ابزار و وسایل بازی عبارتست از: دو تکه چوب کوچک و بزرگ به اندازه­ های ۳۰ سانتی متر و یک متر، چاله کوچکی برای قرار دادن چوب کوچک روی آن (ممکن است با دو تا آجر چاله درست شود، که دو آجر را در فاصله ۳۰ سانتی متری قرار می­ دهند و چوب کوچک را روی آن­ها قرار می­ دهند).

نحوه شروع بازی: دو گروه شرکت کننده بین خود قرعه می­گذارند که کدام یک بازی را شروع کنند. برای این کار هر کدام از گروه­ ها چوب کوچک را روی چوب بزرگتر می­ گذارد و پرتاب می­ کند. هر کدام از گروه­ ها که چوب را به فاصله بیشتر پرتاب کند همان گروه بازی را شروع می­ کند.
نفر مقابل (حریف) چوب را از فاصله­ای که پرتاب شده به طرف گود می­ اندازد. در همین حال رقیب با چوب بزرگ، سد راه آن می­ شود و در صورت امکان و برخورد چوب کوچک به چوب بزرگ دوباره آن را پرتاب می­ کند و بعد مسیر چوب کوچک تا گودال را با چوب بزرگ اندازه می­گیرند و اگر اندازه­ها به مقداری که در اول بازی شرط کرده ­اند، گروه اول برنده می­ شود. اما اگر فاصله چوب کوچک تا گودال کمتر از اندازه چوب بزرگ باشد، گروهی که بازی را شروع کرده، می­سوزند و گروه بعد بازی را شروع می­ کند. اگر اندازه­ها به حد نصاب شرط نرسد، دوباره بازی را ادامه می­ دهند و همین طور از دنباله عدد فاصله­ها شمارش می­ کنند.
جایزه بازی: برای جایزه نفر برنده دوباره چوب کوچک را روی چوب بزرگ قرار می­دهد و به نفر بازنده می­گوید بازی ما هُری هُری^[۳۳] نفر بازنده مثلاً می­گوید دو بار با هر چی بزنی که نفر برنده با چوب بزرگ، چوب کوچک را در هوا به طور مرتب می­زند و شمارش می­ کند، تا زمانی که چوب کوچک روی زمین نیفتد، ادامه می­دهد. تعداد ضربات که به چوب کوچک خورده به همان تعداد چوب کوچک را در فاصله­های مختلف پرتاب می­ کند. مثلاً ده بار چوب کوچک را با چوب بزرگ در طول مسیری پرتاب می­ کند. در این صورت است که نفر بازنده باید چوب کوچک را بردارد و با یک نفس بگوید هماقلی بدو (homagalibedov) تا برسد به گودال. هر جا که نفس را خالی کند باید از اول با نفر دوم ادامه بدهد. بعد جای بازیکنان به طورمتوسط ۲ نفر می باشد. درصورتی ممکن است به چهار نفر نیز برسد.

در این بازی دو دسته ۵ نفری یا بیشتر شرکت می­ کنند. برای شروع بازی قرعه کشی می­ کنند. سنگی را یک طرفش را تر و یک طرفش خشک می باشد، به طرف بالا پرتاب می کنند. روی تر یا خشک را هر کدام از گروه­ ها گفته بازی را شروع می­ کنند.
گروهی که می­خواهد بازی را شروع کند، سرگروه در یک گروه در یک نقطه معین جمع نموده و با یک چوب دایره­ای بر روی زمین به دور آن­ها رسم می­ کند و آن­ها در این محدوده سر یکدیگر را به گریبان می­گیرند و اطراف خود را نگاه نمی­کنند. رئیس سرگروه مقابل با یک دستمال چشم­های سرگروه رقیب را می­بندد و به گروه خود دستور می­دهد که پراکنده و مخفی شوند. به محض این که اعضای گروه مخفی شدند سرگروه چشم­های سرگروه دیگر را باز می­ کند و به اتفاق همدیگر سعی در پیدا کردن اعضاء گروه مخفی شده می­ کنند. سرگروه سعی می­نماید که این فرد را منحرف سازد و او را از گروه خود دور می­نماید. در همین موقع است که افراد گروه مقابل که قبلاً مخفی شده ­اند از جایگاه­های خود درآمده و به حالت تهاجمی به گروهی که در نقطه معین جمع شده ­اند، هجوم می­آورند. در این زمان همه افرادی که داخل دایره محدود شده ­اند، فریاد برمی­آوردند «ملابرس به دادم کچلا رختن(ریختند) به دورم».
سرگروه فوراً خود را می­رساند و به دور آن­ها می­چرخد و دستش را بر روی سرگروه حریف می­چرخاند و می­گوید «ترش، ترش» و با این الفاظ حمله را دفع می­نماید. مگر این که یکی از افراد مهاجم بتواند یکی از اعضای داخل دایره را با پا بزند که حق زدن با دست را ندارد و در صورت موفقیت گروه بازنده می­ شود و جای خود را به گروه دیگر می­دهد.

اسباب و وسایل این بازی عبارت است از: یک جعبه کبریت، چهار نفر یا بیشتر، چوب یا شیئی برای کتک زدن.
برای شروع بازی روی جعبه کبریت را با نام یا علامت مشخص می­ کنند. یک طرف شاه، یک طرف وزیر، دو طرف صاف کبریت یکی شیخ و دیگری دزد نام گذاری می­ شود. بعد تک تک افراد کبریت را مانند تاس پرتاب می­ کنند، هر کدام از علامت­ها روی شخص گذاشته می­ شود. اگر کسی شاه شود باید افراد دیگر پرتاب کنند تا وزیر مشخص شود و تا زمانی که وزیر و شاه مشخص نباشند، هر کس هم که دزد شود، مجازاتی ندارد. بعد از این­که شاه و وزیر مشخص شد، دو نفر بعد پرتاب می­ کنند. هنگامی که دزد بیاید وزیر فوری دزد را می­گیرد و نزد شیخ برای حکم می­برد. بعد از حکم شیخ (قاضی) شاه دستور می­دهد که چند ضربه شلاق او را بزنند. اگر شاه دلش به حال دزد بسوزد، دستور می­دهد مثلاً چند ضربه پنبه­ای او را بزنید که وزیر باید او را آهسته بزند و اگر بگوید آتشی باید او را محکم بزند. شاه باید سعی کند تعداد ضرباتی را که دستور می­دهد زوج نباشد، اگر زوج باشد یکی را به خود شاه می­زنند و همین طور بازی را ادامه می­ دهند. هنگامی که کبریت را پرتاب می­ کنند، اگر طولی بایستد، کسی که آن را پرتاب کرده یک بار دیگر برای جایزه کبریت را پرتاب کند تا یکی از علائم مشخص بیاید.

بازیکنان دو سردسته انتخاب می­ کنند. سردسته­ها یارگیری می­ کنند و خطی روی زمین می­کشند که مرز بین دوگروه بازیکن محسوب می­ شود. بازیکنان هر دسته پشت سر دسته خود صف می­بندند و دست­ها را در کمر یکدیگر حلقه می­ کنند. به هنگام شروع بازی، بازیکنان هر دسته شروع به کشیدن دسته مقابل به داخل زمین خود می­ کنند. هر گروه موفق شود سردسته گروه مقابل را از مرز به طرف زمین خود بکشد، برنده است. اگر در این کشاکش دست بازیکنی از کمر بازیکن جلویی باز شود، آن دسته باخته است و باید به دسته­ی برنده کولی دهد.

در عروسی­ها و جشن­ها اجرا می شود. شترسواران از محل شروع مسابقه حرکت کرده و به سرعت خود را به مقصد تعیین شده، می­رسانند. در مسابقه اصلی مسافتی که باید طی شود، معمولاً کمتر از ۵ کیلومتر نیست. این مسابقه در مقابل تماشاگران زیادی انجام می­ شود.

این بازی در مجالس جشن و عروسی اجرا می­ شود. ابزار بازی یک عدد چوب بلند و کلفت ۲ یا ۳ متری، یک عدد چوب کوتاه و نازک، طبل و شیپور است.
بازی بدین صورت است که: طبل و شیپور نواخته می­ شود و دو بازیکن به میدان می­آیند. یکی چوب بلند و دیگری چوب کوتاه را در دست می­گیرد. برای گرم شدن مدتی حرکات نمایشی انجام می­ دهند. پس از آن بازیکنی که چوب بلند در دست دارد، آن را در زمین فرو می کند و دیگری سعی می­ کند با چوب کوتاه خود به پای او بزند و بازیکن مقابل طبعاً جاخالی می­ کند. هرگاه چوب به پای بازیکن بخورد، بازیکنی که چوب را زده، چوب بلند را تصاحب می­ کند و با آن به بازی ادامه می­دهد، در غیر این صورت بازی به همان شکل ادامه می­یابد. این بازی گاه رنگ خشونت به خود می­گیرد، ولی آن چه مورد تشویق حضار قرار می­گیرد، بیشتر حرکات زیبای طرفین است نه عملیات خشن آن­ها.

این بازی در فضای باز در دو گروه مساوی (حداقل شش نفره) اجرا شده و ابزار آن تعدادی توپ پشمی و چوب گردی به قطر ۵ سانتیمتر و طول یک متر است. دو نفر سردسته به نام «سَلار» انتخاب می­ شود و این دو سردسته یارگیری می­ کنند. نقطه­ای را به عنوان محل شروع بازی مشخص می­ کنند و در فاصله­ی چهل متری آن، جایی را به نام «دَک» انتخاب می­ کنند. سپس به روش «برانداختن» مشخص می­ کنند کدام گروه باید بازی را آغاز کند. گروه برنده، توپ را دراختیار می­گیرد و گروه بازنده در داخل زمین جای می­گیرد. از گروه بازنده یک نفر به نقطه­ای شروع بازی که گروه برنده از آن جا توپ را پرتاپ می­ کند، می­رود تا توپ را به زننده­ی توپ پاس دهد. بازیکن گروه برنده که چوب در دست دارد، باید توپی را که بازیکن گروه بازنده به او پاس داده است، با چوب بزند و بازیکنان گروه پایین تلاش می­ کنند، بی آن که توپ به زمین اصابت کند آن را در هوا بگیرند. اگر موفق شوند، جای دوگروه عوض می­ شود. بازیکنی که توپ را با چوب زده است باید بلافاصله با حالت دویدن خود را به «دک» برساند و برگردد. در این فاصله افراد گروه پایین که توپ را به دست آورده اند، سعی می کنند او را بزنند که اگر موفق شوند جای دو گروه عوض می­ شود. ولی اگر گروه بازنده نتواند دونده را بزند، نوبت به یک نفر دیگر از اعضای همان گروه می­رسد که توپ را با چوب بزند.

بازیکنان به دو گروه تقسیم می­شوند. یک گروه (گروه بالا) دور دایره­ای که با آب و یا هر چیزی دیگری روی زمین کشیده­اند، می­ایستند و گروه دیگر در وسط دایره قرار می­گیرند. یک نفر از گروه بالا گرگ می­ شود و پای خود را بلند کرده و به صورت «لی لی» دنبال افراد وسط دایره می­دود. گرگ دستش را به هر کدام از آن­ها بزند، آن بازیکن سوخته و کنار می­رود. وقتی همه سوختند، دو گروه جای خود را با هم عوض می­ کنند. این بازی را به صورت دو نفره هم می­توان انجام داد.
قایم موشک
این بازی در تمام نقاط ایران رایج بوده و در رفسنجان نیز انواع این بازی با نام­های «دَستِکی»، «مُلابِرَس» و «قایم موشک» بازی می­ شود. یکی از بازیکنان سر می­ گذارد (چشمان خود را می­بندد) و بقیه در جایی پنهان می­شوند. بعد از پنهان شدن بازیکنان، «سرگذار» فریاد می­زند: «بِرَس» و پس از آن به دنبال پیدا کردن بازیکنان می­رود. اگر او بتواند کسی را پیدا کرده و دستگیر کند، بازیکن گرفتار شده باید سر بگذارد. بازی به همین ترتیب ادامه می­یابد.
۴-۷- بخش ششم: مکان های تاریخی
۴-۷-۱- مساجد
۱ - مسجد الزهرا- کبوترخان
۲ - مسجد امام خمینی (ره)
۳ - مسجد امام خمینی- روستای حمید آباد
۴ - مسجد امام موسی ابن جعفر- بلوار حجت
۵ - مسجد امیرالمومنین علی- مهمانشهر
۶ - مسجد جوادیه- خ شهید مهدی عبدالهی
۷ - مسجد صاحب الزمان- همت آباد
۸ - مسجد قبا
۴-۷-۲- مکان­های تاریخی
گرچه این دیار بارها توسط جهانگشایانی مانند تیمور - شیبک ازبک و دیگر اقوام مرز گریز تحت سلطه درآمده و غارت شده‌ است، اما چون دیگر جاهای سرزمین عزیزمان ایران همچنان به حیات پر افتخار خود ادامه می‌دهد، گذشته آباد و پر رونق این شهرستان سبب گردیده تا در گوشه و کنار آن آثار و ابنیه تاریخی به وفور وجود داشته باشد، که از جمله آن­ها می‌توان به قلعه‌ها کوشک­ها، کاروانسراها، تیمچه‌ها، بازارها، برج­ها، عمارت­ها، آب انبارها، یخدان­ها، معبدها، امامزاده‌ها، تپه‌ها و محوطه‌های باستانی، آسیاب­ها حمام­ها، قیصریه رفسنجان، مراکز فرهنگی مذهبی، کاروان سرای کبوترخان رفسنجان، خانه حاج‌آقاعلی در رفسنجان یا بزرگترین خانه خشتی جهان، بازار و آب انبار حاج‌آقاعلی از مجموعه تاریخی حاج‌آقاعلی در رفسنجان اشاره کرد.
جاذبه‌های طبیعی
علاوه بر موارد فوق شرایط اقلیمی، معادن عظیم مس سرچشمه، بزرگترین جنگل مصنوعی جهان (باغات ۱۲۰ هزار هکتاری پسته) و ییلاقاتی چون سرچشمه داوران، دره در، راویز، خنامان نیز از جاذبه‌های طبیعت این منطقه‌است: بام رفسنجان، آبشار لولی کش، آب گرم ده ظهیر، رودخانه شاهزاده عباس، آب جوشان راویز و پدیده طبیعی چاه دریا نیز از دیگر اماکنی است که طبیعت برای مردم این دیار به ارمغان آورده‌است.
خانه حاج آقا علی
خانه ی حاج آقا علی واقع در رفسنجان با زیربنایی بالغ بر هفت هزار متر مربع و با معماری زیبا و ایرانی یکی از بزرگترین و زیباترین خانه­های خشتی و سنتی و بزرگترین بنای خشتی سقف دار جهان است، که توسط حاج آقا علی معروف به زعیم الله رفسنجانی (بزرگترین تاجر ایرانی آن دوره) در سال ۱۱۳۶ هجری خورشیدی بنا گردیده است. این بنا در فاصله ی شش کیلومتری جنوب شرقی شهر رفسنجان، در روستای قاسم آباد واقع شده است. خانه­ی حاج آقا علی در سابق به خانه­ی وقفی شهرت داشته است. خانه دارای هشتاد و شش اتاق (هفت دری، پنج دری، سه دری و پستو) بوده که در چهار بخش اصلی ساختمان حوضخانه، شاه نشین، پاییزی و زمستانی احداث گردیده­اند. یک آشپزخانه بزرگ و انبار بزرگ وظیفه تأمین نیازهای این مجموعه را بر عهده داشته است. چهار حیاط، راهروهای سرپوشیده و روباز و سه هشتی نیز ارتباط قسمت­ های مختلف این خانه را تأمین می­نموده است.
قدمت این بنا به قریب ۱۳۰ سال می‌رسد. این مجموعه نمونه‌ای زیبا و باشکوه از معماری عصر قاجار است و مشتمل بر ۸ قسمت بازار، آب انبار (تامین کننده آب اهالی که دارای سردری با آجرهای گلدار تزئین شده و دیوارهای آن دارای نقوش آجری و کاشیکاری­های زیبا است)، مسجد، کاروانسرا، حمام، حسینیه، یخدان (که در ۲ کیلومتری قاسم آباد و در روستای عباس آباد حاجی است و تأمین کننده یخ مورد نیاز اهالی بود) است که هر یک کاربری خاصی داشته اند.
حصار شهر رفسنجان
حصار و دروازه‌های رفسنجان قریب ۲۰۰ سال قبل به دستور امیر مفخم بختیاری حاکم کرمان در اطراف بهرام آباد ساخته شد. این حصار دارای چند برج و باروی مستحکم و دروازه‌های چهارگانه (قطب آباد، علی آباد؛ مزار و کمال آباد) بود.
باغ سرای باقری
از خانه­های قدیمی با سبک معماری سنتی با آجرنماهای زیبا، سقف­های دارای نقش و نگار و سردر ورودی مزین به کاشی­کاری فرشته و کتیبه­ای، که نام مبارک پنج تن بر آن نقش بسته است. باغ سرای باقری در خیابان امام واقع شده و بنای آن را به عصر قاجاریه نسبت می‌دهند.
کاروانسرای کبوترخان
کاروانسرای کبوترخان که از آثار باقیمانده دوره قاجاریه است و قدمتی قریب ۲۵۰ سال دارد، دارای برج­های دیده بانی و آجرنمایی است که نقوش بدیعی دارد. این کاروانسرا در کیلومتر ۳۵ جاده اصلی رفسنجان - کرمان در روستای کبوترخان ساخته شده است و در کتاب کاروانسراهای ایران از آن به عنوان کاروانسراهای صفویه یاد شده است. بنا کاملاً از آجر با نقش­های زیبا و برجسته­ای ایجاد گردیده است. برخی با اشاره به سنگ نوشته موجود در سردر این کاروانسرا سابقه­ آن را مربوط به ابتدای زندیه می­دانند. در حالی که پلان این بنا شبیه اکثر کاروانسراهای تاریخی دوره صفویه است، با این تفاوت که چهار برج در چهار گوشه آن، این بنا را متمایز می­ کند.
کاروانسرای قطب آباد
کاروانسرای قطب آباد از مجموعه کاروانسراهای درون شهری به حساب می ­آید که در مرکز شهر رفسنجان واقع شده و در حدود ۳۰۰ الی۴۰۰ سال قبل در دوره صفوی ساخته شده است. این کاروانسرا در کنار بازار بزرگ قطب آباد قرار داشته است. در حال حاضر این بازار از بین رفته و تنها کاروانسرا باقی مانده است. این کاروانسرا چون در تملک آقای وهاب زاده بوده است، به ایان نام معروف شده و اکنون در حال مرمت می­باشد. کاروانسرای قطب آباد ساختاری درون گرا و چهار ایوانی دارد. در چهار جبهه حیاط ساخت و ساز صورت گرفته و ساختار و سازه اصلی بنا با طاق جناغی پوشش شده است. ضخامت دیوارهای باربر بنا حدود یک متر می­باشد. کالبد اصلی بنا خشتی می­باشد که با نماسازی آجری تزیین شده است. در فضاهای داخلی اندود کاهگل با شمشه گیری گچی به کار رفته است. از جمله آثار تاریخی که ۴۰۰ سال قدمت دارد و در سال­های اخیر بازسازی شده و به عنوان هتل، رستوران، کافی شاپ و چایخانه سنتی مورد استفاده قرار گرفته است. کاروانسرای شاه عباسی رفسنجان: در مرکز شهر (میدان شهید میرافضلی ) با زیربنای ۳۰۰۰ متر مربع واقع شده و مربوط به اواخر دوره صفوی است.
دروازه قطب آباد
نقوش زیبا و بازمانده بر بدنه برج­های دیده­بانی دو سوی این دروازه حدیثی از شکوه گذشته آن است. این دروازه یکی از چهار دروازه شهر بشمار می­رود.
آب انبار مرادی

«و هر که نسبت به خدا و پیامبر او نافرمانی نماید و از حدود او تجاوز کند برای همیشه در دوزخ خواهد بود».

از لحاظ تربیتی هدف این است که افراد را طوری بار آورند که خود اعمال خود را کنترل کرده و اعمال صحیح را به جا آورده و از اعمال ناپسند دوری کنند.
تحقق این هدف عملاً مشکل است برای همین است که در تمام اجتماعات، قوانین جزایی برای تنبیه افراد مختلف وضع شده است.^[۱۲۰]

شیوه‌های تربیت کودک از نظر پیامبر اسلام e

همسر عباس بن عبدالمطلب که ام‌الفضل نام داشت دایه امام حسین u بود. او می‌گوید: حسین u شیرخوار بودند، روزی پیغمبر e او را از من گرفت و در آغوش کشاند. کودک لباس پیغمبر را تر کرد و من طفل را به شدت از پیغمبر جدا کردم. در این حال پیغمبر فرمودند: ام‌الفضل، آب لباس مرا پاک می‌کند ولی هیچ چیز رنجشی را که در قلب فرزندم حسین u وارد شده را نمی‌تواند پاک کند.
از گفته پیامبر برمی‌آید که کودک شیرخوار با اینکه از نظر جسم و جان ناتوان است اما مهر و محبت را درک می‌کند. تندی و خشونت را احساس می‌کند و با هر محبت اطرافیان خشنود شده و از تندی آنها آزرده‌خاطر می‌گردد. غبار غم و اندوهی که از تندی اطرافیان در وجود کودک به وجود می‌آید اثر خوبی بر باطن کودک نخواهد گذاشت و باعث تحقیر شدن کودک خواهد شد و مدت‌ها طول می‌کشد که این تأثیر نامطلوب را از روان کودک پاک کرد.
درست است که امروزه از تربیت کودک زیاد سخن به میان آمده و این سخن بر زبان‌هاست که کودک در جهان امروز مورد تکریم واقع شده و همه تلاش‌ها برای تربیت اوست اما توجه جهان امروز به کودک بیشتر از توجه پیامبر e به کودکان است که این قدر توجهش به کودکان زیاد بود که آنان را بر دوش مبارکش سوار می‌کرد.
وَ التَلطُّفُ بِالصِّبیان من عاده الرسول. لطف و عنایت به کودکان از عادات حمیده و صفات پسندیده پیغمبر اسلام بود.
پیامبر اکرم e فرمودند: پنج چیز است که تا لحظه مرگ آنها را فراموش نخواهم کرد و یکی از آن امور سلام کردن بر کودکان می‌باشد و در انجام این امور مراقبت دارم تا بعد از مرگم به صورت سنتی در بین مردم بماند تا آنها بدان عمل کنند.
وقتی به کودک سلام می‌کنیم، این امر خود دو اثر روانی خواهد داشت، اولین اثر برای سلام‌کننده است که باعث تقویت خوی پسندیده و تواضع و فروتنی در او می‌باشد و دومین اثر در کودک است که باعث احیاء شخصیت و ایجاد استقلال در وجود اوست. وقتی به طفلی سلام کنیم و با این کار به او احترام بگذاریم آن وقت است که کودک لیاقت و شایستگی خود را باور می‌کند و از همان اوان کودکی درمی‌یابد که جامعه او را به عنوان یک انسان می‌شناسد و مردم و اطرافیانش او را مورد احترام قرار می‌دهند.

فصل سوم:

اصول و شیوه‌های تربیت دینی کودک

اصول تربیت دینی کودک

انتظار ما از مذهب آن است که برای طرز برخورد ما با پدیده‌ها و موجودات، ضابطه‌هایی معین کند. مذهبی چون اسلام که مدعی خاتمیت است، باید ضابطه‌هایش متعدد و دارای کلیت باشد به طوری که تمام جوانب زندگی آدمی را فراگیرد و به زندگی رنگی دهد و بایست برای تمامی زندگی ما خط‌مشی معین کند. یکی از امور مورد بحث تربیت، فرزند آن هم از نوع اسلامی است. مسلماً اسلام که دین کاملی است هرگز تربیت فرزند را نادیده نگرفته و برای آن اصول و ضوابطی قرار داده است.
شیوه‌های مختلفی در تعلیم و تربیت کودکان به کار گرفته شده که هر یک از آنها با توجه به شرایط و زمینه‌های مخاطب می‌تواند مفید و کارساز باشد.
حال برای برنامه‌ریزی در تربیت کودک به ناچار باید شیوه مناسبی را برگزیده و به تدریج با بکارگیری هم‌زمان روش‌های مختلف به یافتن راه مناسب در تربیت اقدام کرد. بر همین اساس نکات مختلفی که توجه به آنها در برنامه‌ریزی تربیتی کودک ضروری اشاره می‌کنیم.

اصل اول: توجه به توان و ظرفیت افراد

در اعمال مذهبی باید به وضعیت جسمانی، روانی، فکری و عاطفی مخاطب توجه کرد. از یک کودک ۷ ساله نمی‌توان انتظار همراهی با شما در جلسات چند ساعته دعا و مناجات را داشت.
بررسی‌های علمی نشان می‌دهد که بیشتر افرادی که دارای گرایش‌های مذهبی ضعیف می‌باشند به دو گروه تقسیم می‌شوند:
۱. کسانی که آگاهی کافی در زمینه مذهبی پیدا نکرده‌اند و در این زمینه کسانی آنها را آگاه نکرده است.
۲. کسانی که با سخت‌گیری و خشونت به تربیت مذهبی آنها پرداخته شده است. چرا که روشن است کودکی که از همان آغاز حیات از عبادت و دین‌داری خسته شود در آینده به اعمال عبادی چندان اهمیتی نخواهد داد.
اساساً آموزش‌های دینی باید دارای انعطاف و متناب با توانایی کودکان در سنین مختلف باشد پس قبل از سن تکلیف نباید با تکالیف سخت و طاقت‌فرسا احساس تنفر در کودک ایجاد نماییم.
در این باره نکات قابل توجهی در سیره رفتاری امام خمینی (قدس‌سره‌الشریف) مشاهده می‌شود که بیان برخی از آنها مناسب است. امام در مسائل شرعی همانند بقیه مسائل خیلی سخت‌گیری نمی‌کردند. هیچ‌گاه مسائل شرعی را به فرزندانشان دیکته نمی‌کردند، بلکه آنها زمانی که عملاً رفتار امام را می‌دیدند خود به خود تأثیر می‌پذیرفتند.
امام (قدس‌سره‌الشریف) هیچ‌گاه به فرزندان خود نمی‌گفت: وقت اذان است، دست از کارتان بردارید و نماز بخوانید بلکه از آنها می‌خواست نماز خود را در خلال وقت نماز به جا آورند و به آنها می‌گفت: وای به حال کسی که نمازش را نخواند. از همه مهمتر خود ایشان پس از اذان، وضو می‌گرفت و در اول وقت به نماز می‌ایستاد.^[۱۲۱]
در پایان این بخش، توجه به فتوایی از امام خمینی (قدس‌سره‌الشریف) در مورد این موضوع مناسب است:
از ایشان سؤال می‌شود که بیدار نمودن افراد خانواده برای نماز صبح با چه کیفیتی مجاز است؟
در پاسخ گفته می‌شود: اگر بیدار نکردن آنها موجب سهل‌انگاری و استخفاف به نماز باشد باید آنها را بیدار کرد.^[۱۲۲]

اصل دوم: مسامحه و تغافل

کودکان و نوجوانان از علایق، انگیزه‌ها، هیجانات و ویژگی‌های متغیر و ناپایداری برخوردار هستند، پس انتظار برخی والدین از فرزندان خویش برای انجام رفتارها و اخلاق اسلامی و مطابق با خواست و میل آنها و بدون هیچ خطا و اشتباهی توقع بی‌جایی است. گاه تذکر بیش از حد ممکن است، رفتارهای درونی شده قبلی آنها را تضعیف کرده و اثر معکوس بر جای بگذارد. بنابراین گاه تأثیر تغافل و چشم‌پوشی از تذکر مستقیم بسیار بیشتر بوده و این نوع برخورد برای رعایت حرمت و حفظ شخصیت اخلاقی کودک لازم و ضروری است. در برخی مواقع نیز مناسب است پس از گذشت مدت زمانی از ارتکاب خطا به کودک در آن خصوص تذکر دهیم.^[۱۲۳]

اصل سوم: آماده‌سازی روانی کودک

آماده‌سازی‌های عاطفی و روانی در تربیت دینی کودکان از اهمیت خاصی برخوردار است. قبل از اینکه مفاهیم و الگوهای دینی را بیان کنیم بایست آمادگی درونی متناسب با رغبت‌های کودک در او ایجاد شود.
اگر مفاهیم و ارزش‌های دینی در موقعیت‌های ناخوشایند و زمانی که فرد به لحاظ عاطفی و شرایط روانی و ذهنی و حتی شرایط جسمانی، آمادگی کافی را نداشته باشد، ارائه گردند، اثر مخربی در تربیت معنوی او خواهد داشت.
وقتی کودک از درون ناآرام است، هیچ پیامی از بیرون به او منتقل نمی‌گردد هر چند این پیام زیبا و دلنشین باشد. پس مفاهیم دینی باید از راهی به کودک القاء شود که با طبع و روان او سازگار باشد وگرنه کودک از آن مفاهیم گریزان خواهد شد و هرگز آنها را نخواهد پذیرفت.^[۱۲۴]

اصل چهارم: گفتار غیر مستقیم

تأثیر گفتار غیر مستقیم خیلی بیشتر از شیوه‌های مستقیم است، پیشوایان اسلام بر تبلیغ عملی در مقابل تبلیغ زبانی تأکید نموده است.
البته این بدان معنی نیست که تبلیغ مستقیم هیچ‌گونه تأثیری ندارد و در هیچ موقعیتی نمی‌توان از آن بهره گرفت بلکه بهتر است ابتدا با بهره گرفتن از نگاه‌های علمی و برون دینی به تدریج مخاطب را به متن دین نزدیک کرد و آن‌گاه خود، با قرار گرفتن در فضای دین تقاضای بحث مستقیم و درون دینی خواهد داشت.
روش‌های کنونی تعلیم و تربیت غالباً خسته‌کننده و تکراری است و بدون آماده‌سازی و ایجاد شوق، به صورت مستقیم با مخاطب رابطه برقرار می‌کنند، پس در نتیجه روش‌های تربیتی مذکور یا بی‌فایده و بی‌تأثیر است و یا اثر معکوس می‌گذارد و فرد را از دین و اخلاق گریزان می‌سازد چون تکرار محرک‌های یکنواخت موجب دلزدگی و بیزاری فرد می‌شود.^[۱۲۵]

اصل پنجم: تصویرپردازی و تجسم‌بخشی به مفاهیم دینی

یکی از پایدارترین و در عین حال خوشایندترین یادگیری‌ها، یادگیری مشاهده‌ای است. هنر یک مربی مذهبی آن است که مفاهیم دینی و آیات الهی را با تصاویر زنده، لحظات نشاط‌آور و احساسات شورانگیز به کودک عرضه کند و به استدلال و نصیحت بسنده نکند. یکی از آن راه‌ها داستان‌سرایی است. قصه و حکایت نه تنها برای کودکان بلکه برای بزرگسالان جذاب و مؤثر است. کودکان از شنیدن داستان لذت برده و سعی در تطبیق خویش با قهرمان داستان می‌نمایند. البته انتخاب نوع داستان و کیفیت بیان و تشریح آن از موضوعات قابل تأمل در برنامه‌ریزی است.^[۱۲۶]
قرآن نیز برای تربیت انسان‌ها از داستان‌های زیادی چون داستان پیروی موسی u از مرد صالح (حضرت خضر)، برای نشان دادن تواضع و بردباری و همچنین در سوره کهف داستان اصحاب غار را بیان کرده که برای نشان دادن زنده‌دلی می‌باشد (آیات ۱۳ و ۱۴ سوره کهف).

اصل ششم: تنوع الگوها

انسان در سنین جوانی از اخلاق همه اطرافیان کم و بیش تأثیر می‌پذیرد. پدر و مادر، هم‌سالان، ورزشکاران، هنرمندان و … این افراد همگی به نحوی الگوی او می‌شوند. همچنین تأثیر شخصیت الگوها در شکل‌گیری رفتار و منش کودکان یا تثبیت اخلاقی و اجتماعی آنان فوق‌العاده مهم است، لذا هر قدر این الگوها زیبا، محبوب، دوست‌داشتنی، منطقی، مصمم، عاطفی و مهربان باشند بر میزان تأثیرپذیری افزوده می‌شود. الگوهای یکنواخت و هم‌ردیف باعث دلزدگی فرد شده و نیاز او را برطرف نمی‌کند. دقیقاً بر همین اساس است که خداوند در قرآن کریم از الگوهای متفاوت و گوناگونی یاد کرده است. مانند پیامبران الهی و قهرمانان جوانی همچون اصحاب کهف و بانوان نمونه همچون مریم و آسیه و ده‌ها الگوی متنوع دیگر که هر یک در شرایط و موقعیتی متفاوت از دیگری قرار دارند.^[۱۲۷]
در این روش چشم به مسائل احاطه دارد و اهمیت گوش در درجه دوم است. برای اولین باری که مسأله وضو مطرح شد بنا به روایات مذهبی جبرئیل عملاً در برابر پیامبر وضو گرفت و پیغمبر نیز آن را دید، فراگرفت و بدان عمل کرد.
پیامبر e در مورد نماز فرمودند: «صَلواکَما رَاَیْتمُونی صَلی»؛ «همانگونه که می‌بینید من چگونه نماز می‌گذارم شما نیز نماز بگذارید».
از طریق ارائه الگو به آسانی می‌توان مسائل مذهبی به ذهن کودکان منتقل کرد و آنان را به عمل واداشت.^[۱۲۸]

اصل هفتم: احترام و محبت به مخاطب

یکی دیگر از نکاتی که رعایت آن در فرایند تربیت دینی لازم است، حفظ شخصیت کودک می‌باشد. مربی باید بدون کمترین برخورد با شخصیت کودک و آسیب زدن به آن، برنامه خویش را دنبال کند. در غیر این صورت ورودی‌های کودک بر مربی بسته شده و دیگر کودک پذیرای مربی نخواهد بود و حالت تدافعی به خود می‌گیرد.
این واقعیت در برخوردهای امامان u بسیار مشاهده می‌شود. نمونه بارز آن داستان آموزش وضو به پیرمردی است که وضویش را به شیوه‌ای غلط انجام می‌داد. حسنین u از او خواستند میان آن دو داوری کرده و بگوید وضوی کدام بهتر است. پیرمرد با مشاهده وضوی آن دو متوجه اشتباه خود گردید و از آن دو بزرگوار سپاسگزای کرد.
روان‌شناسان عاطفه را خمیرمایه گرایش‌های مذهبی می‌دانند به این معنی که هر قدر پیوند محبت و انس بین کودک و مربی باشد بر میزان جلب و جذب کودک افزوده می‌شود.
عباراتی زیبا همچون «پاشو عزیزم وقت نماز است» همراه با نوازش و بوسه جهت بیدار کردن کودک برای نماز صبح در گرایش و علاقه او به نماز تأثیر فراوان خواهد داشت.
اساساً در تربیت دینی فرزندانمان باید از امر و نهی شدید و تذکرات مکرر پرهیز نماییم زیرا این روش برخورد، زمینه پیدایش روح مقاومت در افراد را فراهم می‌آورد. جریحه‌دار کردن عواطف، افشاگری، رسواسازی، تحقیر و امثال آن از آثار زیانبار فراوانی برخوردار است.^[۱۲۹]

طبیعی (۲۰۱۴ ، NATO)

۲-۳-۲ انگیزه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در استقبال از ICI
با توجه به نوع حکومت های حاکم بر کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس و احساس وابستگی شدید حکام این کشورها به کشورهای غربی جهت تامین امنیت خلیج فارس ، اهم دلایل استقبال از طرح ابتکار همکاری استانبول در این منطقه را بشرح ذیل می توان ارزیابی نمود :

• مبارزه با افزایش قدرت سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خلیج فارس با اتکا به ناتو

• گسترش همکاری های سیاسی – نظامی با کشورهای اروپایی و آمریکا به منظور تامین امنیت انرژی و امنیت دریایی در منطقه

• • بهره برداری از بستر ناتو برای اعمال فشار به جمهوری اسلامی ایران جهت تعلیق فعالیت های هسته ای

• اتکا به ناتو در هنگام بروز بحران های منطقه ای

• تغییر سازمان نیروهای مسلح خود بر اساس استانداردهای روز دنیا

• مشارکت با ناتو در عملیات های جهانی جهت اخذ اعتبار سیاسی و نظامی

۲-۳-۳ میزان پیشرفت طرح ابتکار همکاری استانبول
از زمان تصویب طرح مذکور در سال ۲۰۰۴ میلادی ، ناتو نسبت به انجام اقدامات لازم در دو بعد سیاسی و عملی در راستای توسعه طرح در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس اقدام نموده است که از آن جمله
می توان به برگزاری اجلاس و کنفرانس های متعدد در کشورهای عضو طرح ، بازدید مقامات ناتو از کشورهای عضو شورا ، بازدید مقامات کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از مقر ناتو ، برگزاری رزمایش های مشترک و … نام برد . در این بخش به اهم همکاری های صورت پذیرفته بین ناتو و کشورهای حاشیه خلیج فارس در قالب طرح ابتکار همکاری استانبول به تفکیک کشورهای عضو طرح اشاره می گردد :
۲-۳-۳-۱ روابط و همکاری های ناتو و کویت
اهم همکاری های بعمل آمده بین ناتو و کشور کویت از سال ۲۰۰۴ تا کنون بشرح ذیل می باشد :

• امضاء موافقتنامه جهت احداث مرکز منطقه ای ناتو و سایت آموزشی در کویت در دسامبر ۲۰۱۲

• بازدید رسمی جانشین دبیر کل ناتو از کویت در ۲۷ ژانویه ۲۰۰۹ و تاکید بر لزوم افزایش همکاری های عملی ناتو و کویت

• بازدید خبرنگاران کویتی از مقر ناتو در هفتم نوامبر سال ۲۰۰۸ میلادی

• اعزام یک تیم تخصصی ضد رادیواکتیو از سوی ناتو به کویت در سال ۲۰۰۷ میلادی

• برگزاری نشست « ناتو و کشورهای خلیج فارس : مقابله با چالش های مشترک از طریق ابتکار همکاری استانبول » در سال ۲۰۰۶ میلادی که در این نشست یک موافقتنامه تبادل اطلاعات امنیتی بین ناتو و کویت امضاء شد ( ۲۰۱۴ ، NATO)

روابط و همکاری های ناتو و قطر
اهم همکاری های بعمل آمده بین ناتو و کشور قطر از سال ۲۰۰۴ تا کنون بشرح ذیل می باشد :

• بازدید هیئت دیپلماتیک قطر از مقر فرماندهی ناتو در تاریخ ۱۹ دسامبر سال ۲۰۱۲ میلادی

• بازدید نمایندگان نیروهای مسلح قطر از پروژه C3 ناتو در تاریخ ۲۷ جولای سال ۲۰۱۱ میلادی

• سفر دبیرکل ناتو به قطر در ۱۶ فوریه ۲۰۱۱ و دیدار با امیر قطر و فرماندهان نیروهای مسلح قطر

• بازدید جانشین دبیر کل ناتو به همراه هیئت پارلمانی از قطر در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۰ میلادی

• برگزاری سمینار « ناتو و خاورمیانه بزرگ: نقش نمایندگان پارلمان ها » در سال ۲۰۰۵ در دوحه با چهار نشست تخصصی پیرامون : مسائل امنیتی در منطقه خلیج فارس، بحران عراق و پیامدهای آن بر منطقه خلیج فارس، اصلاح اجتماعی و سیاسی در منطقه خلیج فارس و روابط ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس.

• برگزاری کنفرانس مشترک ناتو و شورای همکاری خلیج فارس در آوریل۲۰۰۴ در دوحه پایتخت قطر که طی آن موافقتنامه هایی پیرامون تبادل اطلاعات، ارائه آموزش های نظامی و عملیات ضد تروریستی بین طرفین (قطر و ناتو) منعقد گردید. .

• دیدار امیر سابق قطر از مقر ناتو در بروکسل و گفتگو با دبیرکل ناتو در ۱۷ نوامبر ۲۰۰۶ . طی این دیدار که نخستین دیدار یک رئیس دولت کشورهای عضو همکاری استانبول از مقر ناتو بود ، سندی تحت عنوان
  « فهرست همکاری عملی » مشتمل بر ۱۶۰ فعالیت عملی بین قطر و ناتو به امضاء رسید که شامل آموزش در زمینه های اقدامات ضد شورش، جستجو و کشف تسلیحات کشتار جمعی، اصلاحات دفاعی و نظامی و امنیت مرزی و برگزاری رزمایش های مشترک بود ( ۲۰۱۴ ، NATO)

۲-۳-۳-۳ روابط و همکاری های ناتو و بحرین
اهم همکاری های بعمل آمده بین ناتو و کشور بحرین از سال ۲۰۰۴ تا کنون بشرح ذیل می باشد :

• بازدید هیئت دیپلماتیک بحرین از مقر ناتو در بروکسل در تاریخ سوم آوریل ۲۰۱۲

• بازدید جانشین دبیرکل ناتو از بحرین در تاریخ ۱۹ می سال ۲۰۰۹ و بررسی راهکارهای افزایش همکاری های دیپلماتیک و عملیاتی ناتو و بحرین در چاچوب طرح همکاری استانبول

• برگزاری همایش « روابط میان بحرین و ناتو و طرح همکاری استانبول » در سال ۲۰۰۸ در منامه و امضاء توافق نامه همکاری در زمینه مبادله اطلاعات امنیتی بین ناتو و بحرین

• تاسیس دفتر روابط عمومی ناتو در منامه در سال ۲۰۰۷ میلادی( ۲۰۱۴ ، NATO)

۲-۳-۳-۴ روابط و همکاری های ناتو و امارات عربی متحده
اهم همکاری های بعمل آمده بین ناتو و کشور بحرین از سال ۲۰۰۴ تا کنون بشرح ذیل می باشد :

۱-۴- پیشینه تحقیق
برخی از محققان عوامل و ابعاد سازمان را در ارتباط با استراتژی تحت دو عنوان “عوامل داخلی” و “عوامل خارجی”‌ یا “عوامل نرم” و “عوامل سخت” بررسی می‌کنند. برخی دیگر نیز تنها مهم‌ترین عوامل را در نظر می‌گیرند و از باقی عوامل موثر چشم‌پوشی می‌کنند. خانم وودوارد در مدل مثلثی خود، رابطه استراتژی را با دو پارامتر “ساختار” و “تکنولوژی” حایز اهمیت می‌داند. لویت نیز در مدل خود اهمیت ارتباط بین عوامل استراتژی، ساختار، تکنولوژی و فرهنگ سازمانی (منابع انسانی) را بر می‌شمارد.
همچنین گروه مشاوران مک‌کِینزی با ارائه الگوی هفت اس (۷S’s)، ارتباط استراتژی را با شش عامل دیگر (ساختار، سیستم‌ها، مهارت‌ها، سبک مدیریت، منابع انسانی و ارزش‌های مشترک) نشان می‌دهد. ریچارد دفت نیز در مدل خود ارتباط استراتژی را با پنج عامل دیگر (تکنولوژی، محیط، اندازه سازمان، فرهنگ سازمان و ساختار سازمانی) بیان می‌کند.
در ایران -با توجه به اینکه تاکنون هیچ کتاب تالیفی در رابطه با این موضوع به رشته تحریر در نیامده است- تنها یک مورد پایان نامه مرتبط با موضوع یافت شد. این پایان نامه توسط اسدالله کردناییج در مقطع دکتری با عنوان “طراحی و تبیین مدل تعاملی استراتژی، فرهنگ سازمانی و محیط در سازمانهای صنعتی کشور” به راهنمایی دکتر اصغر مشبکی و در دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی در تاریخ ۱۹ شهریور ۱۳۸۱ دفاع شد. در این پایان نامه، جهت آزمون فروض تحقیق سه پرسش‌نامه جهت تحلیل استراتژی سازمان (گونهشناسی اسنو و مایلز)، فرهنگ سازمانی قوی و ضعیف و پرسش‌نامه محیط پایدار و پویا طراحی و اجرا شد.
همچنین در تعدادی از پایاننامههای دانشجویان آقای دکتر اعرابی در دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت نیز برخی از مواردِ مشابه –اما نهچندان همسنخ با این پایان نامه- از جمله رابطه رهبری-استراتژی و یا استراتژی پاداش مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته است.
۱-۵- اهداف تحقیق
با عنایت به مطالب ذکر شده اهدافی که برای این تحقیق مدِّنظر است عبارتند از:

۱-۵-۱- هدف اصلی
تعیین و تبیین روابط بین استراتژی با عناصر سازمانی ساختار، فرهنگ، تکنولوژی و ارائه یک مدل برای برقراری هماهنگی بین انواع استراتژی سازمانی،‌ ساختار، فرهنگ و تکنولوژی سازمانی به منظور افزایش اثربخشی اجرای استراتژی و بهبود عملکرد سازمان با بهره گرفتن از SRP^[10]ها به عنوان نقاطی مرجع برای مقایسه عناصر سازمانی
۱-۵-۲- اهداف فرعی
۱- دسته‌بندی همگن عناصر سازمانی با بهره گرفتن از یک مدل مبتنی بر SRPها
۲- تبیین رابطه بین استراتژی‌های چهارگانه سازمانی (مایلز و اسنو) و ساختارهای چهارگانه دفت با بهره گرفتن از یک مدل مبتنی بر SRPها
۳- تبیین رابطه بین استراتژی‌های چهارگانه سازمانی (مایلز و اسنو) و الگوی فرهنگ سازمانی کویین با بهره گرفتن از یک مدل مبتنی بر SRPها
۴- تبیین رابطه بین استراتژی‌های چهارگانه سازمانی (مایلز و اسنو) و تکنولوژی‌های سازمانی دفت با بهره گرفتن از یک مدل مبتنی بر SRPها
۵- پیشنهاد الگوی ارتباط بین انواع مختلف استراتژی‌های سازمانی، ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی و تکنولوژی سازمانی با بهره گرفتن از یک مدل مبتنی بر SRPها
۱-۶- فرضیه‌ها (سوالات) تحقیق
۱- هماهنگی استراتژی سازمانی و فرهنگ سازمانی موجب موفقیت سازمان و بهبود عملکرد آن می‌شود.
۲- هماهنگی استراتژی سازمانی و ساختار سازمانی موجب موفقیت سازمان و بهبود عملکرد آن می‌شود.
۳- هماهنگی استراتژی سازمانی و تکنولوژی سازمانی موجب موفقیت سازمان و بهبود عملکرد آن می‌شود.
۱-۷- روش تحقیق
این تحقیق از نوع ”تحقیق کیفی، تبیینی، کاربردی“ می‌باشد.
تحقیق کیفی: از آنجایی که داده‌های تحقیق از نوع عدد و رقم و به صورت کمّی نمی‌باشد، تحقیق از حیث داده‌ها یک تحقیق کیفی می‌باشد.
تحقیق کاربردی: از آنجایی که تحقیق تلاش می‌کند به یک الگو (مدل) برای تبیین ارتباط بین عناصر سازمانی بپردازد، از حیث هدف یک تحقیق کاربردی محسوب می‌شود.
تحقیق تبیینی:‌ از آنجایی که تحقیق به دنبال یافتن روابط موجود و تفسیر موضوع و علت‌یابی آن می‌باشد، از حیث روش تحقیق یک تحقیق تبیینی می‌باشد.
۱-۸- قلمروی تحقیق
این تحقیق با اخذ نظرات خبرگان علم مدیریت (اساتید گروه‌های مدیریت بازرگانی، صنعتی و دولتی دانشکده مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی) انجام شده است.
۱-۹- روش گردآوری داده‌ها
۱- مطالعات کتابخانه‌ای: جهت بررسی و تهیه ادبیات موضوع
۲- جستجوی اینترنتی: جهت بررسی و تهیه ادبیات موضوع
۳- پرسشنامه: بهمنظور بیان چگونگی ارتباط بین پارامترهای فوق‌الذکر و تدوین دقیق فروض و اثبات نظری و کاربردی مدل با اخذ نظرات خبرگان علممدیریت
۴- مصاحبه: جهت ایجاد و آزمون نظری مدل، از نظرات خبرگان علم مدیریت بهصورت موردی و بهشکل مصاحبه مستقیم استفاده شده است.
۱-۱۰- محدودیت‌های تحقیق
۱- در دسترس نبودن اطلاعات علمی مرتبط با موضوع (مطالعات کتابخانه‌ای)
۲- ناهمگونی نظرات خبرگان در بیان ارتباط بین پارامترها
۳- عدم تکمیل به موقع و کامل پرسشنامه‌ها از سوی خبرگان علم مدیریت
۱-۱۱- واژگان تحقیق
۱-۱۱-۱- استراتژی^[۱۱]
استراتژی عبارت است از هماهنگی بین توانمندی‌های و مزیت رقابتی سازمان (منابع انسانی، فرآیندها، محصولات یا کالاها، دانش فنی و اثربخشی سازمانی) با فرصت‌های بازار به منظور تأمین اهداف سازمانی.
(www.market-impact.com)
استراتژی‌ها ابزاری هستند که شرکت می‌تواند بدان وسیله به هدف‌های بلندمدت خود دست یابد. استراتژی‌های شرکت می‌توانند بصورت گسترش دادن فعالیت در سطح جغرافیایی، تنوع بخشیدن به فعالیتها، خرید شرکتهای دیگر، توید و عرضه محصول، رسوخ در بازار، کاهش هزینه‌ها، فروش اقلامی از دارایی‌ها، تعویض بسیاری از اختیارات و تشکیل مشارکتهای خصوصی باشند. (دیوید، ۱۳۷۹، ۳۸)
از دید کاپلان و نورتون^[۱۲] استراتژی مجموعهای از مفروضات است که جهتگیری یک شرکت یا مؤسسه را برای تأمین چشم‌انداز و حداکثر کردن امکان موفقیت در آینده نشان می‌دهد. با بیان دیگر استراتژی عبارت از شیوه منحصر بفرد و پایداری است که سازمان بدان وسیله ارزش می‌آفریند. استراتژی پاسخ به این سئوال است که” آیا ما کار درستی را انجام می‌دهیم ؟”
)www.balancedscorecard.org/basics/definitions.html (
استراتژی عبارتست از برنامه یا جهت‌گیری کلان برای رسیدن به اهداف.
(www.w0ipl.com/ecom/icsterns.htm)
استراتژی یک رویکرد است که جهت‌گیری کلی سازمان را شکل می‌دهد و محیط آینده سازمان را تعیین می کند.
(it.csumb.edu/departments/data/glossary.html)
استراتژی طرح کلی شرکت برای توسعه است. استراتژی عموماً بصورت عبارتی بیان می‌شود که اقدامات لازم برای اطمینان از پیشرفت شرکت مبتنی بر چشم‌انداز، ارزش‌ها و مأموریت را تبیین می کند.
(strategis.ic.gc.ca/epic/internet/instco-levc.nsf/en/h_qw00037e.html)
آلفرد چندلر^[۱۳] که برای اولین بار واژه استراتژی را به‌صورت رسمی در مدیریت مطرح کرد، آن را بدین صورت تعریف نمود: “استراتژی به معنای تعیین هدف‌های بلندمدت یک سازمان و گزینش مجموعه اقدامات و تخصیص منابع لازم برای دستیابی به این اهداف است (چندلر، ۱۳۶۲، ۱۳).
کویین^[۱۴] استراتژی را “الگو یا طرحی که هدف‌ها، سیاست‌ها و زنجیره‌های عملیاتی یک سازمان را درقالب یک کلِّ به هم پیوسته با یکدیگر ترکیب می‌کند” معرفی می کند (کویین و مینتزبرگ، ۱۳۸۲، ۵).
فرد دیوید در تعریف استراتژی می‌گوید:” استراتژی‌ها ابزاری هستند که شرکت می‌تواند بدان وسیله به هدف‌های بلند مدت خود دست یابد” (دیوید، ۱۳۷۹، ۳۸).
پیتر دراکر^[۱۵] تصمیمات استراتژیک را ” کلیه تصمیم‌های مربوط به اهداف شرکت و راه‌های رسیدن به آنها.” می‌داند (آرمسترانگ، ۱۳۸۱، ۴۶)

۳-نظریه انتخاب عقلانی
۴-نظریه فعالیت های روزانه
در این تحقیق سه نظریه اول یعنی نظریه قابل فضای نظریه پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی و نظریه انتخاب عقلانی که با موضوع تحقیق(نقش فناوری های نوین در پیشگیری از جرایم) مرتبط
می باشد پرداخته شده است .
۲-۱۰-۱- نظریه فضای قابل دفاع
آمریکا نظریه فضای قابل دفاع از دل یک بافت معماری سر بیرون آورد، تحت تاثیر منتقدین برنامه ریزی شهری مانند جین ژاکوبز و دانشمندان رفتاری و اجتماعی مانند: الیزابت وود، اسکولمو آنجل، ادوارد هال و رابرت سامر قرار گرفت. به طور کلی یکی از منابع الهام نظریه فضای قابل دفاع عمدتاً مشاهدات انتقادی تسکار نیومن نسبت به ساختار های و رفتارهای مرتبط به آنها بوده است. فضای قابل دفاع اساساً یک نظریه طراحی است که متاثر از سکونت انسان و تجزیه کاربری است که از قسمت اعظم شیوه معماری روز عدول می کند(نیومن،۱۹۷۳ :۵۱).
این نظریه از اصول اساسی زیرتشکیل شده است:
-قلمرو داری
-مراقبت طبیعی
-تعیین مرز
-تصویر و محیط اجتماعی و فرهنگی مکان ها و ساختمان ها.
قلمروداری به عنوان ظرفیت محیط فیزیکی برای خلق مناطق دارای تاثیر قلمروئی تعریف شده است (نیومن،۱۹۷۳ :۵۱). قلمرو داری همان القای حس مالکیت در ساکنان است که علمی برای پیوند فرد به فضا و تمایل به کنترل آن و دفاع از آن در برابر متجاوزان است. فضاهایی که با این دید ساماندهی شده باشند، علاقه خصوصی به مالکیت و مکان را به املاکعمومی گسترش می دهند تا ساکنین انرژی بگیرند، نگرش های مالکانه اتخاذ کنند و اختیارات قدرتمند قلمروداری را اعمال نمایند که بی تردید به عنوان یک عمل بازدارنده طبیعی و مهمپیشگیری عمل می کند(همان،۵۲).

مراقبت طبیعی عبارت است از ظرفیت محیط فیزیکی در فراهم آوردن فرصت های مراقبتی برای ساکنین، نمایندگان آنها مراقبت طبیعی از نظر عملیاتی اجرایی به معنی فراهم کردن و نصب پنجره و تعبیه ورودی های ساختمان است تا امکان دیدن فضای داخلی و خارجی را برای ساکنان و کاربران
نهایتاًدر سال ۱۹۹۰ کتاب خود در باره منتشر نمود.خود مدل جعفری از جامعه تر و کامل تر بود زیرا مدل خود را صرفاً به محیط ساخته شده محدود می گردد. در واقع از همین زمان و مکان به عنوان یکی از عناصر چهار گانه جرم، مجرم، بزه دیده، مکان و جرم تاکید شد.پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی نیز قوت بیشتری یافت البته جرم شناسی محیطی را می توان در اواسط قرن نوزدهم مشاهده کرد و اصولاً مطالعه در مورد نقاط جرم خیز مکان های خطرناک از قرن نوزدهم آغاز شده بود در واقع از همین زمان بود که بر مکان به عنوانیکی از عناصر چهار گانه جرم(مجرم، بزه دیده ، مکان و جرم) تاکید شد (قورجی بیگی ۱۳۸۷-۸۲-۷۷).
تعریفCPTED :
CPTED را می توان این گونه تعریف کرد طراحی مناسب و کاربردی موثر از محیط و ساختمان که منجر به کاهش جرم و ترس ناشی از جرم می شو(همان،۸۷).
پیشگیری از وقوع جرم از طریق طراحی محیطی CPTED
دومین نسل تئوریسین های محیطی در مدلهای پیشگیری از جرم خود اقدام به تلفیق متغییرهای اجتماعی و فرهنگی کردند و فرضیات واقع گرایانه تری در مورد فرایند اندیشه و رفتارهای مربوط به حریم و خانه افراد پدید آورده اند. از سال ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۸ بنیاد ملی علوم (LEAA) و اداره کل توسعه شهر و مسکن (HND) حدود ۴میلیون دلار برای بررسی و توسع تئوری فضای دفاع پذیر که به عنوان پیشگیری از جرم از طریق مدل محیطی شناخته شده است. اعطا گردید. به نظر تایلور وهارل(۱۹۹۲)CPTED بر روی شرایطی (محل های جرم خیز) که جرم در آن اتفاق می افتد و روش های (فنونی) کاهش آسیب پذیری در این شرایط تمرکز دارد(جعفری۱۹۷۱) یکی از اولین بنیان از آن به عنوان عصر جدیدی در اندیشه های جرم شناختی یاد می کند که بر شرایط و اوضاع و احوال CPTED گذاران پیرامون یک جرم بیشتر از مجرم توجه می کند جمعی از دانشمندان علوم اجتماعی و طراحان شهری آغاز به ایجاد تغییراتی در محیط فیزیکی و اجتماعی نمودند که براساس ۴ اصل پیشگیری از جرم بود که عبارتند از :
۱-کنترل دسترسی جلوگیری از ورود افراد غیر مسئول به مکانهای مسکونی با استفاده وسایل ضد جرم از قبیل تابلوهای هشدار دهنده طراحی خیابان ها و منظره ها.
۲-مراقبت تقویت توان ساکنین مشروح محیط به منظور مشاهده افراد مظنون مزاحمین با حوادث و
وقایعی که رخ می دهد برای جلوگیری از وقوع جرم و کشف جرائم در حال وقوع است.
۳-فعالیتهای حمایتی (حمایت از اقدامات ایمنی) تشویق و ترغیب شهروندان برای استفاده از محیط های ساخته شده به طریقی که باعث کاهش آسیب پذیری محیط در برابر جرم شود.
۴-پیشگیری از محرکها(تقلیل یا تقویت انگیزه ها) از بین بردن محرکهایی که باعث ترغیب ارتکاب جرم توسط مجرم می شود از طریق افزایش خطر احتمالی دستگیری و کاهش شود حاصله از ارتکاب جرم(روزنبام۱۳۸۴ :۱۲۳ )
این موارد اهداف مستقیم برنامه های CPTED بودند و همانطور که کوستموک و یتمور (۱۹۸۱) بیان کردند ارتباط این ۴ مرود انحصار دو جانبه نیست. افزایش کنترل دستیابی باعث افزایش پیشگیری از محرکها می شود افزایش مراقبت باعث افزایش کنترل دستیابی می شود و افزایش فعالیتهای حمایتی باعث افزایش در ۳ مورد دیگر می شود اساسی ترین اصول CPTED اندیشه OTRED قرار دارد احتمال ارتکاب چهار عامل هدف ، خطر، تلاش و سود(مجرمین) حاصله نشات می گیرد و در مواقعی که خطر انجام آن از سود حاصله بیشتر باشد، کاهش می یابد(Lab1992) به طور خلاصه محیطی امن، محیطی است که در آن هدفهای (قربانی) ساده و راحت کمی وجود داشته باشد، محیطی است که در آن برای ارتکاب جرم سعی فراوان باید انجام داد و محیطی است که سود حاصله از جرم در آن به حداقل می رسد.
OTRED معتقد به انتخاب متفکرانه مجرمین می باشد مجرمین هدف را بر این اساس انتخاب می کنند که آیا احتمال دیده شدن ودستگیری زیاد است یا نه(یعنی آیا منقطه جرم توسط نگهبانی که برای پیشگیری از جرم در آنجا هستند محافظت می شود یا نه؟) آیا منطقه به مجرمین اجازه ورود و خروج راحت را می دهد و اینکه آیا منطقه آسیب پذیر هست؟ به بیان دیگر مجرمین مصلحت اندیش هستند ، سود حاصله از ارتکاب جرم را با سختی ها و خطرات دستگیری مقایسه می کنند. آنها فاکتورهای زیر را در تصمیم گیری جهت ارتکاب جرم در یک مکان خاص لحاظ می کنند
۱=چقدر آسان می تاوان به محل ارتکاب جرم وارد شد؟
۲-هدفها (آماج های مورد نظر) چقدر در معرض دید قرار دارند و به چه اندازه آسیب پذیر و جذاب
می باشند؟
۳-شانس دیده شدن چقدر است؟
۴-آیا در صورت دیده شدن افراد منطقه (افراد حاضر در محل) واکنشی بر علیه آنها انجام خواهند داد؟
۵-آیا بعد از ارتکاب جرم راهی سریع(راه های مناسب و قابل دسترسی) در محل جرم برای افراد وجود دارد؟
هدف نهایی CPTED کاهش حوادث و ترس از جرم و در نتیجه بهبود کیفیت زندگی افراد ساکن در محله است این اهداف نقطه پایانی برای CPTED نیست. برای اینکه CPTED بتواند کارایی واقعی خودش را داشته باشد باید نهادینه شود و به صورت فرایندی دائمی برای حمایت از وضیت های محیطی و اجتماعی مطلوب در آید (همان،۱۲۵-۱۲۴) اسکار نیومن در یک تقسیم بندی می توان سلسله مراتب فضای عمومی و خصوصی شهری را به فضای عمومی، نیمه عمومی،خصوصی و نیمه خصوصی تقسیم بندی کرد(روزنبام،۱۳۸۴: ۱۲۰).
استراتژیهای محیطی(عناصر و ارکان) CPTED در پیشگیری از جرم:
۱سخت تر کردن هدف ۲-کنترل دسترسی ۳-افزایش مراقبت ۴-ویژگی های ساختمانهای جامعه
۱-سخت تر کردن هدف:
تئور ی سخت تر کردن هدف استفاده از سخت افزار و موانع فیزیکی را برای پیشگیری از جرم به کار می رود تکنیکهای سخت تر کردن قفلها، میله ها، پنجره های مشبک، زنگها، حصارها، توریها و وسایل متوقف سازنده، همه بر اساس این باور ساده هستند که موانع فیزیکی به وسیله غیر قابل نفوذ کردن از اموال در برابر فعالیتهای مجرمین محافظت می کنندبه طور خاص، با افزایش سطح سخت تر شدن دستیابی به هدف و یا خطرات بالقوه ای که در رسیدن به هدف به وجود می آید به دو طریق مجرمین احتمالی جلوگیری می شود:
۱-مجرم از هدف صرفنظر می کند که اگر دسترسی به آن آسان بود به دنبال آن می بود یا در هنگام سعی در ارتکاب جرم آنها از عهده وسایل به کار گرفته شده بر نمی آیند.
۲-روش دیگر سخت تر کردن هدف که دیدگاهی غیر مستقیم در کنترل جرم است علامت زدن اصل اموال«OI»(اثر شناسایی) است واژه ای جامع است که به تلاشهایی می پردازد که از شهروندان
می خواهد تا به عنوان راهی برای محافظت اموال خود را علامت گذاری نمایند. (روزبنام ۱۳۸۴ :۱۲۶ )
۲-کنترل دسترسی
راه های کنترل دسترسی متضمن ایجاد مرزبندی برای محدود کردن استفاده از فضاهای غیر عمومی جهت افراد مشروع و مورد نظر دارد. چنین محدودیتهایی می تواند سمبلیک (دیوارهای کوتاه و یا مناظر) و با واقعی باشد (دروازه ها و حصار بلند) می تواند محدود به اعضای یک خانواده و یا تمامی محله باشد مثلا در مورد اخیر ممکن است آنها فعالیتهای محرمانه را با محدود کردن ترافیک با یک طرفه کردن خیابان با بن بست کردن آن کاهش دهند. در زمینه کنترل دسترسی در مجتمع های آپارتمانی، نیومن توصیه کرده است که تنها ساکنین کمی از یک ورودی و یا محدوده بیرون ورودی یک ساختمان استفاده کنند. این استراتژی «دسته بندی» نام دارد. دسته بندی یک مجتمع مسکونی بزرگ را به چندین منطقه نیمه عمومی تبدیل می کند تا خطر احتمالی یافتن و دستگیری مجرمین را افزایش دهد(همان، ۱۳۲-۱۳۱) کنترل دسترسی یکی از مفاهیم اصلی CCTV است که بر کاهش فرصت های مجرمانه متمرکز است این کاهش از طریق جلوگیری از دسترسی به آماج های بالقوه وبالا بردن خطر ارتکاب جرم برای مجرمان محقق می شود کنترل دسترسی یا ورودی ها شامل راهبردهای غیر رسمی یا طبیعی (مانند تعریف فضا) و رسمی یا سازمان یافته (مانند استخدام یک نگهبان یا پذیرنده) و مکانیکی (مانند قفل ها و آیفون های تصویری) است(قورچی بیگی ،۱۳۸۷ :۹۴).
۳-افزایش مراقبت:
دید گاه های مراقبتی در پیشگیری از جرم شامل ۲ نوع می شود، اولی شامل افزایش نور(مثلا چراغهای خیابانی)یا مردم(مثلا نگهبانی) در مناطق استراتژیک جهت نظارت بر فعلایتهای مجرمانه است این راه های رسمی می دانند دومین روش متضمن تغییر در محیط فیزیکی جهت بهبود در امر دیدن رفتارهای مشکوک و یا خود جرم می باشد_مثلا ساخت یک مجموعه آپارتمانی به طوری که پنجره روبروی یک گذر عمومی و با حیاط باشد) این فعالیتها از راه های نظارتی طبیعی می نامند و بهترین مصداق آن توسط راه های ارنسیتکتی نیومن بیان شده است که خانه را تامید می وزد. که روند تصمیم گیری در جرایم مختلف متفاوت است و مدل انتخاب عقلانی به پژوهشگران اجازه می دهد که در قالب یک چهار چوب به بررسی تجربی این تصمیم گیری بپردازد(پرویزی ۱۳۷۹ :۲۸).
- نظریه مدل شیوه و سبک زندگی
این نظریه به گات منسوب است و طبق آن هر قدر یک فرد شیوه زندگی باتری داشته باشد یعنی فعالیتهای شغلی تفریحی واوقات فراغت وی بیشتر باشد احتمال بزه دیده شدن او بیشتر است . هر
چقدر یک شخص با افراد بزهکار یا با محیطهای مجرمانه با محیطهای خطرناک با در هر زمان های خطرناک بیشتر رفت و آمد کند شانس بزه دیدگی خود را افزایش می دهد. کسانی که در مرکز شهر زندگی می کنند نسبت به کسانی که در مرحله های دوردست زندگیمی کنند بیشتر شانس بزه دیدگی دارند. جوان ها بر خلاف تصور ما که بیشتر مجرم می شوند اتفاقا به جهت شیوه زندگی بازتری که دارند شانس بزه دیدگی آنها بیشتر است زیرا در مقایسه با افراد مسن شیوه و مدل زندگی آنها بر اساس فعالیت است و نه بر اساس انفعال نظریه مدل زندگی در واقع چنین وانمود می کند که مردان(ترجیحاً حوان و ترجیحاً مجرد و ترجیحاً شهرنشین و بیکار یا کم درآمد) بیشتر در معرض بزه دیدگی هستند بزهکاران، این سیلابها را انتخاب می کنند افرا مسن کمتر بزه دیده میش وند جون شیوه زندگی آنها بسته تر و محتاظانه تر است و همچنین وضع زنان زیرا آنها می دانند که سیبل جرم هستند لذا احتیاطات لازم را به عمل می آورند(نجفی ایرند آبادی۱۳۸۴ -۱۳۸۳ :۲۰۷۱-۲۰۷۰ )
۲-۱۰-۳-نظریه فعالیت روزانه(فعالیت جاری):