۱- وجود یک مدل سازمانی برای مدیریت SOA، ۲- پرورش یک فرهنگ مشارکت میان کسب و کار و IT 3- توسعه برنامه‌های آموزشی.

 

Lee et al, 2010
Vegter,2009
IBM,2008

 

 

 

تکنولوژی و فناوری اطلاعات

 

زیرساخت‌های فن آوری

 

۱-وجود تعاریف استاندارد از تکنولوژی SOA2- تعریف حوزه تکنولوژی ۳- استاندارد سازی فرایند کسب و کار، ۴-وجود سیستم مدیریت معماری سازمانی.

 

Lee et al, 2010
Luthria et al,2009

 

 

 

 

 

مدیریت پروژه

 

۱-تعریف متدولوژی‌های توسعه مبتنی بر SOA 2-تیم پروژه سازمانی سرویس‌گرا ۳- تقویت طراحی فرایندهای کسب و کار سرویس‌گرا ۴-تقویت ارتباطات درون یک پروژه.

 

Lee et al, 2010

 

 

 

 

 

حاکمیت

 

۱- مدیریت سیاست‌های SOA،۲- ایجاد فرایندهای مدیریتی توسعه سرویس‌ها، ۳- ارزیابی عملکرد فرایندهای سرویس.
۴- وجود هدف مشخص مبتنی بر ارزش کسب و کار است

 

Lee et al, 2010
Abdul Manan,2011
Luthria et al,2009
IBM,2008

 

 

 

 

 

کسب و کار

 

۱- مزایای چابکی، کارایی و انعطاف‌پذیری ۲- مزایای مالی ۳- مشارکت مشتری ۴- تفاوت‌های رقابتی و بازاریابی ۵- تقاضای مشتری ۶- فرهنگ نوآوری، ۷- مدیریت تغییر سازمانی ۸- حمایت اجرایی ۹-رهبری اجرایی کسب و کار، ۱۰- رهبری اجرایی فناوری‌ها ۱۱- برنامه ریزی استراتژیک ۱۲- معماری سازمانی، تمرکز بر بهبود فرایندها، ۱۳- سرویس‌گرایی ۱۴- استفاده مجدد دارایی‌ها.

 

Lawler et al, 2008

 

 

 

 

 

رویه‌ای

 

۱- کنترل برنامه، (۲) مرکز شایستگی SOA، (۳) مسئولیت‌ها و نقش‌ها، (۴) آموزش و تعلیم و یاد دادن، ۵- تبادل دانش ۶-مدیریت تغییر ۷- مدیریت اطلاعات ۸- مراجع مشترک ۹-نام‌گذاری قراردادها ۱۰- تهیه فناوری و تکنولوژی مدنظر ۱۱- به دست آوردن دانش فنی شرکت ۱۲- مدیریت ریسک ۱۳-مدیریت استانداردها ۱۴-معماری زیرساخت‌ها، ۱۵-محیط استقرار فرایندها و سرویس‌ها ۱۶-تکنیک‌های استقرار فرایندها و سرویس‌ها ۱۷- مدیریت سرویس‌ها ۱۸-پشتیبانی سرویس‌ها ۱۹- بهبود مستمر فرایندها ۲۰-تکنیک‌های هزینه‌ای ۲۱- مدیریت استراتژی.

 

Lawler et al, 2008
Vegter,2009

 

 

 

تکنولوژی و فناوری اطلاعات

 

فنی

 

۱- وب سرویس‌های داخلی پروژه، ۲-دامنه و محدوده فرآیندهای داخلی پروژه ۳- دامنه سرویس‌گرایی داخلی پروژه ۴- دامنه و محدوده فرآیندهای خارجی پروژه، (۵)-نرم‌افزار مدیریت فرآیندهای کسب و کار، ۶ ابزارهای داده ۷-میان افزار ۸- پلتفرمی از شرکت‌های فنی مهم، (۹) پلتفرمی از ابزارهای تخصصی در شرکت‌های فنی مهم، (۱۰) فناوری و تکنولوژی اختصاصی، (۱۱) بهترین ابزارها ۱۲-استانداردهای XML
۱۳- استانداردهای پیام رسانی ۱۴- استانداردهای کشف و توسعه سرویس. ۱۵- استانداردهای معاملات ۱۶-استانداردهای امنیتی ۱۷- استانداردهای واسط کاربری،۱۸-بهترین شیوه‌های وب سرویس ۱۹- استانداردهای مدیریت وب سرویس.
۲۰-چگونگی تعریف سرویس‌ها
۲۱-مدیریت کارایی سرویس

 

Lawler et al, 2008

همچنین لازمه سودمندی تولیدکننده و مصرف کننده از کارکرد نظام های بازاریابی، ایجاد مهارت های جدید در کارکنان ترویج برای ایفای چنین نقش مهم می باشد(شفرد، ۲۰۰۳).

در این خصوص برای ورود به عرصه پر مخاطره و جدید همچون بازاریابی، کارکنان ترویج نیازمند داشتن اطلاعات مطمئن هستند تا به کشاورزان کمک کنند محصولات مناسب برای کشت را تعیین کنند، توانایی محاسبه هزینه های تولید را به دست آورند، برآوردی از توان فروش محصول خود داشته باشند و اطلاعات لازم در خصوص سایر مراحل تولید و بازاریابی را به دست آورند(شفرد، ۲۰۰۰).
از سوی دیگر بازاریابی به مفهوم درک نیاز مصرف کنندگان و عرضه آن نیازها بطور سودمند تعریف می شود. با این وجود کشاورزان اغلب نمی دانند چگونه خریداران جدید را پیدا کنند، از روند تغییر تقاضای محصولات اطلاعی ندارند، نمی دانند چه محصولی و در چه وضعیتی بیشترین سودمندی را خواهد داشت، آنها درک لازم از چگونگی بهبود قیمت محصولات خویش ندارند و غیره. که وظیفه مروج است تا با آگاهانیدن کشاورزان درباره بازار، به بهبود فرایند بازاریابی کشاورزان کمک نماید تا در نهایت آنها قادر شوند تصمیمات تجاری مناسب را اتخاذ نمایند(دایکسی، ۲۰۰۵).
همچنین مروجان باید از توسعه ابزارهای بازاریابی و شناسایی خدمات برای انتشار اطلاعات استفاده نمایند و بر روی تدریس مهارت های اساسی بازاریابی در دوره های آموزشی ترویج و برنامه درسی آن توجه بیشتری کنند(تیلر و همکاران، ۲۰۰۷).
برداشت کلی تولید کنندگان درباره مسائل بازاریابی را عبارت از تأمین جاده ارتباطی، فراهم ساختن امکانات آبیاری، تأمین وسایل حمل و نقل محصول بدون خلف وعده، ایجاد اتاق های درجه بندی و بسته بندی، امکان استفاده از تسهیلات اعتباری، ایجاد انبارهای سردخانه دار و تأمین اطلاعات راجع به بازار و قیمت ها می داند(دانکر و لالان، ۲۰۰۲).
موانع و محدودیت های عمده کشاورزان کوچک را عبارت از اعتبارات، انبارداری، بازاررسانی محصول، بیمه، دسترسی به فناوری جدید، خدمات ترویج، جاده ها، بنادر، ارتباطات تلفنی، آبیاری و مقررات دولتی می داند(باردهان، ۲۰۰۴).
حمایت کشاورز در شکل گیری خدمات ترویج بازاریابی یک امر حیاتی است و نیازسنجی مدیران مزارع برای آموزش در خصوص فعالیت های ترویج بازاریابی عبارت از زما نبندی کاشت، تعیین نوع محصول، پیش بینی فعالیت های جایگزین، متنوع سازیدر تولید محصولات، تعیین روش ها و زمان بندی برداشت، سورتینگ، درجه بندی، بسته بندی، اطلاعات راجع به قیمت ها، شناخت بازارهای متعدد، داشتن استانداردها و دستیابی به فرصت های صادراتی بودند. آنها اضافه کردند که علاقه اندک کشاورزان به ترویج بازاریابی معلول آن است که برخی از مدیران مزارع قابلیت کارشناسی خود درخصوص مدیریت مالی و اقتصادی مزرعه را به مراتب بالاتر از مروجان کشاورزی می دانند(آل ریماوی، ۲۰۰۴).
مفاهیم اساسی بازاریابی
نیاز: یکی از مهم ترین مفاهیم بنیادی در بحث های مربوط به میریت بازار، نیاز افراد می باشد که به شرح زیر قابل توصیف است: نیاز کمبودی است که توسط فرد احساس می شود یا به عبارت دیگر نیاز عبارت است از حالت محرومیت احساس شده در فرد که این محرومیت آرامش و تعادل آدمی را بر هم زده و در او انگیزه ای برای ارضای آن پدید می آورد.
در زمینه ی نیاز تئوری های مختلفی توسط صاحب نظران علم مدیریت ارائه شده که از آن جمله می توان به افرادی مثل مازلو، ماری، آلدفرد و هرزبرگ اشاره کرد که هر کدام از آن ها با توجه به نگرش های خاص خود به تقسیم بندی نیازهای انسانی پرداخته و به توصیف نیازهای مثل نیازهای فیزیولوژیکی، تامین و امنیت، اجتماعی، قدر و منزلت و خودیابی(تئوری سلسله مراتب نیاز- آبراهام مازلو) یا نیازهای کسب موفقیت، تعلق و وابستگی، تهاجم، استقلال، تحمل، خودنمایی، دوری گزیدن از زیان، عملکرد هیجانی، حمایت کردن، نظم، قدرت، امنیت و مهرجویی و درک آگاهی(تئوری نیازهای آشکار ماری) و یا نیازهای زیستی، وابستگی و رشد(تئوری آلدرفر)^[۳] اقدام نموده اند که بعضی از این نیازها ذاتی و بعضی از آن ها اکتسابی می باشند ولی آن چه که مهم است نیازهای انسانی چه دارای سلسله مراتب باشند و چه نباشند و یا اینکه اکتسابی باشند یا ذاتی و فطری، باید ارضاء شوند و چیزی که انسان ها برای رفع نیازهای خود به آن محتاج هستند کالا یا محصول نامیده می شود که خود یکی از ارکان اساسی بازاریابی می باشد. پس بدین ترتیب نیازهای بشر در حقیقت محدود بوده و از بافت بیولوژیک او سرچشمه می گیرند و جامعه یا موسسات بازرگانی ایجاد کننده ی آن ها نبوده بلکه باید آن نیازها را مرتفع نمایند تا احساس محرومیت را در افراد از بین برده و به جای انسان های ناراضی و بی روحیه که نتیجه ی طبیعی عدم ارضاء نیازهاست، انسان های سالم و شاداب و با روحیه تحویل جامعه دهند.
خواسته: خواسته ها بیانگر کیفیت ارضاء نیازها و مطلوبیت های دلخواه انسان بوده و در واقع بخش عمده ای از کوشش و تلاش فرد برای نیل به خواسته های نامحدود او صورت می گیرد. تنوع طلبی و انتظار دستیابی به امکانات رفاهی و بالا بردن سطح زندگی ناشی از خواسته های انسان است. فرهنگ جوامع و به تبع آن شخصیت افراد، نوع رفع نیازها را که همان خواسته ها هستند شکل می دهد. به عنوان مثال یک فرد گرسنه در ایران، برای رفع گرسنگی، عمدتا خواهان چلوکباب و گوجه فرنگی با دوغ محلی بوده، در حالی که یک فرد گرسنه ژاپنی طالب خوراک ماهی با برنج است و خواسته انسان گرسنه آمریکایی اکثرا همبرگر با سیب زمینی سرخ کرده به همراه کوکاکولا می باشد و دست آخر این که یک اسکیمو، گوشت خوک دریایی دود داده شده را بهترین غذا و رفع کننده نیاز گرسنگی خود می داند. بسیاری از فروشندگان، خواسته ها و نیازها را با هم اشتباه می کنند. برای مثال، ممکن است یک کارگردان تصور کند که مردم به فیلم سینمایی خوب نیاز دارند، در حالی که نیاز واقعی آن ها، سرگرمی می باشد و یا تولید کننده ی تیغه های مته فکر کند که مشتری به یک تیغه مته عالی نیازمند است در صورتی که نیاز اصلی و حقیقی مشتری، یک حفره ی یا روزنه ای ای است که باید در جای خاصی ایجاد شود و یا این که یک عرضه کننده تله موش، بر این پندار باشد که مردم به تله موش های های با قیمت پایین و با کیفیت عالی محتاج هستند در صورتی که نیاز واقعی مشتری محیط سالم و عاری از موش است نه تله موش بهتر و اگر وسیله یا مواد دیگر بهتری بتواند خواسته مشتریان را رفع کند، بهترین تله موش هم با نازلترین قیمت، خواهانی نخواهد داشت. نتیجه این که خواسته ها راه های رفع نیازها بوده و در حالی که نیازها محدود و تقریبا ثابت هستند. خواسته ها با توجه به فرهنگ های جوامع و آداب و رسوم، هنجارها، سلائق، طرز تلقی، و نیز وضع درآمدی افراد نامحدود و دائما در حال تغییر بوده و گرایش جدی به سوی کالاهای جدید دارند(فیضی،۱۳۸۱).
تقاضا: سومین مفهوم اساسی بازاریابی، تقاضای افراد به کالاها و خدمات است. هم چنان که قبلا عنوان شد خواسته های انسان ها تقریبا نامحدود بوده ولی برای رفع آن ها جوامع و موسسات منابع محدودی در اختیار دارن و بدین جهت مصرف کنندگان برای رفع نیازهای خود کالاها و خدماتی را انتخاب می کنند که با توجه به قیمت آن ها حداکثر رضایت مندی و مطلوبیت را برای آن ها فراهم نماید ولی این خواسته ها موقعی تبدیل به تقاضا می شوند که با قدرت خرید پشتیبانی شوند. مشتری قیمت واقعی کالاها و خدمات را بر اساس پولی که برای خرید آن ها می پردازد و رضایت مطلوبی که از بابت مصرف کسب می کند، می سنجد و به دنبال این است که از پول پرداختی خود حداکثر مطلوبیت و رضایت مندی را به دست می آورد.
فرق خواسته و تقاضا در این است که امکان دارد خواسته فردی به منظور رفع نیاز گرسنگی، چلوکباب باشد در حالی که با پول همراه خود فقط توانایی خرید یک ساندویچ را دارد و نهایتا با توجه به قدرت خرید و رضایت حاصله از آن، ساندویچ را برای خرید انتخاب می کند که در اثر این عمل خرید ساندویچ به عنوان عمل تقاضا محسوب شده و خواسته چلوکباب به حساب نمی اید.
کالا: نیازها، خواسته ها تقاضاها افراد را به سوی کالاهای خاصی سوق می دهند که بتوانند جوابگوی خواسته ان ها باشند پس با این حساب می توان گفت که هر شیء یا چیزی که توسط شخص معین و یا موسسه ای تولید شده و قادر باشد نیازهای فردی و یا جمعی مصرف کنندگان را براورده سازد، کالا نامیده می شود. کالاها فقط در محصولات فیزیکی خلاصه نشده بلکه شامل خدمات، ایده ها، عقاید و اندیشه ها، سازمان ها، مکان ها، فعالیت ها و یا ترکیبی از آن ها نیز می شوند. در رابطه بین نیاز با کالا می بینیم که هر کالایی درجه خاصی از ارضاء نیاز را با خود دارد و محصولی که خواسته مربوط به نیاز خاصی را کاملا ارضاء نماید یک کالای «ایده آل» نامیده می شود و بدین جهت است که اکثر تولیدکنندگان سعی می کنند محصولی را به بازار عرضه کنند که با خواسته ها و نیازهای مصرف کنندگان بیشترین مطابقت را داشته باشد یعنی علاوه بر قیمت به عنوان یک عامل اثر گذار در خرید کالا از سوی مشتری به عوامل دیگری هم چون، نام و معروفیت تجاری کالا، ابعاد و اندازه، کیفیت، شکل، طرح و رنگ، گارانتی، خدمات بعد از فروش، تسهیلات خرید، حمل و نقل و شرایط تحویل آن که در حقیقت عمدتا صفات و ویژگی های کالا هستند توجه خاصی مبذول می دارند تا در نهایت کالا مشتری پسند شده و از ناحیه ی وی خریداری گردد. برای مثال، نام کالا باید دارای آهنگ خوب و دلنشین، با تلفظ راحت و معنایی تداعی کننده باشد، یا شکل، طرح و رنگ کالا باید در حداقل حجم و منسبترین طول و عرض برای انجام وظایف اساسی خود طراحی گردد. پس نتیجه این که کالاها و خدمات در حقیقت زاییده ی نیازها و خواسته های انسانند و مدیران بازاریابی باید نقش آن ها را در رفع نیازها و حل مشکلات و نهایتا بهبود کیفیت زندگی انسان ها مورد توجه جدی قرار دهند(الوداری،۱۳۸۹).
مبادله: بررسی نیازها و خواسته های انسانی و مرتبط نمودن آن ها با کالاهای مورد تقاضای موجود در جامعه بخش مهمی از وظایف یک موسسه بازرگانی را تشکیل می دهد ولی بازاریابی باید پا را فراتر از این مرحله گذاشته و نهایتا منجر به تصمیم گیری مصرف کنندگان گردد و هنگامی که مردم برای ارضای نیازهای خود در مورد خرید و فروش کالا تصمیمی را اتخاذ می کنند عمل مبادله صورت می گیرد. هر انسانی به یکی از چهار روش زیر می تواند کالای مورد نیاز خود را به دست آورد. اولین انتخاب فرد «خود تولیدی» است. در این روش او نیازی به ارتباط با دیگران ندارد، در اینجا نه بازاری وجود دارد و نه به بازاریابی نیاز هست، مثل رفع گرسنگی از طریق شکار حیوانات و پرندگان و یا ماهیگیری و امثال آن توسط خود فرد. روش دوم تکدی گری و کمک خواستن عاجزانه از دیگران است که در اینجا او در مقابل دریافت پول و یا سایر مایحتاج خودف دعای خیر نثار طرف مقابل می کند. در روش دیگر فرد می تواند برای دریافت کالا به زور متوسل شده و یا کالا را سرقت نماید که روشی کاملا غیر اخلاقی و بدتر از روش دوم است. چهارمین و بهترین روش، روش مبادله ای است که در آن فرد کالای مورد نیاز خود را با پرداخت پول یا ارائه کالا و یا خدمات به دیگران به دست می آورد و بازاریابی نیز برای به دست اوردن محصولات جهت ارضای خواسته ها و نیازها بر این روش تاکید دارد و مبادله پایه و اساس بازاریابی می باشد البته برای انجام مبادله شرایطی نیز وجود دارد که عبارتند از:

 

• • وجود حداقل دو طرف برای انجام مبادله.

 

• • هر یک از طرفین باید چیز ارزمندی داشته باشد که مورد نیاز دیگری باشد.

 

• • هر یک باید علاقه مند به مبادله با طرف دیگر باشد.

 

• • هر یک باید در قبول یا رد پیشنهاد طرف دیگر مختار باشد.

 

• • هر یک از طرفین باید دارای توانایی لازم برای برقراری ارتباط و تحویل به موقع کالا باشد.

 

مبادله با توجه به شرایط فوق برای طرفین سوداور خواهد بود چرا که مبادله همانند تولید ایجاد ارزش می کند و امکان مصرف بیشتر و رفاه بهتر را برای افراد فراهم می سازد.
معامله: هر چند که هسته ی مرکزی بازاریابی، مبادله است ولی معامله واحد اندازه گیری بازاریابی به شمار می رود، یک معاوله شامل داد و ستد فایده بین طرفین است. معامله به اشکال زیر صورت می گیرد. اگر در مقابل دریافت کالا، پول پرداخت شود معامله کلاسیک و از نوع پولی می باشد. مثل خریدن یک دستگاه تلویزیون از طریق پرداخت وجه نقد، اما امکان دارد معامله به صورت تهاتری یا پایاپای صورت پذیرد که در این نوع معامله ممکن است کالا در برابر کالای دیگر، مثل دادن یک دستگاه تلویزیون برای گرفتن یک دستگاه یخچال، کالا در مقابل خدمت، همانند دادن یک تابلوی زیبا برای پزشک معالج کودک توسط فردی که با دکتر مذکور رابطه دوستی دارد و می داند که در قبال خدمتخود، پول قبول نمی کند و یا خدمت در مقابل خدمت که در اینجا اگر پدر بچه، مهندس راه و ساختمان باشد، می تواند در قبال خدمت پزشک برای فرزندش، بنای ساختمان زیبایی را برای پزشک، طراحی نماید تا وی بتواند برای ساخت خانه ی جدید خود از آن طرح و نقشه استفاده نماید.
برای تحقق معادله شرایط زیر ضرورت دارد:
الف) وجود حداقل دو کالا یا دو خدمت با ارزش؛
ب) شرایط مورد توافق برای مبادله؛
ج) زمان و مکان مورد توافق برای مبادله؛
بازار: مفاهیم مبادله و معامله، ما را به طرف مفهوم بازار سوق می دهند. بازار را می توان این گونه تعریف کرد«محلی برای مبادلات بالقوه» یل «مجموعه ای از خریداران بالفعل و بالقوه یک کالا» و یا نهایتا این که بازار از نظر علمی به معنی محل تجمع عده ای از متقاضیان و عرضه کنندگان است که دارای نیازهای مشترک بوده و از وسیله ی مبادله یا پ.ل مشترکی در داد و ستد های خود استفاده می کنند که این مصرف کنندگان باید مایل به رفع نیازهای خود باشند، پس برای تشکیل هر بازاری باید چهار عامل زیر وجود داشته باشد:
عرضه کننده؛ ۲. تقاضا کننده؛ ۳. نیاز یا احتیاج؛ ۴. قدرت خرید
وسعت بازار به تعداد افرادی بستگی دارد که امادگی لازم را برای خرید کالا دارند یعنی کسانی که به داشتن کالا علاقه مند بوده، منابع لازم را برای خرید کالا در اختیار داشته و از خود برای انجام معاله تمایل نشان می دهند.
بازارها در طول زمان، مراحل تکاملی خود را طی نموده و از بازار خود کفایی مختص جوامع اولیه که در آن هر کس نیازهای خود را خودش تامین می نموده و از مبادله و معامله خبری نبود تا مبادله غیر متمرکز که در آن هر عضو جامعه، دیگر افراد را خریداران بالقوه ای می پندارند، که تشکیل یک بازار را می دهند و عضو مذکور برای رفع مایحتاج خود به طور جداگانه با تک تک آن ها ارتباط برقرار می کند و متقابلا سایرین نیز دست به چنین کاری می زنند، و آخرالامر مبادلات متمرکز امروزی که شخص جدیدی به نام تاجر یا بازرگان وارد چرخه اقتصادی می شود و در مرکز بازار و در مرکز بازار قرار می گیرد در این روش هر یک از اعضاء جامعه کالای مازاد خود را به بازرگان فروخته و از وی سایر کالاهای مورد نیاز خود را خریداری می کنند. آن چه مسلم است، این است که مبادلات امروزی با توجه به تقسیم کار و تخصصی شدن امور موجب افزایش رفاه و بالا رفتن سطح کیفیت زندگی انسان ها است(الوداری،۱۳۸۹).
انواع بازارها از دیدگاه های مختلف
متخصصین تا به حال بازارها را از دیدگاه های گوناگونی بخش بندی نموده اند که متداول ترین آن ها بخش بندی بازارها از دید گاه های سازمانی، اقتصادی و نوع فعالیت می باشد. لذا برای روشن شدن موضوع به اختصار هر یک از موارد فوق توضیح داده می شوند:
الف) انواع بازارها از نظر فعالیت:
از این دید بازارها به شکل زیر طبقه بندی می گردند:
از نظر کالا و فرآورده ها- مثل بازارهای فرش، نفت، پسته، پنبه
از نظر کار و خدمات- مانند بازارهای کار، بیمه، حمل و نقل و فنی و مهندسی
از نظر پول و سرمایه- مثل بازارهای بورس اوراق بهادار، سرمایه گذاری های کوتاه مدت و بلند مدت
ب) انواع بازارهای سازمانی:
با توجه به این که سازمان ها، بازار خرید بزرگی را تشکیل می دهند، لذا بازارهای سازمانی ر به طور کلی، به سه دسته به شرح ذیل تقسیم می کنند.
بازار صنعتی: این بازار، بازار بسیار بزرگی است که در بعضی از کشورها احتمال دارد در بر گیرنده ی هزاران و حتی میلیون ها شرکت و موسسه باشد و حجم دادو ستد کالاها و خدمات در این بازار سالانه بالغ بر چندین میلیارد دلار در کشورهای صنعتی می باشد. بنابراین، بازار کالای صنعتی، بزرگتریت و متنوع ترین بازار سازمانی به شمار می رود و از کلیه افراد و شرکت هایی تشکیل می شود که کالاها و خدماتی را خریداری نموده و برای تولید سایر کالاها و خدمات مورد استفاده قرار می دهند. کالاها و خدماتی که پس از تولید به فروش رسیده یا اجاره داده می شوند یا به هر شکل دیگری در اختیار سایرین قرار می گیرند.
بازار دولتی: این بازار نیز بازار بزرگی بوده که در آن کالاها و خدماتی خریداری می شوند که عمدتا دارای مصارف دفاعی، آموزشی، رفاه عمومی و سایر نیازهای جامعه می باشند. خریدهای دولتی بسیار تخصصی، روشن و صریح بوده و تحت نظارت مجالس قانون گذاری هیئت های نظارت بر بودجه صورت می گیرند و به همبن دلیل این گونه معاملات احتیاج به تکمیل فرم و امضاهای بیشتری دارد و نهایتا خریدها در این بازار به کندی صورت می گیرند.
بازار واسطه: این بازار از افراد و سازمان هایی تشکیل می شود که کالاهای تولید شده توسط دیگران را به منظور فروش مجدد خریداری می کنند یا پس از خرید آن ها را به دیگران اجاره می دهند، ضمنا علاوه بر این ها کالاها و خدمات دیگری را نیز برای اداره فعالیت ها و عملیات خود خریداری می نمایند. واسطه ها بهعنوان کارگزاران خرید مشتریان خود، طیف بسیار گسترده و متنوعی از کالاها را برای فروش مجدد به آنان می خرند و در واقع می توان گفت که هر محصول تولیدی به نوعی از کانال واسطه ای عبور می کند.
به هر حال بازار های سازمانی چه از نوع صنعتی، واسطه ای و یا دولتی از جهتی شبیه بازارهای مصرف کننده می باشند چرا که در هر دو بازار این افراد هستند که با ایفای نقش خرید و تصمیم گیری درباره ی آن، نیازهای خود را برآورده می سازند، ولی بازارهای سازمانی از جهات دیگری نیز با بازارهای مصرف کننده متفاوت است و موارد اصلی اختلاف این دو بازار به ساختار آن ها، ماهیت خریداران، نوع تقسیم و فرایند تصمیم گیری مربوط می شود.
ج) انواع بازار اقتصادی:
با توجه به وابستگی محصول و خدمات به اشخاص یعنی عرضه و تقاضا و نیز تعداد خریدار و فروشنده جدول دو بعدی اشتاکلبرک شانزده نوع بازار مختلف را معرفی می نماید که ما از بین آن ها به چهار بازار که در متون اقتصادی و بالاخص بازاریابی از اهمیت ویژه ای برخوردارند، اشاره مختصری می کنیم:
بازار رقابت کامل: از مشخصات اصلی این بازار می توان به موارد زیر اشاره نمود:
تعداد خریدار و فروشنده بسیار زیاد است و لذا معامله هر یک از آن ها نسبت به معاملات کل بازار خیلی ناچیز است. خریداران و فروشندگان قیمت پذیرند، یعنی نمی توانم به تنهایی در تعیین قیمت نقشی داشته باشند. ورود و خروج به این بازار آزادد است و هر عرضه کننده یا تقاضا کننده ای به راحتی می تواند وارد این بازار شده و یا از آن خارج شود. اطلاعات در این به طور وسیع در اختیار همگان قرار دارد و افراد از وضع بازار و قیمت ها اطلاعات کافی و لازم را دارند. کالاهای عرضه شده در بازار یکسان، متحدالشکل و همگن بوده و هیچ برتری نسبت به هم ندارند.و در نهایت با توجه به شرایط فوق هیچ موسسه ای در بلند مدت سودی بیش از سود معمول و متعارف در بازار به دست نمی آورد.
بازار انحصار کامل: بازاری را اصطلاحا انحصار کامل می نامند که در آن یک تولید کننده یا فروشنده در بازار وجود دارد و به جهت موقعیت ممتاز و انحصاری خود حتی در دراز مدت هم می توانند سودی بیش از اندازه معمول کسب کند. در این بازار قیمت به درآمد مصرف کنندگان وابسته است و انحصارگر تا جایی که درآمد خریداران اجازه می دهد، قیمت کالاها و خدمات خود را افزایش می دهد.
بازار رقابت انحصاری: این بازار صورت غالب بازارهای امروزی است که به صورت رقابت کامل هستند و نه به صورت انحصار کامل، یعنی وضعی بینابین دارند. در این بازار هم رقابت وجود دارد و هم انحصار، از جهت این که تعداد خریداران و فروشندگان خیلی زیاد بوده و هیچ یک از آن ها به تنهایی اثری بر روی دیگران ندارند به بازار رقابت کامل شباهت دارند و از طرفی به دلیل این که تولیدات هر یک از آن ها از تولیدات دیگران متمایز بوده و همگن و کاملا مشابه نیستند و نتیجتا دارای متقاضیان مخصوص به خود هستند به بازار انحصاری تمایل دارند.

بر اساس مطالعه صورت گرفته تحت عنوان «عوامل تعیین کننده سودآوری بانکداری اسلامی» که بر مبنای ترازنامه و گزارشات درآمدی ۴۳ بانک اسلامی در ۲۱ کشور در سالهای ۲۰۰۱-۱۹۹۴ می باشد. متغیرهای به کار رفته در این پژوهش شامل معیارهای اقتصادی، متغیرهای مالی و متغیرهای سطح کشور می باشند. شاخص های سودآوری مطرح در این تحقیق نیز عبارتند از بازده دارائی ها، نسبت سود قبل از کسر مالیات به کل دارایی ها، بازده سرمایه صاحبان سهام و حاشیه سود غیربهره‌ای. نتایج به دست آمده نشان می دهد که معیار سودآوری با افزایش نسبت سرمایه، رابطه مستقیم و با افزایش نسبت وام رابطه معکوس دارد. با افزایش نسبت سرمایه به کل دارایی‌ها، حاشیه سودآوری بانک بالا می‌رود اما با افزایش نسبت وام به تولید ناخالص داخلی، حاشیه سود پایین می آید.
آتانساگلو و همکاران (Athanasoglou, 2008)
ایشان در پژوهشی تحت عنوان «عوامل تعیین کننده سودآوری بانک ویژه بانک، ویژه صنعت و ویژه اقتصاد کلان» که بین سالهای ۲۰۰۱-۱۹۸۵ صورت گرفته است. که نتایج نشان دهنده متغیرهای سرمایه، رشد بهره‌وری، مدیریت هزینه با سودآوری رابطه مثبت دارند در این میان متغیر تورم پیش بینی شده به‌ علت اعمال کاهش نرخ سود سپرده ها قبل از کاهش نرخ سود وام‌ها رابطه مثبت با سودآوری دارد و متغیرهای اندازه و مالکیت بانک تأثیر چندانی بر سودآوری بانک ندارند. متغیرهای ویژه صنعت تاثیر قابل توجهی بر سودآوری ندارند. اما متغیر ریسک اعتباری رابطه منفی و قابل توجهی با سودآوری با سودآوری بانک دارد. تأثیر دوران اقتصادی نامتقارن می باشد و تنها زمانی که رشد بیشتر از روند آن باشد تأثیر مثبت بر سودآوری بانک دارد.
نهنگ و خلیلی عراقی (Nahang, Khalili Araghi, 2013)
در مقاله خود تحت عنوان «عوامل داخلی موثر بر سودآوری بانک شهر» به عوامل داخلی اثر گذار بر سودآوری بانک شهر در سالهای۲۰۱۲-۲۰۰۹ پرداخته‌اند که روش پژوهش آنها، روش تست توصیفی از نوع همبستگی و از فرضیه با بررسی همبستگی و رگرسیون بود که عوامل مبلغ سپرده ، پرداخت تسهیلات، مدیریت ریسکاعتباری ، مدیریت هزینه و میزان نقدینگی را بعنوان متغیر مستقل در نظر گرفته است که نتایج این مطالعه حاکی از،یک رابطه مستقیم بین سود دهی بانک ها با مدیریت ریسک اعتباری و مدیریت هزینه و رابطه معکوس بااهمیتی بین سود دهی و میزان سپرده ، پرداخت وام ، و میزان نقدینگی و وجود دارد.
۲-۱۲خلاصه فصل
این فصل به دو بخش مبانی نظری تحقیق و پیشینه‌ تحقیق تقسیم بندی شد؛ در بخش اول ابتدا مفهومی از بانک و تاریخچه‌ای از آن مطرح گردید سپس به ترازنامه و صورت سود و زیان که به ترتیب نشان‌دهنده وضعیت مالی و عملکرد مالی بانک است، اشاره شد و با توجه به قوانین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان بورس اوراق بهادار به توضیح اجمالی اقلام تشکیل دهنده آنها پرداختیم در ادامه به روش های تجزیه و تحلیل صورتهای مالی بانک‌ها و برخی از نسبتهای مهم در ترازنامه و صورت سود و زیان مطرح گردید. در قسمت بعد در رابطه با ارزیابی عملکرد مالی بانک‌ها و مدلهای حسابداری و اقتصادی اشاره شد و نهایتاً در بخش اول به شناسایی معیارهای سودآوری که شامل مفاهیم سود و سودآوری، عوامل تحت کنترل مدیریت و عوامل خارج از کنترل مدیریت اشاره شد.
در بخش دوم مروری بر تحقیقات داخلی و خارجی انجام شده داشتیم که برخی از این تحقیقات به عوامل داخلی و برخی بر عوامل خارجی مورد مطالعه قرار گرفته است؛ همچنین لازم به ذکر است تحقیقاتی هم بر عوامل داخلی و هم بر عوامل خارجی تاکید داشته و مورد تحقیق قرار داده‌اند. اهم عواملی که در این تحقیقات مورد آزمون قرار گرفته‌اند شامل حجم سپرده، تسهیلات، ریسک اعتباری، نقدینگی، سرمایه، مدیریت هزینه، تورم، تولید ناخالص داخلی(GDP) می‌باشد.
فصل سوم
روش شناسی تحقیق
۳-۱ مقدمه
تحقیق می‌تواند به عنوان فعالیتی نظامند و سازمان یافته برای بررسی مشکلی خاص که مستلزم راه حلی است، تعریف شود. انتخاب و اتخاذ یک روش علمی صحیح برای دستیابی به نتایج علمی و کاربردی در تحقیق از اهمیت زیادی برخوردار می‌باشد. مسلم است که روش‌شناسی صحیح یک تحقیق، اصل و اساس تحقیق را شکل می‌دهد که بدون توجه به آن، نتایج پژوهش تحقیق حاصلی برای محقق و دیگر پژوهشگران نخواهد داشت. انتظام‌پذیر بودن، عقلایی بودن، حاوی روح علمی و توجه به شکل دستوری از جمله ویژگی‌هایی است که در یک روش علمی صحیح و درست باید مورد توجه قرار گیرد. بنابراین تلاش محقق در به کارگیری یک روش علمی و عقلایی صحیح برای دستیابی به نتایج مطلوب ضروری است (رستگار، ۱۳۹۰، ص۶۳).

بانک‌ها به طور پیوسته بانک‌هایی را که به آنها وام می‌دهند و یا بانک‌هایی را که عملیات بعضی از مشتریان خود را به آنها واگذار می نمایند، ارزیابی می‌کنند. این ارزیابی صرفاً متکی بر نتایج بررسی مالی گزارش‌های منتشره سایر بانک‌ها نیست. ولی از آن بعنوان اولین مأخذ ارائه اطلاعات برای مطرح کردن سؤالاتی با مدیریت استفاده می کنند(جی.بارلتروپ، مک نافتن، ۱۳۸۰، ص۵۷ و ۵۸).
در این ایتدا با روش تحقیق آشنا می‌شویم سپس تعداد کل جامعه، نمونه و فرمول محاسبه آن مطرح خواهد شد در ادامه توضیحاتی از قلمرو موضوعی، زمانی و مکانی مورد بحث قرار می‌گیرد؛ همچنین منابع اطلاعاتی، فرضیه‌ها، متغیرها و روش تجزیه و تحلیل داده های تحقیق در این فصل بررسی شده است.
۳-۲روش تحقیق
روش تحقیق مجموعه‌ای از قواعد، ابزار و راه‌های معتبر (قابل اطمینان) و نظام‌یافته برای بررسی واقعیت‌ها، کشف مجهولات و دستیابی به راه‌حل مشکلات است. توجه به سه امر اساسی در روش‌شناسی تحقیق یعنی مجموعه راه‌هایی که انسان را به کشف مجهولات و حل مشکلات هدایت می‌کند، مجموعه قواعدی که در هنگام بررسی و پژوهش واقعیات باید به کار برده شود و مجموعه ابزارها و فنونی که راهبری از مجهولات به معلومات را میسر می‌سازد، مبنای تعریف دکارت را از روش تحقیق تشکیل می‌دهند(رستگار، ۱۳۹۰، ص۶۴). به عبارت دیگر، روش تحقیق چارچوب عملیات یا اقدامات جستجوگرایانه برای تحقق هدف پژوهش، جهت آزمودن فرضیه یا پاسخ دادن به سوال‌های تحقیق را فراهم می‌آورد(رستمی، ۱۳۹۰، ص۷۰).
بررسی ادبیات و پیشینه تحقیق باعث انتخاب راهبردها و روش شناسی تحقیق دقیق و مناسب می شود. با بررسی پیشینه تحقیق ، محقق از روش تحقیق ، جامعه و نمونه آماری، شیوه نمونه گیری، ابزار اندازه گیری آگاهی پیدا می کند و با رفع نواقص و اشکالات روش شناسی تحقیقات گذشته ، تحقیق خود را بر اساس روش شناسی دقیقتری انجام می دهد(محمدی، ۱۳۹۲، ص۸۳).
تحقیق حاضر از لحاظ عده محققان تحقیقی فردی است، از لحاظ ارزش علمی تحقیقی عمقی است، از لحاظ هدف تحقیق، تحقیقی کاربردی است (یعنی با هدف آزمون نمودن فرضیه ها، تبیین روابط بین پدیده‌ها و در نهایت افزودن به مجموعه دانش موجود در یک زمینه خاص صورت پذیرفته است). همچنین از لحاظ مکان تحقیق کتابخانه‌ای است، به لحاظ روش، تحقیقی توصیفی است، و به لحاظ نوع رابطه مورد آزمون، از نوع همبستگی است؛ در این نوع تحقیق محقق در پی تعیین این موضوع است که آیا بین دو یا چند متغیر اصولاً رابطه ای وجود دارد یا خیر؟، و در صورت وجود چنین رابطه‌ای، اندازه آن چقدر است.
تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نوع تحقیق توصیفی- همبستگی می باشد. برای مقاصد تجزیه و تحلیل‌های لازم برای آزمون فرضیه‌های این تحقیق، از روش تجزیه و تحلیل رگرسیون چند متغیره استفاده می‌گردد.
۳-۳جامعه آماری، نمونه مورد مطالعه و روش نمونه گیری
۳-۳-۱ جامعه آماری مورد مطالعه
جامعه آماری عبارت است از «تعدادی از عناصر مطلوب مورد نظر که حداقل دارای یک صفت مشخصه باشند». صفت مشخصه، صفتی است که بین همه عناصر جامعه آماری مشترک و متمایز کننده جامعه آماری از سایر جوامع باشد(آذر، مؤمنی، ۱۳۸۷، ص۵).
در این تحقیق جامعه آماری یکی از بانک‌های تجاری کشور می باشد که به منظور صیانت از اطلاعات بانک مورد بررسی، از جایگزین “بانک نمونه” استفاده شده است.
بانک نمونه با داشتن ۳۳ مدیریت شعب در سراسر کشور مجموع جامعه مورد بررسی ما را تشکیل می دهد البته لازم به ذکر است دو مدیریت شعب از این تعداد بعنوان شعبه مستقل می‎باشد.
۳-۳-۲ نمونه مورد مطالعه
تعریف نمونه عبارت است از: «تعداد محدودی از آحاد جامعه آماری که بیان کننده ویژگیهای اصلی جامعه باشد»(آذر، مؤمنی، ۱۳۸۷، ص۵).
در این پژوهش ۳۱ مدیریت شعب با بهره گرفتن از فرمول کوکران مورد مطالعه و بررسی قرار داده‌ایم؛ به دلیل نرمال نبودن متغیر وابسته در مدیریت شعب استان هرمزگان این استان از نمونه مورد مطالعه خارج شد که دلیل نرمال نبودن این استان به گفته یکی از کارشناسان ارشد بانک نمونه، تلفیق این مدیریت شعب با شعبه مستقل کیش بوده است که این تلفیق در سال ۱۳۹۱ انجام شده است. در نتیجه نمونه مورد مطالعه این پژوهش ۳۰ مدیریت شعب می‌باشد.
۳-۳-۳ روش نمونه‌گیری
برای اینکه بتوانیم به نتیجه مطلوب و مؤثر برسیم از جامعه ۳۳ مدیریت شعب بانک نمونه با بهره گرفتن از فرمول کوکران تعداد نمونه را تعیین می‌نماییم.
فرمول کوکران^[۱۱] عبارتند از:
n= حجم نمونه
N= جامعه آماری
P= برآورد صفت مورد نظر در جامعه
ε= خطای نمونه گیری
α= میزان خطا
در این پژوهش N برابر ۳۳ مدیریت شعب می باشد و همچنین مقدار P برابر ۵/۰ و ε یعنی خطای نمونه گیری ۶۵/۰ و میزان خطای مورد نظر این پژوهش ۵/۰ است. که با توجه به فرمول n برابر ۶۴/۳۰ است که جهت این منظور ۳۱ استان مورد آزمون قرار گرفته است.
۳-۴ قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی تحقیق
پژوهش می‌تواند در محیط طبیعی که رویدادها به صورت طبیعی رخ می‌دهند (یعنی محیط برنامه‌ریزی نشده) یا در یک محیط ساختگی و طرح‌ریزی شده (غیر طبیعی) انجام ‌شود.
۳-۴-۱ قلمرو موضوعی
عوامل تعیین کننده سودآوری بانک‌ها به دو گروه عوامل داخلی قابل کنترل مدیریت و عوامل بیرونی فراتر از مدیریت بانک تفکیک شده است(باقری، ۱۳۸۵، ص۱).
در این پژوهش بررسی میزان تاثیر اهم عوامل مالی موثر تحت کنترل مدیریت(مدیریت تسهیلات، حجم سپرده‌ها، نقدینگی، مدیریت هزینه، ریسک اعتباری و تعادل بین منابع و مصارف) بر سودآوری (بازده داراییها) مدیریت شعب بانک نمونه مورد بررسی قرار می‌گیرد.
۳-۴-۲ قلمرو زمانی
این پژوهش بر اساس داده‌های جمع آوری شده از صورتهای مالی پایان سال هر یک از مدیریت شعب بانک نمونه در سالهای ۳۸۷، ۱۳۸۸، ۱۳۸۹، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ برای ۵ سال متوالی به اجرا درآمده است.
۳-۴-۳ قلمرو مکانی
این پژوهش ۳۰ مدیریت شعب بانک نمونه را مورد آزمون قرار داده است که عبارتند از:

 

ردیف

مدیریت شعب

ردیف

مدیریت شعب

شماره متغییرها در بیمارستان های خصوصی

 

خدمات رفاهی: سوالات ۱ تا ۱۱

بیمه و بازنشستگی: سوالات ۲۰ تا ۲۴

تندرستی کارکنان : سوالات ۱۲ تا ۱۹

دو مورد پرسشنامه تهیه گردید ، یک مورد برای بیمارستانهای دولتی و مورد دیگر برای بیمارستان های خصوصی ، شامل سوالات مشترک وهمچنین سوالات غیر مشترک بر اساس شاخص هایی که موردمطالعه و بررسی قرار گرفته اند.

با توجه به اینکه اسناد و مدارک یکی از ابزار های روش میدانی جمع آوری اطلاعات می باشد در پژوهش حاضر مدارک مورد استفاده ، مدارک مربوط به ارزشیابی عملکرد کارکنان در پایان سال ۱۳۹۲ می باشد.
۳-۶ متغیر های تحقیق
متغیر عبارت است از تعیین ماهیتی که ارزشهای مختلف را قبول می کند به سخن دیگر ، متغیر چیزی است که تغییر می پذیرد.(خاکی ،۷۴:۱۳۸۷ )
در طبقه بندی متغییر ها می توان از متغیر های مستقل و وابسته نام برد
متغیر مستقل یک ویژگی و خصوصیت است که بعد از انتخاب توسط محقق در آن دخالت یا دستکاری می شود و مقادیری را می پذیرد تا تأثیرش روی متغیر وابسته مشاهده شود. .
متغیر وابسته ، متغیری است که هدف محقق تشریح یا پیش بینی تغیییر پذیری در آن است. .(همان منبع:۲۷۵ )
در پزوهش حاضر شاخص های خدمات رفاهی، بیمه و بازنشستگی،تندرستی کارکنان متغیر های مستقل و عملکرد کارکنان متغیر وابسته قلمداد می گردد .
۳-۷پایایی و روایی پرسشنامه
۳-۷-۱پایایی(Reliabilty): پایایی ابزاری که از آن به دقت ، اعتماد پذیری یا تکرار پذیری نتایج آز مون نیز تعبیر می شود ، عبارت است از اینکه اگر وسیله اندازه گیری که برای سنجش متغیر و صفتی ساخته شده در شرایط مشابه در زمان یا مکان دیگر مورد استفاده قرار گیرد ، نتایج مشابهی از آن حاصل می شود .( حافظ نیا ،۱۵۵:۱۳۸۹ )
روش های پایایی متنوع اند که از روش مصححان ، روش باز آزمایی ،روش فرم های هم ارز ، روش های همسانی درونی ( روش دونیمه کردن آزمون ، روش آلفای کرانباخ ، ریچاردسون ) . در روش همسانی درونی بر همسانی یا یکنواختی اجزای تشکیل دهنده یک آزمون تأکید می شود . برای این منظور آزمونی را که می خواهند ضریب پایایی اش را تعیین کنند یک بار با گره واحدی از آزمون شوندگان اجرا می کنند و بعد با یکی از روش های همسانی درونی به تعیین ضریب پایایی آن می پر دازند ( سیف ،۴۵۱:۱۳۸۹ )
یکی از روش های تعیین ضریب پایایی با تأکید بر همسانی درونی روش ضریب آلفا نام دارد که به آن ضریب آلفای کرانباخ گفته می شود.
در تحقیق حاضر برای پایایی ، پرسشنامه بعد از اصلاحات بین ۳۰ نفر از کارکنان توزیع شد و با بهره گرفتن از روش ضریب آلفای کرانباخ و بابهره گیری از نرم افزارspss ضریب همبستگی پرسشنامه سوالات بیمارستان های دولتی۹۴٫۷% و پرسشنامه بیمارستان های خصوصی ۹۲٫۸ % برآورد گردیده که با خطایی در سطح ۵% پرسشنامه ها پایا قلمداد تلقی میگردد.
همچنین همسانی درونی سوالات نیز تعیین گردید، که با توجه به اعداد بدست آمده همسانی درونی سوالات تأیید شدونتیجه بدست آمده گویای همسویی سوالات است.
۳-۷-۲ روایی( Validity ) :
مقصود از روایی آن است که به وسیله اندازه گیری ، بتواند خصیصه و ویژگی مورد نظر را اندازه بگیرد.اعتبار در اصل به صحت و درستی اندازه گیری محقق بر می گردد. .(خاکی،:۲۸۸:۱۳۸۷ )
در تحقیق حاضر جهت حصول اطمینان از اعتبار محتوایی پرسشنامه های اولیه بر اساس مطالعه منابع ،تدوین و پس از آن نسبت به انجام یک مطالعه مقدماتی در سازمان وبین آندسته از کارکنانی که دارای شرایط یکسان با همکاران عضو جامعه تحقیق بودند اقدام شد و سپس باراهنمایی استاد راهنما ،پس از تعدیل یا حذف سؤالات نامفهوم و لحاظ نمودن پیشنهادات ارائه شده ، پرسشنامه های اصلی تنظیم گردید.
۳-۸ روش تجزیه و تحلیل
برای تعیین روش های تجزیه و تحلیل ، به نوع روش تحقیق توجه می گردد ، در این تحقیق با توجه به نوع و ماهیت فرضیات از روش های تحلیل توصیفی و استنباطی مناسب تجزیه تحلیل آماری انجام می شود.
روش های تجزیه وتحلیل آماری اطلاعات این تحقیق دردوسطح توصیفی واستنباطی صورت می گیرد
درسطح توصیفی از شاخص های آماری،درصدونمودار استفاده می گردد.همچنین در این تحقیق از تجزیه و تحلیل مقایسه ای نیز استفاده می شود. درتجزیه و تحلیل مقایسه ای علاوه بر اینکه اطلاعات جمع آوری شده به صورت توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند؛ با یکدیگر نیز مقایسه می شوند. درسطح آمار استنباطی از آزمون های ضریب همبستگی اسپیرمن برای آزمون رابطه همبستگی بین متغییر ها،آزمون هم واریانسی و T-Testبرای آزمون گروه های مستقل وهمچنین برنامه نرم افزار آماریspss و Excel استفاده می شود.همبستگی معیاری برای تعیین ارتباط بین دو متغیر است ، بنابراین برای تعیین ارتباط بین متغییرهای حفظ و نگهداری و ارتباط آنها با عملکرد از آزمون اسپیرمن استفاده خواهد شد فرض صفر در این آزمون، فرض می کند که همبستگی بین متغیرها وجود ندارد.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق
۴-۱ مقدمه
تجزیه و تحلیل داده ها فرایندی چند مرحله ای است که طی آن داده هایی که از طریق بکارگیری ابزار جمع آوری در نمونه آماری فراهم آمده اند خلاصه،کد بندی،و دسته بندی و در نهایت پردازش می شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل ها و ارتباطها بین این داده ها به منظور آزمون فرضیه ها فراهم آید. برای تجزیه و تحلیل داده ها ، با توجه به ماهیت آنها ، روش های مختلفی وجود دارد که پژوهشگر باید به کار برد و به سنخیت این روشها توجه کند تا در نهایت بتواند استنتاجها و نتیجه گیریهای معتبر و دقیقی را به عمل آورد .
در مرحله تجزیه و تحلیل آنچه مهم است این است که محقق باید اطلاعات و داده ها را از مسیر هدف تحقیق ،پاسخگویی به سوال و سوالات تحقیق و نیز ارزیابی فرضیه ها ی خود جهت داده ،مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهد( حافظ نیا ، ۲۳۴:۱۳۸۹)
به طور کلی می توان گفت که در تجزیه و تحلیل داده ها یک بعد کمی وجود دارد که آن محاسبات آماری است و یک بعد کیفی، که آن تحلیلها ، استدلالها ، و استنتاجهایی است که بر نتایج آماری صورت می پذیرد تا بتوان در نهایت آن را به جامعه آماری تعمیم داد
مقصود اصلی از تحلیل عبارت است از تنظیم و خلاصه کردن داده ها به صورت اطلاعاتی روشن، خوانا،مستدل و تفسیرپذیر به گونه ای که بتوان روابط موجود در مسائل پژوهشی را کشف ، بررسی و آزمون کرد تحلیل آماری نیز کارش این است که روابط اساسی مستتر در توده ای از داده ها را نمایان سازد و از این طریق فرضیات و سوالاها را جواب دهد.
تفسیر به معنی رسیدن به استنباطها در مورد روابط بین داده هاو نتایج بدست آمده از روابط بر مبنای یافته های حاصل از تحلیل است در واقع تفسیر مقصود اصلی تحلیل است (مزیدی،۱۶۰:۱۳۸۸)در این فصل به تجزیه و تحلیل و تفسیر دادهای تحقیق می پردازیم
۴-۲تحلیل توصیفی.
در مرحله اول در قسمت آمار توصیفی، فراوانی داده های مربوط به سوالات پرسشنامه به تفکیک( دولتی وخصوصی) شامل سوالات پرسشنامه مربوط به استراتژی های خدمات رفاهی،بیمه و بازنشستگی و تندرستی کارکنان با بهره گرفتن از نرم افزار spssدر جداولی تهیه و به صورت نمودار نمایش داده شده است

جدول(۱-۴)

ترکیبات:
hangārag ud wihēz «انگاره و بهیزه».

 

• • §§

 

* شکل شمارۀ ۲ *
طول شبانه روز در سال به روایت بندهشن
(در عرض جغرافیایی ۵۰ درجه شمالی)
hāsar [hˀsl | Av. hāϑra-]
(نجوم: مقیاسات)
* هاسر، به معنی «طول، درازا»:
* (واحد نجومی) ۲۰ درجه؛
* (واحد زمان) ۸۰ دقیقه؛
* (واحد زمینی) یک فرسنگ، هزار گام دو پایی.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
توضیحات: در بندهشن (۲۵: ۵) آمده است: «(بلندترین) روز تابستانی دوازده هاسر و شب شش هاسر. (بلندترین) شب زمستانی دوازده هاسر و روز شش هاسر است. هاسری (هست که واحد) زمانی است و نیز هاسری (هست) بر زمین»^[۲۹] (بهار، ۱۳۷۸: ۱۰۵). طبق اطلاعات فوق، اندازه یک شبانه روز (چه تابستانی، چه زمستانی) ۱۸ هاسر است. و از آنجا که طول شبانه روز برابر با ۲۴ ساعت است، ۱۸ هاسر برابر است با ۲۴ ساعت. از اینرو، یک هاسر برابر است با ۸۰ دقیقه (یا یک ساعت و ۲۰ دقیقه) (اوشیدری، ۱۳۷۱: ۴۸۱). از طرفی، چون یک شبانروز برابر است با یک گردش کامل دایرهالبروج و اندازه دایره البروج ۳۶۰ درجه است؛ در نتیجه، یک هاسر نجومی برابر است با مدت زمانی که دایرهالبروج به اندازۀ ۲۰ درجه جابجا می‌شود.^[۳۰] (نک. شکل ۲)
ملاحظات: واحدِ هاسر در بندهشن دارای تعریف دقیقی نیست و احتمال اشتباه کاتبان در مورد واحد هاسر بسیار است. در صریح ترین حالت، مطابق بندهشن (۲: ۱۸) و (۲۵: ۲۸)، هر هاسر زمینی برابر با یک فرسنگ و هر فرسنگ برابر هزار گامِ دوپایی است. اما در جاهای دیگر در این مورد تناقضاتی دیده می‌شود: مثلاً، مطابق بندهشن (۶ی: ۴)، در دین آمده است که، گونه های مختلف چهارپایان اهلی بر روی زمین در مسافتی برابر با ۱۸ هاسر یعنی دو فرسنگ مستقر شدند؛ اما در جای دیگری (بندهشن، ۱۳: ۴) آمده است که، گونه های مختلف حیوانات اهلی بر روی زمین در مسافتی برابر با ۸ هاسر یعنی ۳ فرسنگ جای گرفتند. از طرفی، مطابق بندهشن (۱۵الف: ۲)، ماهیها در جایی از آب به طول یک هاسر یعنی یک چهارم فرسنگ جفت گیری می‌کنند. (همچنین رک. توضیحات ۳ در سرواژۀ rawišn)
ریشه شناسی: سانسکریت: از ریشه satr- «طول داشتن» (مونیرویلیامز، ۱۹۶۰: ۱۱۳۸)؛ اوستایی: hāϑra- «هاسر، هزار گامِ دوپایی»، hāϑrō.masah- «به طولِ یک هاسر» (رایشلت، ۱۹۱۱: ۲۷۷)؛ فارسی میانه: hāsr «یک ساعت و بیست دقیقه؛ اندازه ای طولی است» (بهار، ۱۳۴۵: ۲)؛ hāsªr «۱/۱۲ طولِ روز؛ فرسنگ، یا ۱/۴ فرسنگ، یک میل» (مکنزی، ۱۹۷۱: ۴۳)؛ hāsr «یک لحظه، یک دقیقه، واحد طول و کوتاهترین واحد زمانی» (نیبرگ، ۱۹۷۴: ۹۸)؛ andar hāsr «برای یک لحظه» (نیبرگ، ۱۹۷۴: ۱۸)؛ معادل انگلیسی: mile (مکنزی، ۱۹۷۱: ۴۳)؛ معادل عربی: فرسخ.

 

• • §§

 

Hāwan [hˀwn’ | Av. hāuuanaii- | N hāvan]
(تقسیمات روز)
* هاون گاه: صبحگاه، بامداد، گاه اول از شبانه روز
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
توضیحات: واژه Hāwan در بندهشن، به بخش اول روز یعنی از طلوع خورشید تا ظهر اطلاق می‌شود و ایزد مینویِ موکل بر این بخش از روز نیز با همین نام شناخته می‌شود. این واژه برابر با واژه اوستایی Hāuuanaii- می‌باشد که معادل واژه سانسکریت sāvana- به معنی «زمان گرفتن هوم» است و در دین ودایی در سه نوبت (صبح، ظهر، غروب) از روز انجام می‌شده است (مونیرویلیامز، ۱۹۶۰: ۱۲۱۰). در سانسکریت این واژه مشتق است از ریشه su- به معنی «گرفتن شیرۀ هوم» (مونیرویلیامز، ۱۹۶۰: ۱۲۱۹) و در اوستا نیز ریشه hu- به همین معنی است. واژه hāuuana- در اوستا به ابزار این کار یعنی «هاون و دستۀ هاون» اشاره دارد. به همین خاطر، زمان اجرای مراسم هوم که در بخش اول از روز یعنی در صبح گاه انجام می‌شده است، به گاهِ هاون معروف شده است (رایشلت، ۱۹۱۱: ۱۶۶). (همچنین رک. Asnyanam)
ریشه شناسی: هند و ایرانی آغازین: از ریشه *sau- «شیره هوم را گرفتن» (لوبوتسکی، ۲۰۰۹: ۹۸)؛ سانسکریت: sāvana- «گاهِ هاون؛ زمان گرفتن هوم» (مونیرویلیامز، ۱۹۶۰: ۱۲۱۰)؛ اوستایی: hāuuanaii- «هوم گیری، مربوط به گرفتن هوم» مشتق از hāuuana- «ابزارِ هاون» (رایشلت، ۱۹۱۱: ۲۷۸)؛ فارسی میانه: Hāwan «مینوی بامدادگاه» (بهار، ۱۳۴۵: ۸؛ مکنزی، ۱۳۷۳: ۸۸)؛ فارسی نو: هاون؛ معادل انگلیسی: morning ؛ معادل عربی: صباح.
ترکیبات:
Hāwan mēnōg «مینوی هاون، ایزد هاون»
gāh ī Hāwan «گاهِ هاون، صبح گاه».

 

• • §§

 

hazārag [hcˀlk’, hcˀlk, 1000-k’; LP-k’ | Av. hazaŋra-]
(تنجیم)
* هزاره
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
توضیحات: در بندهشن، زمان درنگ-خدای، به مدت ۱۲۰۰۰ سال است که هر هزارۀ آن به برجی فلکی تعلق دارد و خدایی آن هزاره با آن برج است. این دورۀ زمانی، از ابتدای هزارۀ بره آغاز شده و در پایان هزارۀ ماهی پایان می‌یابد. مطابق بندهشن، در سه هزارۀ اول (بره، گاو، دوپیکر)، آفرینش مینوی و در سه هزارۀ دوم (خرچنگ، شیر، خوشه)، آفرینش مادی صورت می‌پذیرد. سپس، در آغاز هزارۀ هفتم، هنگامی که هزارۀ خدایی به ترازو رسید، اهریمن به آفرینش حمله برده و باعث گردش آسمان و کواکب و در نتیجه آمیزش طبایع و عناصر می‌شود. این آمیزش و تمزیج، تا شش هزار سال یعنی تا پایان دورۀ ۱۲۰۰۰ ساله ادامه خواهد داشت و به همین خاطر، شش هزارۀ آخر (ترازو، کژدم، نیمسب، بز، دلو، و ماهی) را «دوران آمیزش» نامیده‌اند که در پهلوی به آن gumēzišn می‌گویند. نک. gumēzišn .
ریشه شناسی: ایرانی آغازین: *hazahra-ka- (نیبرگ، ۱۹۷۴: ۹۹)؛ سانسکریت: sahasrika- «هزاره»، مشتق از sahásra- «هزار» (مونیرویلیامز، ۱۹۶۰: ۱۱۹۵-۱۱۹۶)؛ اوستایی: مشتق از hazaŋra- (بارتولومه، ۱۹۰۴: ۱۷۹۶؛ رایشلت، ۱۹۱۱: ۲۷۷)؛ در اوستا واژۀ hazaŋrō.ziiam- به معنی «هزاره» بکار رفته است که معادل پهلوی آن hazarangrō-zim است (نیبرگ، ۱۹۷۴: ۹۹)؛ فارسی میانه: hazārag (مکنزی، ۱۳۷۳: ۸۹)؛ hazārak (بهار، ۱۳۴۵: ۱۳؛ نیبرگ، ۱۹۷۴: ۴)؛ فارسی میانه ترفانی و پهلوی اشکانی ترفانی: مشتق از hazār [hzˀr] «هزار» (بویس، ۱۹۷۷: ۵۰)؛ فارسی نو: هزاره؛ معادل انگلیسی: millenium ؛ معادل عربی: ألْف «هزار» مطابق هزوارش [LP] در پهلوی.
ترکیبات:
hazārag xwadāyīh «خداییِ هزاره» (رک. nišēbān nišēb)
hazārag ī Ušēdarān «هزارۀ اوشیدران، هزارۀ اوشیدر: هزارۀ دلو»
hazārag ī Ušēdar «هزارۀ اوشیدر: هزارۀ دلو»
hazārag ī Ušēdarmāh «هزارۀ اوشیدرماه: هزارۀ ماهی»
hazārag ī Ušēsarmāh «هزارۀ اوشیدرماه: هزارۀ ماهی»
hazārag hazārag «هزاره هزاره».

 

• • §§