۱

۵۸

۰/۴۰۷

تعهد اخلاقی

۳/۴۱۷

۱

۵۸

۰/۰۷۰

تعهد ساختاری

۲/۳۳۷

۱

۵۸

۰/۱۳۲

فصل پنجم
بحث و نتیجه‌گیری
۵-۱- خلاصه طرح پژوهش
پژوهش حاضر یک تحقیق نیمه تجربی است و تاثیر آموزش غنی‌سازی زوجین برتعهد زناشویی و تاب‌آوری زنان متاهل شهرستان نجف‌آباد را بررسی نموده است. نمونه پژوهش شامل ۶۰ نفر از بانوان متاهل با حداقل تجربه‌ی سه سال زندگی مشترک بودند که از بین داوطلبین ثبت نام کننده در طرح مذکور انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش گردیدند. متغیر مستقل آموزش غنی‌سازی زوجین بود که طی هشت جلسه بر روی زنان گروه آزمایش اجرا گردید. متغیر‌های وابسته تعهد زناشویی و تاب‌آوری بود که برای سنجش آنها از پرسشنامه تعهد زناشویی (آدامز و جونز؛ عباسی، ۱۳۸۷) و پرسشنامه تاب‌آوری (کانر و دیویدسون؛ محمدی، ۱۳۸۴) استفاده شد. نتایج آماری این پژوهش در فصل چهارم آمده است. در این فصل به بحث و نتیجه‌گیری در یافته‌های حاصل از این پژوهش می‌پردازد.

۵-۲- بحث در یافته‌های پژوهش
فرضیه‌ی اول: آموزش غنی‌سازی زوجین بر تعهد زناشویی زنان متاهل شهرستان نجف‌آباد موثر است.
نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که تاثیر آموزش غنی‌سازی زوجین بر تعهد زناشویی زنان گروه آزمایش در مرحله پس‌آزمون معنادار بوده (۰۵/۰P<) و آموزش غنی‌سازی بر تعهد زناشویی زنان موثر بوده است. یافته‌های این پژوهش با یافته‌های عیسی نژاد (۱۳۸۷)، بروکس، جورنی و مازا (۲۰۰۱)، موری و همکاران (۲۰۰۳)، استنلی و همکاران (۲۰۰۶) همخوانی دارد. عیسی نژاد (۱۳۸۷) به بررسی اثربخشی غنی‌سازی روابط بر بهبود کیفیت روابط زناشویی زوجین شهر اصفهان پرداخت نشان داد که غنی‌سازی روابط بر بهبود کیفیت زناشویی زوجین و ابعاد آن یعنی توافق زناشویی، رضایت زناشویی و انسجام زناشویی موثر است. بروکس، جورنی و مازا (۲۰۰۱) زوج درمانی گروهی به صورت غنی‌سازی روابط را بر روی ۲۲ زوج اجرا کردند. نتایج نشان داد که این دوره باعث افزایش صمیمیت، تعهد، اعتماد و سازگاری زناشویی شد. پیگیری بعد از شش ماه تنها برای سازگاری صورت گرفت و نشان داد که غنی‌سازی همچنان اثر بخشی خود را حفظ کرده است. موری و همکاران (۲۰۰۳) اثربخشی غنی‌سازی روابط را بر بهبود عزت نفس و ابعاد ارتباط زوجین بررسی نمودند. یافته‌های پژوهش نشان داد که غنی‌سازی روابط عزت نفس زوجین را افزایش داده است. همچنین صمیمیت، تعهد و سازگاری زوجین افزایش یافت. در پژوهشی که توسط استنلی (۲۰۰۶) صورت گرفت به بررسی رابطه آموزش پیش از ازدواج، کیفیت زناشویی و ثبات زناشویی پرداخت. نتایج نشان داد که شرکت‌ کنندگان در برنامه آموزشی پیش از ازدواج سطوح بالایی از رضایت و تعهد در ازدواج و سطوح پایین تعارض و همچنین طلاق را نشان دادند.
درمورد دلایل احتمالی تأثیر آموزش غنی‌سازی زوجین بر تعهد زناشویی زنان می‌توان گفت که در این رویکرد، مهارت‌هایی آموزش داده شده که به ارضای نیازهای اساسی خانواده مانند عشق، مهربانی، تعلق، تعهد، اعتماد، وفاداری و لذت کمک می‌کند. عواملی که این رویکرد برای حفظ روابط سالم و طولانی آن‌ها را لازم می‌داند، توانایی حل مشکلاتی است که برای هر دو همسر به عنوان عامل فشارزا به حساب می‌آید. توانایی ایجاد جو حمایتی در هنگام گفتگو برای حل مسئله، توانایی درک دیدگاه دیگری و ارتباط با همسر همگی از عوامل افزایش دهنده کیفیت زناشویی است. در بیشتر جوامع، بررسی کیقیت روابط زناشویی نقش اساسی در ارزیابی کیفیت کلی ارتباطات خانوادگی دارد. کیفیت روابط زناشویی مفهومی چند بعدی است و شامل ابعاد گوناگون ارتباط زوجین مانند سازگاری، رضایت، شادمانی، انسجام و تعهد می‌شود (سنفورد، ۲۰۰۶؛ نقل از عیسی نژاد، ۱۳۸۷).
برادبری، فینچام و بیچ (۲۰۰۰) عوامل موثر بر رضایتمندی زناشویی را به دو دسته تقسیم کردند: الف) فرایندهای میان فردی که بین زوج‌ها اتفاق می‌افتد و شامل: مهارت‌های ارتباطی، حل مسئله، حل تعارض، میزان عشق میان زوجین، اهداف مشترک، صمیمیت، تعهد، شناخت، استرس‌های زندگی و تغیر رفتار همسر است. ب) محیطی که زوجین در آن زندگی می‌کنند، یعنی اوضاع و موقعیتی که برای زوج‌ها مهم و جالب توجه است. یکی از راه های افزایش رضایتمندی در زوج‌ها آموزش غنی‌سازی زوجین است. نتایج پژوهش (اولیا، ۱۳۸۷) نشان داد که غنی‌سازی بر افزایش رضایت زناشویی موثر است و رضایتمندی حیطه‌ی گسترده‌ای است که شامل تعهد زناشویی هم می‌شود.
فرضیه دوم: آموزش غنی‌سازی زوجین بر ابعاد تعهد زناشویی (تعهد شخصی، تعهد اخلاقی و تعهد ساختاری) زنان متاهل شهرستان نجف‌آباد موثر است.
نتایج تحلیل کواریانس نشان می‌دهد که آموزش غنی‌سازی بر ابعاد تعهد زناشویی نیز تاثیر داشت. میانگین کل نمرات تعهد شخصی گروه آزمایش در مرحله‌ی پیش‌آزمون برابر با ۸۶/۶۰ بوده و این مقدار در مرحله‌ی پس‌آزمون به ۶۰/۶۵ رسیده است. تعهد شخصی یک متغیر کلیدی است و باعث ایجاد معیاری در تعهد زناشویی می‌شود. لی و آگینز (۲۰۰۳) تعهد زناشویی را به عنوان مهمترین متغیر در فرایندهای ارتباطی در نظر گرفته‌اند. با توجه به این که مهمترین هدف غنی‌سازی ازدواج، ارتقا ارتباط است این رویکرد موثر بر تعهد نیز می‌باشد.
میانگین کل نمرات تعهد اخلاقی گروه آزمایش در مرحله‌ی پیش‌آزمون برابر با ۰۶/۴۱ بود و در مرحله‌ی پس‌آزمون به ۵۶/۴۴ رسیده است. تعهد اخلاقی مبتنی بر یک احساس وفاداری اخلاقی به ازدواج و رابطه زناشویی است. یکی از ویژگی‌های اصلی زوجین متعهد، مسئولیت‌پذیری است و به میزان پایبندی شخص در مقابل پیمان بسته شده یا انجام یک کار اشاره دارد، مهارت‌هایی مانند شفاف‌سازی اهداف و ارزش‌ها در رویکرد غنی‌سازی باعث افزایش تعهد اخلاقی می‌شود.
میانگین کل نمرات تعهد ساختاری گروه آزمایش در مرحله‌ی پیش‌آزمون برابر با ۱۳/۳۴ بود و در مرحله‌ی پس‌آزمون به ۶۰/۳۷ رسیده است. برعکس تعهد شخصی، تعهد ساختاری به عنوان جنبه اجبارآور تعهد زناشویی زمانی آشکار می‌شود که رضایتمندی وجود ندارد و زوجین به دلایلی مثل داشتن فرزند یا هزینه‌ها خواهان جدایی نیستند. مهارت‌های غنی‌سازی مثل تصمیمات مالی و اهداف زوجین در تعهد ساختاری تأثیر دارد.
فرضیه سوم: آموزش غنی‌سازی بر تاب‌آوری زنان متاهل شهرستان نجف‌آباد موثر است.
نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که آموزش غنی‌سازی زوجین بر تاب‌آوری زنان گروه آزمایش در مرحله پس‌آزمون تأثیر معنادار داشته است. در این قسمت به پژوهش‌های مرتبط با این نتیجه اشاره می‌شود.
ماتسون و انگلند (۱۹۹۰؛ به نقل از کانفلید، ۱۹۹۹) مطالعه‌ای در خصوص اثربخشی آموزش غنی‌سازی ازدواج بر مشکلات ازدواج انجام دادند. نتایج این مطالعه که دربردارنده‌ی یک طرح ارزیابی پیش بینی- پس‌آزمون مربوط به ۳۸ زوج بود، نشان داد که برنامه آموزش غنی‌سازی ازدواج تاثیر مثبت بر ادراک شرکت‌کنندگان در حیطه‌های خودارزیابی، ارتباطات زناشویی، سازگاری زناشویی و تغییر رابطه داشت. استامفر^[۱۵۱] (۲۰۰۱) تاب‌آوری از دیدگاه روانشناختی را بعنوان الگویی از فعالیت‌های روانشناختی توصیف نمود که انگیزه‌ای قوی را برای مواجهه با ایجاب‌های بی‌اندازه را فراهم می‌کند و انرژی دهنده رفتار‌های هدفمند برای سازگاری است. آکاردینو و جورنی (۱۹۹۸) اثر بخشی برنامه غنی‌سازی روابط را بر کیفیت زناشویی افراد زندانی و همسران آنها بررسی نمودند. یافته‌ها این تحقیق نشان داد که این دوره باعث افزایش سازگاری زناشویی، سازگاری عمومی و سلامت روانی زندانیان و همسران آنها شد. گارمزی و ماتسن^[۱۵۲] (۱۹۹۱) تاب‌آوری را یک فرایند، توانایی، یا پیامد سازگاری موفقیت‌آمیز علی رغم شرایط تهدید کننده، تعریف نموده‌اند.
سامانی (۱۳۸۶) در پژوهشی با عنوان تاب‌آوری، سلامت روانی و رضایتمندی از زندگی که بر روی ۲۸۷ دانشجوی دانشگاه شیراز انجام شد، نشان داد که متغیر تاب‌آوری اثر مستقیم معناداری بر رضایتمندی از زندگی ندارد، اما دارای اثر غیر مستقیم چشمگیر بر آن است؛ یعنی افزایش توان تاب‌آوری، کاهش مشکلات هیجانی (فشار روانی، اضطراب و افسردگی) را در پی دارد و کاهش این مشکلات به افزایش میزان رضایتمندی از زندگی می‌ انجامد. همانطور که اشاره شد یکی از مولفه‌های رضایتمندی تعهد است و تاب‌آوری بر رضایتمندی به طور غیر مستقیم مؤثر است. مولوی و همکاران (۱۳۸۹) پژوهشی با عنوان تاثیر الگوهای ارتباطی خانواده بر تاب‌آوری دانشجویان انجام دادند. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت بود، نتایج نشان داد که بین الگوهای ارتباطی از نظر میزان تاب‌آوری تفاوت معنادار وجود دارد. به این ترتیب که بیشترین میزان تاب‌آوری در هر دو جنس، به ترتیب الگوهای ارتباطی کثرت‌گرا و توافق کننده است و الگوی ارتباطی خانواده محافظت کننده و بی‌قید و شرط از میزان تاب‌آوری کمتری برخوردار است. روبینز و دانیل (۲۰۰۱) تحقیقی با عنوان ریسک‌پذیری و تاب‌آوری در وظایف خانواده انجام دادند. هدف این تحقیق بررسی عوامل خطر و تاب‌آوری بود. این عوامل در یک خانواده متقابلا عمل می‌کنند و پی آمدهای عملکرد و وظایف خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد. جمع‌ آوری اطلاعات بر اساس مصاحبه و مشاهده رودررو بود. نتایج نشان داد که اندازه‌گیری و ارزیابی ریسک عملکرد خانواده‌های سالم و عادی با تغییر عوامل حمایتی و منابع تغییر می‌کند. این تحقیق سه عامل موثر بر تاب‌آوری یعنی: توان و نیروی اجرایی، وظایف والدینی و همبستگی خانوادگی و حمایت اجتماعی را نشان داد.
در خصوص تاثیر ضعیف غنی‌سازی بر تاب‌آوری تبیین‌های زیر قابل تامل است.
دیویدسون و همکاران (۲۰۰۵) معتقدند که تاب‌آوری یک متغیر پیامدی است و در صورت بروز یکسری از نشانه‌ها و علایم پس از بروز یک حادثه می‌توان آن را تشخیص داد. بر اساس این تعریف تاب‌آوری وابسته به موقعیت است و ممکن است افرادی که حادثه مهمی در زندگیشان اتفاق نیفتاده است این متغیر را نشان ندهند. ممکن است مداخلات غنی‌سازی زوجین که مشتمل بر مداخلات کوتاه مدت و ساده بوده، نتوانسته باشد تاثیر خاصی بر تاب‌آوری داشته باشد.
در پژوهش جوانگ و همکاران (۲۰۰۶) مشخص گردید که تاب‌آوری در طول زمان باثبات باقی می‌ماند. در این پژوهش تاب‌آوری آزمودنی‌ها در سنین مختلف بررسی شد. و معلوم شد که در پژوهش حاضر، تاب‌آوری زنان پیش از انجام مداخلات غنی‌سازی شکل گرفته و تاثیر کمی از انجام مداخلات گرفته است. گارمزی، ورنر و اسمیت (۲۰۰۱) عوامل موثر بر تاب‌آوری را به سه دسته عوامل کلی تقسیم کردند:
عامل اول-نقش خلق و صفات شخصیتی در حفاظت افراد بود. در این خصوص می‌توان به نقش توانایی‌های شناختی، سطح فعالیت فرد، پاسخ مثبت به دیگران و تفکر فرد در برخورد با یک موقعیت اشاره نمود. عامل دوم-نقش خانواده بود. بر اساس تحقیقات خانواده‌هایی که گرم و منسجم بودند توانستند نقش عوامل حفاظتی برای کودکان داشته باشند. عامل سوم-وجود حمایت‌های اجتماعی برای کودک است. حمایت‌های نظیر والدین، معلمان و گروه های اجتماعی می‌توانند کودک را در مواجهه با استرس‌ها مقاوم سازند. بررسی این عوامل حکایت از آن دارد که غنی‌سازی و آثار و پیامدهای آن بر رشد تاب‌آوری موثر بوده است اما این تاثیر بسیار جزیی بوده است. تاب‌آوری بعنوان یک رگه‌ی شخصیتی در افراد مطرح است و تاثیر‌پذیری آن از برنامه‌های آموزشی کوتاه مدت نظیر برنامه‌ی آموزش غنی‌سازی زوجین اندک است.
۵-۳- نتیجه‌گیری‌کلی
تعهد وفادار ماندن به خانواده و اعضای آن هنگام غم و شادی و وقایع خوشایند و ناخوشایند است. بدون تعهد هر رابطه‌ای سست و ناپایدار است و هدف خاصی را دنبال نمی‌کند. یکی از ابعاد کیفیت و رضایت رابطه زناشویی تعهد است که مثل هر ویژگی دیگری نیاز به آموزش دارد. یکی از آموزش‌های مرتبط در این زمینه آموزش غنی‌سازی ازدواج است که ارتقا ارتباط زوج‌ها از اهداف آن است، این آموزش تلاش می‌کند تا زوج‌ها را نسبت به خودشان و همسرشان آگاه سازد، همدلی و صمیمیت را تقویت می‌کند و مهارتهای ارتباط کارآمد و حل مسئله آنها را گسترش دهد.
۵-۴- اعتبار پژوهش
در این پژوهش با گمارش تصادفی افراد در دو گروه آزمایش و کنترل، سوگیری در انتخاب کنترل شد. در بسیارس از طرح‌های آموزشی که در علوم رفتاری اجرا می‌شود، پیش آزمون بر نتایج پس‌آزمون تاثیر دارد. عامل پیش آزمون در این پژوهش از طریق تحلیل کوواریانس کنترل شد. برای ابزار اندازه‌گیری و جلوگیری از تاثیر منفی بر اعتبار درونی تحقیق، سعی شده از ابزارهایی استفاده شود که قابلیت و اعتبار قابل قبولی داشته باشند. یکی دیگر از عواملی که می‌تواند بر اعتبار تحقیق موثر باشد، عامل همزمانی تحقیق با رویدادهای دیگری است که می‌تواند بر متغیر وابسته اثر بگزارد. عامل دیگر رشد یا تغییراتی است که در آزمودنی‌ها در جریان اجرای تحقیق رخ می‌دهد. در این تحقیق عوامل همزمانی، رشد و رگرسیون از طریق گروه کنترل و گمارش تصادفی کنترل شدند. با تهیه محتوا و دستورالعمل مشخص از تأثیر سوگیری پژوهشگر جلوگیری شد. توان آماری بر کفایت حجم نمونه دلالت داشت.
۵-۵- محدودیتهای پژوهش
در اجرای پژوهش حاضر، محدودیتهایی به وجود آمد که در زیر به طور مختصر به آن‌ها اشاره می‌شود.
۱) این پژوهش تنها بر روی زنان اجرا گردیده است.
۲) ازآن جایی که نمونه پژوهش به صورت نمونه‌گیری در دسترس بوده است، در تعمیم‌پذیری نتایج به کل جامعه باید احتیاط کرد.

در ادامه نتایج آزمون فرضیات به شرح زیر خلاصه می گردد:
۵-۳-۱- نتیجه گیری از فرضیه اول
فرضیه اول پژوهش عبارت بود از: ارتباط یک طرفه برند بر رضایت مندی از برند تاثیر مثبت دارد. در این تحلیل، مقدار ضریب تأثیر۶۱/۰ و معنادار(۶۵/۲) محاسبه شد. همانطورکه ملاحظه شد، نتایج به دست آمده رابطه مثبت ارتباط یک طرفه برند و رضایت مندی از برندهای موبایل را آشکار می کند.
۵-۳-۲- نتیجه گیری از فرضیه دوّم
این فرضیه عبارت بود از: ارتباط دو طرفه برند بر رضایتمندی از برند تاثیر مثبت دارد. مسیر بین ارتباط دو طرفه برند و رضایت مشتریان نشان داد که بهبود ارتباط دو طرفه ، خود عاملی تعیین کننده در رضایتمندی مشتریان تلقی می شود. بنابراین فرضیه دوم تحقیق نیز تأیید شد(۳۳/۲=t و ۶۸/۰=β).

۵-۳-۳- نتیجه گیری از فرضیه سوّم
این فرضیه عبارت بود از: رضایتمندی از برند بر اعتماد برند تاثیر مثبت دارد. مسیر سوم، نشان داد که استفاده از رضایتمندی از برند، احتمال اعتماد مشتریان به برند را افزایش خواهد داد(۴۵/۲=t و ۷۲/۰=β). این فرضیه نیز تأیید شد.
۵-۴- بحث، جمع بندی و پیشنهادات
امروزه برند یا نام تجاری سرمایه بسیاری از کسب و کارها محسوب می شود. یک برند قوی به شرکت کمک می نماید تا خود را در بازار متمایز سازد و بیان نماید که چرا محصولات و یا خدماتش توانایی ارضای نیازهای مشتریان را بصورت منحصر بفرد دارد. در حقیقت، سازمان و شرکتی موفق تر است که بتواند برند خود را در ذهن مشتری ثابت کند. یکی از زمینه های ثبات برند، ایجاد اعتماد به برند در اذهان و افراد می باشد. شرکت ها در جهت موفقیت در این زمینه می بایست از روش های متفاوتی نسبت به رقبا استفاده کنند تا بتوانند در رقابت با دیگر برندها موفق تر بوده و توانسته باشند مؤلفه مهم و حیاتی اعتمادسازی را در افراد ایجاد نمایند. تحقیق حاضر با هدف بررسی تأثیر ارتباطات یک و دوطرفه بر اعتماد مشتریان به برند بواسطه رضایتمندی مشتریان صورت گرفته است. تحقیقات انجام گرفته در حوزه اعتماد به برند و عوامل اثرگذار بر شکل دهی اعتماد به برند عموماً به نقش ارتباطات یک و دوطرفه تأکید دارند و استنباط می کنند که برای توسعه اعتماد به برند باید بر این عوامل که شکل دهنده اعتماد به برند مشتریان تمرکز کرد. نتیجه تحقیق حاضر نیز این ادعا را کاملا مورد تایید قرار داده و با یافته های پژوهش های مشابه سازگاری دارد. عزیزه و همکاران(۲۰۱۲) در پژوهش خود به این نتیجه رسیدند که ارتباط یک طرفه و دو طرفه برند آیفون، برند نوکیا، تأثیر مستقیمی بر رضایت مندی برند دارد. ساهین و همکاران (۲۰۱۳) نیز نشان دادند هم روابط یکطرفه و هم دو سویه بر رضایت مشتریان اثر قابل ملاحظه ای دارد.
اما باید توجه داشت که ریشه اعتماد از رضایتمندی و در درون مشتریان نشأت می گیرد. این رضایتمندی از برند است که مشتریان را تحت تأثیر قرار می دهد و مقدمه اعتماد به برند را فراهم می آورد که کمتر در تحقیقات بدان توجه شده است. البته منظور این نیست که عوامل دیگر در توسعه اعتماد به برند نقش ندارند، بلکه قصد بیان این امر است که به ریشه اصلی شکل گیری اعتماد به برند؛ یعنی رضایتمندی از برند که عموماً از تعامل مشتریان با آن نشئت می گیرد، کمتر توجه شده که در این تحقیق بدان پرداخته شده است. تأثیر مثبت قوی رضایتمندی از برند بر اعتماد به برند این نکته مهم را به همراه دارد که شرکت ها خصوصاً شرکت های تولیدکننده تلفن های همراه که رقابت در صنعت شان بسیار شدید است، باید توجه بیشتری به سمت مفهوم اعتماد به برند گسیل کرده و اهمیت بیشتری برای آن قائل گردد. سازمان های امروزی تا حد زیادی به اهمیت برند پی برده اند، اما هنوز نسبت به اهمیت و حقیقت اعتماد به برند آگاه نیستند. سازمان ها به دنبال ایجاد و توسعه اعتماد به برند هستند، اما غافل از این که ریشه اصلی اعتماد به برند از رضایتمندی قوی نشأت می گیرد. اعتماد به برند توسط شرکت صاحب برند شکل می گیرد و توسط مشتریانش رشد می کند. شرکت ها از برند نباید صرفاً جهت ایجاد آگاهی استفاده کنند، بلکه سرمایه گذاری ها در زمینه برند، باید توجه ویژه به توسعه اعتماد به برند در نظر مشتریان داشته باشد. یافته های پژوهش حاضر نیز اثر مثبت رضایت از برند بر اعتماد مشتری را تایید نمود. این نتایج با پژوهش های مرتبط در این حوزه هم راستاست. برای مثال تحقیق عزیزه و همکاران(۲۰۱۲)، آشکار نمود که رضایت برند مشوق اعتماد برند می باشد. رِحمان و همکاران(۲۰۱۴) به بررسی تأثیرات رضایت مشتری از برند بر اعتماد برند در خدمات اینترنتی شرکت های مخابرات در پاکستان پرداختند. طبق نتایج تحقیق آن ها، رضایت برند تأثیر مثبت و معناداری بر اعتماد برند دارد. ساهین و همکاران(۲۰۱۳) در پژوهشی مشابه شواهد قانع کننده ای برای وجود رابطه بین رضایت و اعتماد به یک برند فراهم نمودند. بنابراین کلیه فرضیه های این پژوهش با نتایج سایر پژوهش ها همخوانی قابل قبولی دارد.
با اتمام تجزیه و تحلیل ها و نتیجه گیری های انجام شده، به منظور کاربردی کردن نتایج پیشنهاداتی در خصوص متغیرهای تحقیق ارائه شده که به قرار زیر است:
- رضایتمندی از برند بواسطه ایجاد خصوصیاتی منحصربفرد و متمایز در محصولات یک شرکت بوجود می آید، بنابراین تأکید بر نوآوری در تولید محصولات، کیفیت عملکردی و ساخت محصولات از جمله عواملی است که به شکل گیری یک برند با خصوصیات منحصر بفرد در ذهن مشتریان کمک می کند. تداعی کردن ویژگی های مثبت در محصولات و یا خدمات ارائه شده توسط یک شرکت می تواند عامل جذب مشتریان شده و تعدد خرید را در میان آنان افزایش دهد که این همانا رضایتمندشدن مشتریان و هدف غایی شرکت ها یعنی دست یافتن به وفاداری با تکیه بر این مهم است.
- اعتماد به برند نشان می دهد که یک سازمان چگونه می خواهد در بازار ادراک شود. تطابق عملکرد محصولات با آنچه که وعده داده شده موجب افزایش اطمینان مشتریان به شرکت شده و اعتماد آنان را به همراه خواهد داشت. بنابراین جامه عمل پوشانیدن به موارد تعهد شده، تصویر مثبت شرکت در ذهن مشتریان را تداعی نموده و اعتماد آنان به شرکت را به ارمغان می آورد.
- جلب رضایت مشتریان بعنوان اهرم اصلی شکل گیری اطمینان در مشتریان حائز اهمیتی فراوان است. ارائه محصولات متناسب با نیازها و خواسته های مشتریان و حتی فراتر از آن به شرکت کمک می کند تا رضایت مشتریانش را جلب نموده و با تداوم استراتژی فوق حس اعتماد آنان را نیز جلب نماید.
- یکی از تصورات اشتباه و رایجی که معمولا شرکت های تولیدکننده دارند این است که تصور می کنند، صرفاً فرایند بازاریابی با فروش محصول پایان می یابد. در حالیکه در بازاریابی نوین اهمیت خدمات پس از فروش بویژه برای محصولات ملموس حائز اهمیتی صد چندان است. این همان مفهوم ارتباطات دوطرفه را تداعی می کند. بنابراین پاسخگویی و حل مشکلات مشتریان در خصوص اشکالات و نواقص عملکردی پیش آمده در محصولات، خود عاملی تعیین کننده در شکل گیری رضایت و در نهایت پیامد این رضایت، یعنی اعتماد است.
- یکی از عوامل مهمی که موجب آشناسازی افراد با برند شرکت می شود استفاده از ارتباطات یک طرفه و به خصوص تبلیغات است، بنابراین می بایست تبلیغات به شیوه های دلخواه جامعه انجام گیرد. آشناشدن مشتریان با محصولات شرکت، احتمال خرید در مشتریان بالقوه را افزایش داده و درصورتیکه محصول با خواسته ها و تصورات ذهنی آنان هماهنگ باشد، می تواند شکل گیری رضایتمندی را انتظار داشت.
- لزوم توجه به عملکرد رقبا در بازار از دیگر نکات مهمی است که همواره باید مد نظر مدیران قرار گیرد، به خصوص اینکه این عامل تأثیر مستقیمی بر اعتماد و رضایت مشتریان دارد به همین دلیل ایجاد واحد تحقیقات بازاریابی که با تجزیه و تحلیل بازار و فعالیت رقبا در ایجاد رضایت مشتریان موفق تر عمل نماید، لازم و ضروری به نظر می رسد.
۵-۵- ارائه پیشنهادات برای تحقیقات آینده
- انجام تحقیق حاضر در سطح جامعه بزرگتر.
- استفاده از سایر عوامل اثرگذار بر اعتماد مشتریان به برند و آزمون آن ها به عنوان متغیرهای میانجی.
- مقایسه مدل تحقیق در بین مشتریان سایر شرکت های تولیدکننده لوازم الکترونیکی.
- ارزیابی تأثیر ارتباطات یک و دوطرفه بر مفاهیمی دیگری نظیر هویت برند و ارزش ویژه برند.
۵-۶- محدودیت های تحقیق
از آنجا که در کشور ما اهّمیت کار تحقیقاتی بخوبی روشن نشده، معمولاً محققین در جریان کار خود با موانع و مشکلات متعددی مواجه می شوند. اهّم مشکلاتی که در این کار تحقیقاتی وجود داشت بطور عام عبارتند از:
- کمبود منابع دست اوّل و سوابق تحقیقاتی مستقیم در مورد موضوع تحقیق.
- عدم همکاری مناسب برخی از نمونه ها جهت تکمیل پرسشنامه.
- عدم همکاری مؤثر با محقق در برخی مراکز جمع آوری اطلاعات.
- محدودیت زمانی در انجام مراحل کار تحقیق.
و به طور خاص شامل:
- یکی از مواردی که می توانست به فرضیه های پژوهش اضافه شود، ارزیابی تاثیرات روابط یکطرفه و دوطرفه بر متغیر اعتماد می باشد که جای توجه و تعمق دارد.
- از سوی دیگر اضافه کردن فرضیه مربوط به نقش میانجی رضایت در رابطه بین روابط یکطرفه و دوطرفه و متغیر اعتماد است که می تواند جای ملاحظه بیشتر داشته باشد.
منابع و مأخذ
منابع فارسی
[۱] ابراهیمی، ابوالقاسم، و منصوری، سید حسین، (۱۳۹۲)، بررسی تأثیر تصویر ذهنی برند و کیفیت خدمات بر روی بازاریابی رابطه ای و تمایلات رفتاری مشتریان، چشم انداز مدیریت بازرگانی، شماره ۱۴، صص ۱۷۰-۱۵۳٫
[۲] اسماعیلپور، مجید، و مقدم، محبوبه، (۱۳۹۲)، بررسی تأثیر برند بر تصمیمات قیمت گذاری در بازارهای صنعتی، اولین کنفرانس ملی جایگاه مدیریت و حسابداری در دنیای نوین کسب و کار، اقتصاد و فرهنگ، صص ۸-۱٫
[۳] آذر،عادل و مؤمنی،منصور(۱۳۸۴)،آمار و کاربرد آن در مدیریت،انتشارات سمت،تهران،چاپ یازدهم،جلد اوّل،صص۵-۴٫
[۴] برهانی، لیلا، نوری، ابوالقاسم، مولوی، حسین، و سماواتیان، حسین، (۱۳۹۳)، عنوان بررسی رابطه تصویر سازمان، تصویر نام تجاری، کیفیت خدمات و رضایت مشتریان با وفاداری مشتریان صنعت بانکداری، مجله ﻋﻠﻤﻲ - ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎی ﻋﻠﻮم ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ و رﻓﺘﺎری، شماره اول، صص ۱۳۰-۱۱۵٫
[۵] جندقی،غلامرضا(۱۳۸۳)،کدام آزمون آماری را انتخاب کنیم،فرهنگ مدیریت،شماره ششم،ص۱۱۶٫
خاکی، غلامرضا، (۱۳۹۱)، روش تحقیق با رویکردی به پایان نامه نویسی، انتشارات فوژان، تهران، چاپ سوم.
[۶] دلاور، علی، (۱۳۹۱)، روش تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی، نشر ویرایش تهران، چاپ ششم، صص ۷۲-۴۶٫
[۷] دهدشتی شاهرخ، زهره، جعفرزاده کناری، مهدی، و بخشی زاده، علیرضا، (۱۳۹۱)، بررسی دیدگاه هویت اجتماعی برند و تأثیر آن در توسعه وفاداری به برند(مورد مطالعه: شرکت تولید کننده محصولات لبنی کاله)، فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین، شماره دوم، صص ۱۰۶-۸۷ .
[۸] رحیم نیا، فریبرز، و فاطمی، سیده زهرا، (۱۳۹۱)، بررسی نقش واسط ارزش ویژه برند مبتنی بر مشتری در تأثیر ارتباط موفق با مشتری و تصویر برند در هتل های ۵ ستاره مشهد، فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین، شماره اول، صص ۹۲-۷۳٫
[۹] رشیدی، حسن، رحمانی، زین العابدین، ۱۳۹۲، برند و تأثیر آن بر وفاداری مشتریان، مجله اقتصادی، شماره ها ۹ و ۱۰، صص ۸۰-۶۵٫
[۱۰] سبحانی، ام. آی، و عثمانی، امبِر، (۲۰۱۲)، مطالعه ای درخصوص رابطه میان آگاهی از برند و وفاداری مصرف کننده/ برند در صنعت شیر بسته بندی شده، مترجم: علی اسدپور، صص ۱۵-۱٫
[۱۱] سرمد، زهره، حجازی، الهه، و بازرگان، عباس، (۱۳۸۸)، روش های تحقیق در علوم رفتاری، تهران، انتشارات آگه.
[۱۲] سلطانی، مهدی، محمدی، اسفندیار، پوراشرف، یاسان اله، و سایه میری، کوروش، (۱۳۹۲)، بررسی عوامل مؤثر بر ارزیابی نگرش مصرف کنندگان از توسعه برند، مدیریت بازرگانی، دوره ۵، شماره ۱، صص ۱۰۴-۸۵٫

سازمان باید به منظور به روز بودن اطلاعات فنی و تخصصی کارکنان و افزایش محتوی شغلی آنها اقدام کند. همچنین به منظور برآورده کردن اصل همتا ‌پروری در سازمان باید از فنون چرخش کاری استفاده کند.
۳- روحیات و تعلق سازمانی
به منظور برآورده کردن این عامل باید برای کارکنان در سازمان احترام گذارد و در جهت رفع مشکلات شخصی یاری و کمک کرد. برای ابداع، نوآوری و خلاقیت در کارکنان باید زمینه‌های مناسب فراهم شود و مدیریت ارشد سازمان اطمینان حاصل کند که کارکنان تمایل به انجام اموری که به آنها واگذار شده است را دارند.

با توجه به انجام خدمت شبانه روزی ضابطین و مواجه آنان با حوادث و رویدادهای غیرمترقبه در هر لحظه، جدیت و پشتکار، از ضروریترین ابزارهای معنوی مورد نیاز پلیس است. در توضیح این مطلب، لازم است به این نکته توجه کنیم که انسان در فعالیتهای خویش دچار دو نوع خستگی می‌شود:
۱- خستگی جسمی ۲- خستگی روحی
خستگی جسمی بر اثر تلاش و فعالیت بدنی، عضلات خسته شده، قوای جسمی تحلیل میرود و ذخیره مواد مؤثر در فعالیتهای جسمی کاهش یافته، خستگی ظاهر میشود.
در خستگی روحی علائم آشکار آن دلسردی و بیمیلی نسبت به کار و فعالیت است. این گونه خستگی کاذب بوده، تأثیر مستقیمی بر توان جسمی انسان میگذارد. از جمله راههایی که میتوان با آن مبارزه و بر آن غلبه کرد، عبارتند از:
هدفگذاری و آرمان طلبی:
باید دانست که هدف برتر به خصوص اهداف اجتماعی، به آسانی به دست نمیآید. لذا باید با حفظ روحیه و نشاط، جدیت و پشتکار، از موانع عبور کرد. امیرالمؤمنین علی (ع) در این باره می فرماید: غمها بقدر همت هاست (شرح غررالحکم، ج ۳، ص ۲۲۲).
توضیح اینکه هرچه آدمی دارای همت بیشتری باشد، با ناگواریهای بیشتری نیز روبهرو میشود و باید آمادگی رویارویی با آنها را داشته باشد.
توجه به آثار و نتایج مثبت کار
چنانچه انسان به کاری که میکند توجه نماید (احقاق حق مظلوم یا برقراری امنیت عمومی) و لبخند رضایت مراجعه کننده را ببیند؛ یا در پناه امنیت ایجاد شده، رفاه، رشد و شکوفایی کشور و مردم را مشاهده کند، آنگاه بر عزم و جدیت وی افزوده خواهد شد و احساس خستگی از جان وی رخت بسته و این حس ناگوار به دشمنان امنیت جامعه اسلامی منتقل خواهد شد.
امام باقر(ع) فرمود:
چیزی نزد خدا محبوبتراز عملی که ادامه داده شود نیست، اگرچه اندک باشد (بحارالانوار، ج ۷۴ ، ص ۲۸۵).
آثار خستگی ناپذیری، جدیت و پشتکار
نشاط و گشادهرویی: انسان جدی و خستگی ناپذیر اغلب با نشاط است و همین روحیه را به همکاران منتقل میکند.
اتقان کار و استحکام فعالیتها.
دریافت صحیح و به موقع اطلاعات و اخبار و بهره برداری مناسب از آنها.
مداومت و ثبات قدم تا حصول نتیجه.
مشکل گشایی و ارزش آن در جامعه انسانی:
افراد جامعه همواره به یکدیگر نیاز دارند و دلیل این نیاز، به نوع نگرش انسانها به زندگی جمعی و در کنار یکدیگر بودن باز میگردد. در بعضی از تفکرها و ایدههای امروزی به این مسئله توجه لازم نشده و این موضوع گاه با بیاعتنایی و گاه با مخالفت روبهرو شده است. اما اسلام برای تکامل و تعالی جامعه انسانی به صورت راهبردی و عملی طرحهایی دارد که چنانچه به آنها رجوع شود و مورد بازبینی دقیق قرارگیرد، به طور قطع نتیجه بخش و راهگشا خواهد بود.
امام صادق (ع) میفرماید: هرکس از شما گمان نکند که چون سروری بر مؤمنی برساند تنها بر او رسانده، بلکه به خدا سوگند بر ما رسانده، بلکه به خدا سوگند بر رسول الله رسانده است.
قرآن کریم میفرماید: مؤمنان برادر یکدیگرند، بنابراین میان دو برادر خود صلح برقرار سازید و تقوای الهی پیشه کنید تا مشمول رحمت او شوید. (سوره حجرات، آیه ۱۰)
پس گام برداشتن در راه حل مشکلات مردم، هر چند در حیطه وظایف روزمره پلیس می باشد، لیکن کاری ارزشی و جنبه عبادتی دارد، به شرط آنکه با نیت و اراده اطاعت از خداوند کریم باشد.
۴- اعتماد، صمیمیت و صداقت
سازمان باید فضای مثبت و روابط کاری دوستانه را بین کارکنان ایجاد کند و اعتماد بین مدیران و کارکنان را افزایش دهد. درستی نیت و افکار مقدمه درستی عمل میباشد. گرچه گام نهادن در راه مستقیم کارآسانی نیست و گاه انسان، خویش را در این مسیر تنها میبیند، لیکن نباید به خود هراس راه بدهد. امیرالمؤمنین علی (ع) در توصیف صداقت و راه راست میفرماید: مردم بر سفرهایی گرد آمدهاند که سیری آن کوتاه و گرسنگی اش دراز است. ای مردم! در راه هدایت و رستگاری، از کمی اهل آن وحشت مکنید. هرکس راه آشکار را بپیماید، به آب برسد و هرکس بیراهه رود، در بیابان بی آب و علف قرار گیرد. (نهج البلاغه ، خطبه ۲۰۱)
صدق در عمل و اخلاق، روراستی با خویشتن و خدای خویش است، چرا که انسان می تواند با دیگران خُدعه کند و آنان را بفریبد، لیکن نمی تواند به خودش دروغ بگوید و مهم تر از آن با خدا صداقت نداشته باشد.
حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) میفرماید : کاری که برعهده توست طَعمه ای برای تو نیست ، بلکه امانتی است برگردن تو و تو نگهبان آن هستی برای کسی که بلند مرتبه تر از توست و نباید در کار توده مردم به دلخواه رفتار کنی یا به امر بزرگی دست زنی که به آن فرمان نیافته ای، مالی که در دست توست، از آن خداوند عزّوجل است و تو از جمله نگاهبانان آن هستی تا زمانی که آن مال را به من بازپس دهی. (نهج البلاغه ، نامه ۵)
نیروی انتظامی به لحاظ اجرای قوانین انتظامی و قضایی، باید خود نماینده ای آراسته به فضایل قانون باشند، هرگونه تخطی از قانون از جانب ایشان به طور مسلم، ضربه ای به قانون، جامعه اسلامی و مردم است. لذا مسئولین درون و برون سازمانی وظیفه خطیری در نظارت مستمر و مؤثر بر عملکرد پلیس به منظور جلوگیری از تخطی از قانون و برخورد با معدود کارکنان خاطی دارند.
۵-تشخیص و قدردانی
تناسب حقوق و دستمزد و پاداش دریافتی با کاری که کارکنان انجام می‌دهند، توجه به وضعیت معیشتی و توزیع مناسب امکانات رفاهی در سازمان و تناسب ارتقای شغلی کارکنان با شایستگی آنها می‌تواند عامل مطرح شده را در سازمان پوشش دهد .مطلب مهم در ارزیابی ها، اصل تشویق است. در صورتی که افراد زیر مجموعه از خود لیاقت لازم و کارآیی متناسب با اهداف سازمان را نشان دهند، حتماً باید تشویق شوند تا انگیزه خدمت در نیروها بالا برود. حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) در این باره فرمودند: هرگز نباید افراد نیکوکار و بدکار در نظر تو مساوی باشند، زیرا این امر سبب می شودکه افراد نیکوکار در نیکی کردن بی رغبت شوند. (نهج البلاغه، نامه ۵۳)
از طرفی در همین ارزیابیها، احیاناً افرادی نیز سستیهایی دارند که باید کشف شده، به آنها تذکر داده شود و در صورت تکرار و بیتوجهی به تذکرات، تنبیهات لازم اعمال گردد .
نکته مهم در بحث وجدان کاری و روحیه خودکنترلی، حرکتهای نمادین و ظاهری آن از بالا به پایین است .اگر در سلسله مراتب سازمانی، وجدان کار از رده های بالای سازمان ظاهر شود، به طور مسلم، خواستن انضباط و وجدان کار از کارکنان، مشروع و دارای الگو خواهد بود و بسیار مؤثر عمل خواهد کرد. پس هر مدیری که نیاز به وجدان کاری کارکنان دارد، ابتدا باید این ملکه اخلاقی را در خویش ایجاد نماید، در این صورت حتّی گاه نیاز به سخنرانی یا تذکّر این نکته مهم نیز وجود ندارد، بلکه کارکنان ضمن الگوبرداری به طور خودکار به این درجه و کیفیت از روحیه کار خواهند رسید.
۶-مشارکت و کارگروهی
بکارگیری نظرات و ایده‌های کارکنان در تصمیم‌گیریها و همکاری آنها در بهبود و پیشبرد امور سازمان، تفویض اختیار به کارکنان در سطوح مختلف، مشارکت دادن کارکنان در ارائه پیشنهاد جهت بهتر انجام شدن امور و کنترل امور انجام شده کارکنان توسط خودشان می‌توانند به عنوان عامل مشارکت و کارگروهی در افزایش توانمندسازی کارکنان در سازمانها تاثیرگذار باشد. هر فردی در هر شغلی مسئولیتهایی دارد که ملزم به رعایت و انجام آنهاست، از طرفی تنوع پذیری و تخصصگرایی، یکی از مهمترین تفاوتهای اخلاق فردی و اخلاق شغلی است. لذا هیچ کس توقع ندارد که یک پلیس در حین انجام وظیفه به خواندن قرآن و انجام اعمال مستحبی مشغول شود، بلکه تکلیف و اخلاق حرفهای او اقتضا میکند در ساعت خدمت به انجام وظیفه انتظامی و قضایی (بعنوان ضابط ) بپردازد .در این صورت، به وظیفه خود عمل نموده است و وجدان کاری لازم و مورد توقع سلسله مراتب را داشته است. اگر از جنبه دینی به آن نگاه کنیم، این مسئله شکل وفای به عهد پیدا میکند که قرآن کریم آن را از نشانه های مؤمن شمرده است.
مومنان کسانی هستند که امانتها و عهد خود را مراعات میکنند. (س مؤمنون، آیه ۸)
۷- ارتباطات
شامل برقراری ارتباط و دسترسی آسان کارکنان به مدیران و سرپرستان، شفافیت و روشن بودن ارتباطات کاری کارکنان با مدیران، مردم و اطلاع کارکنان از امور جاری حوزه کاری خود و… است. در برخورد عمومی، مؤمن به خوشرویی توصیه شده؛ چرا که چهره گشاده، مردم را برای طرح مشکل خود امیدوار میکند.
امام رضا (ع) میفرماید: سه چیز است که دل مرد مسلمان بر آنها دگرگون و ناخالص نمیشود. اخلاص عمل برای خدا، خیرخواهی برای پیشوایان مسلمانان و پیوستگی با جماعت ایشان. حق مؤمن بر مؤمن، خالص کردن خیرخواهی برای او در آشکار و پنهان است مانند خیرخواهی برای خودش، هر کس دربرآوردن حاجت برادرش قدم بردارد، اما خیرخواه او نباشد، مانند کسی است که با خدا و پیامبرش جنگیده و هرکس صبح کند در حالیکه به کار مسلمانان بی اعتنا باشد، از ایشان نیست (بحارالانوار، ج ۷۵ ، ص۶۶).
پیامبر اکرم(ص) در مورد اصلاح بین مردم می فرماید :اصلاح دادن میان مردم برتر است از نماز و روزه یکسال (بحارالانوار، ج ۷۵ ، ص۲۴).
بر پلیس لازم است به طور کلی به همه خلایق خداوند تبارک و تعالی مهر بورزد، به ایشان محبت کند و در معاشرت و تعامل با ایشان، اخلاق پیامبران و رهبران آسمانی و ائمه طاهرین (ع) را الگوی رفتار خویش قرار دهد.
اما ذکر این نکته ضروری است که هر یک از کارکنان کوپها در حیطه وظایف و اختیارات قانونی خویش، باید از حقوق شهروندی و چارچوب قانونی رفتار باآنان، متهمان و مجرمان آگاه باشند. ضابطین باید به این نکته توجه داشته باشند که معاشرت بیش از حد شرعی و قانونی با متهمان و مجرمان، آنان را در معرض تهمت و نیز احتمال آلودگی قرار میدهد. میزان معاشرت و تعامل کارکنان با متهمان و مجرمان در قانون و مقررات تعریف شده است. پیامبراکرم(ص) فرمود: سزاوارترین مردم برای متهم شدن، کسانی هستند که با اهل تهمت همنشینی میکنند (میزان الحکمه، ج ۱).
نکته دوم که باید در رفتار با متهمان و مجرمان منظور گردد، عدالت و رفتار مناسب با آنهاست، چرا که اگر با رفتاری خشک و خشن و گاهی غیرعادلانه با ایشان برخورد شود (خارج از حیطه اختیارات و وظایف قانونی ) به طور قطع، نتایج سوئی در برخواهد داشت.
۸- محیط‌کاری
از جمله عوامل موثری که در سازمانها بر روی آن تاکید می‌شود، محیط کاری است که شامل: خوشایندسازی محیط کار، تأمین امکانات اداری و پشتیبانی مورد نیاز، کاهش فشار روانی سلسله مراتب فرماندهی بر کارکنان (ضابطین)، حمایت قضایی و تأمین امنیت شغلی آنان و ایجاد موقعیتهای مناسب جهت ارتقای شغلی کارکنان میباشد.
۹- بهینه‌سازی فرایندها و روش های کاری
شفاف و مشخص بودن گردش کار و اطلاعات در سازمان، مستندسازی روش های کاری و بازنگری دوره‌ای و اصلاح روش های کاری و ساده ‌سازی امور اصلاح ساختار و سازمان متناسب با گستردگی و حجم وظایف محوله به ضابطین، تأمین تجهیزات فنی و پیشرفته پیشگیری و کشف جرم، تأمین تجهیزات مورد نیاز تحت نظرگاهها به ویژه نصب دوربین از عوامل موثر در برآورده شدن بهینه‌سازی فرایندها و روش های کاری است.
مدیر باید همواره عملکرد نیروی انسانی را ارزیابی کند. در ارزیابی نیروی انسانی، چنانچه نقاط ضعف مشخص و معلوم شود که این ضعف ها در مجموعه عمومیت دارند، باید آن را علّتیابی کرد و به حلّ اساسی آنها همت گماشت.
۱۰- اطلاعات، دانش و مهارت شغلی
جهت تامین این عامل وجود امکانات جهت توسعه مهارتهای شغلی در سازمان، وجود زمینه‌های آموزش موثر و کارا در سازمان و داشتن اطلاعات فنی و تخصصی در ارتباط با پست‌ها می‌تواند مفید باشد. برای نیروی انتظامی جایز نیست که در اثر غفلت و ضعف آموزش و مهارتهای شغلی از دشمنان و مجرمین ضربه بخورد، بلکه باید با حفظ هوشیاری، فرماندهان و کارکنان تحت امر خود را همیشه آماده و بصیر نگه دارد. امیرالمؤمنین علی (ع) در مورد پرهیز از غفلت زدگی و حفظ هوشیاری میفرماید: بینا کسی است که بشنود و بیندیشد، بنگرد و به دل بینا گردد، از عبرتها سود جوید، سپس رهسپار راهی روشن گردد و در آن (راه) از افتادن در پرتگاهها و گمشدن در کوره راه ها،شبهها دوری جوید(نهج البلاغه ، خطبه ۱۵۳).
رهبر معظم انقلاب (مد ظله العالی) میفرماید: اگر متخلّف بتواند پلیس را دور بزند یا او را فریب بدهد یا او را تطمیع کند و خلاصه او را شکست بدهد، مردم احساس شکست میکنند، اگر پلیس بتواند با قدرت روحیاش، با ارادهاش، با توانایی علمیاتیاش، با پیگیریاش و با مناعتش بر متخلّف غالب شود، مردم احساس عزّت میکنند (خوشه های معرفت از بوستان ولایت، ص ۱۴۹).
امیرالمؤمنین علی (ع) فرمود : به خدا سوگند هرکس دشمن را برخویش چیره گرداند دشمن گوشت او را تا استخوان بخورد (کنایه از تسلّط کامل است) و استخوانش را درهم بشکند و پوستش را برکَند (نهج البلاغه، حکمت ۳۷۵).

علت شناسی تعارضات زنانشویی
تحقیقات مختلف در حوزه‌های روانشناسی ، علوم اجتماعی ، جامعه شناسی و جرم شناسی عوامل زیادی را برای تعارضات خانوادگی ذکر کرده‌اند ولی تفوت آنها را بصورت زیر ذکر کرد:

علت مذهبی شامل تفاوت‌های مذهبی (غالبا تضاد مذهبی) ، رفتار و عقاید خلاف اعتقادات مذهبی و … .
علت فرهنگی شامل تفاوت‌های در نوع نگاه به زندگی مشترک ، تفاوت‌های قومی یا شهری - روستایی.
علت زیستی شامل نازایی و عقیمی ، وضعیت چهره و مشکلات مربوط به سلامت و بیماری.
علت عاطفی شامل عواطف خشک و سرد و عدم درک یکدیگر ، مشکلات در روابط جنسی ، تند خویی و پرخاشگری و … .
علت اجتماعی شامل داشتن دوستان منحرف و اعتیاد ، دخالت اطرافیان و عدم استقلال از خانواده پدری و … .
علت سیاسی شامل اختلافات قبیله‌ای - قومی ، گرایش‌های سیاسی متفاوت ، محدود کردن آزادی‌های طبیعی و … .
علت اقتصادی شامل بیکاری، ولخرجی، فقر و تجمل گرایی و … .
زمینه های تعارضات زناشویی
دربررسی تحقیقات به عمل آمده عوامل گوناگونی به عنوان عامل زمینه ساز بروز مشکلات زناشویی به چشم می خورند که به طور اجمال عبارتنداز: (دهقان، ۱۳۸۰)
۱- تعداد زیاد فرزندان ویا نداشتن فرزند
۲-ازدواج درسنین پایین
۳- عدم تمکین زن وندادن نفقه توسط شوهر
۴-تفاوت سنی زیاد زن وشوهر
۵- اختلاف طبقاتی وتحرک طبقاتی (مثبت ومنفی)
۶-زندانی شدن شوهر
۷-فقرومشکلات اقتصادی
۸-فرزندان ازدواج قبلی
۹-ناآشنایی یاکوتاه بودن مدت آشنایی با همسر قبل ازازدواج
۱۰-ازدواج اجباری
۱۱-عدم تفاهم درگذراندن اوقات فراغت
۱۲-رابطه نامشروع
۱۳-بدبینی به همسرو عدم صداقت قبل وبعد از ازدواج
۱۴-اعتیاد شوهر
۱۵-بدرفتاری زن یا شوهر
۱۶-بیماری یکی از زوجین
تجزیه و تحلیل تعارض:
برای حل هر تعارض نیاز داریم به سه سوال اساسی پاسخ بدهیم .
-چه کسی درگیرتعارضاست؟
-منبع تعارض چیست؟
-سطح تعارض چه میزان است؟
روش های حل تعارض پس از تجزیه و تحلیل تعارض باید به حل آن پرداخت.برخی از روش های حل تعارض بشرح ذیل می باشند.
مذاکره: در این روش طرفین راه حلهای مختلف را جهت حل تعارض بررسی می کنند تا به راه حلی که برای هر قابل قبول است دست یابند به طور کلی دو نوع مذاکره وجود دارد :
یکی رویکرد برد-باخت است که یکی از طرفین می برد و دیگری می بازد . راهبرد های غالب در این روش ، زور ، تقلب و امتناع از اطلاع رسانی ضعیف است.
رویکرد دوم برد –برد است که بدنبال به حداکثر رساندن نقاط مشترک است و راهبرد حاکم آن مشارکت است.
میانجگری: د راین روش ، شخص ثالث بی عنوان میانجی سعی می کند که به طرفین در یافتن راه حلی برای رفع تعارض کمک کند.
داوری: اگر در فرایند میانجگری طرفین قادر نباشند که از طریق میانجگری به راه حلی برسند ،آنگاه میانجگری تبدیل به داوری می شود و شخص ثالث بی طرف راه حل ارائه می دهد و طرفین باید آن را بکار گیرند.
سبک ها واستراتژی های حل تعارض :
پس از تشخیص تعارض و علل آن، نکته کلیدی در مدیریت تعارض ،انتخاب استراتژی و سبک مناسب است. پنج سبک اصلی برای مدیریت تعارض بکار می رود .ارائه تمثیل از حیوانات کمک می کند تا تفاوت سبکها را بهتر به یاد داشته باشید.
مشارکتی یا تشریک مساعی( سبک جغد): انتخاب این سبک به افراد کمک می کند تا به گونه ای کنار هم کار کنند که همه برنده باشند . یعنی هم روابط با دیگران هم منافع خود مهم می باشد و حل تعارض به سود طرفین است ،علی رغم مزایای این روش ، تلف شدن زمان و تضعیف توان و انرژی افراد از معایب آن است.جغد بخاطر دانایی و هوشیاری که دارند این روش را انتخاب می کنند .
رقابتجویی و زور (سبک کوسه): انتخاب این سبک بدین معناست که فرد به طور یکطرفه علایق و خواسته های خود مقدم بر خواسته های دیگران می داند . این روش ممکن است تعارض را به طور موقت حل کند اما در استفاده از آن باید محتاط بود چرا که ممکن است تعارض را افزایش دهد و بازنده را به اقدامات تلافی جویانه وادار سازد.
اجتناب یا بی تفاوتی (سبک لاک پشت): وقتی افراد احساس می کنند هم هدفهای خودشان هم ارتباط با دیگران برای آنها اهمیتی ندارد ممکن است به راحتی از تعارض کنار بکشند . از این شیوه معمولا زمانی استفاده می شود که موضوع پیش پا افتاده و جزئی باشد و درگیر شدن در تعارض به صدمات زیادی منجر شود. البته همانطور که لاک پشت تا ابد نمی تواند در لاک خود پنهان بشود اجتناب در تعارض نیز همیشگی باشد.
گذشت یا تطبیق (سبک خرس کوچولو) : افرادی که این سبک را انتخاب می کنند از علایق و خواسته های خود می گذرند و به دیگران اجازه می دهند به خواسته هایشان دست یابند . در واقع تمرکز این سبک بر حفظ روابط شخصی با دیگران است.البته ممکن است با این روش ما اعتبار و نفوذ آنی خود را از دست بدهد.
مصالحه یا توافق (سبک روباه): زمانی از این روش استفاده می شود که بدنبال بدست آوردن تمام خواسته ها و علایق خود نیستند ، یعنی ارضای برخی نیازها برایشان کافی است. در این روش ، انعطاف پذیری ،مبادله و مذاکره جایگاه ویژه ای دارند.
انتخاب استراتژی و سبک مدیریت تعارض ، بستگی به اعتماد به نفس فرد، میزان شناخت او از خواسته ها و اهداف طرف مقابل ، میزان اطلاعات موجود و قابل افشا درباره طرفین و حس همکاری و مشارکت آنها دارد.(دکترعلیرضارزقی رستمی–سیروس آقایار،۱۳۸۹)
طبق نظریه انتخاب،تلاش درمانگراین است که مشکل را ریشه یابی کند، هدف زوج ها را ازآمدن به مشاوره دریابد وتوانایی آنها رابرای برطرف کردن مشکل ا زبان خودشان بشنود. این سوال وجواب کوتاه و مختصر مسیر حل مشکل را بسیار ساده میکند و تا حدود زیادی راه را برای درمانگر راحت می کند.
سبک مقابله با تعارض زناشویی
اختلافات بین فردی،و در راس ان اختلاف های ناشی از روابط زناشویی برای زوجین پدیده ای بغرنج و نارحت کننده است. و در حین حال اختلاف نظر و تعارض امری طبیعی و اجتناب ناپذیر در روابط بین فردی است
افراد ممکن است در مواجهه با تعارض های ناشی از روابط بین فردی راهبردهای مختلفی به خود بگیرند آنچه در این امر شایسته مطالعه و تعمق است بررسی نوع سبک های مقابله با تعارض است (کوان، ۲۰۰۴). اگر تعارض ها بصورت مثبتی از طرف زوجین حل و فصل شود وراهبردهای مناسبی به مرور زمان جهت حل مشکلات ناشی از روابط زناشویی اتخاذ شود باعث پایداری و بهبود روابط در بلند مدت خواهد شد و مهارتهای ناشی از روابط زناشویی را بالا خواهد برد، حتی یادگیری این رویکرد انطباقی، میتواند فرد را در مقابل دیگر رویدادهای فشارزای زندگی هم مقاومتر کند (دان هام، ۲۰۰۸) ولی اگر تعارض ها بصورت نامطلوبی اداره شود موجب تخریب زندگی زناشویی شده و اثرات زیان آوری بر سلامت فیزیکی و هیجانی زوجین به جا میگذارد (ماهونی، ۲۰۰۶) و میتوان موجب ایجاد دامنهای از مشکلات رفتاری و هیجانی کودکانی شود که در معرض تعارضات والدین هستند (هیندمن، ۲۰۰۲).
انچه مسلم است اتخاذ نوع سبک مقابله ای متاثر از عوامل شخصیتی و فاکتورهای بسیاری خواهد که بررسی هر یک از این عوامل می تواند مسئله ای برازنده برای مطالعات از این دست محسوب شود . توانایی درک هیجانی و شناخت احساسات در روابط بین فردی مقوله ای بسیار مهم در پرداخت مسائل مربوط به روابط بین فردی بخصوص روابط زناشویی است و این توانایی شناخت، مهارتی اساسی است که برای ترمیم و روابط بین فردی ضرورتی بسیار مهم و انکارناپذیر است ، ایجاد مهارتهای شناخت هیجانی در روابط بخصوص در درون سازمان پیچیده ای بنام خانواده وتاثیر ان بر نوع مقابله با تعارضات زناشویی موضوعی است که در تحقیق مربوطه بدان پرداخت می شود در واقع سوال اساسی تحقیق مربوط به این مسئله است که ایا با اکتساب مهارتهای شناخت هیجانِ و احساسات متقابل در زوجین می توان سبک های مقابله ای مثبت تری را در جهت حل تعارضات زناشویی در این زوجین بوجود اورد؟
گاتمن و همکاران (۲۰۰۰) باور دارند که با تحلیل نوع ارتباط یک زوجین احتمال به شکست ازدواج و طلاق را می توان پیش بینی کرد،گاتمن زوج ها را براساس نحوه ارتباط و تعاملشان به هنگام تعارض به دو نوع متعادل و نامتعادل تقسیم کرده است. زوجهای متعادل خود نیز به سه گروه موثق اجتنابی و هیجانی تقسیم شده است. زوجهای نامتعادل در یک گروه زوجین متخاصم تعریف میشوند. زوجین متخاصم، فراوانی و شدت تعارض بیشتری دارد آنها در هنگام تعارض، به شخصیت یکدیگر توهین می کنند ، به طور اجتناب ناپذیری درگیر تعارضات می شوند و راهبردای توهین امیز و اهانت امیز بیشتری در تعاملات آنها دیده میشود (هالمن و جرویس، ۲۰۰۳). در حالی که زوجین متعادل در تعاملات خود انتقادهای اهانت امیزی نمیکنند باعث تشدید خصومت بیشتر نمی شوند و نهایتا باعث رضایت بیشتری در هریک از زوجین می شود
نظر به اینکه اختلاف و تعارض های ناشی از زوجین بخصوص در اوان زندگی مشترک نسبتا بیشتر است و این تعارض ها تا حدودی برای زوجین طبیعی است و با بکارگیری واموزش راهبردهای مناسب می توان چنین تعارضاتی رابه حداقل رساند . در این حین یکی از فاکتورهای اساسی در بهبود روابط زوجین اشنایی و درک متقابل احساسات و هیجانات مرتبط با تعارض در هریک از زوجین می باشد . چرا که توانایی بالا در درک احساسات و هیجانات به رویکرد مناسب جهت حل مشکلات زوجین کمک شایانی می کند.

شوروی سابق

سیاست کنترل بر تقاضا به صورت­های پیشگیری از مهاجرت به شهرها و بستن شهرها به روی مهاجران، مشروط بودن حضور فرد در یک شهر به داشتن شغل در آن­جا و مشروط بودن داشتن مسکن در یک شهر با اجازه از محل کار برای زندگی در آن شهر، سیاست­های کنترل بر عرضه از طریق برنامه­ ریزی متمرکز صنعتی و اجرای زیرساخت­های شهری قابل عرضه

فرانسه

عدم ساخت و ساز جدید در پاریس، لیون و مارسی برای تعادل وضعیت موجود، بازسازی مناطق و مساکن روستایی، ایجاد اشتغال در مناطق و نواحی مناسب توسعه، تعمیم زیرساخت­های ارتباطی در مناطق دیگر، حمایت از مناطق صنعتی موجود در شهرهای کوچک، سیاست­های تشویقی جهت انتقال صنایع و فعالیت­ها به دیگر مناطق، برای پشتیبانی و اجرای طرح کلان متروپل­های تعادل­گر و اجرای سیاست تنظیم و تعادل سرزمین، سازمان­دهی نوین تقسیمات کشوری با ایجاد مناطق، دپارتمان­ها و کمون­ها، قطب­بندی مناطق، اجرای طرح ایجاد شهرهای جدید و توسعه شهرهای متوسط و کوچک، اجرای طرح تفاهم­نامه­ های آبادی به منظور مبارزه و رفع ویراتی و تهی شدن بعضی مناطق روستایی
جذب سرمایه­گذاریهای صنعتی، توسعه شبکه ­های حمل­ونقل

آلمان

راهبرد تمرکززدایی مبتنی بر جذب مازاد طبقات کارگر و جمعیت از نواحی داخلی شهرهای شلوغ به حومه­های پیرامونی، راهبرد توسعه شهرهای مهاجرنشین و
بهبود استانداردهای زندگی کشاورزی در حومه­ها و نگهداری جمعیت

هند

انتقال مراکز فعالیت و سرمایه ­گذاری به شهرهای کوچک با سیاست­های تشویقی، تأمین نهاده­های فیزیکی و مدیریتی و مالی برای برانگیختن اقتصاد روستایی، برقراری ارتباط سلسله مراتبی شهرهای کوچک با بزرگترین سکونتگاه شهری همان حوزه، تهیه طرح جامع برای ۵۷۵ شهر و پیش ­بینی و تأمین زیرساخت­ها، بهبود شبکه ارتباطی و سیستم فاضلاب، خانه­سازی و تأمین بهداشت و توسعه یکپارچه شهرهای کوچک و میانی

کره جنوبی

سیاست احداث شهرهای جدید، احداث شهرهای جدید صنعتی یا خوابگاهی برای صنایع بزرگ به منظور رشد و توسعه اقتصادی و توسعه مناطق عقب­مانده و شهرهای جدید اقماری

کلمبیا

ترمیم و اصلاحات شبکه مدیریتی، بازسازی سیاسی و مدیریتی و مالی کشور، تقویت شهرهای کوچک از طریق اقداماتی نظیر انجام انتخابات محلی، برقراری نظام مالیات محلی، دخالت بیشتر مدیران محلی در تصمیم ­گیری­ها، کاهش تمرکز قدرت و منابع در شهرهای اصلی، سرمایه ­گذاری­های بیشتر دولتی

مکزیک

اصلاحات در سطح شهرداری ­ها، اتخاذ خط­مشی «منطقه­ای» در برنامه­ ریزی­های دولتی
تقویت مدیریت فدرال در تقسیم ­بندی­های کشوری و اتخاذ خط­مشی جامع و فراگیر برای توسعه هماهنگ روستایی

مصر

ایجاد شهرهای جدید در حوزه­ای به شعاع حداقل ۳۰ تا حداکثر ۱۰۰ کیلومترمربع نسبت به قاهره با هدف پذیرش جمعیت مازاد پایتخت و شهرهای بزرگ، شهرهایی با «مقیاس متوسط» و جمعیتی بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر (شهرهای میانه) در حوزه اقماری این شهرها

ایران

احداث شهرهای جدید به منظور تمرکززدایی از شهرهای بزرگ و جذب سرریزهای جمعیتی آن­ها، جلوگیری از توسعه بی­رویه شهرهای بزرگ، ایجد تعادل رشد اقتصادی و اجتماعی، کنترل حرکات مهاجرتی و نیز به سبب اشباع امکانات شهرهای بزرگ در جذب جمعیت مهاجر، در طرح آمایش سرزمین ستیران غیر از تهران، ۵ شهر مشهد، تبریز، اصفهان، شیراز و اهواز را از حیث تراکم سرمایه ­گذاری­های دولتی و برخوردار بودن از تجهیزات و تسهیلات شهری، به عنوان پایتخت­های منطقه­ای برگزینیم، مهار رشد و آمایش تهران، توسعه یک سلسله شهرهای عمده، گسترش شهرهای متوسط، توسعه شبکه ای از شهرهای کوچک، همچنین محورهای اصلی در طرح کالبدی ملی عبارتند از: توجه به پیامدهای کالبدی افزایش جمعیت، پیدایش شهرهای جدید و حوزه نفوذ آنها، مدیریت خردمندانه فضا به معنای بهینه سازی الگوی توزیع فعالیت های انسان از سه نظام گره ها، شبکه ها و نواحی

امکچی، ۱۳۸۴: ۹۰- ۸۷، محمودی، ۱۳۸۸: ۱۵۱، توفیق، ۱۳۸۴: ۱۳۷، زیاری، ۱۳۸۹ :۷۸ و ۶۱، محمد زاده تیتکانلو، ۱۳۸۱: ۴۴، زبردست به نقل از Mathur، ۱۹۹۷: ۸۲- ۸۴، ابراهیم­زاده و نگهبان مروی، ۱۳۸۳: ۱۵۳، زیاری، ۱۳۸۹: ۱۱۵، طرح آمایش سرزمین ستیران، ۱۳۵۴: ۴۶- ۴۲، سازمان برنامه و بودجه، ۱۳۶۸، فولادی، ۱۳۸۵: ۱۸و ۱۹
۲-۶ جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
شهرنشینی شتاب­زده و بی­برنامه که امروزه به طور برون­زا گریبان­گیر کشورهای در حال توسعه بوده به پدیده­ای نامطلوب و به ارزش منفی بدل شده است. گسترش شهرنشینی و فزونی تعداد شهرها و شهرنشینان در فرایند توسعه ملی به خودی خود نامطلوب نیست، بلکه اگر با برنامه و به صورت درون­زا (نه برون­زا) انجام گیرد، خود شاخص توسعه ­یافتگی محسوب می­ شود. اما در شرایط توسعه برون­زا به دلیل تمرکز فعالیت­ها، فرصت­های شغلی، زیرساخت­ها، خدمات و کلیه امکانات رفاهی- تفریحی در شهرها، تنها برخی از شهرهای میانه و نیز غالب روستاها، توان حفظ و نگهداشت جمعیت را از دست می­ دهند و در نهایت پدیده­ نخست شهری در نظام شهری رخ می­نماید.
شهر به مثابه یک سیستم باز، با محیط داخل و بیرون از خود (شهرهای دیگر، روستاها و مناطق)ارتباط دائم دارد. هنگامی­که شهر را به عنوان سیستمی با اجزاء وابسته مشاهده می­کنیم که مدام عناصر آن با یکدیگر ارتباط برقرار می­ کنند، توانایی مدیریت شهر با درک بیشتر روابط علی و معلولی موجود در جهان بهبود خواهد یافت. در این نگرش روابط متقابل بین شهرها همراه با چیدمان سلسله­مراتبی از فضا پذیرفته شده است، لیکن در نگرش سیستمی شناخت پدیده ­ها منوط به شناخت عناصر تشکیل­دهنده، پیوستگی و ارتباطات متقابل بین عناصر و کلیت نظام یافته آن است. اصولاً سیستم­های جغرافیایی مانند شهر، تمایل به تعادل­بخشی، حفاظت الگوها، انطباق یا خودسازماندهی و از همه مهم­تر ساخت­های سلسله­مراتبی دارد و تئوری هیلهورست (دیدگاه توسعه فضایی) که با ایجاد تفکر سیستمی در برنامه ریزی توسعه منطقه­ای، شیوه نوینی در برنامه ریزی تعادل فضایی ارائه کرد، مدنظر این پژوهش برای به تعادل رسیدن شبکه­شهری است. در نظریه هیلهورست، اگر توسعه را یک روند یا یک فرایند بدانیم باید به ترتیب به تقویت مرکز منطقه‌ای، حوزه­ نفوذ مرکز منطقه‌ای، ایجاد محورهای توسعه و تقویت مراکز واقع در اطراف مرز منطقه بپردازیم. به عبارت دیگر توسعه متعادل منطقه از راهبرد انسجام متمرکز شروع شده و در طی یک فرایند به راهبرد گسترش یا بسط پراکنده می‌رسد از نظر هیلهورست تنها در این صورت است که ساختار متعادل فضایی ایجاد خواهد شد.
فصل سوم: روش‌شناسی و محیط شناسی
این فصل شامل دو بخش روش­شناسی و محیط­شناسی است که در بخش روش­شناسی تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای مورد مطالعه بازگو می­ شود و سپس شیوه ­های سنجش این متغیرها مطرح می­ شود. در تعریف عملیاتی متغیرها­ی کیفی به چگونگی مقیاس سازی و شاخص ­ها اشاره می­ شود. در ادامه به بررسی جامعه آماری و حجم نمونه و چگونگی انتخاب و تعداد نمونه و شیوه ­های اندازه ­گیری اعتبار و قابلیت اعتماد اشاره می­ شود. آنگاه شیوه آزمون متغیرها ارائه می­گردد. در نهایت به نحوه جمع‌ آوری داده ­ها و روش­هایی آماری اشاره می­ شود و در پایان این بخش مدل تحلیلی تحقیق ارائه می­گردد. در بخش محیط­شناسی، وضعیت شبکه­شهری استان خراسان­رضوی با بررسی عوامل موثر بر تغییرات شبکه­شهری مورد توجه خواهد بود.
۳-۱- روش‌شناسی
۳-۱-۱- روش تحقیق
روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی و روش جمع­آوری داده ­ها، از نوع تحلیل ثانوی- پیمایشی می­باشد.
۳-۱-۲- فرضیات
۱- شبکه‌‌شهری استان خراسان‌رضوی به سمت عدم‌تعادل و گسیختگی در حرکت است و پدیده نخست شهری در آن حاکم است.
۲- عوامل موثر در عدم تعادل­فضایی شبکه­شهری استان خراسان­رضوی، تغییرات تقسیمات کشوری مبنی بر تقسیم استان خراسان در سال ۱۳۸۲ و تمرکز فعالیت به واسطه نوع سیستم متمرکز اداری- سیاسی در مشهد است.