: مصلحت گرایی
بخش عمده ای از حق های متهم و تضمین های راجع به آن برآمده از فرض بی گناهی بوده و در نتیجه، ضرورت پای بندی به آنها به نحو پیشینی قابل اثبات است و نیازی به توجیه پسینی نیست. ولی، به نظر می رسد که شمار اندکی از تضمین های راجع به حق دفاع را نمی توان اثر مستقیم یا غیر مستقیم فرض بی گناهی دانست. مواردی همچون حق اعتراض به قرارها، دو مرحله ای بودن رسیدگی، ضرورت گرفتن آخرین دفاع، عدم انتشار مطالب راجع به تحقیقات مقدماتی و… را نمی توان ناشی از فرض بی گناهی دانست. به نظر می رسد که مراد از گنجاندن این قبیل تضمین ها زیر حق های متهم مصلحت هایی همچون جلوگیری از اشتباه هایی قضائی‌، جلوگیری از محکومیت بی گناهان، جلوگیری از صدور آرای مغایر و… است. به تعبیر دیگر‌، به نحو پیشینی و بی توجه به هدف های لحاظ شده برای این تضمین ها نمی توان دفاع موجهی از آنها کرد و ناگزیر باید نگرشی پسینی بر آنها داشت.
گفتار پنجم: هم زیستی مسالمت آمیز
حق های بنیادین بشر امروزه جزء مسلمات حقوق شمرده می شود؛ به نحوی که، امروزه آن را جزء هنجارهای عرفی بین المللی قلمداد می کنند؛ بدین معنا که، این هنجارها برای همه کشورها صرف نظر از الحاق یا عدم الحاق شان به اسناد حقوق بشری لازم الاتباع اند. همچنین‌، هنجارهای عرفی بین المللی نمی‌توانند موضوع شرط^[۷۶] قرار گیرند و در نتیجه، نقض این موارد موجب مسئولیت دولت در عرصه بین‌المللی خواهد شد. از طرف دیگر‌، هم زیستی مسالمت آمیز در جامعه جهانی ضرورت تعامل با دیگر کشورها را ایجاب می کند؛ به نحوی که‌، امروزه زندگی انفرادی و بدون ارتباط با سایر جامعه ها برای یک کشور غیر ممکن است.
جهت گیری معادلات جهانی به گونه ای است که وابستگی متقابل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشورها شرط لازم حیات پویای جامعه ها شده است؛ به طوری که، گزیر وگریزی از این وابستگی های متقابل نیست‌. بنابراین، افزون بر مبانی حقوق بشری حق های متهم‌، الزامات بین المللی و ضرورت های عینی زندگی اجتماعی و هم زیستی مسالمت آمیز نیز رعایت حقوق دفاعی متهم را الزام آور می سازد.^[۷۷]
مبحث دوم: مبانی حقوقی و فقهی
پس از بیان نظری حقوق آزادی های فردی ناطر به اماکن و ارتباط می بایست مبانی فقهی و حقوقی آن نیز بررسی شود. بر این اساس این مبحث را به مبانی فقهی و حقوقی اختصاص دادیم که در گفتار نخست به مبانی فقهی و گفتار دوم را به مبانی حقوق آن می پردازیم.
گفتار اول: مبانی فقهی
حمایت از حریم خصوصی در حقوق اسلامی از قدمت بسیار برخوردار است. حریم خصوصی پیش از آنکه در اسناد بین المللی حقوق بشر پیش بینی شود در منابع اسلامی مورد توجه بوده و در آیات متعددی از قرآن مجید به لزوم رعایت حریم منازل و ارتباطات خصوصی اشخاص تعریف شده است.
سنت پیامبر اکرم و سیره مسلمین نیز سرشار از توصیه هایی در پرهیز از نقض مصادیق مختلف حریم خصوصی است با وجود این متأسفانه چه در تدوین قوانین و مقررات مربوط به منازل و ارتباطات خصوصی و چه در رویه های عملی اهمیت این حق و آثار ناشی از آن در روابط افراد با یکدیگر و با حکومت چنان که باید درک نشده و حمایتهای لازم از آن صورت نگرفته است.^[۷۸]

الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۳۳- احساس می کنم که مسئولیت های من در کارم منصفانه است
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۳۴- زمان بندی کار من مناسب است
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۳۵- به طور کلی،پاداش های دریافتی من کاملا عادلانه است
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۳۶- میزان پرداختی ها به من در قبال کارم مناسب است.
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۳۷- مدیر ،به منظورگرفتن تصمیمات مرتبط باشغلم،اطلاعات کامل وصحیح جمع اوری می کند.
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۳۸- تصمیمات شغلی مرتبط به امور کارکنان،به نوعی همه را در بر می گیرد.
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۳۹- به کارکنان اجازه داده می شوددر مورد تصمیمات شغلی بحث کنند ویا از مدیر بخواهند تصمیماتی بگیردالف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۰- تصمیم گیری های شغلی، توسط مدیر بدون غرض ورزی وتعصب است؟
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۱- مدیر به من اطمینان می دهد که قبل از هرگونه تصمیم گیری شغلی،به کلیه دغدغه ها کارکنان گوش می دهدالف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۲- مدیر در صورت درخواست کارکنان ،تصمیمات خود را شفاف بیان می کند و به ارائه اطلاعات بیشتری می پردازدالف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۳- مدیر تصمیمات مربوط به کارم را شفاف بیان می کند؟
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۴- تصمیماتی که در مورد شغلم گرفته می شود،مدیر با عطوفت واحترام با من رفتار می کند؟
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۵- مدیر به حق وحقوق من در تصمیماتی که در مورد کارم گرفته می شود ،به عنوان یک کارمند اهتمام دارد.الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۶- هرگاه تصمیماتی در مورد کارم گرفته می شود،مدیر با متانت با من برخورد می کند؟
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۷- هنگامی تصمیماتی در مورد شغلم گرفته می شود،مدیرنسبت به نیازهای شخصی من حساسیت نشان می دهد؟الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۸- هنگامی که تصمیماتی در مورد فعالیت های مربوط به کارم گرفته می شود،مدیر با من صادقانه رفتار می کند؟الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۴۹- مدیر ضمن اهمیت دادن به تصمیمات اتخاذ شده در مورد کارم ،دلایل آن تصمیمات را با من در میان می گذارد؟الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۰- مدیر در خصوص تصمیم های اتخاض شده در مورد کارم ،مستندات ودلایل کافی را ارائه می دهد
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۱- مدیر هنگام تصمیم گیری در مورد فعالیت کاریم ،به ارائه توضیحات لازم می پردازد تا من خیالم اسوده شودالف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۲- بسیارسرد و کاملا رسمی با مدیر رفتار می کنم
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۳- برای پرهیز از مسئولیت بیشتر ،از اظهار نظر درباره ی توانایی هایم خوداری می کنم.

الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۴- گاهی اوقات برای فرار از پاسخگویی به دروغ های مصلحتی متوسل می شوم.
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۵- بعضی وقت ها خواسته های مدیر را از روی قصد به تعویق می اندازم.
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۶- گاهی اوقات که مدیر من را صدا می کند ، خود را به نشنیدن می زنم.
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۷- از سر اجبار در جلسات شرکت می کنم و تمایلی به شرکت در جلسات ندارم
الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۸- در جلسات به جایی اظهار نظر درباره ی صحبت های ردوبدل شده ،سکوت می کنم
.الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم
۵۹- مدیر را از روند کارها مطلع نمی کنم
.الف) موافقم ب)بی نظر ج)مخالفم

۲-۴-۳-۵- امکانات موردنیاز جهت تحلیل ارتعاشات
حداقل امکاناتی که برای پیاده کردن برنامه پایش وضعیت بر مبنای ارتعاش سنجی موردنیاز هستند، عبارت‌اند از: انواع حسگرهای ارتعاش سنجی (جابه‌جایی سنج، سرعت‏سنج و شتاب سنج)، انواع تجهیزات داده‏برداری و نرم‏افزار پردازش و مدیریت اطلاعات [۳، ۳۶ و ۵۲].

۲-۴-۳-۶- روش‌های پایش وضعیت به کمک تحلیل ارتعاش
ا لف-پایش وضعیت ارتعاش ماشین‌آلات به‌صورت مانیتورینگ:
حسگرهای ارتعاش به‌صورت دائمی در محل مناسب نصب‌شده‌اند. آنالیزورهای بر پایه ریزپردازنده^[۳۳]، داده‌ها را در حوزه زمان جمع می‌کنند. به‌طور خودکار با بهره گرفتن از انتقال سریع فوریه تبدیل می‌کنند. میزان ارتعاش را به‌صورت همزمان نشان می‌دهند. در صورت افزایش آن از حدی هشدار می‌دهند [۴].
ب-پایش وضعیت ارتعاش ماشین‌آلات به‌صورت دوره‌ای:
در این روش اپراتور نت با بهره گرفتن از دستگاه ارتعاش سنج، در دوره‌های مشخص، میزان ارتعاش دستگاه را اندازه‌گیری و مقدار انحراف آن را از حالت سالم به‌صورت وضعیت عادی، وضعیت هشداردهنده و وضعیت بحرانی گزارش می‌دهند [۴۰].
۲-۴-۴- تحلیل حرارت
۲-۴-۴-۱- روش‌های پایش وضعیت ماشین‌آلات با بهره گرفتن از تحلیل حرارت
الف – پایش وضعیت ماشین‌آلات به‌وسیله حرارت به‌صورت لحظه‌ای و پیوسته: دمای موتور به‌وسیله کپسول‌ حساس حرارتی جیوه (دماسنج جیوه ای)، اندازه‌گیری و به‌طور خودکار با حداکثر دمای مجاز مقایسه می‌شود. اگر دما از حد مجاز گذشت، به‌وسیله هشدار^[۳۴]، اپراتور را از این امر مطلع می‌کند. ۲- حسگر دما که از نوع ترمیستور است. پالس‌های الکتریکی آنالوگ حسگرتوسط سیستم داده بردار الکترونیکی^[۳۵] به دیجیتال تبدیل می‌شود. ضمن ذخیره آن‌ها در حافظه‌ی خارجی^[۳۶]، قابلیت نمایش بر خط^[۳۷] را نیز مهیا می‌کند. کلیه مراحل طی برنامه، از طریق یک عدد آی سی میکروکنترلر، کنترل می‌شود. درصورتی‌که دما از یک حد مجاز بیشتر شد اعلام‌خطر می‌کند [۴۹].
ب- پایش وضعیت حرارت ماشین‌آلات به‌صورت دوره‌ای با بهره گرفتن از دمانگاری فروسرخ: دمانگاری مادون‌قرمز که به نام‌های گرما نگاری، ترموویژن و تصویربرداری حرارتی نیز شناخته می‌شود، روش مهمی است که به‌منظور پایش وضعیت تجهیزات و ماشین‌آلات مورد استفاده قرار می‌گیرد. داده‌برداری به کمک دوربین گرما نگاری (ترموویژن) صورت می‌پذیرد. از این طریق کلیه اشکالاتی که منجر به تغییر در الگوی توزیع دمای سطحی می‌شوند، قابل‌شناسایی خواهند بود [۱۳، ۳۰ و ۵۶].
۲-۵- پایش وضعیت تسمه به کمک تحلیل حرارت: بازرسی حرارتی برای پولی‌ها و تسمه عمدتاً نتایج خوبی به دنبال دارد. مخصوصاً در خطوط انتقال توان به‌وسیله سیستم محرک تسمه‌ای، بازرسی حرارتی، می‌تواند بسیار مؤثر باشد. تماس تسمه و پولی، منجر به ایجاد اصطکاک و درنتیجه تولید گرمای زیادی می‌شود. با دنبال کردن روند گرمایش طی زمان‌های متوالی، می‌توان اقدامات لازم را به‌موقع انجام داد [۱۴ و ۲۷].
۲-۶- پایش وضعیت تسمه با استفاده تحلیل ارتعاش و صدا: سازوکارهای چرخ و تسمه انتقال حرکت و نیرو را در فاصله محوری بزرگ انجام می‌دهند. این انتقال بین دو و یا چند محور امکان‌پذیر است. اصطکاک ایجادشده بین تسمه و چرخ باعث انتقال حرکت و نیرو می‌شود. تسمه‌ها خاصیت انعطاف‌پذیری بالایی دارند، به همین دلیل خیلی نرم کار می‌کنند. کمتر سروصدا می‌کنند و به دلیل الاستیک بودن تسمه‌ها، ضربه‌پذیری ایده آلی دارند. امروزه در صنعت با توجه به شکل مقاطع آن‌ها: تسمه گرد، تسمه تخت، تسمه ذوزنقه‌ای و یا وی^[۳۸] شکل، تسمه ذوزنقه‌ای یکپارچه، تسمه ذوزنقه‌ای بندبند، تسمه تایمینگ و تسمه تخت با شیارهای وی شکل دسته‌بندی می‌شوند. سیستم محرک تسمه‌ای موتور وظیفه انتقال گشتاور از پولی میل‌لنگ به مصرف‌کننده‌های جانبی موتور را بر عهده دارد. مصرف‌کننده‌هایی که در این سیستم قرار می‌گیرند، شامل: آلترناتور، پمپ هیدرولیک فرمان، کمپرسور کولر، پمپ آب و در بعضی سامانه‌ها کمپرسور سوپر شارژ می‌باشند [۹]. عملکرد برخی از تجهیزات خودرو مانند انواع روشنایی‌ها، سامانه‌ی تهویه‌ی مطبوع و برق مصرفی خودرو به عملکرد سیستم محرک تسمه‌ای موتور به‌ویژه به عملکرد تسمه وابسته است [۱۰۲]. تسمه‌های وی شکل تسمه‌هایی هستند که با پولی در تماس بوده تا ابزاری برای انتقال توان تشکیل دهند. تسمه‌ها می‌توانند نیروهای دینامیکی و ارتعاش غیرعادی به وجود آورند. منابع مهم ارتعاش و خرابی تسمه، نابالانسی، تشدید، کشش و سایش هستند. تسمه‌های وی شکل یک سری نیروهای دینامیکی و ارتعاشات حاصل از این نیروها را به وجود می‌آورند. فرکانس‌های یک چنین محرکی را می‌توان به تسمه‌ها و پولی‌ها نسبت داد. طبیعت کشسانی تسمه‌ها می‌تواند ارتعاشاتی را تشدید یا مستهلک کنند که به‌واسطه قطعات متعلقه بو جود آمده است [۷۱ و ۷۵]. حتی پولی‌های نو نیز نمی‌توانند بدون عیب باشند و می‌توانند منبع نیروها و ارتعاشات غیرعادی باشند. منابع اولیه ارتعاش اجباری حاصل از پولی‌ها: خارج از مرکز بودن، نابالانسی، غیر هم‌محور بودن و سائیده شدن می‌باشند. انتشار صوتی^[۳۹]، پدیده‌ی تولید موج گذرای ارتجاعی ناشی از تخلیه سریع انرژی به دلیل دگرگونی ساختار یک فلز جامد تحت ‌فشارهای مکانیکی یا حرارتی است. تولید و گسترش یک ترک ناشی از تغییر شکل یکی از عمده منابع نشر صوتی است. به همین دلیل نشر صوتی یکی از ابزار مهم برای کنترل وضعیت از طریق آزمایش‌های غیر مخرب است [۴، ۶۵ و ۹۶]. یکی از راه‌های تشخیص بهنگام خرابی‌ها، استفاده از تحلیل صوت است. صدا و ارتعاش، ماهیتاً از یک جنس هستند و علل مشابهی نیز برای تولید دارند. منابعی که ارتعاش دارند باعث تولید صدای هوایی می‌شوند. یکی از روش‌های کاربردی و مؤثر، عیب‌یابی بر پایه‌ی ارتعاش است [۴۰]. در مورد دستگاه‌ها و تجهیزاتی که حرکت دورانی دارند. به‌طورکلی سه واقعیت صادق است: ۱- همگی دارای لرزش و صدا می‌باشند.۲- افزایش در میزان ارتعاش و صدا گواه بر جدی‌تر شدن عیب دارد. ۳- هر المان دوار محرک، سیگنال منحصربه‌فرد خود را دارد. صدا و ارتعاش توانایی خوبی در تشخیص عیب دارند. محققان توانسته‌اند با اندازه‌گیری داده‌های ارتعاش و صدا و پردازش سیگنال‌های مربوط به یک وسیله یا دستگاه، سلامت یا وجود عیب در آن دستگاه را تشخیص دهند [۵۰].
۲-۷- مروری بر تحقیقات انجام‌شده
در تحقیقی که در سال ۱۹۹۸، توسط مارتین و وندیک^[۴۰] انجام گرفت یک سیستم جدید شناسایی و پیش‌بینی عیوب ماشین‌ها با بهره گرفتن از تحلیل روغن و تحلیل ارتعاشات به‌صورت هشداردهنده ساختند. این سامانه برای تشخیص و پیش‌بینی عیوب ماشین­های نیروی دریایی آمریکا بر اساس پایش وضعیت روغن و ارتعاش ساخته شد. آن‌ها سامانه را که متشکل از دستگاه‌های تحلیل روغن و تحلیل ارتعاشات را مورد ارزیابی و مقایسه با سامانه‌های معمول پایش وضعیت ماشین‌آلات قراردادند. مطابق بررسی‌های انجام‌شده، این سیستم علاوه بر دقت بالاتر، اولا: شرایط سیستم را درزمان واقعی ارائه می‌دهد و ثانیا: اتلاف زمانی را کاهش می­دهد [۱۰۸].
فوجی^[۴۱] و همکاران (۲۰۰۲)، به تحلیل نوسانات عمودی تسمه متعلقات پرداختند آن‌ها یک روش اندازه‌گیری ارتعاش جانبی مکانیسم محرک تسمه­ای ارائه دادند. برای اندازه‌گیری جابجایی تسمه و سامانه حرکتی آن حالت ارتعاشی آن‌ها را شبیه‌سازی کردند. برای مشاهده رفتار ارتعاشی آن از دوربین و حس‌گرهای لیزری با سرعت‌بالا استفاده گردید. نتیجه گرفتند که مواردی مانند ارتعاشات پیجشی میل‌لنگ و نابالانسی پولی­ها، ارتعاش جانبی تسمه متعلقات را به وجود می‌آورند. ارتعاش سامانه، زمانی تشدید می‌گردد که فرکانس طبیعی برابر با نصف نوسانات طولی در امتداد کشش تسمه باشد که این نوسانات طولی در اثر ارتعاش پیچشی میل‌لنگ به وجود می‌آیند. زمانی که تسمه همراه پولی درحرکت است، ارتباط بین ارتعاش جانبی تسمه و نوسانات طولی آن در امتداد کشش تسمه بیش‌ از اندازه است. ارتعاش جانبی تسمه زمانی اتفاق می‌افتد که مکانیسم محرک تسمه­ای ارتعاش جانبی خود را به حالت طبیعی درآورد [۷۴].
ویدونگ^[۴۲] و همکاران (۲۰۰۲)، در تحقیق خود به پایش وضعیت یک موتور دیزل بر پایه انتشار صدا پرداختند. آن‌ها از یک شبکه عصبی خود برنامه‌ریز برای داده ­های خود بهره جستند. آنان از یک موتور دیزل فورد چهار سیلندر چهارزمانه استفاده کردند و سیگنال‌های صوتی را از طریق چیدمان میکروفون‌ها دریافت کردند. عیوب موردنظر افزایش لقی سوپاپ‌های دود است. در مقایسه سیگنال زمانی موتور سالم و معیوب دو مورد قابل ‌شناسایی است: نخست این­که در سیگنال موتور سالم چهار قله مشخص وجود دارد که مربوط به شرایط احتراق در چهار سیلندر است درحالی‌که در موتور معیوب، قله‌های دیگری نیز وجود دارند. دیگر این­که مقدار حداکثر سیگنال موتور معیوب از موتور سالم بالاتر است [۱۰۷].
سامانتا^[۴۳] و همکاران (۲۰۰۳)، روشی برای عیب‌یابی یاتاقان­ها با بهره گرفتن از مشخصه‌ های سیگنال‌های ارتعاشی یاتاقان­های نرمال و معیوب ارائه دادند. در این تحقیق، مشخصه‌ های سیگنال‌های ارتعاشی یک ماشین دوار در حوزه زمان با یاتاقان­های نرمال و معیوب، به­عنوان ورودی شبکه عصبی پرسپترون استفاده گردید. لایه ورودی با پنج نورون از سیگنال‌های ارتعاشی حوزه زمان به دست آمد. لایه خروجی دارای دو نورون، برای حالت‌های نرمال و معیوب ماشین انتخاب گردید. روش جدید برای مقایسه کارایی سیستم عیب‌یابی، با بهره گرفتن از شبکه عصبی و ماشین بردار پشتیبان که انتخاب مشخصه‌ های ورودی توسط الگوریتم ژنتیک بهینه‌شده بود، ارائه داد. آن‌ها از سیگنال‌های ارتعاشی یک ماشین دوار در حوزه زمان با یاتاقان­های نرمال و معیوب برای پیش-پردازش به‌منظور استخراج بردار ویژگی شبکه استفاده نمود. مشخصه‌ های استخراج‌شده از سیگنال‌های اصلی و پیش-پردازش شده برای هر دوطبقه بندی کننده به‌عنوان ورودی به‌کاربرده شدند. استفاده از الگوریتم ژنتیک فقط با ۶ عضو در بردار مشخصه برای هر دو طبقه بندی کننده ماشین بردار پشتیبان و شبکه عصبی دقت ۱۰۰ درصد را نشان داد و این نشان‌دهنده کارایی بالای هوش مصنوعی در پایش وضعیت ماشین‌های دوار بر اساس مشخصه‌ های سیگنال‌های ارتعاشی است [۸۲].
محتسبی و افشاری^[۴۴] (۲۰۰۳)، ارتعاشات پیچشی میل‌لنگ خودروی نیسان را مطالعه کردند. ویژگی‌های ارتعاشی در نرم‌افزار انسیس شبیه‌سازی شدند. تحلیل ارتعاشات پیچشی به کمک نرم‌افزار جایگزینی مناسب، ساده و سریع به‌جای اندازه‌گیری ارتعاشات پیچشی میل‌لنگ تحت شرایط واقعی روی خودرو (زمان‌بر و هزینه‌بر) است. آن‌ها به کمک الگوی ارتعاش یک سامانه‌ی حرکتی، حساسیت ویژگی‌های ارتعاشی میل‌لنگ را نسبت به ایجاد تغییر، در هریک از متغیرهای فیزیکی سامانه، مورد بررسی قراردادند. با لحاظ کردن اثر چرخ طیار و تغییر جنس مجموعه دریافتند که استفاده از چدن به‌جای فولاد، رفتار ارتعاشی بهتری را نتیجه می‌دهد [۱۰۴].
در پژوهشی که توسط پینگ وکسیسوگلو^[۴۵] (۲۰۰۳) صورت گرفت، با بهره گرفتن از ذرات به‌جای مانده از سایش و تحلیل ارتعاش، ماشین‌آلات را مورد پایش وضعیت قراردادند. نتایج تحقیق نشان داد که ترکیب این دو روش اطلاعات بیشتر و قابل ‌اطمینان‌تر و مؤثرتری برای تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات فراهم می‌کند. درحالی‌که تحقیقات و تجربیات گذشته نشان می‌دهد که تحلیل ارتعاش و تحلیل ذرات باقی‌مانده از سایش در پایش وضعیت هر کدام به ‌طور جداگانه، تنها می‌توانند حدود ۳۰-۴۰ درصد از عیوب ماشین‌آلات را تشخیص دهند. ابزار و دستگاه‌های موردنیاز جهت انجام آزمون تجربی شامل: یک گیربکس دنده مارپیچی و یک موتور الکتریکی است. به‌منظور بررسی ارتباط بین سایش و ارتعاش، آزمون تحت حالت‌های مختلف سایش موردبررسی قرار گرفت. آزمون در سه حالت انجام گرفت:۱- بدون استفاده از روغن ۲- در حالت معمولی ۳ - در حالتی که روغن دارای ذرات فرسایشی است. مکانیسم سایش شامل تشخیص مالش، تماس فلز به فلز و تحلیل حالت مرزی روان کاری است. داده‌های نمونه روغن و ارتعاش به‌طور منظم جمع‌ آوری نمودند. نتایج تجزیه‌ و تحلیل طیف فرکانسی ارتعاشات و تحلیل ذرات باقی‌مانده از سایش و مقایسه نتایج حاصل از این دو روش، نشان داد که استفاده همزمان از این روش‌ها در پایش وضعیت ماشین‌آلات، اطلاعات سریع و قابل‌اعتمادی را در تشخیص و پیشگیری از عیوب فراهم می‌آورند [۱۱۳].
القمری^[۴۶] و همکاران (۲۰۰۵)، سعی کردند تا با روش انتشار صدا و تطابق آن با فشار داخل استوانه روشی برای محاسبه‌ی غیرمستقیم فشار بیابند. آن‌ها در پژوهش خود روشی برای آسیب‌شناسی در دستگاه‌های رفت و برگشتی ارائه کردند؛ که از آن برای جمع‌ آوری سیگنال‌های انتشار صدا در سه نوع دستگاه رفت و برگشتی مختلف، حالت عادی و در حالات مختلف ناسالم استفاده کردند. تحلیل زمانی سیگنال‌ها این توانایی را دارد که پدیده‌های زمانمند ماشین را شناسایی کند و لذا می‌توان به‌طور خودکار سیگنال‌هایی را که همراه با این پدیده‌ها ظاهر شده‌اند را جداسازی نمود. این تحقیق نشان داده است: با توجه به این­که کاربرد این روش اساسا عمومی و کلی است، می‌توان از آن برای آسیب‌شناسی ماشین‌های مختلف با جمع‌ آوری داده‌ها با بهره گرفتن از حسگرهای مختلف استفاده نمود. هدف نهایی از این کار، تهیه یک وسیله خودکار مستقیم برای پایش وضعیت ماشین‌های رفت و برگشتی بر اساس انتشار امواج بوده است که به هیچ حسگر دیگری احتیاج نداشته باشد. آن‌ها بیان کردند که پارامترهای آماری همانند واریانس، ریشه مجموع مربعات مربوط به سیگنال‌های دریافتی به ذات هر عیب برمی‌گردد. لذا این پارامترها هرکدام به عیب به خصوصی حساسیت دارند. به‌عنوان نمونه واریانس، رفتارهای احتراقی را بهتر مشخص می‌کند درحالی‌که محتوای انرژی کلی برای مسائل جریان گاز و نشتی‌ها مفید خواهد بود. آنان همچنین نتیجه گرفتند که چنانچه حسگر صوتی روی سرسیلندر قرار گیرد، سیگنال‌ها بسیار پیچیده می‌شوند درحالی‌که قرار دادن حسگر روی بدنه سیلندر، مقدار بیشتری را نشان می‌دهد و حوادث را بهتر می‌توان با حرکت باز و بسته شدن دریچه‌ها مرتبط کرد [۷۸].
داگلاس^[۴۷] و همکاران (۲۰۰۶)، به بررسی رفتار روان کاری روغن بین رینگ پیستون و دیواره سیلندر در موتور دیزل از طریق انتشار صدا پرداختند. اساس بررسی بر این پایه است که در یک موتور احتراق داخلی اتفاقات مختلفی روی می‌دهد و هر یک از پدیده‌ها مشخصه‌ های مجزایی دارند. این تحقیق کاربرد انتشار صدا را در تفسیر پدیده‌های مختلف در موتور به‌ویژه حرکت رینگ پیستون و نشتی سوپاپ دود نشان می‌دهد. آن‌ها در این تحقیق به دنبال ارائه یک روش جدید برای نشان دادن توانایی انتشار صدا در بررسی حرکت سایشی رینگ روی دیواره سیلندر دو موتور دیزلی کوچک و یک موتور دیزلی دریایی بزرگ می‌باشند. عوامل مورد بررسی آنان مواردی چون سرعت موتور، بار و شرایط روغن‌کاری بود. هدف اصلی آنان تعیین موقعیت مکانیسم فعال‌کننده انتشار صدا است. همان‌گونه که بیان شد. پدیده‌های مختلفی در موتور وجود دارند که به علت پیچیدگی و همزمانی برخی از آن‌ها، تشخیص و تفکیک آن‌ها از یکدیگر کار بسیار دشواری است. لذا برای آنکه بتوان تنها اثرات حرکت رینگ روی دیواره سیلندر را مشاهده نمود، آنان تصمیم گرفتند که ابتدا سر سیلندر موتور دیزلی کوچک را باز کنند. با این روش دیگر احتراق وجود ندارد و علاوه بر حذف شدن اثرات احتراق، اثر فشار درون سیلندر، اثرات انژکتورها و حرکت سوپاپ‌ها نیز حذف می‌شوند. پالس‌های تولید شده در سامانه خروجی موتور به‌سرعت و بار موتور وابسته است و ترکیب و همزمانی دائم این پالس‌ها با خصوصیات هر عضو سامانه خروجی، عیب­ها شناسایی می‌شود. با تفکیک خصوصیات صوتی، رفتار روان کاری روغن بین رینگ پیستون و دیواره سیلندر در موتور دیزل را مشخص می کند [۱۱۰].
در پژوهشی خلیفه‌زاده و سریانی (۱۳۸۷)، امکان به‌کارگیری روش انتشار صدا برای عیب‌یابی چرخ‌دنده‌های مارپیچی حاوی آسیب‌های سطحی موردمطالعه قرار دادند. سیستم تحت آزمایش و نحوه اخذ داده ­ها به این شرح بود: داده‌ها از یک جفت چرخ‌دنده مارپیچی فولادی دارای ۵١ دندانه اخذ شد که از موتوری با توان ۱/۱ کیلووات نیرو گرفت. یک حسگر با پهنای گستره وسیع برای اندازه‌گیری صدا استفاده شد. حسگر روی قسمت پینیون با چسبی قوی قرار گرفت. با تحلیل سیگنال‌های انتشار صدا به‌دست‌آمده از چرخ‌دنده‌های معیوب و استخراج ویژگی‌های متمایزکننده، چرخ‌دنده‌های سالم و معیوب با دقت ١٠٠ درصد و انواع عیوب چرخ‌دنده با دقت ۸۰/٧٣ درصد توسط شبکه عصبی پرسپترون چند لایه از هم شناسایی نمودند [۵۱].
در پژوهشی که توسط رافعی^[۴۸] و همکاران (۲۰۰۷)، به‌منظور عیب‌یابی هوشمند گیربکس با بهره گرفتن از شبکه‌های عصبی و تبدیل موجک گسسته صورت گرفت. به‌صورت تجربی به بررسی یک سیستم تشخیص و طبقه‌بندی عیوب ناشی از چرخ‌دنده و بلبرینگ در یک گیربکس موتورسیکلت چهار سرعته توسط آزمون غیر مخرب، با بهره گرفتن از شبکه‌های عصبی مصنوعی می‌پردازد. سیگنال‌های ارتعاشی با یک شتاب سنج سه محوره نصب‌شده بر روی بدنه گیربکس به کمک یک سیستم داده‌برداری ضبط ‌شده و توسط درون‌یابی تکه‌ای مکعبی هرمت هم بعد شدند. سیگنال‌های هم بعد شده، با ایجاد یک بردار ویژگی کاملاً جدید که از محاسبه انحراف استاندارد ضرایب موجک گسسته به دست آمد، به‌عنوان ورودی به شبکه عصبی اعمال شد. شکستگی یک دندانه در چرخ‌دنده، سایش متوسط و سایش کم چرخ‌دنده، بلبرینگ معیوب و حالت سالم گیربکس به‌عنوان نورون‌های خروجی در شبکه قرار گرفتند. سرانجام شبکه پرسپترون دولایه با ساختار بسیار مناسب ۶: ۲۵: ۵ و با کارایی ۳۴/۹۸ برای عیب‌یابی گیربکس ارائه کردند [۷۳].
نیوسرنگ سان^[۴۹] و همکاران (۲۰۰۷)، به بررسی طریقه قرار دادن حسگرهای صوتی بر روی موتور دیزل پرداختند. سیگنال‌های به‌دست ‌آمده از حسگرهای صوتی در موتورهای احتراق داخلی تحت تأثیر ضربه‌های مکانیکی، حرکت‌های لغزشی و جریان‌های سیال درون موتور تغییر می‌کنند. این اثرات مختلف باعث می‌شود تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده بسیار پیچیده و دشوار شود. آنان در این تحقیق از این روش‌ها استفاده کرده و سه حسگر صوتی را در یک سر­سیلندر موتور دیزل به‌صورت مثلثی به کاربردند. در این تحقیق فاصله حسگرها نسبتاً کم بود و حسگرها به‌صورت صفحه‌ای قرار گرفتند. آن‌ها ابتدا با شبیه‌سازی منابع تولید موج صوتی، بهترین چیدمان قرارگیری حسگرها را مشخص کردند و سپس آن را در یک نمونه واقعی موتور دیزل با منابع واقعی مانند محل پاشش انژکتور و باز شدن سوپاپ خروجی به کاربردند [۱۱۱].
در پژوهشی که توسط تقی زاده و همکاران (۱۳۸۹) صورت گرفت، ارتعاشات صندلی تراکتور یونیورسال ۶۵۰ ام و تاثیر آن بر راننده در پنج سطح دور موتور ۱۰۰۰، ۱۲۰۰، ۱۴۰۰، ۱۶۰۰ و ۱۸۰۰ دور در دقیقه در راستای عمودی و در حالت حمل‌ و نقل بر روی جاده آسفالت بررسی گردید. همچنین مقادیر جذر میانگین مربعات شتاب و زمان مواجهه­ کاربر با ارتعاش نیز اندازه گیری شد. آزمایش‌ها نشان داد که فرکانس غالب ارتعاش در تمامی دورهای موتور در صندلی تراکتور دو برابر فرکانس دور موتور یا برابر با ضربات پیستون موتور در مرحله توان (انفجار سوخت در سیلندر) است و با افزایش دور موتور فرکانس ارتعاش صندلی افزایش می‌یابد. همچنین مقادیر شتاب برای دورهای آزمایشی از ۱۰۰۰ تا ۱۸۰۰ به ترتیب و ۹۳/۱، ۲۶/۲، ۴/۲، ۵/۲ و ۶۵/۳ متر بر مجذور ثانیه بود که روند افزایشی داشت [۵۸].
اتفاق^[۵۰] و همکاران در تحقیقی (۲۰۰۸)، تشخیص ضربه در موتورهای احتراق داخلی را با تجزیه‌وتحلیل ارتعاشی (شتاب) بلوک سیلندر با روش مدل‌سازی و ارائه الگوی متغیر سنجی بررسی کردند. در این تحقیق، آن‌ها شاخص ارتعاشی بدنه‌ی موتور را با الگوی متغیر سنجی^[۵۱] شبیه‌سازی کردند. متغیرهایی^[۵۲] که تخمین زده شد، بسیار به ضربه حساس بود. با نمایش این متغیر، حتی ممکن است. ضربه در مراحل ابتدایی کارکرد در موتورهای اشتعال جرقه‌ای آشکار شود. نتایج همچنین نشان داد که روش پیشنهاد شده، قادر است ضربه را به‌وسیله‌ی نرم‌افزار ساده با فرکانس کوچک آشکار سازد که به کاهش زمان محاسبه و هزینه‌های نرم‌افزاری منتهی گردد. در این تحقیق روش جدید، کاربرد شاخص دورسنج به ‌موازات شتاب سنج برای تخمین منطقه حساس به ضربه^[۵۳] معرفی شد (شکل ۲-۳). آن‌ها از موتور و دستگاه‌ها و تجهیزات جهت تعیین ضربه استفاده نمودند. آن‌ها با بهره گرفتن از روش نمونه‌گیری از سیگنال‌های سرعت‌سنج که به‌موازات شتاب­سنج بر روی دریچه حساس به ضربه که بر روی بدنه سیلندر نصب‌شده‌اند، با ترکیب داده‌های شتاب­سنج و سرعت‌سنج و تبدیل آن‌ها به دیجیتال با بهره گرفتن از پردازش این سیگنال‌ها توسط رایانه مقدار ضربه را با دقت خوبی تعیین نمایند [۷۷].

شکل ۲-۳: موتور و ابزارهای مورد استفاده جهت تعیین ضربه
در مطالعه‌ای که توسط جیانگ^[۵۴] و همکاران (۲۰۰۸) صورت گرفت، برای تحلیل صوتی به‌جای استفاده از میکروفون از حسگر صوتی استفاده شد که به موتور متصل بود. حسگرهای صوتی برخلاف میکروفون به سطح متصل می‌شوند و موج الاستیک منتشرشده در جسم را اندازه می‌گیرند. این مطالعه یک روش کارا برای پایش موتور دیزل احتراقی بر اساس تئوری انتشار صدا با یک پورت منبع و اندازه‌گیری از روی اگزوز را معرفی نموده است. مشخص شد که در یک اندازه‌گیری صوتی از سامانه اگزوز موتور، ارتباط استحکام برحسب فشار، به‌طور دقیق‌تری می‌تواند اندازه‌گیری خصوصیات احتراقی موتور را فراهم کند. زیرا هرگونه تغییر در احتراق موتور با کاهش یا افزایش اثرات بازتابی در سامانه خروجی دود همراه است. با ایجاد عیوب در سامانه پاشش و سوپاپ خروجی، روش انتشار صوتی چندین­ بار توسعه داده‌شده تا سیگنال فشار به دست آید. نتایج آزمایشگاهی نشان داد که روش صوتی دو بار برای تشخیص موارد غیرعادی در سیگنال به علت عیوب، کافی است [۶۹].
رستمی^[۵۵] و همکاران (۲۰۰۸)، تشخیص پسته‌های پوک از مغز دار با بهره گرفتن از انعکاس و پردازش صدا در دو حوزه زمان و فرکانس انجام دادند. در این تحقیق روشی مبتنی بر آنالیز انعکاس صدای برخورد پسته با صفحه‌ای فولادی در دو حوزه زمان و فرکانس را پیشنهاد نمودند. همان‌طوری که شکل ۲-۴ نشان می­دهد، آن­ها برای این کار، دستگاهی مرکب از یک جعبه‌ی آکوستیک متصل به رایانه شخصی ساختند.

شکل ۲-۴: دستگاه جداسازی پسته با بهره گرفتن از انعکاس صدا
ابتدا نمونه‌هایی از دانه‌های پسته بر اساس اندازه به سه گروه درشت، متوسط و ریز تفکیک و سپس هر گروه بر اساس وزن به دو گروه پوک و مغز دار تقسیم شد. انعکاس صدای هر برخورد از طریق میکروفون به رایانه منتقل و در دو حوزه زمان و فرکانس آنالیز شد. شناسایی رایانه‌ای بر اساس روش نزدیک‌ترین فاصله به میانگین صورت گرفت. بهترین نتایج برای گروه درشت به دست آمد. در این جداسازی دقت ۷۵/۹۸ در صد برای تشخیص پسته‌های درشت پوک و ۵۰/۸۲ درصد برای تشخیص پسته‌های درشت مغز دار به دست آمد. نتایج به‌دست ‌آمده از دقت تشخیص برای گروه‌های دیگر نیز نسبتاً مناسب بود [۸۳].
محمد پور و همکاران در پژوهشی (۱۳۸۷)، عملکرد هواکش موتور در تراکتورهای کشاورزی را مورد پایش وضعیت قرار دادند. در این تحقیق از طریق تحلیل روغن‌موتور تراکتور مدل فرگوسن ۳۹۹ تحت سیستم پایش وضعیت قرار گرفت. برای این منظور ابتدا میزان سیلیس راه‌ یافته به موتور این نوع تراکتور و عناصر فرسایش آهن، آلومینیوم، کروم و مس اندازه‌گیری شد. سپس تأثیر نوع هواکش (روغنی و خشک) بکار رفته در نفوذ سیلیس و میزان عناصر فرسایشی در موتور با بهره گرفتن از طرح آمارى در سه تکرار (هر ۱۰۰ ساعت کار موتور) و نرم‌افزار رایانه­ای مورد تجزیه‌وتحلیل آمارى قرار گرفت. نتایج نشان داد، بین نوع هواکش از نظر نفوذ سیلیس، فرسایش رینگ موتور و پیستون، اختلاف معنی‌دار در سطح ۵ درصد و از نظر فرسایش سیلندر اختلاف معنی‌دار در سطح ۱ درصد وجود دارد. لیکن اختلاف معنی‌داری در خصوص ارتفاع ورودی هوا و اثر متقابل این دو فاکتور مشاهده نگردید. در این تحقیق هواکش خشک بدون در نظر گرفتن ارتفاع ورودی توانست پنج برابر بیشتر از هواکش روغنی از ورود آلاینده سیلیس به داخل موتور تراکتور بکاهد. در نتیجه فرسایش قطعات داخلی موتور تراکتورهایی که از سیستم هوا رسانی خشک بهره‌مند بودند؛ نسبت به تراکتورهای با هواکش روغنی در عنصر آهن ۳ برابر، کروم ۱۸ برابر، آلومینیوم ۱۳ برابر کمتر بود. به‌طوری‌که در هواکش خشک روند عناصر فرسایشی، دچار تغییرات ناگهانی نگردید [۴۶].
همیلتون^[۵۶] و همکاران (۲۰۰۸)، با مدل کردن یک سیستم محرک تسمه‌ای، آن را با نرم‌افزار والدین^[۵۷] تحلیل نمود. در این پژوهش با بهره گرفتن از روش شبیه‌سازی تحلیلی رایانه‌ای و ابزارهای آماری، عمر مفید تسمه زمان‌بندی موتور در سیستم محرک تسمه‌ای پیش‌بینی گردید. این امر امکان برآورد عمر مفید تسمه را، بدون نیاز به انجام آزمون‌های عملی موتور و عدم استفاده از تجهیزات آزمون تسمه فراهم می کند. برآورد عمر مفید تسمه زمان‌بندی با آزمون تجربی، به تجهیزات گران ‌قیمت آزمون عملی، زمان زیاد و هزینه بالا نیاز دارد. مدل وی بر اساس یک سیستم محرک تسمه‌ای موتور دیزل شش سیلندر خورجینی^[۵۸] بود. مصرف‌کننده‌ها در این سیستم بسیار محدود هستند [۱۰۳].
در تحقیقی که توسط بارلی^[۵۹] و همکاران (۲۰۰۹)، صورت گرفت. یک روش شناسایی عیوب برای شرایط حین کار، به‌وسیله اندازه‌گیری‌های غیر مداخله‌جویانه روی سر سیلندر مانند ارتعاشات و صدا که به فشار درون سیلندر مرتبط باشند، ارائه شد. ارتعاشات و صدای یک موتور دیزل توسط شتاب سنج و میکروفون اندازه‌گیری شد. آزمون‌های عملی روی موتور احتراق داخلی برای مقادیر بارگذاری مختلف انجام دادند. نتایج گویای این امر بود که هر دو سیگنال ارتعاشات و صدا به‌شدت به پدیده‌های داخل سیلندر وابسته هستند. این وابستگی به‌طور همزمان به بار روی موتور، فرکانس احتراق و زاویه میل‌لنگ ارتباط داشت. ابتدا برخی شاخص‌های مربوط به ارتعاشات و صدا معرفی شد و سپس مقادیر هر یک برای بارهای مختلف موتور نسبت به مقادیر مرجع به دست آوردند [۱۰۶].
سازوکار تولید سر و صدا در سامانه­ی تسمه متعلقات موتور، توسط ساکاگوچی^[۶۰] (۲۰۰۹) مطالعه شد. نتایج نشان داد که بیشترین سر و صدای متعلقات به علت نوسان تسمه است که خود تحت تأثیر دور موتور و نوسان آن است. در این تحقیق که روی موتور بنزینی سه سیلندر صورت گرفت، مشخص شد که الگوی طیف فرکانس ارتعاشات تسمه به نسبت توان سوم دور موتور تغییر می‌کند. توان سوم به علت سه‌بعدی بودن ارتعاش در راستای عمودی، جانبی و طولی تسمه است. ضریبی که در فرمول فرکانس ارتعاشات تسمه اعمال می‌شود، با تعداد احتراق‌های موتور، در هر دو دور چرخش میل‌لنگ مساوی بود. در این تحقیق مشخص شد که ارتعاش عرضی تسمه متعلقات باعث ایجاد سر و صدا در تسمه می‌گردد. به‌منظور برآورد فرکانس طبیعی تسمه از تجزیه ‌و تحلیل فرکانس ارتعاشی تسمه بهتر است اندازه‌گیری در طیف وسیعی از سرعت‌های موتور صورت گیرد [۶۰].
حسن بیگی^[۶۱] و همکاران (۲۰۰۹) در تحقیقی مدل‌های پیشگویی تراز فشار صدای تراکتور دوچرخ در موقعیت گوش راننده با بهره گرفتن از الگوریتم صدای منتشر شده ارائه دادند. بررسی‌های اولیه در پژوهش حاضر بیانگر آن بود که تراز سروصدای تراکتور دوچرخ با توان ۱۳ اسب بخار در سرعت موتور ۲۲۰۰ دور بر دقیقه به ۹۲ دسی‌بل می‌رسد که در مقایسه با حد استاندارد ۸۵ دسی‌بل نگران‌ کننده است. از این ‌رو، در این تحقیق نتیجه پژوهشی است روی تراکتور دوچرخ با توان ۱۳ اسب بخار صورت گرفت. سیگنال‌های سر و صدای ساطع ‌شده از دستگاه اندازه‌گیری شده و سپس در حوزه زمان و فرکانس در محدوده شنوایی انسان (۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز) مورد تحلیل قرار دادند. نتایج نشان داد که شدت صدا در موقعیت گوش راننده در مقایسه با موقعیت اطرافیان ۷۴/۷ دسی‌بل تا ۷۵/۱۰ دسی‌بل بیشتر است و سرعت موتور نقش تعیین‌کننده‌ای در تولید سر و صدا دارد که باید در کاربری‌های مختلف تراکتور دوچرخ مورد توجه قرار گیرد، زیرا تغییرات آن تا ۵/۸ دسی‌بل در افزایش سر و صدا تأثیر دارد. در نهایت آن­ها مدل‌های پیشگویی تراز فشار صدای تراکتور دوچرخ در موقعیت گوش راننده و اطرافیان با بهره گرفتن از داده‌های آزمایش را تعیین نمودند [۱۰۹].
دینگ^[۶۲] و همکاران (۲۰۰۹)، برای بهبود سر و صدا در سامانه‌ی تسمه‌ی متعلقات یک موتور بنزینی سعی کردند تا با بهره گرفتن از هرز گرد یک‌طرفه و تغییر چیدمان قطعات، سر و صدای سامانه‌ی تسمه متعلقات را به کمترین مقدار برسانند. در این تحقیق جهت تحلیل دینامیکی سامانه محرک تسمه‌ای از سه نوع ورودی استفاده نمودند. اولین ورودی سیستم محرک تسمه‌ای چیدمان و ابعاد پولی‌ها است. دومین ورودی برای تحلیل سیستم محرک تسمه‌ای گشتاور موردنیاز برای به حرکت درآوردن مصرف‌کننده‌ها در دورهای مختلف موتور بود. این گشتاور مصرفی بر اساس آزمایش و توسط سازندگان آلترناتور، پمپ فرمان، پمپ آب و کمپرسور کولر به دست می‌آید. سومین ورودی، نامنظمی‌های سر میل‌لنگ است. نتایج نشان داد، با تغییر محل قرارگیری پولی‌ها می‌توان سیستم محرک تسمه‌ای را بهینه‌سازی نمود. چیدمان بهینه قطعات معیارهای طراحی را نیز بهینه می‌سازد. افزودن هرز گرد یک‌طرفه نیز در بهبود عملکرد سیستم تأثیر زیادی دارد [۱۰۰].
وو و لیو^[۶۳] (۲۰۰۹)، در مطالعات خود روی موتور احتراق داخلی و موتورسیکلت با بهره گرفتن از میکروفون، صدای وسیله موردنظر را ذخیره کرده و از طریق آموزش شبکه عصبی مصنوعی و تبدیل موجک به ارائه توانایی روش‌های خود در عیب‌یابی با روش‌های مرسوم پرداختند. آنان در این تحقیق یک سامانه خبره برای تشخیص عیب در موتورهای احتراق داخلی با بهره گرفتن از روش ردیابی مرتبه‌ای تطبیقی و شبکه عصبی مصنوعی ارائه ‌دادند. این سامانه قابل جدا شدن به دو بخش است. در گام نخست، سیگنال‌های صدای منتشرشده ذخیره شدند و عملیات فیلتر کردن در محدوده‌ی تغییرات فرکانس روی آن‌ها انجام شد. مقادیر مرتبه‌ها را از روی الگوریتم فیلتر تطبیقی دقت بالا محاسبه نمودند. مقادیر اصلی سیگنال‌ها به همراه شرایط عیب مختلف در شکل‌های مختلف نمایش داده شدند. سپس از دیاگرام انرژی صوت استفاده‌ شده تا این مقادیر نرمال شده و نیز مقدار محاسبات آن‌ها کاهش یابد. در گام دوم، شبکه عصبی مصنوعی برای آموزش مقادیر سیگنال‌ها و شرایط معیوب موتور به‌کاررفته است. به‌منظور تأیید صحت شبکه عصبی احتمالی از دو روش مرسوم انتشار معکوس و تابع پایه-محور استفاده‌شده و نتایج آن‌ها باهم مقایسه شدند. نتایج آزمایشگاهی نشان دادند که شبکه عصبی احتمالی، بهترین کارایی را در تشخیص عیب دارد [۱۱۲].
الباربار^[۶۴] و همکاران (۲۰۱۰)، در پژوهشی سیگنال‌های صوتی هوای ورودی به موتور دیزل را موردبررسی قراردادند. همان‌طوری که شکل ۲-۵ نشان می­دهد، آن­­­ها در این تحقیق به‌منظور پایش وضعیت تزریق سوخت موتور دیزل بر اساس سیگنال‌های صوتی هوا و دریچه‌های ورودی هوا، سه میکروفون نصب‌ نمودند. سه میکروفون نصب‌ شده، در مجاورت انژکتورها به فاصله ۲۵ سانتی‌متر از آن‌ها، قرار دادند. سیگنال‌های صوتی در فشار تزریق سوخت ۲۱۰ تا ۲۵۰ بار و گستره فرکانسی ۹ تا ۱۵ کیلوهرتز اندازه‌گیری شدند. با تجزیه‌ و تحلیل ویژگی‌ها و فرکانس‌های مشترک حوزه زمان، شرایط کارکرد و سر و صدای موتور متناظر با سیگنال‌های صوتی اندازه‌گیری نمودند. آن‌ها نتیجه گرفتند. می‌توان با بهره گرفتن از سیگنال‌های صوتی نشت مانیفولد اگزوز، رفتار تزریق سوخت و عیب‌های مختلف موتور را تشخیص داد و اندازه‌گیری سیگنال‌های صوتی ابزار مناسبی برای پایش وضعیت موتور و دستگاه‌های دوار مانند موتور، گیربکس و پمپ است [۶۳].
شکل ۲-۵: موقعیت میکروفون‌های اطراف انژکتور [۶۳]
درویش پسند و رضایی (۱۳۸۹)، در پژوهشی عیب ارتعاش روتور ژنراتور نیروگاه را موردبررسی و پایش وضعیت قراردادند. ارتعاشات شافت مخصوصاً در یاتاقان بالایی ژنراتور در زمان راه‌اندازی و خصوصاً مرحله تحریک به‌شدت بالا رفته و بیش از حدود هشدار و خطر می‌شد که این امر باعث صدور دستور توقف ماشین می‌گردید. با اندازه‌گیری و آنالیز ارتعاشات نسبی شافت از طریق حسگرهای جابجایی دائمی نصب‌شده روی ماشین و نصب حسگر فتوالکتریک جهت قرائت مقادیر فاز مشکل ارتعاش بالای شفت نامیزانی جرمی باقیمانده قابل‌توجه در روتور تشخیص داده شد. قبل از انجام عملیات بالانس در محل، لقی یاتاقان‌ها اندازه‌گیری شد که در حد قابل‌قبول بودند. با اجرای عملیات بالانس تک‌صفحه‌ای در روی روتور ژنراتور میزان ارتعاشات نسبی شفت به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش یافت و در محدوده مجاز قرار گرفت. نتیجه‌گیری شد که اندازه‌گیری و تحلیل فاز به همراه تفسیر طیف فرکانسی و شکل موج در حوزه زمان ارتعاش تأثیر بسزایی در تشخیص درست عیب دارد. می‌توان با تشخیص درست عیب جلوی هزینه‌های گزاف ناشی از انجام تعمیرات بی‌مورد و توقف تولید را گرفت [۵۷].
حیدر بیگی^[۶۵] و همکاران (۲۰۱۰)، با بهره گرفتن از شبکه عصب مصنوعی، شرایط ارتعاشی جعبه‌دنده تراکتور مسی فرگوسن را مورد پایش وضعیت قراردادند. در این تحقیق ارتباط بین ارتعاشات و عیب مورد بررسی قرار گرفت. به‌منظور بررسی ارتعاشات در جعبه‌دنده، شرایط مختلف جعبه‌دنده (سالم و معیوب) مورد بررسی قرار گرفت. عیوب متداول چرخ‌دنده‌ها (شکستگی، سایش) بر روی مجموعه ایجاد شده، ارتعاشات دستگاه اندازه‌گیری گردید. همان‌طوری که شکل ۲-۶ نشان می­دهد، در این پژوهش مجموعه‌ای شامل جعبه‌دنده تراکتور مسی فرگوسن و الکتروموتور طراحی و عیوب متداول جعبه‌دنده در آن ایجاد گردید.