شکل (۴ - ۲۲) وضعیت اولویت هریک از برندهای مورد مطالعه ۹۵
شکل (۴ - ۲۳) وضعیت اولویت هریک از برندهای مورد مطالعه ۹۷
فهرست نمودار
نموادر (۵ - ۱) وزن معیارهای ارزیابی از معیارهای اصلی انتخاب برند چسب در مناطق پرفروش ۱۰۰
نموادر (۵ -۲) وزن معیارهای ارزیابی از معیارهای اصلی انتخاب برند چسب در مناطق کم فروش ۱۰۰
نموادر (۵ - ۳) وزن زیرمعیارهای قیمت برند در بازارهای پرفروش ۱۰۱
نموادر (۵ - ۴) وزن زیرمعیارهای قیمت برند در بازارهای کم فروش ۱۰۱
نموادر (۵-۵) وزن زیرمعیارهای شهرت در بازارهای پرفروش چسب شرکت کالامهر ۱۰۱
نموادر (۵ - ۶) وزن زیرمعیارهای شهرت در بازارهای کم فروش چسب شرکت کالامهر ۱۰۲
نمودار (۵ - ۷) وزن زیرمعیارهای کیفیت در بازارهای پرفروش شرکت کالامهر ۱۰۲
نمودار (۵ - ۸) وزن زیرمعیارهای کیفیت در بازارهای کم فروش شرکت کالامهر ۱۰۲
نمودار (۵ - ۹) وزن زیرمعیارهای وفاداری در بازارهای پرفروش ۱۰۳
نمودار (۵ - ۱۰) وزن زیرمعیارهای وفاداری در بازارهای کم فروش ۱۰۳
نموادر (۵ -۱۱) وزن زیرمعیارهای کالا یا محصول در بازارهای پرفروش ۱۰۴
نموادر (۵ - ۱۲) وزن زیرمعیارهای کالا یا محصول در بازارهای کم فروش ۱۰۴
نموادر (۵ - ۱۳) وزن زیرمعیارهای کانال توزیع در بازارهای پرفروش ۱۰۵
نموادر (۵ - ۱۴) وزن زیرمعیارهای کانال توزیع در بازارهای کم فروش ۱۰۵
نموادر (۵ - ۱۵) وزن زیرمعیارهای داخلی یا خارجی بودن در بازارهای پرفروش ۱۰۶
نموادر (۵ - ۱۶) وزن زیرمعیارهای داخلی یا خارجی بودن در بازارهای کم فروش ۱۰۶
نموادر (۵ - ۱۷) وزن زیرمعیارهای ترویج در بازارهای پرفروش ۱۰۶
نموادر (۵ - ۱۸) وزن زیرمعیارهای ترویج در بازارهای کم فروش ۱۰۷
فصل اول
کلیات طرح تحقیق
۱-۱ مقدمه
در این فصل محقق در تلاش است با تشریح بیان مساله تحقیق و بیان اینکه چه معضل و مشکلی در شرکت وجود دارد، به بیان ضرورت و اهمیت تحقیق بپردازد. هچنین محقق با بیان اهداف تحقیق خود در راستای معضلات شرکت، و پس از مشخص کردن قلمرو موضوع تحقیق خود، با توجه به ماهیت تحقیق و سوالات و فرضیات پژوهش خود به شرح مختصری از روش تحقیق مورد نظر، می پردازد.
۱-۲ بیان مسأله
نام­های تجاری از نظر توان و ارزشی که در بازار دارند هم متفاوت هستند. از یک سمت نامهای تجاری وجود دارند که مشتریان در بازار به هیچ وجه با آنها قرابت ندارند، از سوی دیگر نام­های تجاری هستند که خریداران نسبت بدانها شناخت کافی دارند. با توجه به اینکه میدانیم شناخت مشتریان نسبت به نام تجاری از راه آزمون یادآوری یا شناخت بدست می آید. در مقابل این، نامهای تجاری با درجه مقبولیت بسیار زیاد قرار می گیرند. نامهایی که مشتریان برای خرید انها مقاومتی از خود نشان نمی دهند. علاوه بر اینها، نامهای تجاری وجود دارند که برتری نسبت بدانها زیاد است. اینها همان نامهای تجاری هستند که مشتریان هنگام خرید انتخاب می کنند و در نهایت نامهای تجاری وجود دارند که وفاداری نسبت بدانها زیاد است.

انتخاب یک نام تجاری مناسب برای محصول جدید می تواند در موفقیت این محصول و به دست‌ آوردن سهم بیشتر بازار تاثیر بگذارد. در ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﺮ رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺎزارﻫﺎی ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻨﺎﺳﺐ در ذﻫﻦ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای ﻛﻪ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨـﺪه وﻓﺎدار ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺎﺷﺪ، از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﺰاﻳﻲ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ در رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺟﺎﻳﮕـﺎﻫﻲ درذﻫـﻦ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﻣﻮﺛﺮاﺳﺖ، ارزش وﻳﮋه ﻧﺎم و ﻧﺸﺎن ﺗﺠﺎری ﺷﺮﻛﺖ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ (آکر، ۱۹۹۱).
ارزش وﻳـﮋه ﻧـﺎم و ﻧـﺸﺎن ﺗﺠـﺎری ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻳﺎ ارزش اﻓﺰودهای اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳـﻚ ﻣﺤـﺼﻮل ﺑﻪ واﺳـﻄﻪ ﻧـﺎم و ﻧـﺸﺎن ﺗﺠـﺎری، اﻳﺠـﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﻳﻜﻲ ازدﻻﻳـﻞ اﺻـﻠﻲ اﻫﻤﻴـﺖ اﻳـﻦ ﻣﻔﻬـﻮمﻧﻘـﺶ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ آن در ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ اﺳـﺖ،ﻛـﻪ اﻳﻦ ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ در ﺑﺎزار ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷﻮد. ارزش وﻳﮋه ﻧﺎم و ﻧﺸﺎن ﺗﺠﺎری ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ داراﻳـﻲ ﺑـﺮای ﺷـﺮﻛﺖ ﻣﺤـﺴﻮب ﻣــﻲﮔــﺮددﻛــﻪ ﮔــﺮدش وﺟــﻮهﻛــﺴﺐ وﻛــﺎر را اﻓــﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ (سیمون و سولیوان، ۱۹۹۳) .
کالا چیزی است که در یک کارخانه تولید می شود: یک نام تجاری آن چیزی است که مشتری آن را می خرد. یک کالا ممکن است از سوی یک رقیب تقلید شود: اما یک نام تجاری چیزی منحصر به فرد است. یک کالا خیلی زود از رده خارج می شود: ولی یک نام تجاری موفق پایدار می ماند (کینگ، استفن). خلق یک نام تجاری به نبوغ، ایمان و پشتکار نیاز دارد (اوگیلوی، دیوید). انجمن بازاریابان امریکا برند را چنین تعریف می کنند: یک برند یک نام تجاری، اصطلاح، علامت، نشان یا طرح یا ترکیبی از این هاست که برای شناسایی کالاها یا خدمات یک فروشنده یا گروهی از فروشندگان و متمایز کردن این کالاها و یا خدمات از کالاها یا خدمات رقبا به کار می رود. بهترین نام تجاری تعهد دائمی یک فروشنده برای ارائه مجموعه ای از ویژگی­ها، مزایا و خدمات خاصی را به خریداران می­رساند. بهترین نام­های تجاری حاوی تضمین کیفیت هستند. اما یک نام تجاری می تواند موارد پیچیده­تری هم داشته باشد. یک نام تجاری می تواند تا شش معنی مختلف از قبیل (ویژگی­ها، مزایا، فواید، فرهنگ، شخصیت و استفاده کننده) را در بر داشته باشد.
با ملاحظه سابقه فعالیت محقق در واحد بازرگانی شرکت شرکت پرهیز کالا مهر، و با توجه به عملکرد بازار فروش شرکت، محقق با توجه به میزان فروش در شهرهای مختلف کشور دریافت که میزان فروش در برخی شهرها پایین تر از برخی شهرهای دیگر است این درحالی است که شهرهای مذکور بعضا از پتانسیل خوبی جهت خرید برخوردارند و از آنجاییکه شرکت در تمامی شهرهای تحت پوشش بازار خود یکسان عمل نموده است و نیز در پی دریافت این مهم که اولویت بندی مشتریان و نگاه آنان به بحث خدمات و برند شرکت و نیز رقبا در این بحث می تواند تاثیرگذار می باشد، محقق در پی آن شد تا ضمن بررسی اولویتهای مشتریان در دو بازار پرفروش و کم فروش شرکت، دریابد که کدام برندهای حاضر در بازار از اولویت های بیشتری برخوردارند تا بتواند ضمن شناخت از بازار هدف خود، گامهای مثبت تری را در فرایند فروش و بازاریابی خود دنبال نماید. چرا که پس از شناخت علل این امر در خصوص نحوه رتبه بندی برندهای چسب در بازارهای کم فروش و پرفروش، شرکت می تواند نسبت به افزایش سهم بازار خود و نیز حفظ وضعیت موجود در بازارهای پرفروش خود اقدامات لازم را جهت بازاریابی به ثمر برساند. پرواضح است که در صورت فقدان این اطلاعات، شرکت به مرور زمان سهم بازار خود را در بازارهای کم فروش دارای پتانسیل مطلوب از دست خواهد داد.
لذا محقق در این پژوهش در پی دستیابی به سوالاتی تحقیق خود تحت این عنوان می باشد که؛ چه عواملی بر انتخاب برند چسب شرکت پرهیز کالا مهر و با چه اولویتی تاثیر گذار می باشد؟ ترکیب عناصر آمیخته بازار در بازارهای پرفروش و کم فروش به چه نحوی می باشد؟ به لحاظ اولویت کدامیک از عناصر آمیخته بازار از اهمیت بیشتری برخوردارند؟
۱-۳ اهمیت و ضرورت تحقیق
همانظور که میدانیم هرچند که انتخاب یک نام برای برند می تواند سلیقه ای باشد ولی انتخاب مناسب نام میتواند تاثیری ویژه داشته باشد. یک نام تجاری یک نام، اصطلاح، علامت، نشان یا طرح یا ترکیبی از اینهاست که برای شناسایی کالاها یا خدمات یک فروشنده یا گروهی از فروشندگان و متمایز کردن این کالاها و یا خدمات از کالاها یا خدمات رقبا به کار میرود. (کاتلر) امروزه بسیاری از دانشمندان علم بازاریابی مانند گراندی^[۱] معتقدند که انتخاب یک برند مناسب دیگر پدیده ای ساده و معمولی مانند خرید یک کالای معمولی نیست بطوریکه انتخاب یک برند مناسب بیانگر هویت یک سازمان، خلاقیت مدیریت مجموعه، هنر و میزان تحصیلات عالیه یک شرکت می باشد. همچنین صاحب نظران این علم مانند لانگ^[۲] معتقدند که دیگر انتخاب یک برند منعکس کننده خصوصیات و کارایی یک کالانمی باشد بلکه ویژگیهایی نظیر معناشناختی و زیبا شناختی در نام و یا سیمای ظاهری یک نماد قرار دارد. لازم به ذکر است که طرح این موضوع پیش از این نیز مطرح بوده بطوریکه هانگ و زینخان^[۳] ذکر کردند که رابطه مستقیمی بین میزان ادراک مشتری از محصول و میزان خود پنداری فرد بر قرار است.
توجه به علایم تجاری از جمله دغدغه­ های بنگاه های اقتصادی در دنیای امروز می باشد بخصوص که هر روز رقابت نیز در مورد یک جنس خاص بیشتر نیز میگردد.این مورد از آنجا نمود پیدا میکند که کمپانیهای مذکور سرمایه ­گذاری وسیع و بلند مدتی برای علایم تجاری خود در زمینه های تبلیغات، فروش و بسته بندی اجرا می­ کنند.
پر واضح است که نفوذ نام و نشان تجاری برای طبقه محصولات و خدمات جدید بسیار مهم است و باعث افزایش قدرت نفوذ ارزش ویژه نام و نشان تجاری در بازارهای موازی و رقیب میگردد. بطور کلی نام و نشان تجاری مزیتی رقابتی ایجاد می­ کند و می ­تواند سود دهی سرمایه ­گذاری را افزیش دهد بخشد.
نام و نشان تجاری یکی ازموارد پر اهمیت برای هر کمپانی حین گردآوری استراتژی­ های مرتبط با محصول یا خدمت است. نام و نشان تجاری یک بازوی توانمند می باشد بطوریکه به ندرت ممکن است که محصولی و یا خدماتی بدون نام و نشان تجاری به بازار عرضه شود هرچند که هزینه­ های مربوطه به تبلیع ممکن است بالا باشد.
نام و نشان­های تجاری در دنیای تجارت از ارزش و توان متفاوتی برخوردار هستند و ارزش آن­ها می ­تواند در برهه زمانی متفاوت، فرق داشته باشد. در صورتیکه برندی دارای ارزش بخصوصی باشد، در این صورت مشتری دیدگاه مثبتی نسبت به برند خواهد داشت. در نتیجه پرداخت هرینه بالایی برای محصول برای وی قابل توجیه است.
انجام این پژوهش از آنجا دارای اهمیت و ضروت است که علایم تجاری در سیاستهای بازاریابی شرکت­ها دارای نقش مهمی هستند بطوریکه در مواردی نظیر جذب، حفظ و پشتیبانی مشتریان یکی از عوامل مهم و اساسی می باشد. علایم تجاری در اتخاذ حاشیه رقابتی و نیز تصمیمات مدیریت راهبردی شرکت­ها نقش راهبردی و مهمی را دارد. قدرت بازار هر شرکت تابعی قدرتمند از علایم تجاری محصولات آن شرکت است. بطوریکه علایم تجاری قوی باعث وفاداری مشتریان به آن شرکت میگردد.
وفاداری مشتریان به علایم تجاری سنجش مطمئنی برای ارزیابی اثرات طولانی مدت سیاستهای بازاریابی می باشد. وفاداری به نام و نشان تجاری نقش مهمی را در منافع بلندمدت کمپانی بازی می­ کند، برای اینکه برای مشتریان وفادار نیازی به تلاش­ های بازاریابی نمی باشد.
از این رو، کمپانیهای بزرگ برای رشد و توسعه فعالیت در بازار نیاز به پر رنگ کردن نقش علایم تجاری خود برای ایجاد وفاداری در مشتریان می باشنند. مهمترین نکته در این زمینه که باید مدیران این شرکتها بدان دقت کنند این است که باید بدانند که چه مواردی از علایم تجاری در زمیته کسب موفقیت و به دست آوردن سهم بیشتر بازار موثر است.
۱-۴ اهداف تحقیق
هدف کلی تحقیق:
شناسایی و رتبه بندی مقایسه عوامل مؤثر بر انتخاب برندهای چسب موجود در بازارهای پرفروش و کم فروش شرکت پرهیز کالا مهر
اهداف جزئی تحقیق:
۱- تبیین میزان شهرت برندهای چسب موجود در بازارهای پرفروش و کم فروش شرکت پرهیز کالا مهر
۲- تبیین میزان کیفیت برندهای چسب موجود در بازارهای پرفروش و کم فروش شرکت پرهیر کالا مهر
۳- تبیین میزان وفاداری افراد در انتخاب برندهای چسب موجود در بازارهای پرفروش و کم فروش شرکت پرهیز کالا مهر
۴- تبیین تاثیر آمیخته های بازاریابی در انتخاب برندها چسب موجود در بازارهای پرفروش و کم فروش شرکت پرهیز کالامهر

(اتکینسون ، ترجمه براهنی ، ۱۳۶۸ )
مطالعه استرس به عنوان احساس حاصل از ارزیابی موقعیتی به عنوان فشار یا اضافه باری به منابع روانشناختی ، مطالعه چگونگی تعادل بین جسم و روان است . محققان بر این نکته توافق دارند که ما را در وریطه ی یک همه گیری استرس هستیم که باعث بیماری و حتی مرگ می شود . اما درباره ی چگونگی تعریف استرس توافق کمتری دارند . تعریف استرس دشوار است . نظریه پردازان مختلف این اصطلاح را به شیوه های مختلفی بکار برده اند . یکی از شیوه های رایج تعریف استرس در نظر گرفتن آن به عنوان محرک است . توماس هوامز (۱۹۷۹) استرس را واقعه محرکی که لازم است فرد با آن سازگار شود تعریف کرد . بنابراین استرس به عنوان یک محرک ، هر موقعیتی است که در خواست های غیر معقول و فوق العاده را داشته و نیازمند تغییر در الگوی زندگی جاری فرد باشد (هولمزو راهه ۱۹۷۶)

موارد استرس به عنوان یک محرک شامل امتحان بلایای طبیعی و جدایی زناشویی است این واقع استرس زا هستند . چون فرد را ملزوم به انجام رفتارهای سازگارانه برای کنار امدن با درخواست های محیطی تحمل شده می کند .
استرس به شکل دیگر می تواند به صورت پاسخ فیزیولوژیکی در نظر گرفته شود (سیله ۱۹۷۶) طبق نظر هانس سیله فیزیولوژیست ، الگوی نا متمایز فعالیت فیزیولوژیکی ذاتاً ناگوار است . زیرا تند شدن ضربان ، قلب ، تند شدن تنفس و افزایش تنش عضلانی و کارکرد تعادل حیاتی را مختل می کند . طبق نظریه سیله ، هرگاه شخصی برای مدت طولانی انگیختگی ، فیزیولوژیکی را تجربه کند (مثل بیمار تب دار ) بدن دچار استرس می شود . پژوهشگران دیگر می گویند واکنش استرس نه تنها تغییرات فیزولوژیکی بلکه اختلال واکنش های رفتاری – حرکتی (مثل لرزش دست ، اختلال های گفتاری) آشفتگی هیجانی و بدکاری شناختی را شامل می شود (لازاروس ۱۹۶۶)
چون مردم به محرک های یکسان ، به صورت متفاوت واکنش نشان می دهند پس باید استرس را چیزی بیش از یک محرک در نظر گرفت . لازاروس و فوکلمن مخالف در نظر گرفتن استرس به عنوان پاسخ فیزیولوژیکی نیز هستند . بسیاری از وقایع زندگی نظیر ورزش و عاشق شدن ، به تشدید فعالیت دستگاه عصبی خودمختار می انجامد ولی شخص ورزش و عشق را به عنوان یک عامل استرس زا تجربه نمی کند .
دانشجویان در جامعه ای زندگی می کنند که مشخصات بارز آن را می توان افزایش جمعیت ، شهر نشینی گسترش موسسات و پیچیدگی تکنولوژی در ارتباطات دانست و این موارد بیش از پیش انسانها و مخصوصاً دانشجویان را به هم نزدیک کرده و باعث شده تا آنها در جهت رقابت با سایرین به تکاپو و تلاش بیشتر وادار شوند . از این طریق افزایش توقعات و انتظارات روز افزون جامعه نیز در جهت رفع این توقعات و حل موارد فوق مسمر الثمر نخواهد بود . یکی از مهمترین موضوع که با آن بیشتر در این تحقیق سرو کار داریم استرس ها و عواملی که باعث این فشار های عصبی است که همه دانشجویان با آن درگیر هستند که باید آنها را بشناسیم . امروزه استرس به عنوان مهمترین فاکتور در جوامع می باشد که باعث به وجود آمدن امراض جسمی و اختلاهای روانی در رفتارهای دانشجویان است . استرس در زندگی دانشجویان به شیوه های متفاوتی بروز می کند ، پرخاشگری ناگهان در پاسخ به یک سوال ساده لوحانه ، سر درد شدید در پایان یک روزگاری سخت ، بروز عصبانیت برای همین میزان تحمل دانشجویان به استرس نسبت به فاکتورهای شخصیت و محیط متفاوت است و آنها در دوران تحصیل استرس را تجربه می کنند . گروهی از روانشناسان رفتاری استرس را بیماری شایع قرن نامگذاری کرده اند در حالی که در عصر حاضر که در آن هستیم عصر استرس و فشارهای روانی و عصبی است دوره ای که در آن دانشجویان بیش از هر زمان دیگری در معرض عوامل وجود استرس قرار گرفته و مسائل و مشکلات بی شماری از هر طرف آنها را احاطه کرده است .
بیان مسئله :
استرس به سه مفهوم در نظر گرفته شده است (الهه میرزایی ، ۱۳۷۸ ) در یک رویکرد ، تمرکز بر محیط معطوف است و استرس به عنوان محرک توصیف شده است که شامل واقعه یا رشته ای از شرایط ویژه به عنوان مثال ، زمانی که فرد می گوید شغل من بسیار پر استرس است از همین دیدگاه به مفهوم استرس نگاه کرده است . وقایع و شرایطی تهدید کننده یا زیان بخش اند و در نتیجه احساس تنش ایجاد می کند ، استرس زا خوانده می شود .
رویکرد دوم استری را به عنوان پاسخ در نظر گرفته و تمرکز آن بر واکنش مردم به عوامل استرس زا ست . از این دیدگاه مردم به نقشی که احساس می کنند استرس می گویند ، مانند زمانی که فرد می گوید : به هنگام سخنرانی احساس استرس می کنم . پاسخ فرد شامل دو جزء مرتبط با هم است . جزء شناختی که شامل رفتار ، الگوی فکری و احساسات است . مانند زمانی که احساس می کنید عصبی هستید و جزء فیزیولوژیکی که برانگیختگی های جسمی را در بر می گیرد مانند زمانی که قلبتان تند تند می زند دهانتان خشک می شود و عرق می کند (الهه میرزایی ، ۱۳۷۸)
رویکرد سوم ، استرس را فرایندی می دانند که در عین آنکه در برگیرنده استرس زا ها و فرسایش هاست اما بعد مهم دیگری را نیز به آن می افزاید و آن رابطه میان فرد و محیط است ( به نقل از همان کتاب) این فرایند شامل تعامل ها و تطابق های دایم مسان فرد و محیط است که هر یک بر دیگری اثر می گذارد و از دیگری اثر می پذیرد و بر اساس این نظریه ، استرس تنها یک محرک یا پاسخ نیست بلکه فرایندی است که فرد می تواند از طریق راهکارهای رفتاری ، شناختی و احساسی به گونه ای فعال از تاثیرات آن بکاهد .
ارزیابی وقایع به عنوان پر استرس به دو گونه گروه از عوامل بستگی دارد ، عواملی که مربوط به فرد است و عواملی که به موقعیت بستگی دارد . عوامل فردی شامل ویژگی های شخصیتی ، هوش و انگیزش فرد می شود برای مثال ، افراد برخوردار از عزت نفس بالا بر این باورند که توانایی های لازم را برای برآوردن نیازهای یک موعیت را دارند . در صورت مواجهه با موقعیتی پر استرس ، ممکن است به عوض تهدید انگیز قلمداد کردن آن را به گونه ای مبارزه طلبی ببینند . در مورد انگیزه می توان گفت که هر چه هدف بیشتر در معرض خطر قرار گیرد و مهم تر باشد ، فرد میزان استرس بیشتر را ارزیابی خواهد کرد (الهه میرزایی ، ۱۳۷۸)
الیس معتقد است باورهای غیر منطقی بسیاری از مردم موجب افزایش استرس آنها می شود عواملی که موقعیتی را پر استرس می کند در وهله ی اول وقایعی هستند که ملزومات شدیدی را می طلبند (پرسون و نیوفلد ، ۱۹۸۷)
به عنوان مثال ، بیماری که در انتظار عمل جراحی دردناکی را می کشد ، این موقعیت را پیش از انجام گرفتن سنجش فشار خود استرس زا می بینند . گذارهای زندگی نیز استرس زا هستند ( موس و شفر ، ۱۹۸۶)
زندگی شامل وقایع مهمی است که مستلزم گذر کردن از یک مرحله یا موقعیت به مرحله یا موقعیت دیگر است که باعث ایجاد تغییرات بسیار زیاد و ملزومات جدیدی در زندگی می شوند .
ازدواج کردن – رفتن به دانشگاه به ویژه اگر از شهر و خانه مان دور باشد – والد شدن – شاغل بودن – تغییر محل – از دست دادن همسر ، طلاق گرفتن .
استرس در زندگی روزمره به وفور دیده می شود و همه افراد به دفعات متعدد تحت تاثیر استرس قرار می گیرند و آن را تجربه می کنند و وقتی که کسی دچار استرس شده وارد محیط درس یا دانشگاه می شود معمولاً همه دوستان و هم کلاسی ها متوجه می شوند و در تعامل با دیگران استرس فرد به آنها سرایت می کند .
برای همین و آنچه گفتم در این تحقیق به بررسی میزان تحمل استرس دانشجویان پسر و دختر رشته روانشناسی می پردازیم و به این دلیل که دانشجویان در محیط دانشگاه با عوامل استرس زا برخورد دارند . می خواهیم بدانیم چه عواملی دانشجویان را با توجه به سطوح مختلف آنها در کلاس دچار استرس می کند . این عوامل چه چیزهایی هستند و شیوه های مقابله با استرس دانشجویان پسر و دختر را بررسی کنیم . پس از توضیحات مختصر داده شد این سوال مطرح می شود که چگونه می توان میزان تحمل استرس دانشجویان را بالا برد؟
به نظر می رسد یکی از رویکردهایی که بتوان در پاسخ گویی به سوالات مزبور از آن یاری گرفت رویکرد شناختی – رفتاری باشد . چرا که با بررسی اجمالی ، مشخص می شود هر یک از این مفاهیم به نوعی بستگی به حالات شخصیتی ، عزت نفس ، اعتماد به نفس و به آن نگرش ها ، باورها و عقاید و تفکرات فرد دارد – پژوهش ها نشان داده که آرامش گام به گام ماهیچه ها در کاهش استرس بسیار موثر است . افراد با بهره گرفتن از تجارب خود ، مهارتهای کنار آمدن را شامل راهکارهایی که پیش از آن خودشان به کار برده با بکار گرفتن آنها را به وسیله دیگران دیده اند می آموزند ، روانشناسان بر آموزش کنار آمدن با استرس ، روش هایی تدوین کرده اند . بعضی از این روشها به طور عمده به رفتار فرد می پردازند و بعضی به فرایند تفکر (الهه میرزایی ، ۱۳۷۸)
با توجه به مطالب مذکور تلاش پژوهشگر بر این است که با اعمال مداخله به صورت تجربی میزان تحمل استرس بین دانشجویان پسر و دختر را بررسی و پاسخ مناسبی برای سوالات پژوهش بدست آورد .
اهداف پژوهش :
هدف کلی :
تعیین میزان تحمل استرس دانشجویان پسر و دختر
هدف فرعی :
تعیین میزان تحمل استرس دانشجویان پسر و دختر با توجه به رشته تحصیلی
سوال پژوهش :
آیا بین میزان تحمل استرس دانشجویان پسر و دختر تفاوت وجود دارد ؟
فرضیه های پژوهش :
۱) بین میزان تحمل استرس دانشجویان پسر و دختر تفاوت معنی داری وجود دارد.
۲) بین میزان تحمل استرس دانشجویان پسر و دختر رشته روانشناسی تفاوت معنی دار وجود دارد .
اهمیت و ضرورت پژوهش :
ضرورت این پژوهش در راستای بررسی میزان تحمل استرس بین دانشجویان پسر و دختر رشته روانشناسی صورت گرفته و می تواند اطلاعات مفیدی را در حیطه تصمیم گیری های متعدد در دانشگاه فراهم سازد که این عمل از طریق انجام تحقیقات منظم و شناسایی میزان استرس دانشجویان امکان پذیر است در واقع می خواهیم بدانیم که در سطوح مختلف بررسی کنیم و راهکارهای مفیدی که باعث کاهش دادن این استرس ها می شود ارائه دهیم .
عواملی که اهمیت این پژوهش را نشان می دهد این است که محیط دانشگاه محیطی استرس زا است و بسیاری از دانشجویان دچار استرس می شوند مثلاً زمانی که مشغول دادن امتحان پر استرس هستند پرسش را بد می فهمند یا موضوعی را شب قبل از امتحان به خوبی مطالعه کردند را به یاد نمی اورند ، بسیار سخت است که فکر کنیم پاسخ پرسشی را می دانیم و احتمالاً پس از پایان امتحان آن را به یاد می اوریم . لذا استرس باعث کاهش در عملکرد دانشجویان شده و موجب می شود سلامت روان آنها به خطر بیافتد . برای همین بدنبال این هستیم تا این عوامل استرس زا شناسایی و راهکارهای مقابله با آنها را بررسی کنیم.
تعاریف نظری :
در لغت نامه آکسفورد (oxford Dictionary) تعریف استرس فشار است .
فرهنگ جامع روانشناسی و روانپزشکی (۱۳۷۳) استرس را چنین تعریف کرده است . هر چیزی که در تمامیت زیست شناختی ارگانیسم اختلال به وجود آورد و شرایطی ایجاد کند که ارگانیسم طبیعتاً از آن پرهیز می کند استرس شمرده می شود ( ص ۱۴۴۹)
استرس : حالتی پویا و هیجان انگیز است که فرد با یک فرصت ، محدودیت یا تقاضای غیر عادی مواجه می شود و واکنشهای احساسی فیزیکی و شناختی از خود نشنا می دهد (مقیمی ۱۳۷۸ ص ۳۵)
استرس : استرس را می توان به عنوان محرک یا تغییری در محیط داخلی یا خارجی تعریف کرد که در درجه آن از نظر قدرت و شدت تداوم از حد ظرفیت سازشی ارگانیسم فراتر رود و در نتیجه در شرایطی مشخصی بتواند به هم ریختن رفتار یا نوعی سازگار و اختلال منجر شود و احیاناً به بیماری منجر شود .
تعاریف عملیاتی :
در جامعه ای هستیم اینطور معلوم است که برای اندازه گیری استرس ، خود عامل استرس دهنده را مورد مطالعه قرار می دهند ، در صورتی که این درست نیست و وجود یک میهمان ناخوانده در یک بدن ممکن است به هیچ وجه مورد اعتنا واقع شود و بدن در مقابل آن عکس العمل نشان ندهد و در بدن دیگری آنقدر مهم و قابل اعتنا باشد که همه زنگهای خطر را به صدا در آورد و بدن را به عکس العمل شدید وا دارد . بنابراین برای اندازه گیری استرس بهتر است تغییرات حاصله از ان را در بدن مورد دقت قرار داد و آنجا که ورود یک عامل جزئی است تحریک شدید دستگاه های بدن و هیپوتالاموس می شود آن را به خوبی و به موقع شناخت و از رورودش جلوگیری کرد ( پریور ، ۱۳۷۲)
در این تحقیق برای سنجش استرس دانشجویان پسر و دختر از آزمون یک طرفه در گروه های مستقل استفاده می کنیم و برای سنجش راه های مقابله با استرس نیز از آزمون T و تفاوت میانگین استفاده می شود تا شیوه های مقابله با استرس را در میان دانشجویان پسر و دختر سنجیده شود تا ازن این طریق دانشجویان هر کدام از چه روشهایی برای کنار آمدن استفاده کنند .
در این تحقیق از پرسشنامه کنار آمدن لازاروس شامل ۶۶ سوال است که ۵۰ سوال آن در ۸ مقیاس روش های کنار آمدن (کنار آمدن رویارویانه ، دوری جویی ، خویشتن داری، جستجوی حمایت اجتماعی ، مسئولیت پذیری ، گریز ، اجتناب ، حل مدیرانه مسئله ، ارزیابی مجدد مثبت ، طبقه بندی شده و به ۱۶ سوال آن نمره ای تعلق نمی گیرد .
فصل دوم
مقدمه :
از آنجایی که عصر حاضر را دوران اضطراب و استرس نامیده ، پیچیدگی های جاری جامعه بشری ، سرعت تغییرات و بی توجهی نسبت به زمینه های مذهبی و ایئولوژیک و نظام اجتماعی و عاطفی خانواده برای افراد و اجتماع بشری تضاد ها و تعارض های تمدن بشر و ارتباطات اجتماعی استرس های تازه ای نیز پدید آورده است که مقابله با آنها برای هر فردی لازم و ضروری است . از طرفی نیز همه استعدادهای عظیم و کشف نشده ای برای رشد و تکامل و دگرگونی ، توانایی یافتن معانی ژرفتر ، دست یافتن به توفیق بیشتر در زندگی بهره مندیم . بنابراین استفاده از تواناییها و استعدادها برای مقابله با انواع استرسهایی که در زندگی روزمره برایمان پدیده می آید ، امکان پذیر می باشد .
مفهوم استرس :
در سال ۱۹۳۶ ، پروفسور هانس سلیه اهل مونترال اولین رساله خود را در مورد واکنش دهنده منتشر ساخت ، نامبرده در آوریل و در ۱۹۴۸ در مجموعه ای از کنفرانسهایش در کالج فرانسه و سپس در ژوئن ۱۹۵۰ در بیمارستان لانیک سندرم عمومی سازگاری (S.G.A) را با جنبه های بیوشیمیایی و مکانیسم های هورمونی اش بیان کرد (هیپوفیز غدد فوق کلیوی سینه قند کرشه که بسیاری از پژوهشگران پیش از او اختلال ارگانیسم را به هنگام پاسخ به تهاجمات محیط خارج بیان کرده اند :
-نظر کاریوکلارینک مربوط به داستین ، وی واکنشهای بافتی مربوط به واکنشهای هشدار دهنده را در دستگاه لنفوئید مشاهده کرد :
نظریه راسل داپیگز آماس منسوج نرم ، در سال ۱۹۳۲ کانن « ترشح سریع آدرنالین را به عنوان پاسخ در برابر ترس و خشم » متذکر شود .
نامبرده در کتاب خود تحت عنوان (فروتن) مکانیسم های متفاوتی را که سبب ثبات میزان قند ، پروتئین ها ، مواد چربی ، کلسیم ، اکسیژن ، حالت خنثی و درجه حرارت خون می شود تحلیل می کند . کانن تحلیل سیستماتیک پدیده های سازگاری را که برای حفظ حیات در برخی شرایط ضروری هستند ، بنیان نهاد ، با این همه سلیه تاکید می کند کانن هرگز نقش هیپوفیز یا قشر غدد فوق کلیوی را به منظور بررسی واکنشهای غیر اختصاصی سازگاری در مقابل هرگونه تقاشای محیطی و نیز جدا کردن سندرومی که در برابر اثرات مختلف آن یکسان است ، مورد مطالعه قرار نداده است . پی . ای . روکس والکساندر – جی پرسین در انستیوپاستور خاطرنشان ساختند که در خوکچه هندی مبتلا دیفتری غدد فوق کلیوی غالباً متورم و دچار خونریزی است ولی کاوشهای آن از حدا این یافته فراتر نرفت (کوپر ، ۱۳۷۳ ، ص ۴۰)
این پژوهشگران در مجموع استرس را ، دست کم در برخی از جنبه های آن ، احساس کردند و یا آنها را به اثبات رساندند . یک فرانسوی به نام رئیسی در سال ۱۹۳۴ ، پدیده های واکنشی غیر اختصاصی را ، تحت عنوان سندرم تحریک شرح داده است که البته با تغییری متفاوت به توضیحات سیله بسیار نزدیک است . اکتشافهای مهم ، غالباً تصادفی می افتد ، به شرطی که برای دریافت قوانین پوشیده و بسدت آوردن حقیقت ، قضایای القا کننده با ذهن تصمیم دهنده تلاقی کند (پیرلو ، ۱۳۷۱ ، ص ۲۸ و ۲۹ )
استرس را هر چند بطور مشخص می توان زائده تمدن صنعتی و شهری شدن دانست ، اما هیچ دوره از تاریخ انسان و زندگی فرد را نمی توان سراغ گرفت که با استرس همراه نبوده باشد ، تنها می توان گفت که بتدریج از ماهیتی فیزیکی مانند گرسنگی ، سرما ، بلاهای طبیعی ، مرگهای دسته جمعی و زودرس تبدیل به ماهیت روانی و اجتماعی شده است .
دیرینه پرداختن به استرس را می توان با دیدگاه دوگانه انگاری تن و روان و تاثیرات یک بر دیگری در نظریات افلاطون و ارسطو مربوط دانست . از قدماب اندیشمند ایرانی ، ابوعلی سینا کاملاً با موضوع استرس واثرات آن بر جسم آشنا بوده است . علاوه بر این در پزشکی قدیم ایران تاثیر عوامل محیطی بر بیماریهای تحت عنوان اعراض نفسانی مورد نظر بوده است . (قریب ۱۳۷۱ ، ص ۱۸۷ )
از نظر واژه شناسی ، استرس کلمه یونانی است که در قرن ۱۷ به معنای سختی و دشواری بکار رفته است ، در اواخر قرن ۱۸ از استرس به معنای نیرو و فشار زیاد تلاش بسیار استفاده شده است . در سال ۱۹۱۰ سرعت بروز بسیاری از آنژینهای صدری (سکته خفیف قلبی) در بین مشاغلین یهود در محیط های کاری برخورد تند و هیجانی آنها دانست (کوپر ؛ ۱۳۷۳ ، ص ۹۷)

1-11-1) امیدواری
امیدواری یک حالت شناختی است که با بهره گرفتن از طیف لیکرت، درجه­ای که فرد قادر است به اهداف خود برسد و انرژی­ای که برای رسیدن به آن اهداف صرف می­ کند، سنجیده می­ شود.

1-11-2) خودکارآمدی/ اعتمادبه­نفس
خودکارآمدی اشاره به درجه­ اطمینانی که فرد در مورد توانایی خود برای انجام وظیفه ­ای در هر سطحی دارا می­باشد دارد که توسط درصد گزارش شده اطمینان مخاطب ارزیابی می­ شود.
1-11-3) خوش­بینی
خوش­بینی به میزان دلایل و اسناداتی که یک شخص در توضیح چگونگی برخی حوادث اعم از مثبت، منفی، گذشته، حال و آینده به کار می­برد. هرچه فرد حوادث منفی را زودگذر و موقتی و حوادث مثبت را پایدار و دائمی بداند، خوش‌بین‌تر است.
1-11-4) تاب­آوری/ شکیبایی
تاب­آوری میزان توانایی و ظرفیت یک فرد برای بازگشت به حالت قبل، بعد از رویارویی با حوادث ناگوار و یا حوادث مثبت تعریف می­ شود که با بهره گرفتن از طیف لیکرت اندازه ­گیری می­ شود.
1-11-5) سکوت خاموش/ تدافعی
سکوت خاموش اشاره به درجه­ ساکت ماندن و عدم ابراز نظرات و ایده­ ها به دلیل ترس و به­منظور حفظ خود دارد که توسط خود شخص با بهره گرفتن از طیف لیکرت اندازه ­گیری می­ شود.
1-11-6) سکوت مطیع
سکوت مطیع اشاره به درجه­ ساکت ماندن و عدم ابراز نظرات و ایده­ ها بر اساس تسلیم و رضایت دادن به هر شرایطی دارد که توسط خود شخص با بهره گرفتن از طیف لیکرت اندازه ­گیری می­ شود.

• • 1. 1. خلاصه فصل

     

     

در این فصل پس از بیان مسئله پژوهش و اهمیت و ضرورت آن، اهداف، فرضیه ­ها و مدل مفهومی تحقیق آورده شد. در ادامه و در فصل 2 به بررسی بیشتری درباره متون و سؤالات پژوهش خواهیم پرداخت. فصل 3 روش­شناسی مورداستفاده این تحقیق را شرح خواهد داد، فصل 4 به تجزیه‌وتحلیل داده ­ها می ­پردازد و در فصل 5 بحث و نتیجه ­گیری را ارائه خواهیم داد.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
ادبیات و پیشینه تحقیق

• • 1. 1. مقدمه

     

     

در این فصل به­منظور درک بهتر مفاهیم مطرح‌شده‌ی پژوهش حاضر، به‌مرور ادبیات و بررسی اجمالی زمینه ­های مرتبط با موضوع تحقیق پرداخته شده است. در آغاز مبحث روان­شناسی مثبت­گرا که به­عنوان پایه و اساس رفتار سازمانی می­باشد، را آورده­ایم. بخش رفتار سازمانی مثبت­گرا مشتمل بر شرح هریک از حالت­های رفتار سازمانی مثبت­گرا (خودکارآمدی، امیدواری، خوش­بینی و تاب­آوری/ شکیبایی) و چگونگی شمول^[15] این حالت­ها به­عنوان سازه­های رفتار سازمانی مثبت­گرا است. مرور ادبیات با شرح مفهوم سکوت سازمانی و ابعاد آن پیگیری خواهد شد. پس‌ازآن به علل پیدایش سکوت سازمانی و پیامدهای آن خواهیم پرداخت. در ادامه به پیشینه تحقیقات مرتبط با پژوهش حاضر پرداخته می­ شود و درنهایت مدل تحلیلی پژوهش ارائه شده است.

• • 1. 1. روانشناسی مثبت­گرا^[16]

          1. 1. نیاز به یک نگرش مثبت

           

           

     

     

اگرچه روان­شناسی مدرن^[17]، با تصدی مسئولیتِ نه­تنها کمک به مردم برای حلِ مشکلاتشان، بلکه شناسایی و ایجاد توانمندی­ها در آن‌ها برخاسته بود، سال­هاست که تقریباً تمام توجه آن به بیماری­های روانی -اشتباهات مردم و چگونگی ترمیم آسیب­ها- اختصاص یافته است (Luthans, Avolio, Walumbwa & Li, 2005). ده­ها سال پژوهش پیوسته بر روی نگرش­های منفی­گرایانه و مشکلات در اصول اساسی رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی^[18] و همچنین روان­شناسی یا حتی جامعه ­شناسی، در درک بهتر نقاط قوت، رشد و عملکرد بهینه منابع انسانی، نتیجه­بخش نبوده است (Luthans, Youssef & Avolio, 2007).
پیش از جنگ جهانی دوم، روان­شناسان عهده­دار یک مأموریت سه­گانه بدین شرح بودند: (1) مداوای بیماران روانی؛ (2) کمک به افراد سالم جهت شادتر و پربارتر زیستن؛ (3) کمک به شکوفاسازي قابلیت­هاي انسانی؛ اما بعد از پایان جنگ، نیاز زیادی برای درمان­های جبرانی روانی به وجود آمد و منابع قابل‌توجهی برای ساز­وکارهای کنترل آسیب­ها و درمان بیماری­ها اختصاص یافت که هزینه­ آن غفلت از دو هدف از اهداف سه­گانه­ی روان­شناسی بود و در کل رسالت روان­شناسان به هدف اول یعنی مداوای بیماران روانی محدود و معطوف شد (Luthans, Youssef et all, 2007)، به‌طوری‌که روان­شناسان بالینی^[19] تقریباً تمام توجه خود را به تشخیص و درمان بیماری­ها معطوف داشتند و روان­شناسی اجتماعی^[20] سرگرمِ انحرافات، پندار وهم­آلود، نقصان و اختلالات رفتار انسان شد. به‌عنوان‌مثال، یک بررسی کلی در ادبیات معاصر روان­شناسی نشان داد، در حدود 000,200 مورد مقاله درباره درمان بیماری­های روانی؛ 000,80 مورد درباره افسردگی؛ 000,65 مورد درباره اضطراب؛000,20 مورد درباره ترس؛ و 000,10 مورد درباره خشم؛ امّا فقط 000,1 مورد مقاله درباره مفاهیم مثبت و توانایی­های مردم، منتشرشده است (Luthans, 2002b). آبراهام مزلو^[21]، رهبر جنبش روان­شناسی انسان­گرا^[22]، این نگرانی را، زمانی که اظهار داشت، “که انگار روانشناسی عامداً خود را به تنها نیمی از صلاحیت ذی‌حق و حوزه­ اقتدار خود محدود کرده بود و بدتر اینکه، به نیمه­ی پست” به طرز ماهرانه­ای نشان داد (Maslow, 1954).
با آغاز سده بیست‌ویک، گروهی از روان­شناسان به رهبري مارتین سلیگمن، تصمیم گرفتند به بررسی یافته‌های پژوهشی خود در پنج دهه گذشته با نام مکتب روان­شناسی بیماري­گرا بپردازند. آن­ها به این نتیجه رسیدند که باوجود دستاوردهاي چشمگیري که در یافتن درمان‌های مؤثر براي بیماری‌های ذهنی و رفتارهاي ناکارآمد حاصل شده بود، در روان­شناسی، در کل، توجه به نسبت اندکی به رشد، توسعه و خودشکوفایی افراد سالم شده بود. درنتیجه، سلیگمن و همکارانش درصدد برآمدند، در جهت­دهی دوباره به پژوهش­هاي روان­شناختی، دو مأموریت فراموش‌شده‌ی روان­شناسی را موردنظر قرار دهند. بدین ترتیب دعوت سلیگمن و تعدادی از روان­شناسان برای تغییر جهت مطالعات روان­شناسی به دو مأموریت مزبور، یعنی کمک به افراد سالم براي برخورداري از شادي و بهره‌وری بیشتر در زندگی و کمک به شکوفاسازي قابلیت‌های انسانی، نه­تنها موجی از انگیزه را به راه انداخت، بلکه در ایجاد تئوری و تحقیقات تجربیِ آنچه امروز به­عنوان روان­شناسی مثبت­گرا نام برده می­ شود، مؤثر بوده است (Luthans, Youssef et all, 2007).

۱) کاتوزیان ، ناصر ، قواعد عمومی قراردادها ، شرکت سهامی انتشار ، چاپ ششم ، ۱۳۸۲ جلد اول ، ص ۱۲۸
مبحث دوم : مالکیت
گفتار اول : تعریف و مبانی مالکیت
الف ) تعریف حقوق مالکیت
حقوق جمع حق است و حق در اصطلاح نوع خاصی از نسبت بین مالک و مملوک به عبارت دیگر حق عبارت است از یک نوع سلطه بر شئ که در مرتبه ضعیف تری از مالکیت میباشد . (۱)حق عبارت است از توانایی که انسان یا شخص بر چیزی یا بر شخص دیگری داشته باشد. (۲)
مالکیت در لغت به معنای« حیازت و تحت سلطه خود در آوردن و تصرف داشتن است و در واقع استیلاء بر مال است .» ودر اصطلاح ، مالکیت عبارت است از « نسبت میان مالک و مملوک »
« سلطه مالک بر مملوک یا علقه خاص که منشاء سلطنت مذکور است »(۳)
ب ) مفهوم حقیقی و اعتباری حقوق مالکیت :
منظور از مالکیت حقیقی آن است که مملوک مخلوق مالک است ، به عبارت دیگر مالک در ایجاد
مملوک خود دخالت دارد . در این صورت مالک حقیقی محسوب میشود مانند مالکیت خداوند نسبت به مخلوقات یا مالکیت فرد نسبت به آنچه که میسازد . مالکیت حقیقی خود به دو دسته ، مالکیت بالذات و بالغیر تقسیم میشود . مالکیت حقیقی بالذات منحصر به خداوند باریتعالی است .
خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید : آنچه در آسمان ها و زمین است و آنچه بین آنهاست و آنچه
در دل زمین است همه از آن خداست (۴) لذا مالک اصلی خداست وغیر از او هر ادعای مالکیتی
عرضی است نه بالاصاله و مالکیتی اعتباری محسوب می شوند ، البته این بدان معنی نیست که
انسان مالک نیست بلکه به این معنی است که مالکیت اعتباری انسان در طول مالکیت خداوند و عطاء شده از سوی اوست . علامه طباطبایی بر این باور است که این عطاء و بخشش خداوندی اعطای مالکیت اعتباری به انسان از باب جعل و وکالت است (۵)
——————————
۱) یزدی ، سید محمد کاظم ، حاشیه بر مکاسب ، انتشارات مکتبته الشمس ، قم ، بی تا ، ج ۱ ص۵۵
۲ ) جعفری لنگرودی ، محمد جعفر ، حقوق اموال ، کتابخانه گنج دانش ، چاپ ششم ، تهران ۱۳۷۳ ، ص۱
۳) یزدی ، سید محمد کاظم ، پیشین، ص ۵۵ به بعد
۴ ) قرآن کریم ، سوره طه ، آیه ۶
۵ ) طباطبایی ، سید محمد حسین ، المیزان ، انتشارات موسسه مطبوعات دارالعلم ، قم ، ۱۳۴۸ ، ج ۱۹ ، ص ۱۵۱ج ۱۹ ص۱۵۱
ج ) انواع مالکیت
مالکیت در قوانین اسلامی به سه نوع تقسیم می شوند :
اول : مالکیت شخصی
از آنجایی که مالکیت یک امر اعتباری بوده و رابطه ای است که بین مالک و مملوک تحقق پیدا می
کند از این رو هر مملوکی نیاز به مالک دارد . گاهی این علاقه و رابطه مالکیت بین شئی مملوک و یک شخص حقیقی یا حقوقی ایجاد شده و آن شخص مالک آن شئی محسوب می شود .
انسانها می توانند مالک چیزی باشند که در تصرف دارند یا آن را ساخته و یا بدست آورده اند و بطور کلی مالکیت افراد ممکن است از طرق و اسباب شرعی و قانونی بدست آید مثل انواع عقود ،ارث ویا سایر نقل و انتقالات شرعی و قانونی .
دوم : مالکیت عمومی
گاهی رابطه مالکیت بین مملوک و جامعه یا امت برقرار می شود ، به عبارت دیگر بعضی از اموال دارای مالک شخصی نبوده بلکه همه افراد جامعه در آن اموال شریک و با رعایت شرایط و ضوابط خاصی از آن اموال بهره می برند ، از این جهت این نوع از مالکیت را مالکیت عمومی می نامند .
سوم : مالکیت دولتی
در برخی موارد مالکیت می تواند دولتی باشد به عبارت دیگر دولت می تواند در راستای اعمال حاکمیت در اموال و املاک مورد استفاده مالکیت داشته و مالک محسوب شود . البته دولت نیز در تصرفاتی که می تواند نسبت به مایملک خود داشته باشد دارای شرایط و حدود اختیاراتی بوده و نمی تواند فراتر از آن اختیارات در آن اموال تصرف نماید .
د ) مبنای فقهی و حقوقی مالکیت :
در فقه اسلامی مبنای حقوق مالکیت قاعده تسلط است که از مجموعه ای از روایات بویژه حدیث نبوی«الناس مسلطون عل اموالهم » (۱) سرچشمه گرفته است وبه معنای اختیار تام مالک در مال خویش و سلطه مالکانه اش در مورد کلیه تصرفات مربوط به دارایی خود است . این قا عده شامل دو بخش است که عبارتند از مباح بودن کلیه تصرفات مالکانه برای شخص مالک از قبیل حق بکار گیری و بهره وری و حق تصرف مالکانه در عین ومنافع و از طرفی ممانعت دیگران از تصرف در اموال تحت مالکیت وممنوع بودن دیگران از تصرف در مال غیر بدون اجازه مالک .

در حقوق ایران تحت تاثیر مبانی فقهی از قاعده تسلیط از جمله در مواد ۳۰ و ۳۱ قانون مدنی به عنوان سبب ایجاد رابطه بین اشخاص و اموال موضوع مالکیت نام برده شد . در قانون مدنی ایران نیز همانند بسیاری ازکشورهای دنیا تعریفی از مالکیت بعمل نیامده است زیرا با دخالت هایی که دولت ها هر روز در مقررات مربوط به مالکیت می نمایند و محدودیت هایی که بر مفهوم مالکیت وارد می آورند، سبب می شوند نتوان پایبند به تعریف ثابتی شد و آن مفهوم ذهنی که سابقاً برای مالکیت
تصور می شد امروزه دیگر اعتبار ندارد. در کشورهای مترقی امروزی مالکیت را یک عنصر اجتماعی
——————————
۱ ) مجلسی ، محمد باقر ، بحار الانوار ، انتشارات آثار ، چاپ اول ، ۱۳۸۵ ، ج ۲ ، ص ۲۷۲
می دانند یعنی تا حدی مالکیت را معتبر می دانند که با منافع اجتماعی در تعارض نباشدو به عنوان حربه ای برای سوء استفاده مالکین به ضرر جامعه قرار نگیرد. بهمین دلیل در کشور هایی مانند سوئیس، آلمان و فرانسه محدودیت های فراوانی بر مالکیت وارد آمده است و قوانین دولتی به قدری مالکیت را محدود کرده اند که مالکین فردی به تدریج در اثر نفوذ و قدرت عمومی دولت ها حل شده اند. مصداق این محدودیت در مالکیت در حقوق اسلامی همان حدیث لا ضرر و لا ضرار فی السلام می باشد. قانون مدنی ایران بدون اینکه تعریف خاصی از مالکیت بعمل آورد در مواد مختلف از جمله مواد ۲۹، ۳۰، ۳۱ و ۱۴۰ مقرراتی را در این باب وضع کرده است ومالکیت را از علاقه های اشخاص نسبت به اموال دانسته است .لذا از مجموع مقررات قانون مدنی در تعریف مالکیت میتوان گفت : مالکیت عبارت است از رابطه ای که بین شخص با مال وجود دارد به گونه ای که حق هرنوع تصرف و انتفاع نسبت به آن مال را داشته و منع دیگران را از انتفاع از آن مال سبب میشود .
گفتار دوم : اسباب و آثار مالکیت
الف ) اسباب مالکیت
برای آنکه انسان بتواند مالک چیزی شود و امکان تصرف و بهره برداری از آن را بدست آورد ضرورتا باید سببی وجود داشته باشد که ایجاد رابطه مالکیت میان شخص و آن شئی مملوک نماید . با توجه به آیات و روایات ، اسباب مالکیت را می توان ناشی از ارث ، تجارت ، کار ، صید ، مهریه ، هبه و غنیمت جنگی نام برد . در سوره نجم (۱) کار و تلاش و در سوره نساء (۲) تجارت و داد و ستد بعنوان اسباب مالکیت نام برده شده است . هچنین در آیه دیگر از سوره نساء (۳) از هبه و بخشش به عنوان اسباب مالکیت ذکر شده است .
درحقوق ایران در ماده ۱۴۰ قانون مدنی مقرر می دارد:« تملک حاصل می شود۱– به احیاء اراضی موات و حیازت اشیاء مباحه ۲– بوسیله عقود و تعهدات ۳– بوسیله اخذ به شفعه ۴ – به ارث »
در ماده ۲۹ قانون مدنی آمده است : « ممکن است اشخاص نسبت به اموال علاقه های ذیل را دارا
باشند ۱ – مالکیت ( اعم از عین یا منفعت ) ۲ – حق انتفاع ۳ – حق ارتفاق »
در مواد ۳۰ و ۳۱و ۳۵ قانون مدنی از اصل تسلیط و اماره تصرف به عنوان دلیل مالکیت نام برده شد .
ماده ۳۰ قانون مدنی مقرر می دارد : « هر مالکی نسبت به مایملک خود حق هر گونه تصرف و
انتفاع را دارد مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد . »
——————————
۱ ) قرآن کریم ، سوره نجم ، آیه ۳۹
۲ ) قرآن کریم آیه ۳۲ سوره نساء
۳ ) قرآن کریم، سوره نساء ، آیه ۴
ماده ۳۱ قانون مدنی بیان می دارد : « هیچ مالی را از تصرف صاحب آن نمی توان بیرون کرد مگر به حکم قانون »

اشرفی­ریزی، حسن، کاظم­پور، زهرا (۱۳۸۸). رضایت شغلی کتابداران، مفهومی فراموش­شده در مدیریت کتابخانه‏ها با تأکید بر کتابخانه‏های دانشگاهی: پژوهشی در متون. کتابداری، ۴۳، ۷۱-۹۴٫
اشرفی­ریزی، حسن، کاظم­پور، زهرا (۱۳۹۰). بررسی عوامل استرس­زای شغلی کتابداران شاغل در کتابخانه­ های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. مدیریت اطلاعات سلامت، ۱۷ (۸)، ۴۱-۴۹٫
باب‌‌‌الحوائجی، فهیمه؛ پاشازاده، فاطمه (۱۳۸۹). بررسی میزان استرس شغلی کتابداران و مدیران کتابخانه‌‌‌های عمومی وابسته به نهاد کتابخانه‌‌‌های عمومی کشور. تحقیقات اطلاع‌‌‌رسانی و کتابخانه‌‌‌های عمومی، ۱۶ (۳)، ۱۰۳-۱۲۲٫
بازرگان، عباس (۱۳۷۳). اقدام­پژوهی و کاربرد آن در تعلیم و تربیت. فصلنامه تعلیم و تربیت، ۹ (۲)، ۴۱-۵۲٫
باقری، فاطمه (۱۳۷۸). بررسی میزان رضایت شغلی کتابداران کتابخانه­ های تخصصی و دانشگاهی (دولتی) شهرستان کرج. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع­رسانی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تهران.
پایی، احمد و دیگران (۱۳۸۳). بررسی مقایسه­ ای رضایت شغلی کتابداران کتابخانه­ های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و دانشگاه اصفهان و عوامل موثر بر آن. فصلنامه مدیریت اطلاعات سلامت، ۱، ۵-۹٫
پرداختچی، محمدحسن، قهرمانی، محمد، و گلدوست جویباری، یاسر (۱۳۸۸). کیفیت زندگی کاری: ضرورت بالندگی کارکنان در سازمان­ها. تهران: به­آوران، کلک زرین، کتاب پدیده.
تدینی، شیوا (۱۳۸۸). بررسی رابطه رضایت شغلی و سلامت روان با کیفیت زندگی کاری در پرسنل بهداشت خانواده مرکز بهداشت کرج. پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه پیام نور.
ترکیان­تبار، منصور (۱۳۸۳). بررسی میزان رضایت شغلی کتابداران کتابخانه­ های عمومی و دانشگاهی استان کهگیلویه و بویراحمد. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع­رسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اهواز.
جاهد بزرگان، ناهید (۱۳۸۴). بررسی میزان و منابع استرس شغلی کارکنان شرکت ملی نفت ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا.
حاتمی، محمد (۱۳۸۲). استرس مادران شاغل. تهران: مؤسسه فرهنگی منادی تربیت.
حجازی، یوسف؛ بازرگان، عباس؛ اسحاقی، فاخته (۱۳۸۷). راهنمای گام به گام ارزیابی درونی کیفیت در نظام دانشگاهی. تهران: نشر روان.
حریری، نجلا (۱۳۸۱). بررسی میزان رضایت شغلی کتابداران شاغل در کتابخانه­ های مرکزی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه­ های وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری واقع در مراکز استان­های کشور. رساله دکتری تخصصی کتابداری و اطلاع­رسانی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
حریری، نجلا، اشرفی­ریزی، حسن (۱۳۸۸ الف). بررسی میزان رضایت شغلی کتابداران شاغل در کتابخانه های عمومی وابسته به نهاد کتابخانه های عمومی در مراکز استان‌ها. کتابداری و اطلاع­رسانی، ۱۲، ۱۰-۲۴٫
حریری، نجلا، اشرفی­ریزی، حسن (۱۳۸۸ ب). تفاوت‌های جنسیتی و رضایت شغلی کتابداران شاغل در کتابخانه­ های عمومی کشور. مطالعات کتابداری و علم اطلاعات، ۱۶ (۳)، ۹۱-۱۱۲٫
خاقانی­زاده، مرتضی و همکاران (۱۳۸۷). بررسی رابطه استرس شغلی و کیفیت زندگی کاری پرستاران شاغل در بیمارستان­های منتخب نیروهای مسلح. طب نظامی، ۱۰، ۱۷۵-۱۸۴٫
خدایاری‌فرد، محمد و پرند، اکرم (۱۳۸۶). استرس و راه‌های مقابله با آن. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
خسروی، مریم (۱۳۸۲). بررسی‌ عوامل‌ استرس‌‎زای‌ شغلی‌ کتابداران‌ شاغل در کتابخانه‌های‌ دانشگاهی‌ وزارت‌ علوم، تحقیقات‌ و فناوری‌ شهر تهران‌ از دیدگاه‌ آنان. طرح پژوهشی، پژوهشگاه علوم و فن­آوری اطلاعات ایران (ایران­داک).
داوودی، سید محمدرضا (۱۳۷۷). بررسی تأثیر کیفیت زندگی کاری بر رضایت شغلی و حوادث شغلی در بین کارکنان عملیاتی شاغل در مجتمع فولاد مبارکه. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی.
درباره نهاد کتابخانه­ های عمومی کشور (۱۳۹۱). بازیابی در ۱۰ شهریور ۱۳۹۱ از http://www.iranpl.ir/Portal/File/ShowFile.aspx?ID=bc101cb1-f344-4729-a59e-a9e2323c0386.
دری­منش، مهناز (۱۳۷۹). بررسی میزان رضایت شغلی کتابداران کتابخانه­ های تخصصی شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع­رسانی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تهران.
رابینز، استیفن (۱۳۹۰). مبانی رفتار سازمانی. ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
ریکی، گریفن و گرگوری، مورهد (۱۳۷۴). رفتار سازمانی. ترجمه سید مهدی الوانی و غلامرضا معمار زاده. تهران: مروارید.
ساعتچی، محمود (۱۳۷۶). مدیران در دام اضطراب و فشار روانی. مجله مدیریت دولتی، ۴، ۵۵-۶۴٫
ساعدی، سارا و همکاران (۱۳۸۹). رابطه کیفیت زندگی کاری و سلامت سازمانی با خشنودی شغلی. فصلنامه تازه­های روانشناسی صنعتی-سازمانی، ۱ (۴)، ۵۵-۶۴٫
سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه (۱۳۸۷). روش­های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: نشر آگه.
سلیمانی، محمدرضا (۱۳۷۹). رضایت شغلی کتابداران و تأثیر آن بر کیفیت ارائه خدمات کتابخانه. کتابداری، ۳۵، ۴۹-۶۰٫
سلیمی، مجید؛ شهباز مرادی، سعید؛ بامداد صوفی، جهانیار (۱۳۸۷). طراحی و ساخت مقیاس مجموع نمرات لیکرت با رویکرد پژوهشی در مدیریت. دانش مدیریت، ۲۱ (۸۰)، ۴۱-۶۰٫
شعاری، لیدا (۱۳۷۳). بررسی و رتبه‌بندی عوامل تنش‌زای شغلی در کتابداران شاغل در دانشگاه‌های علوم پزشکی شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و اطلاع­رسانی، دانشگاه علوم پزشکی ایران.
شفیع آبادی، عبدالله (۱۳۷۱). راهنمایی و مشاوره شغلی و حرفه­ای و نظریه­ های انتخاب شغل. تهران: انتشارات رشد، چاپ پنجم.
ضابطیان، رسول (۱۳۹۰). بررسی ارتباط بین استرس شغلی و رضایت شغلی با کیفیت زندگی کاری داوران فوتبال لیگ برتر (لیگ دهم). پایان نامه کارشناسی ارشد در مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران.
عباسی، زهره (۱۳۷۹). بررسی میزان رضایت شغلی کتابداران دانشگاه فردوسی مشهد و عوامل موثر بر آن. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع­رسانی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
عباسی گراوند، کتایون (۱۳۸۹). سهم کیفیت زندگی کاری (QWL) و رضایتمندی شغلی کارکنان شرکت توزیع نیروی برق نواحی استان تهران در شادکامی آنان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن.
فدائی، غلامرضا (۱۳۸۷). درباره روش تحقیق و کاربرد آن. در مجموعه مقالات کنگره ملی علوم انسانی. به اهتمام مظفر نامدار. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ص.۱۱۳-۱۳۲٫
فلاحی، معصومه، قاسمی، نوشا، و جاویدی، حجت­الله (۱۳۸۹). بررسی رابطه بین کیفیت زندگی کاری و کنترل شغلی و استرس شغلی با تعداد، شدت، و فراوانی بیماری­های جسمی در کارکنان. مجموعه مقالات دانشگاه آزاد، واحد خورسگان.
کاظم­پور، زهرا (۱۳۸۸). بررسی عوامل استرس­زای شغلی کتابداران شاغل در کتابخانه های دولتی شهر اصفهان. طرح پژوهشی. دانشگاه پیام نور اصفهان.
کهن، فرحناز (۱۳۸۴). رضایت شغلی کتابداران کتابخانه­ی ملی ایران. فصلنامه کتاب، ۶۱ (۱)، ۶۳-۷۸٫
کوه­پیما، رضا (۱۳۹۰). بررسی رابطه بین کیفیت زندگی کاری و استرس شغلی در کارکنان شرکت سایپا. پایان نامه کارشناسی ارشد در مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تهران.
کیل­قاسمی­پور، مریم (۱۳۷۶). بررسی میزان رضایت شغلی کتابداران کتابخانه­ های عمومی شهر تهران وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع­رسانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شمال.
محمدزاده، فرید (۱۳۷۸). بررسی میزان رضایت شغلی نیروی انسانی شاغل در کتابخانه­ های تابعه دانشگاه­ های علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، و ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع­رسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاع­رسانی، دانشگاه علوم پزشکی ایران.
محمودی، علیرضا (۱۳۸۸). بررسی رضایت شغلی کتابداران کتابخانه های عمومی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران. دانش­شناسی، ۶ (۲)، ۶۳-۷۴٫
مقدسی، علیرضا (۱۳۸۵). کار راهه و مسیر شغلی کارکنان. ماهنامه کنترل کیفیت، ۳۳، ۵۸-۶۴٫
میردریکوندی، رحیم (۱۳۷۹). شغل، رضایت شغلی و روش‌های ارزیابی آن. معرفت، ۳۸، ۶۴-۷۷٫
میرکمالی، سید محمد و نارنجی ثانی، فاطمه (۱۳۸۷). بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری و رضایت شغلی بین اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها تهران و صنعتی شریف. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ۴۸، ۷۱-۱۰۱٫
هرسی، پاول، بلانچارد، کنت اچ. (۱۳۷۸). مدیریت رفتار سازمانی. ترجمه قاسم کبیری. تهران: مؤسسه انتشارات جهاد دانشگاهی.
هومن، حیدرعلی (۱۳۷۰). استنباط آماری در پژوهش رفتاری. تهران: دیبا.
واگان، لیون (۱۳۸۴). روش­های آماری برای متخصصان کتابداری و اطلاع­رسانی: رویکرد کاربردی و ساده برای درک استفاده و تفسیر علم آمار. ترجمه محمدرضا قانع و کیوان کوشا. تهران: چاپار.

بخش دوم: منابع انگلیسی

Abbe, Omosefe O. (2008). MODELING THE RELATIONSHIP AMONG OCCUPATIONAL STRESS, PSYCHOLOGICAL/PHYSICAL SYMPTOMS AND INJURIES IN THE CONSTRUCTION INDUSTRY. Unpublished Master Thesis, Louisiana State University.
Abdul Aziz, R. and et.al (2011). Quality of Work Life of Librarians in Government Academic Libraries in the Klang Valley, Malaysia. Asia Pacific Conference Library & Information Education & Practice. Retrieved June 1, 2012 from http://eprints.ptar.uitm.edu.my/3560/1/SP_QOW11_56.pdf.