اشکم چو رنگ خون شقایق شد
آنرا بجام کردی و نوشیدی
«دیوار – قربانی»
مثال دیگر :
کاش چون پائیز بودم… کاش چون پائیز بودم
کاش چون پائیز خاموش و ملال انگیز بودم
برگهای آرزوهایم یکایک زرد می‌شد
آفتاب دیدگانم سرد می‌شد
آسمان سینه‌ام پر درد می‌شد
ناگهان طوفان‌اندوهی بجانم چنگ می‌زد
اشکهایم همچو باران
دامنم را رنگ می‌زد
وه… چه زیبا بود اگر پائیز بودم
وحشی و پر شور و رنگ آمیز بودم
«دیوار –‌اندوه پرست»
۴-۱-۴-جدا کردن و تشخّص مصراعها :
«قافیه در عین اینکه باعث وحدت مصراعها و ایجاد شکل ترکیبی شعر می‌شود، وظیفۀ مقابل این کار را نیز به عهده دارد. یعنی در عین ایجاد وحدت، تمایز و دگرگونی و استقلالی نیز به مصراعها می‌بخشد. در آغاز تا حدی مایۀ شگفتی است که قافیه چگونه ممکن است دو اثر متضاد داشته باشد ولی با دقت به خوبی می‌توان دریافت که این اثر متضاد در قافیه به روشنی محسوس است زیرا «قافیه در ساختمان شعر، به عنوان یک علامت صوتی مشخص – در هر فاصله ای که باشد – آخر هر بیت را تعیین می‌کند» و تمایل به درنگ کردن، در این بازگشت منظم اصوات، به جلوه کردن مصراعها کمک می‌کند و با این تشخص بخشیدن به پایان مصراعها و بندها، عنصر قافیه، وزن را تکمیل می‌کند. زیرا اگر یک شعر بی قافیه خوانده شود ممکن است همچون یک قطعۀ پیوسته شنیده شود، اما وجود قافیه‌های جریان اصوات را به صورت قسمتهای درست و کاملی – که ما بیت می‌خوانیم – حفظ می‌کند، قافیه با مکثی هوشیارانه، که پس از هر کلمهای می‌آورد و نیز بر اثر تأکیدهایی که به صدای کلمات می‌افزاید – ممکن است ترکیبی به وجود آورد که به نظم و استخوان بندی مصراع کمک کند» (شفیعی کدکنی، ۱۳۸۶ : ۸۷)
مثلاً در این ابیات از شعر «سیدۀ عشق» :
آه… گوئی ز دخمۀ دل من
روح شبگرد مه گذر کرده
یا نسیمی‌در این ره متروک
دامن از عطر یاس تر کرده
و در بند دیگر این شعر :
آه باور نمی‌کنم که مرا
با تو پیوستنی چنین باشد
نگه آن دو چشم شور افکن
سوی من گرم و دلنشین باشد
یا در شعر «قصه ای در شب» :
برکه می‌خندد دو چشمش ای افسوس ؟
وز کدامین لب لبانش بوسه می‌جوید ؟
پنجه اش در حلقۀ موی که می‌لغزد ؟
با که در خلوت به مستی قصه می‌گوید ؟
احساس می‌کنیم که قافیه در عین وحدت بخشیدن به ساختمان شکلی شعر، هر بیتی را استقلال کامل می‌بخشد و موسیقی آن را به کمال می‌رساند.
۴-۲-تداعی معانی :
«یکی از بزرگترین خصوصیتهای قافیه مسئلۀ تداعی معانی است و این موضوع در شعر ایران و عرب بیش از دیگر زبانها به روشنی احساس می‌شود زیرا در موارد بسیاری شاعر خود را در اختیار کلمات می‌گذارد تا او را به هر وادی که بخواهند بکشند. البته در حدودی این کار لازم است و از مرز معینی که گذشت کار شعر را به ابتذال و رسوایی می‌کشد… از آمدن هر صورت ذهنی یک مشت صور و حالات ذهنی دیگر – که همراه آن بوده است – به خاطر آدمی‌باز می‌گردد و این موضوع خاصیت طبیعی ذهن انسان است که از هرکلمه ای مفهومی‌را، و با هر مفهومی‌یک سلسله مفاهیم دیگر را که بدان پیوستگی دارند تداعی می‌کند.
وقتی مفهومی‌از مفاهیم شعری، یعنی‌اندیشهای شاعرانه در زمینۀ ذهن هنرمند پیدا شد در آغاز با صورتی مبهم است و هنگامی‌که می‌خواهد آن را تغنی کند و بسراید بی هیچ گمان از تداعی قافیه‌ها به عنوان یک نیروی ذهنی – که برای تکمیل شعر است – بخوبی می‌توان سود جست زیرا که بسیاری از معانی، که ممکن است در تشکیل ساختمان معنوی آن شعر نقشهای برجسته ای داشته باشند، در آن حالت اولیۀ هنرمند ممکن است از ذهن او نگذرد و این تداعی مفاهیم ذهنی از طریق قافیه می‌تواند بسیاری از جوانب زندگی روحی هنرمند و‌اندیشه‌ها و تأملات گذشتۀ او را – که در وجدان مغفولۀ اوست – بار دیگر در نظرش مجسم کند و شاعر از این رشته تداعیها آنچه را که به کار ساختمان معنوی شعر می‌آید ثبت کند و اثر خویش را تکمیل کند. بنابراین به طور کلی نمی‌توان تأثیر خوب تداعی معانی را – از طریق قافیه‌ها – در شعر منکر شد» (شفیعی کدکنی، ۱۳۸۶ : ۹۰-۸۹)

۴-۳-توجه دادن به زیبایی ذاتی کلمات :
به گفتۀ دکتر کدکنی، توجه دادن خواننده به زیبایی ذاتی کلمات، یکی از تأثیرهایی است که قافیه در ذهن ایجاد می‌کند و این را نوعی بازی می‌داند که هنرمند با کلمات می‌کند تا ذهن خواننده را به خود جلب کند و اصولاً توجه به زیبایی ذاتی کلمات در قافیه بیشتر از دیگر قسمتهای شعر است چون دیگر چشم و گوش خواننده عجله ای برای گذر کردن از آن ندارد و همین امر باعث می‌شود که به زیبایی ذاتی کلمات – صرف نظر از معانی آنها – بیشتر توجه کند. (شفیعی کدکنی، ۱۳۸۶ : ۹۴ – ۹۳)
مثلاً :
مو سپید آخر شدی ای برف
تا سرانجامم چنین دیدی
در دلم باریدی… ای افسوس
بر سر گورم نباریدی
کلمۀ «باریدی» در مصراع اول بیت اخیر هم آمده اما به هنگام خواندن نه گوش و نه چشم هیچکدام بدان توجهی ندارند، ولی وقتی در قافیه قرار گرفت تمام توجه ما را از نظر صوتی و ذاتی – بگذریم از معنی کلمه – به خود جلب می‌کند و این هنر قافیه است.
۴-۴-تناسب و قرینه سازی :
به گفتۀ دکتر کدکنی، هر نوع تناسب و قرینه سازی سبب به وجود آمدن وحدتی میان اجزاء پراکنده می‌شود که ادراک مجموع اجزا را سریعتر و آسان تر می‌کند و همین نکته خود سبب احساس لذت می‌شود. (شفیعی کدکنی، ۱۳۸۶ : ۹۵).
دیروز به یاد تو و آن عشق دل انگیز
بر پیکر خود پیرهن سبز نمودم
در آینه بر صورت خود خیره شدم باز

محاسبه­ی انرژی سیستم (E) در N و V ثابت
محاسبه­ی حجم سیستم (V) در E و N ثابت
محاسبه­ی تعداد مولکول­ها (N) در V و E ثابت
باید توجه داشت که مانند آزمایش­های تجربی، هر یک از این مسیر­ها تغییر در انتروپی و نه مقدار مطلق آن را محاسبه می­ کند. به کمک انتگرال­گیری ترمودینامیکی و روش ذره­ی آزمایشی^[۴۲] می­توان انتروپی را با بهره گرفتن از شبیه­سازی دینامیک مولکولی محاسبه کرد.
۳-۱-۳-۱- انتگرال­گیری ترمودینامیکی
ساده­ترین روش برای محاسبه­ی خواص وابسته به انتروپی، روش­های انتگرال­گیری ترمودینامیکی هستند. در این روش­ها با تعیین وابستگی دما­یی، فشار­ی و یا چگالی یک کمیت ترمودینامیکی ساده مثل E ، توابعی نظیر S، G و یا A با انتگرال­گیری روابط ترمودینامیکی محاسبه می­ شود. در این روش، از میانگین­های زمانی در برنامه­ی شبیه­سازی استفاده نمی­ شود، ولی در عوض به چندین شبیه­سازی برای به­دست آوردن یک خاصیت وابسته به انتروپی نیاز است. به­عنوان مثال با بهره گرفتن از شبیه­سازی سیستم منزوی، اختلاف انتروپی بین دو حالت با چگالی یکسان (N و V ثابت) را می­توان محاسبه کرد. میانگین دمایی ذخیره می­گردد و سپس S∆ با بهره گرفتن از معادله (۳-۱۵) محاسبه می­ شود:

(۳-۱۵)
به­ طور مشابه، اختلاف انتروپی بین دو حالت با E و N ثابت (چگالی متفاوت) را می­توان از معادله (۳-۱۶) محاسبه کرد:
(۳-۱۶)
چون تابع زیر انتگرال معمولاً به ترکیبی از کمیت­های ترمودینامیکی ساده تبدیل می­ شود و انتگرال­گیری، عدم قطعیت­های کمی در سهم­های مجزا مربوط به تابع زیر انتگرال ایجاد می­ کند، انتگرال­گیری ترمودینامیکی قابل اطمینان­ترین روش برای محاسبه­ی خواص وابسته به انتروپی است:
به هر حال، علی­رغم دقت این روش، اغلب از این روش استفاده نمی­ شود، زیرا برای به­دست آوردن یک مقدار باید چندین شبیه­سازی انجام شود.
۳-۱-۳-۲- روش ذره­ی آزمایشی
تغییرات در انتروپی که نتیجه­ای از تغییرات در انرژی و یا حجم است، توسط انتگرال­گیری ترمودینامیکی حاصل می­ شود. در مقابل، روش ذره­ی آزمایشی اساساً تغییرات انتروپی را در پاسخ به تغییر تعداد ذرات N تخمین می­زند. برای سیستم با حجم و انرژی ثابت، چنین تغییری در انتروپی متناسب است با:
(۳-۱۷)
۳-۱-۴- انرژی آزاد
یکی از کمیت­های مهم در ترمودینامیک، انرژی آزاد است که می ­تواند اطلاعات مفید­ی در اختیار قرار دهد. معمولاً انرژی آزاد به­ صورت تابع هلمهولتز یا گیبس بیان می­ شود. انرژی آزاد هلمهولتز برای سامانه NVT مناسب است. در حالی که انرژی آزاد گیبس برای سامانه NPT مناسب است. بیش­تر آزمایش­های تجربی در شرایط دما، فشار ثابت انجام می­ شود؛ بنابر­این، تابع گیبس برای انرژی آزاد تابع مناسبی است.
برخی خواص ترمودینامیکی مانند انرژی درونی، فشار و ظرفیت گرمایی را که خواص مکانیکی نامیده می­ شود، می­توان به راحتی از یک شبیه­سازی مونت­کارلو یا دینامیک مولکولی به دست آورد. اما محاسبه­ی دقیق برخی دیگر از خواص ترمودینامیکی بدون استفاده از روش­های خاص بسیار مشکل است. چنین خواصی، خواص گرمایی نامیده می­ شود. انرژی آزاد، پتانسیل شیمیایی و انتروپی نمونه­هایی از خواص گرمایی هستند.
تفاوت خواص مکانیکی و گرمایی در این است که خواص مکانیکی به مشتق تابع تقسیم مرتبط هستند، در حالی که خواص گرمایی به طور مستقیم به خود تابع تقسیم مرتبط می­شوند.
برای توضیح تفاوت میان این دو دسته خواص، انرژی درونی E و انرژی آزاد هلمهولتز A را در نظر بگیرید. رابطه­ این دو خاصیت با تابع تقسیم به صورت زیر است:
(۳-۱۸)
(۳-۱۹)
که در معادلات (۳-۱۸)، (۳-۱۹) Qتابع تقسیم سامانه­ای از ذره­ های یکسان است.
(۳-۲۰)
در بحثی که در ادامه خواهیم داشت، از ثابت­های نرمال­کنندگی صرف­نظر می­کنیم. بنابراین یکسان بودن یا تغییر­پذیر بودن ذره­ها برای ما اهمیتی ندارد. از این رو انرژی درونی به­ صورت زیر است.
(۳-۲۱)
عبارت در معادله­ (۳-۲۱) را با ρ(p^N,r^N) نشان می­دهیم که نشان­دهنده احتمال می­باشد. بنابراین انرژی درونی برابر است با:
(۳-۲۲)
نکته­ی اساسی معادله این است که مقادیر بزرگ H(p^N,r^N) احتمال بسیار کوچکی دارند و سهم آن­ها در انتگرال ناچیز است. روش­های مونت­کارلو و دینامیک مولکولی ترجیحاً حالت­هایی با انرژی پایین را تولید می­ کند که سهم آن­ها در معادله­ (۳-۲۱) قابل توجه است. اکنون مسئله­ محاسبه­ی انرژی آزاد هلمهولتز برای یک مایع مولکولی را در نظر می­گیریم. هدف ما این است که انرژی آزاد را به شکل تابعی مشابه انرژی درونی در آوریم. یعنی انتگرالی که شامل احتمال یک حالت خاص باشد.
در ابتدا، معادله­ تابع تقسیم را در معادله­ (۳-۱۹) قرار می­دهیم:
(۳-۲۳)
(۳-۲۴)
با قرار دادن معادله­ (۳-۲۴) در معادله­ به­دست آمده برای انرژی آزاد و صرف­نظر کردن از ثابت­ها (که اثر آن­ها، تغییر دادن صفر انرژی است)، به­دست خواهیم آورد:
(۳-۲۵)
ویژگی مهم این نتیجه آن است که به خاطر وجود جمله­ نمایی پیکربندی­های با انرژی بالا نیز سهم قابل توجهی در مقدار انرژی آزاد دارند. یک شبیه­سازی مونت­کارلو یا دینامیک مولکولی استاندارد ترجیحاً از مسیر­های کم انرژی فضا­ی فاز نمونه­برداری می­ کند. البته یک مسیر ارگودیک^[۴۳] تمام این نواحی پر­انرژی را هم بازدید می­ کند، اما در عمل و در یک شبیه­سازی واقعی، نمونه­برداری هرگز کامل نخواهد بود. بنابراین، نتایجی که برای انرژی آزاد و سایر خاصیت­های گرمایی بدست می ­آید، به خوبی همگرا نمی­شوند و دارای دقت کافی نیست.
روش­هایی مانند شبیه­سازی در مجموعه گرند کانونیکال با وارد کردن ذره، روشی برای محاسبه­ی انرژی آزاد فراهم می­ کنند. اما این روش­ها برای بسیاری از سامانه­های مورد نظر که شامل مولکول­های پیچیده با چگالی بالا هستند، قابل کاربرد نیستند.
این مشکلات در محاسبه­ی دقیق انرژی آزاد و انتروپی در مورد مولکول­های کوچک و منفردی که دارای تعداد کمی حداقل کاملاً مشخص و قابل شمارش هستند، وجود ندارد. تابع تقسیم چنین سامانه­هایی را می­توان با بهره گرفتن از روش­های مکانیک آماری استاندارد و جمع­زنی روی چند حالت با حداقل انرژی محاسبه کرد، البته باید سهم­های مربوط به حرکت ارتعاشی داخلی مولکول را نیز در نظر گرفت.
۳-۲- انواع روش­ها برای محاسبه­ی اختلاف انرژی آزاد
۳-۲-۱- اختلال ترمودینامیکی
دو حالت کاملاً معین X و Y را در نظر بگیریم. به­عنوان مثال، فرض کنید که X سامانه­ای متشکل از یک مولکول اتانول در یک جعبه­ی مکعبی آب و Y سامانه­ای مشابه، متشکل از اتان تیول در آب باشد. X شامل N ذره است که مطابق هامیلتونی H_X برهم­کنش می­ کنند. Y نیز شامل N ذره است که مطابق H_Y بر­همکنش می­ کنند. اختلاف انرژی آزاد ΔA بین دو حالت به­ صورت زیر است:
(۳-۲۶)
)۳-۲۷) درادامه به ذکر چند مثال در مورد روش اختلال ترمودینامیکی پرداخته می­ شود.
۳-۲-۱-۱- محاسبه­ی اختلاف انرژی آزاد حلال­پوشی باز­های نیتروژن­دار با روش اختلال ترمودینامیکی
میلر^[۴۴] و کلمن^[۴۵] اختلاف انرژی آزاد حلال­پوشی باز­های نیتروژن­داری که در ساختار اسیدهای نوکلئیک RNA و DNA شرکت می­ کنند یعنی آدنین، گوانین، سیتوزین، تیمین، و اوراسیل را با بهره گرفتن از روش اختلال روش ترمودینامیکی تعیین کردند[۲۵].
باز­های اسید­های نوکلئیک نقش مهمی در ساختار اسید­های نوکلئیک و DNA ایفا می­ کنند و محاسبه­ی انرژی آزاد حلال­پوشی آن­ها برای درک نیرو­ها­ی مؤثر در بر­همکنش­هایپروتئین- اسید نوکلئیک و پایداری ساختار­های سه­بعدی اسید­های نوکلئیک اهمیت دارد. با این حال، انرژی آزاد حلال­پوشی آن­ها به روش تجربی قابل محاسبه نیست. بنابر­این می­توان با بهره گرفتن از روش­های محاسباتی اطلاعات مفیدی درباره آن­ها به­دست آورد. این باز­ها به دو دسته­ی پورین­ها و پیریمیدین­ها تقسیم می­شوند. باز­های پورینی، از دو حلقه­ی پنج و شش­عضوی به­هم­جوش­خورده تشکیل شده ­اند، اما باز­های پیریمیدینی تنها یک حلقه­ی شش­عضوی دارند. پیوند­های هیدروژنی میان این باز­ها در تشکیل ساختار مار­پیچی DNA نقش مهمی دارد.
با آن که روش­های محاسباتی از قبیل شبیه­سازی­ها برای محاسبه­ی خواصی از قبیل انرژی آزاد حلال­پوشی مناسب به­نظر می­رسند، در استفاده از این روش­ها، برای مولکول­هایی که اطلاعات تجربی برای آن­ها قابل دسترس نیست، باید با احتیاط بیش­تری عمل کرد.
در این نمونه، انرژی آزاد حلال­پوشی بازهای آلی در شکل N- متیله محاسبه شده است. پنج انرژی آزاد نسبت به متان و شش انرژی آزاد نسبی باز- باز به­دست آمده است.
شکل پتانسیل در میدان نیرو­ی AMBER که برای این مطالعه انتخاب شده است، به­ صورت زیر است:
(۳-۲۸)
که معادله­ پارامتر­های A و B با پارامتر­های متداول لنارد- جونز به­ صورت زیر است:
(۳-۲۹)
برای محاسبه­ی اختلاف انرژی آزاد به روش اختلال ترمودینامیکی از معادله­ (۳-۳۰) استفاده شده است:
(۳-۳۰)
نتایج اختلاف انرژی آزاد محاسبه شده برای باز­های آلی نیتروژن­دار در جدول (۳-۱) نشان داده شده است که اختلاف انرژی آزاد محاسبه شده است[۲۵].
جدول (۳- ۱) تفاوت­های انرژی آزاد محاسبه شده[۲۵]

در این قسمت به بررسی رابطه بین شرایط اقتصادی و توسعه گردشگری در شهرستان پاوه پرداخته شده است، با توجه به نتایجی که در جدول شماره (۴-۴)، آمده است ضریب همبستگی پیرسون به دست آمده، ۵۲/۰ می‌باشد. هم چنین، سطح معناداری به دست آمده (۰۰۵/۰)، نشان می‌دهد که (کمتر از ۰۵/۰)، تفاوت بین میانگین‌ها، از لحاظ آماری معنادار بوده و این رابطه، تأیید می شود. به عبارتی، هر دو گروه به طور یکسان، دارای این ویژگی نبوده‌اند. نتایج این بخش چندان امیدوار کننده نبوده است و شرایط اقتصادی حاصل از توسعه گردشگری خوب نبوده است و باید در این زمینه برنامه‌ریزی‌های اساسی ایجاد گردد تا بتوان از قبل توسعه گردشگری به توسعه اقتصادی منطقه نائل شد.
جدول(۴-۴): شاخص ضریب همبستگی بین ارائه شرایط اقتصادی و توسعه گردشگری

۴-۴-۳ بررسی رابطه بین شرایط اجتماعی- فرهنگی و توسعه گردشگری
در این قسمت به بررسی رابطه بین شرایط اجتماعی- فرهنگی و توسعه گردشگری در شهرستان پاوه پرداخته شده است، با توجه به نتایجی که در جدول شماره (۴-۵)، آمده است، ضریب همبستگی پیرسون به دست آمده، ۲۷/۰ می‌باشد. همچنین، سطح معناداری به دست آمده (۰۰۱/۰)، نشان می‌دهد که تفاوت بین میانگین‌ها، از لحاظ آماری معناداری بوده و این رابطه، تأیید می‌شود. به عبارتی، هر دو گروه به طور یکسان، دارای این ویژگی‌ نبوده‌اند. نتایج این بخش امیدوار‌کننده بوده است و توسعه گردشگری در شهرستان پاوه می‌تواند به بهبود شرایط اجتماعی- فرهنگی انجامیده و نیز شرایط اجتماعی- فرهنگی می‌تواند شرایط توسعه گردشگری را فراهم نماید.
جدول (۴-۵): شاخص ضریب همبستگی بین ارائه شرایط اجتماعی- فرهنگی و توسعه گردشگری شهرستان پاوه

۴-۴-۴ بررسی رابطه بین شرایط زیست محیطی و توسعه گردشگری
در این قسمت به بررسی رابطه بین شرایط زیست محیطی و توسعه گردشگری شهرستان پاوه پرداخته شده است، با توجه به نتایجی که در جدول شماره (۴-۶)، آمده است، ضریب همبستگی پیرسون به دست آمده، ۸۲/۰ می‌باشد. هم چنین، سطح معناداری به دست آمده، نشان می‌دهد که، تفاوت بین میانگین‌ها، از لحاظ آماری معنادار نیست و این رابطه، تأیید نمی‌شود. به عبارتی، هر دو گروه به طور یکسان، دارای این ویژگی‌ بوده‌اند. نتایج این بخش چندان امیدوار کننده نبوده است و توسعه گردشگری بر شرایط زیست محیطی شهرستان پاوه تأثیر منفی داشته و دارد، مگر اینکه در این زمینه اقدامات اساسی صورت گرفته یا فرهنگ‌سازی متناسب با آن ایجاد گردد. بنابراین شرایط زیست محیطی کنونی جوابگوی توسعه گردشگری شهرستان پاوه نمی‌باشد.

جدول(۴-۶): شاخص ضریب همبستگی بین شرایط زیست محیطی و توسعه گردشگری شهرستان پاوه

اعتبار اسنادی قابل برگشت یا قابل مراجعه^[۷۸] به اعتباری می گن که بانک گشاینده و یا خود درخواست کننده اعتبار بتونن پس از گشایش اعتبار اونو باطل و یا اصلاح کنن. البته این تا وقتی که اسناد نامبرده در اعتبار به بانک کارگزار ارائه نشده باشه ممکن نیس. در حالت عادی هیچ فروشنده ای اعتبار قابل برگشت رو نخواد قبول کرد چون که هدف فروشنده از درخواست ارسال اعتبار، جلوگیری از باطل شدن سفارش و اطمینان از پرداخت وجه کالاییه که با زحمت بسیار، تولید و حمل کرده و اعتبار برگشت پذیر اصلا راه حل مناسبی واسه فروشنده نیس. اعتبار اسنادی برگشت پذیر در مواردی استفاده کرده می شه که فروشنده لزومی به به کار گیری اعتبار اسنادی نمی بینه اما خریدار طبق مقتضیاتی که مقامات کشور متبوعش جهت کنترل واردات پیش بینی کردن مجبور به به کار گیری اون هستش. هم اینکه در مواردی خریدار فقطً جهت دریافت تسهیلات از بانک خود مبادرت به به کار گیری این نوع اعتبار می کنه. اعتبارات برگشت پذیر در معاملات میان شرکتایای مشترک المنافع هم کاربرد داره. در این جوری موارد ارزش اعتبار هیچ اهمیتی نداره و فروشنده و خریدار فقطً اونو سازوکاری واسه پرداخت و مدیریت هستش.^[۷۹]
اعتبار اسنادی برگشت ناپذیر^[۸۰] اعتباریه که درخواست کننده اعتبار نمی تونه بدون جلب رضایت فروشنده اونو باطل کنه و یا تغییراتی در مفاد و شرایط اعتبار به وجود آورد. بانک گشاینده هم به همین ترتیب نمی تونه مبادرت به باطل شدن اعتبار کنه حتی اگه خریدار ورشکسته شده باشه یا به هر دلیلی قادر یا مایل به اجرای تعهد پرداخت نباشه. طبق ماده ۳ مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی(یو سی پی ۶۰۰) کلیه اعتبارات اسنادی گشایش شده تحت حاکمیت مقررات مزبور،برگشت ناپذیر تلقی می شن حتی اگه در متن اعتبار اشاره ای به این موضوع نشده باشه. نیاز به توضیحه که بیشتر خریدار یا بانک ایشون تعیین کننده نوع اعتبار هستن اما خریدار نباید از فروشنده توقع داشته باشه که اعتبار برگشت پذیر رو قبول کنه.^[۸۱]

2. اعتباراسنادی تأیید شده و تأیید نشده

پس از گشایش اعتبار به درخواست خریدار، بانک گشاینده باید اعتبار اسنادی گشایش شده رو به ذینفع ابلاغ کنه. ابلاغ اعتبار می تونه به وسیله بانک کارگزار که عموماً در شهر و کشور ذینفع قرار داره انجام بشه یا به وسیله یه بانک سوم. این بانک کارگزار ویا سوم که حالا بانک ابلاغ کننده نامیده می شه فقطً وظیفه ابلاغ و گرفتن اصالت ظاهری اعتبار رو رو دوش داره و باید با اعمال دقت معمولی، صحت ظاهری اعتباری راکه ابلاغ می کنه مورد بررسی بذاره و اطمینان حاصل کنه که اعتبار از بانک گفته شده ارسال گردیده. اگه خریدار و یا بانک ایشون از پرداخت مبلغ اعتبار به هر دلیلی دوری کنن، مسئولیتی بر دوش بانک ابلاغ کننده نیس. به این نوع اعتبار، اعتبار اسنادی تأیید نشده می گن. طبق مقررات یو سی پی ۶۰۰، اعتبار اسنادی تأیید نشده تلقی می شه مگه خلاف اون مقرر شده باشه. حال اگه ذینفع، وضعیت بانک گشاینده و و جایگاه سیاسی و تجاری کشور خریدار رو مورد ارزشیابی بذاره و اعتبار اونو در حد کفایت بخش نبیند، از خریدار می خواد که بانک دیگری به جز بانک خریدار پرداخت اعتبار رو مورد تأیید بذاره. یعنی اگه بانک گشاینده از پرداخت مبلغ اعتبار دوری کرد ذینفع بتونه واسه گرفتن مبلغ اعتبار به بانک تأیید کننده مراجعه کنه. به این نوع اعتبار، اعتبار اسنادی تأیید شده^[۸۲] می گن. باید توجه داشت با اینکه تأیید اعتبار اطمینان لازم و کافی رو به ذینفع واسه پوشش خطر وصول ارز حاصل از صادراتش میده اما موجب زیاد شدن قیمت تموم شده اعتبار واسه درخواست کننده و قیمت کالا واسه مصرف کنندگان پایانی می شه. براین پایه صادرکنندگان فقط در موارد استثنایی باید از واردکنندگان درخواست اعتبار اسنادی برگشت ناپذیر تأیید شده بکنن.^[۸۳] در مواردی ذینفع تمایل به به کار گیری اعتبار اسنادی برگشت ناپذیر تأیید شده داره ولی خریدار و بانک گشاینده لزومی به تأیید اعتبار نمی بینه چون بنا به باور اونا بانک گشاینده و کشورش از اونقدر وجهه ای برخورداند که تأیید اعتبار اقدامی بیخوده و این کار رو یه جور توهین و آسیب به آبرو بین المللی خود می دونن. در مواردی که ذینفع با این جواب از طرف خریدار مواجه می شه، قصد ناراحتی خاطر خریدار و یا بانک گشاینده و خراب شدن رابطه تجاری خود با ایشون رو نداره پس از بانک کارگزار و یا بانک سوم درخواست تأیید اعتبار رو می کنه.این تأیید که بیشتر بدون اطلاع خریدار و بانک گشاینده صورت میگیره به نام تأیید مسکوت^[۸۴] یا نهفته معروفه. باید اینم بگیم که هرچند اصطلاح تأیید مسکوت ً کاربرد داره اما به معنی فنی کلمه تأیید به حساب نمیاد و بانکی هم که به ارسال تأیید مسکوت مبادرت می کنه از پشتوانه مقررات یو سی پی بهره مند نیس.

3. اعتبار اسنادی دیداری، اعتبار اسنادی مدت دار و قبولی

اعتبار اسنادی دیداری^[۸۵] به اعتباری می گن که در اون ذینفع می تونه بدون این دست اون دست کردن بعد از ارائه اسناد حمل برابر اعتبار به بانک کارگزار مبلغ اعتبار رو دریافت کنه. البته در مورد قید «بدون این دست اون دست کردن بعد از ارائه اسناد حمل» باید گفت که چند روزی زمان میبره تا بانک کارگزار اسناد رو به رؤیت بانک گشاینده برسونه و وجه اعتبار رو از بانک گشاینده دریافت کنه.^[۸۶] اعتبار اسنادی مدت دار^[۸۷] اعتباریه که ذینفع جنسا رو تولید می کنه و اسناد حمل رو از راه بانک کارگزار به دست بانک گشاینده میرسونه و بانک گشاینده هم بعداً اسناد رو تحویل خریدار می کنه. ولی خریدار تا مدت معینی که قبلاً با فروشنده توافق شده مجبور به پرداخت وجه اعتبار نیس. در این حالت فروشنده فرصتی در اختیار خریدار قرار داده تا ایشون بتونه جنسا رو به فروش رسونده و کل مبلغ اونو جمع آوری کنه. این روش یه جور تأمین مالی و فاینانس تلقی می شه که با عنوان یوزانس^[۸۸] معروفه. باید توجه داشت که بانک گشاینده، پرداخت در رسید رو که به موجب اعتبار مشخص شده تعهد می کنه. پس تنها هدف اعتبار یوزانس عقب انداختن تاریخ پرداخته بدون اینکه در چارچوب تعهد پرداخت اعتبار تغییری به وجود بیاد. در اعتبار مدت دار ذینفع به جای وصول وجه نقد، تعهدنامه ای مبنی بر پرداخت وجه در رسید دریافت می داره. معمولا دوره وقتی در پرداخت مدت دار ۳۰ تا ۱۸۰ روزه س. اما هیچ مانعی واسه به کار گیری دوره های طولانی تر مثل یه ساله یا چند ساله وجود نداره. اما از اونجا که اعتبارات بیشترً واسه جنسای مصرفی کاربرد دارن دوره وقتی متجاوز از یه سال با احتمال خیلی کم پیش میاد.^[۸۹] این مدت باید به روشنی در اعتبار مشخص شه و اگه مدت مقرر نشه اعتبار اسنادی دیداری حساب می شه. معمولاً خریدار تلاش می کنه زمان سر رسید برات رو از مراحل پایانی ترخیص کالا بذاره (مثلاً زمان ارائه پروانه سبز گمرکی) تامهلت بیشتری واسه تأمین وجه داشته باشه. ً ۱۸۰ روز بعد از ارائه پروانه سبز گمرکی از ۱۸۰ روز بعد از تاریخ بارنامه مهلت بیشتری به خریدار میده. اعتبار اسنادی قبولی^[۹۰] یا اعتبار قابل استفاده در مقابل پذیره نویسی از نظر زمان پرداخت مثل اعتبار مدت داره فرقش اینه که ذینفع باید همراه اسناد حمل، برات مدت داری ارائه دهد. در این حالت براتکش همون ذینفع و برات گیر ممکنه بانک کارگزار یا بانک گشاینده و یا بانک تأیید کننده(در صورت وجود) باشه. درخواست برات از طرف ذینفع هرچند لازمه پرداخت هزینه تمبر مالیاتیه اما واسه ذینفع این مزیت رو داره که اگه قبل از سررسید برات نیاز به وجه نقد پیدا کنه می تونه برات رو در بازار تنزیل^[۹۱] کنه و به پول خود برسه. اگه برات فرستاده شده از طرف ذینفع به وسیله بانک کارگزار پذیره نویسی(قبول) شه ولی بانک کارگزار نسبت به پرداخت وجه در رسید اقدام نکنه بانک گشاینده باید نسبت به تأمین وجه برات و اجرای تعهد اقدام کنه. در واقع در اعتبار اسنادی قبولی اگه برات گیر بانکی غیر از بانک گشاینده باشه طبق بند الف ماده ۷ (یو سی پی ۶۰۰) اجرای تعهد بانک گشاینده به قوت خود باقیه. به کار گیری برات در کشورای غربی کهنه و بی اعتبار گردیده و کم و بیش در کشورای آسیایی مورد استفاده س. به طور مثال تا همین چند سال گذشته کشور هند از شرکتای پتروشیمی ایران درخواست برات می کرد.

4. اعتبار اسنادی گردان

اعتبار اسنادی گردان^[۹۲] یا تنخواه یا چرخشی یا تجدید شونده معمولاً وقتی استفاده می شه که یه رابطه دائمی تجاری بین خریدار و فروشنده برقراره و واسه دو طرف این رابطه تجاری چه از دید وقتی وچه از دید هزینه به صرفه نیس که واسه هر کدوم از معاملات فی ما بین یه اعتبار اسنادی جداگونه گشایش کنن. پس با گشایش یه اعتبار اسنادی گردان به نفع ذینفع، ایشون می تونه چندین مرتبه ازآن استفاده کنه. بدین صورت که بانک گشاینده اعتبار گردان معتقد می شه که هرزمان اسناد حمل بدون مغایرت با متن اعتبار از طرف ذینفع ارائه شه این بانک مبلغ اعتبار برابر با اسناد رو به ذینفع پرداخت کنه بدون اینکه نیاز باشه واسه معامله بعدی اعتبار دیگری گشایش شه. البته چون این نوع اعتبار اسنادی بار ارزی زیاد ونامحدودی رو واسه بانک گشاینده اعتبار داره به خاطر محدود کردن اون دفعات مجاز واسه استفاده درج می شه. مثلاً ۱۰ مرتبه تو یه سال از تاریخ گشایش اعتبار اسنادی. در این صورت ذینفع اعتبار گردان ظرف ۱سال می تونه ۱۰ بار با ارائه اسناد به بانک کارگزار یا گشاینده نسبت به اخذ وجه اقدام کنه و بانک موظفه مبلغ کسر شده از اعتبار رو دوبارهً تا سقف مبلغ اولیه شارژ کنه. طبیعت این نوع اعتبار اسنادی لازم میکنه که شامل ترم پرداخت دیداری باشه. این نوع اعتبار اسنادی به واسطه فایده هایی که داره در عرف بانکی متداوله ولی در مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی(یو سی پی۶۰۰) اشاره ای به اون نشده.^[۹۳] شعب ارزی بانکای ایران طبق آخرین مقررات ارزی جاری ابلاغ شده مجاز به گشایش اعتبار اسنادی تنخواه هستن و احتیاجی به اخذ مجوز از بانک مرکزی ندارن.^[۹۴]

5. اعتبار اسنادی قابل انتقال،اعتبار اسنادی غیر قابل انتقال

اعتبارات اسنادی ممکنه توانایی انتقال داشته باشن. پس اعتبارات اسنادی از جهت توانایی انتقال به غیر به اعتبار اسنادی قابل انتقال^[۹۵] و اعتبار اسنادی غیر قابل انتقال^[۹۶] تقسیم می شن. یعنی ذینفع اعتبار می تونه اعتبار اسنادی رو به شخص یا افراد دیگه به صورت جزیی یا کلی منتقل کنه. در این شرایط ذینفع می تونه اعتبار رو فقط تو یه مرحله منتقل کرده مگه اینکه در اعتبار بیشتر از یه مرحله مجاز باشه. دلایل به کار گیری اعتبار اسنادی قابل انتقال ممکنه این موارد باشه: ۱٫ یه تیکه از کالا به وسیله تولید کننده دیگری ساخته شه. ۲٫ فروشنده به صورت واسطه باشه و شرکت دیگری کالا رو تولید کنه. در مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی قید شده که اعتبار اسنادی غیر قابل انتقاله مگه خلاف اون به روشنی گفته شده باشه.^[۹۷]

6. اعتبار اسنادی اتکایی

اعتبار اسنادی اتکایی^[۹۸] به اعتباری میگن که ذینفع اونو به بانک کارگزار به عنوان وثیقه ارائه داده و اون بانک هم با اتکای اعتبار اسنادی ارائه شده، اعتبار دومی رو به درخواست ذینفع می گشاید. اعتبار اسنادی اتکایی در شرایطی استفاده میشن که امکان گشایش اعتبار اسنادی قابل انتقال وجود نداشته و یا ذینفع نمی خواد که خریدار، سازندگان اصلی رو شناسایی کنه. قوانین و شرایط اعتبار اسنادی اتکایی هم مثل اعتبار اسنادی قابل انتقال شامل نکات مهمیه که در فصل سوم تشریح می شه.

7. اعتبار اسنادی سبد خرید^[۹۹]

اعتبار اسنادی قابل انتقال و گردانیه که معمولاً شرکتای خریدار تو یه کشور به نفع نمایندگان فروش خود در کشور فروشنده کالا گشایش می کنن. توجه به اینکه خریدار مایل به خرید شکلای جور واجور و اقسام جنسای لازم بوده و از طرفی مایل نیس کل مبلغ اعتبار رو در اختیار نماینده خود بذاره به نفع نماینده خود اعتبار قابل انتقال و گردونی رو گشایش می کنه تا ایشون در کشور فروشنده بتونه اعتبار نامبرده رو به نفع فروشندگان کالا منتقل کرده و کالای لازم رو بخره.^[۱۰۰]

8. اعتبار اسنادی پوششی^[۱۰۱]

وقتی که قرار باشه بانکی اسناد یه اعتبار اسنادی رو که به وسیله بانک دیگه صادر شده معامله یا قبول و یا پرداخت کنه ولی بانک گشاینده اعتبار پیش بانک پرداخت کننده حساب نداشته باشه و ً بانک پرداخت کننده پیش بانک گشاینده دارای حساب نباشه یعنی این دو بانک قبل از این هیچ گونه رابطه بانکی با همدیگه نداشتن، باید بانکی که هر دوی اونا پیش اون دارای حساب هستن نقل و انتقال مالی بین دو بانک گشاینده و پرداخت کننده رو پوشش دهد. پس بانک ثالثی که این پوشش رو بکنه بانک پوشش دهنده اسمشه. قبل از نشریه شماره ۲۹۰ اتاق بازرگانی بین المللی روال این جور بود که بانک پرداخت کننده به هنگام درخواست پوشش اسناد معامله شده از بانک پوشش دهنده یه گواهی به همراه درخواست پوشش خود ارسال داره مبنی بر این که اسناد برابر شرایط اعتبار ارائه شده و معامله گردیده و بانک پوشش دهنده بر اون مبنی پوشش رو بکنه. به این گواهی یکی بودن^[۱۰۲] می گن. اما در نشریه شماره ۶۰۰ طبق بند ب ماده ۱۳ بانکا از درخواست اینجور گواهی بر حذر شدن و پس معمولاً درخواست پوشش به صورت ساده براساس درخواست کتبی یا تلگرافی بانک معامله کننده اسناد از بانک پوشش دهنده انجام قبول می کنه.^[۱۰۳]

9. اعتبار اسنادی فعال، اعتبار اسنادی غیر فعال

اعتبار اسنادی فعال^[۱۰۴] که به اون «پادار» هم می گن اعتباریه که در اون بانک گشاینده معتقد به پرداخت وجه اعتبار در مقابل ارائه اسناد حملِ بدون مغایرت میشه. اعتبار اسنادی غیر فعال^[۱۰۵] یا «غیر پادار» اعتباریه که به موجب اون واسه بانک گشاینده هیچ گونه تعهدی ایجاد نمی شه و فقطً از این جهت کاربرد داره که ذینفع از متن اعتبار اسنادی خبردار شه و اطمینان حاصل کنه که خریدار یه اعتبار اسنادی به نفع اون باز کرده. اما خریدار شروطی رو واسه فعال شدن اعتبار قرار میده یعنی اول ذینفع باید اون شروط رو محقق سازه تا اعتبار اسنادی به اصطلاح فعال شه. مثلاً ذینفع باید یه ضمانت نامه حسن انجام کار ارائه دهد که متن ضمانت نامه مورد تأیید درخواست کننده اعتبار باشه. به محض تأیید ضمانت نامه ذینفع، بانک گشاینده نسبت به پادار کردن این اعتبار اقدام می کنه. باید توجه داشت که کلیه اعتبارات اسنادی گشایش شده تحت حاکمیت مقررات یو سی پی ۶۰۰ فعال یا پادار هستن و احتیاجی به تصریح این موضوع که اعتبار اسنادی فعاله نیس. پس اگه قصد خریدار اول اخذ ضمانت نامه بانکی از فروشنده س باید غیر فعال بودن اعتبار رو حتماً در متن اون درج کنه وگرنه اعتبار خود به خود فعال تلقی شده و از تاریخ ارسال بانک گشاینده در قبال ذینفع معتقد می شه.

10. اعتبار اسنادی با عبارت قرمز

اعتبار اسنادی با عبارت قرمز یا شرط قرمز^[۱۰۶] که به اون اعتبار یه دو یا چند مرحله ای هم می گن اعتباریه که در اون بانک گشاینده اعتبار معتقد می شه قبل از ارائه اسناد حمل از طرف ذینفع، کل یا بخشی از مبلغ اعتبار اسنادی رو بهش پرداخت کنه. پرداخت بانک گشاینده گاه در قبال دریافت یه رسید ساده از طرف ذینفع میشه که به اون اعتبار اسنادی قرمز ساده^[۱۰۷] می گن و گاه در مقابل دریافت وثایق و تضمینات لازم که به نام اعتبار اسنادی با عبارت قرمز اسنادی یا چند مرحله ای معروفه. اعتبار اسنادی با عبارت قرمز این امکان رو به ذینفع میده که واسه تأمین سرمایه در گردش مورد نیازش قبل از جفت و جور و حمل کالا بخشی یا حتی تموم مبلغ اعتبار رو پیش دریافت کنه. اعتباری با این نام در مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی(یو سی پی ۶۰۰) دید نشده. دلیل نام گذاری این نوع اعتبار به «عبارت قرمز» این بوده که این شرط به طور سنتی به رنگ قرمز نوشته می شده.

11. اعتبار اسنادی قابل معامله پیش هر بانکی^[۱۰۸]

در این نوع اعتبار اسنادی همونجوریکه از نام اون مستفاد می شه معامله اسناد محدود به بانک معینی نشده و ذینفع مجبور نیس اسناد خود رو واسه معامله به همون بانکی که بانگ گشاینده مشخص کرده ارائه دهد چون که بانک گشاینده دست ذینفع رو در انتخاب بانک تعیین شده باز گذاشته و ذینفع اسنادش رو به هر بانکی می تونه ارائه دهد.^[۱۰۹] اعتبار اسنادی قابل معامله پیش هر بانکی در بند الف ماده ۶ مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی(یو سی پی ۶۰۰) دید شده.

12. اعتبار اسنادی ترکیبی

تا اینجا به بررسی شکلای جور واجور اعتبارات اسنادی پرداختیم که هریک با در نظر گرفتن کاربردی که دارندو بسته به نیاز دو طرفِ
یه معامله به صورت جدا از هم استفاده میشن. حال می خوایم بگیم که گاه تجار و شرکتا دو نوع از شکلای جور واجور اعتبارات اسنادی رو با هم ترکیب کرده و واسه پرداخت وجه یه معامله باهم مورد استفاده قرار میدن تا به چیزی که مد نظرشونه برسن.^[۱۱۰] به طور مثال در جایی که خریدار قادر به پرداخت تموم مبلغ معامله به صورت با هم نیس و از طرفی فروشنده هم به وجه نقد نیاز داره، ۲۵درصد مبلغ اعتبار به صورت دیداری و ۷۵درصد مابقی فرضاً به صورت معوق ۱۲۰ روزه پرداخت می شه.^[۱۱۱] به این نوع روش پرداخت از راه اعتبار اسنادی پرداخت مرکب یا ترکیبی^[۱۱۲] یا ترکیبی می گن. روش پرداخت ترکیبی در یو سی پی ۶۰۰ تعریف نشده اما در بانکداری بین المللی ازش استفاده می شه.^[۱۱۳]
بخش دوم: دسته بندی اعتبارات اسنادی به تجاری و تضمینی

بخش دوم: اعتبار شروط محدود کننده و ساقط کننده مسئولیت
و موانع نفوذ آنها………………………………………………………………………………………………………۸۲
فصل اول: اعتبار اصولی شروط محدود کننده و ساقط کننده مسئولیت
و برخی از شرایط اعتبار آنها……………………………………………………………………………….۸۳
مبحث اول: اعتبار اصولی………………………………………………………………………………………………۸۳
گفتار اول: دلایل مخالفان…………………………………………………………………………………………….۸۳
بند اول) اختیاری شدن اجرای تعهد توسط متعهد (بی «جهت» ماندن تعهد)…………………..۸۳
الف) اختیاری شدن اجرای تعهد…………………………………………………………………………..۸۳
ب) بی «جهت» ماندن تعهد طرف مقابل……………………………………………………………….۸۵
بند دوم) ابرای دین نا موجود…………………………………………………………………………………….۸۷

الف) استدلال مخالفان………………………………………………………………………………………..۸۷
ب) رد استدلال مخالفان……………………………………………………………………………………..۸۸
ب-۱) شرط عدم مسئولیت، ابراء از دین ناموجود نیست…………………………………….۸۸
ب-۲) ابراء از دین ناموجود باطل نیست…………………………………………………………..۹۰
ج) ارتباط مسأله با نظم عمومی……………………………………………………………………………………….۹۱
بند سوم) امری بودن نظام مسئولیت قراردادی…………………………………………………………….۹۲
الف) بیان ایراد…………………………………………………………………………………………………..۹۲
ب) نقد ایراد………………………………………………………………………………………………………۹۳
بند چهارم) نظم عمومی (چهره منفی)………………………………………………………………………..۹۵
الف ) بیان ایراد………………………………………………………………………………………………….۹۵
ب) نقد و بررسی ایرادات……………………………………………………………………………………..۹۷
گفتار دوم: دلایل موافقان…………………………………………………………………………………………….۹۸
بند اول) نظم عمومی (چهره مثبت)……………………………………………………………………………۹۸
الف) معنای این نظم…………………………………………………………………………………………..۹۸
ب) مزایای شروط عدم مسئولیت……………………………………………………………………….۱۰۰
بند دوم ) آزادی قراردادی………………………………………………………………………………………۱۰۳
الف) ماده ۱۰ قانون مدنی و اصل صحت قراردادها………………………………………………..۱۰۳
ب) قوانینی که شروط کاهش مسئولیت را به طور کلی مجاز می دارند……………………۱۰۵
ج) ملاک قوانینی که شروط کاهش مسئولیت را در موارد مشخص معتبر دانسته اند…۱۰۸
مبحث دوم: بررسی لزوم وجود و اعتبار قصد و رضا به عنوان شرایط اعتبار
شروط کاهش مسئولیت…………………………………………………………………………………..۱۱۳
گفتار اول: وجود قصد و رضا………………………………………………………………………………………۱۱۳
بند اول ) «ایقاع» به عنوان منبع شرط کاهش مسئولیت…………………………………………….۱۱۳
الف) شرط کاهش مسئولیت به اراده تنهای طلبکار………………………………………………۱۱۴
ب) شرط عدم مسئولیت به اراده تنهای مدیون…………………………………………………….۱۱۵
بند دوم) «قرارداد» به عنوان منبع شرط عدم مسئولیت؛
لزوم قبولی شرط از سوی طلبکار و بررسی آن در حقوق ایران………………………….۱۱۹
الف) حقوق انگلیس………………………………………………………………………………………….۱۱۹
ب) حقوق فرانسه…………………………………………………………………………………………….۱۲۵
ج- جمع‌بندی و نتیجه‌گیری؛ حقوق ایران…………………………………………………………..۱۲۷
گفتار دوم: اعتبار قصد و رضا……………………………………………………………………………………..۱۳۵
فصل دوم: موانع نفوذ شروط محدود کننده و ساقط کننده مسئولیت
(شیوه‌های مبارزه با شروط عدم مسئولیت) …………………………………………………۱۳۹
مبحث اول: عدم نفوذ شروط کاهش مسئولیت بر مبنای شدت رفتار
(تقصیر عمدی و سنگین)………………………………………………………………………………..۱۳۹
گفتار اول: عدم نفوذ شرط بر مبنای شدت رفتار مدیون
(تقصیر عمدی و سنگین مدیون)……………………………………………………………………۱۴۰
بند اول ) تقصیر سنگین…………………………………………………………………………………………۱۴۰