بررسی پراکنش مکانی برخی ویژگی‌های فیزیکی- شیمیایی خاک در منطقه نقده با بهره گرفتن از زمین آمار
تعیین منشأ ذاتی یا غیر ذاتی این تغییرات
تهیه نقشه پهنه‌بندی و پراکنش مکانی ویژگی‌های فیزیکی- شیمیایی یاد شده در منطقه مورد مطالعه
تعیین رابطه بین الگوی پراکنش عناصر غذایی مختلف و اعمال مدیریت صحیح کودی جهت نیل به کشاورزی پایدار.
کلیات و مروری بر منابع
تغییرات در خاک
زمین آمار را می‌توان ابزاری برای مطالعه و پیش‌بینی ساختار مکانی متغیّرهای زمین مرجع^[۱۵] تعریف نمود. این علم در طول دو دهه اخیر، کاربرد وسیعی در علم خاکشناسی پیدا نموده است. کاربرد زمین آمار در خاکشناسی متنوع و وسیع است، از مطالعه و پیش‌بینی آلودگی خاک در مناطق صنعتی گرفته تا پهنه‌بندی خصوصیات فیزیکی شیمیایی خاک در مقیاس جهانی. این تئوری نخستین بار در سال ۱۹۶۳ توسط شخصی به نام ماترون^[۱۶] مطرح شد که ویژگیهای تصادفی و ساختاری متغیرهایی که توزیع مکانی دارند را بیان میکند و ابزای کمّی برای تشریح آنها و خصوصاً ایجاد تخمین‌های نااریب^[۱۷] فراهم می آورد (ترانگمار و همکاران، ۱۹۸۵). کاربرد اصلی زمین آمار در خاک شناسی، تخمین و پهنه بندی ویژگی های خاک در نقاط نمونه برداری نشده است.

نخستین تجربه بکارگیری روش‌های زمین آماری، در بررسی واکنش خاک و درصد شن، توسط کمپل (۱۹۷۸) و پس از آن مطالعات گسترده‌تر وبستر (۱۹۸۵a)، بورگس و وبستر (۱۹۸۰) و مک برتنی و همکاران (۱۹۸۲) بود. این محققین جهت تهیه نقشه خصوصیات مختلف خاک از روش کریجینگ^[۱۸] استفاده نمودند. کاربرد نظریه ژئواستاتیستیک که در ایران به آن “آمار مکانی” اطلاق می شود، اولین مرتبه توسط حاج رسولیها و همکاران به منظور تجزیه و تحلیل تغییرات مکانی شوری خاک استفاده گردید. در سال های اخیر کاربرد این نظریه توسط محققین کشور در علوم خاک رو به افزایش بوده که از جمله بایستی به مطالعات محمدی، عالمی و همکاران و حسینی و همکاران اشاره نمود. از آن زمان تا کنون مقالات و نشریات بی‌شماری پیرامون تغییرپذیری مکانی خصوصیات خاک و بررسی منشأ این تغییرات و نهایتاً تهیه نقشه توزیع فضایی آن‌ها منتشر شده است. به طور کلی می‌توان زمین آمار را یک رویکرد آماری جهت مدل سازی^[۱۹] متغیرهای ناحیه ای در قالب نظریه احتمال و با بهره گرفتن از تابع تصادفی^[۲۰] تعریف کرد. روش های تخمین مکانی مانند روش‌های درون یابی مکانی، از روش های آمار کلاسیک^[۲۱] که اطلاعات حاصل از نقاط نمونه برداری را با هم یکی در نظر می گیرند، متفاوت هستند. آمار مکانی یکی از معمول‌ترین ابزار پدومتریک (کاربرد روش های ریاضی و آماری جهت مطالعه نحوه توزیع و پیدایش خاک‌ها) و تهیه نقشه رقومی خاک می‌باشد. وجود تغییرات مکانی در خصوصیات خاک به عنوان تابعی از موقعیت جغرافیایی مدت‌های مدیدی است که توسط خاکشناسان شناسایی شده است چراکه اعمال مدیریت متداول مزارع برای سرتاسر یک مزرعه (روش متعارف) باعث می‌شود که سطوحی از مزرعه مقدار نهاده‌های تولید را بیش از حد نیاز گیاه و در مقابل قسمت‌های دیگر، این نهاده‌ها را کمتر از حد بهینه در یافت نمایند. در شیوه اعمال مدیریت متداول، عدم وجود توازن بین خصوصیات خاک و نیاز گیاه علاوه بر اینکه باعث کاهش بهره‌وری کشاورزی خواهد شد، تخریب محیط زیست و ناپایداری استفاده از منابع تولید کشاورزی به ویژه منابع خاک و آب را نیز به دنبال خواهد داشت (کَن و همکاران، ۱۹۹۴؛ یِمفک و همکاران، ۲۰۰۵)
ویلدینگ و دِرِس (۱۹۸۳)، تغییرپذیری سیستماتیک را به عنوان تغییرات تدریجی و مشخص (یا روند) در ویژگی‌هایی از خاک که از طریق فرآیندها و فاکتورهای تشکیل خاک قابل درک هستند معرفی نمودند. آن‌ها اظهار داشتند که منبع تغییرات سیستماتیک ممکن است به دلیل تغییرات توپوگرافی، سنگ‌شناسی، اقلیم، فعالیت بیولوژیکی، پوشش گیاهی و سن خاک‌ها در مطالعات ناحیه‌ای باشد. وان وامبک و دودال (۱۹۷۸) به تغییراتی در کنار تغییرات سیستماتیک اشاره کرده‌اند که دلیل شناخته شده‌ای نداشتند. این ناهمگونی براساس نظر (ویلدینگ و دِرِس، ۱۹۸۳) «تصادف» و براساس نظر وبستر و کوانالو (۲۰۰۶) «نوفه^[۲۲]» نامیده می‌شود ( خرمی‌زاده، ۱۳۸۸).
تجزیه و تحلیل تغییرات به روش آمار کلاسیک
آمار^[۲۳] رشته وسیعی از ریاضی است که راه‌های جمع‌ آوری، خلاصه‌سازی و نتیجه‌گیری از داده‌ها را مطالعه می‌کند. هدف علم آمار توسعه و به‌ کارگیری روش‌هایی برای استخراج اطلاعات مفید از داده‌ها و تجربیات است (نخعی، ۱۳۸۹).
به مقدار کمیّت‌‌های مرتبط با پدیده‌ها و فرآیندهای محیط اطراف می‌توان از دو زاویه قطعیت‌پذیر و یا احتمال‌پذیر نگریست. بسیاری از علوم تجربی در محدوده‌های مورد بررسی خود با عدم قطعیت مواجه هستند. لذا آمار و احتمال در اکثر علوم نقش کلیدی پیدا کرده است. بطورکلی برای شناخت هر جامعه‌ای نیاز به دانستن مقدار پارامترهای معینی از آن جامعه می‌باشد. آمار کلاسیک یا آمار سنتی شاخه‌ای از آمار است که مقدار یک کمیت مورد نظر را در نمونه‌ها در نظر می‌گیرد و موقعیت نمونه‌ها را مورد توجه قرار نمی‌دهد. بنابراین در این شاخه از آمار این واقعیت که احتمال تشابه مقدار یک کمیت در دو نمونه نزدیک به هم بیشتر است تا دو نمونه‌ی دور از هم، در نظر گرفته نمی‌شود. به عبارت دیگر توزیع فضایی داده‌ها مد نظر قرار نمی‌گیرد و تحلیل‌ها مستقل از مکان و توزیع فضایی آن‌ها صورت می‌پذیرد (حسنی‌پاک، ۱۳۸۹).
متغیر تصادفی
متغیر تصادفی^[۲۴] متغیری است که ممکن است هریک از چندین مقدار ممکن را داشته باشد (مدنی، ۱۳۷۳). متغیرها یا قطعیت پذیرند یا احتمال‌پذیر. مقدار یک متغیر احتمال‌پذیر تابع شانس است و از این رو آن‌ها را متغیرهای تصادفی می‌نامند. همچنین یک متغیر تصادفی دارای سه ویژگی است:
متغیر در یک دامنه تعریف شده تغییر کرده و در آن دامنه می‌تواند هر مقداری را آزادانه و بدون هیچ محدودیتی اختیار کرد.
محدودیتی در انتخاب تکراری هیچ یک از مقادیر موجود در دامنه‌ی تعریف شده وجود ندارد.
مقادیر انتخابی روی هم اثر متقابل نداشته و انتخاب یکی از آن‌ها روی احتمال انتخاب دیگری بی‌اثر است. به عبارت دیگر مقادیری که متغیرها اختیار می‌کنند مستقل از یکدیگرند (حسنی‌پاک، ۱۳۸۹). به عبارت دیگر، یک متغیر تصادفی، متغیری است که مقادیر آن تصادفی می‌باشند، لیکن براساس یک مکانیزم احتمالی تولید شده‌اند (محمدی، ۱۳۸۵).
اولین قدم در تجزیه و تحلیل‌های آماری (کلاسیک و مکانی)، سازمان‌دهی و نظم دادن به داده‌ها است. علاوه بر جداول فراوانی و نمایش گرافیکی داده‌ها از طریق هیستوگرام شاخص‌های کمّی و عددی که از طریق تلخیص داده‌ها و با بهره گرفتن از روابط و عبارات ریاضی- آماری مشخص محاسبه می‌گردند نیز مورد نیاز می‌باشد. مهم‌ترین ویژگی آماری هیستوگرام را می‌توان با بهره گرفتن از خلاصه آماری یا آماره‌ها بیان کرد. مهمترین آماره‌ها شامل شاخص‌های موقعیت توزیع (میانگین و میانه)، شاخص‌های پراکنش توزیع (واریانس، انحراف معیار و دامنه) و شاخص‌های شکل توزیع (ضریب تغییرات و سنجش عدم تقارن) می‌باشند (جانستون و همکاران، ۲۰۰۱).
شاخص‌های موقعیت توزیع
میانگین^[۲۵]
مهم‌ترین ویژگی در مورد یک متغیر تصادفی، آگاهی از کمیتی است که مقادیر در اطراف آن پراکنده‌اند. میانگین در واقع مقدار متوسط توزیع است (مدنی، ۱۳۷۳).
میانه^[۲۶]
مقداری از یک توزیع که پنجاه درصد از مقادیر موجود کمتر از آن هستند؛ به نام میانه توزیع خوانده می‌شود. از آنجا که میانه مشاهدات را به دونیم تقسیم می‌کند، گاهی آن را به نام مقدار میانی نیز می‌نامند (مدنی، ۱۳۷۳؛ جانستون و همکاران، ۲۰۰۱؛حسنی پاک،۱۳۸۹). دو نکته مهم در مورد میانه وجود دارد: ۱) مقدار میانه برخلاف مقدار میانگین نسبت به تغییرات در دو طرف دامنه (حداقل و حداکثر) حساس نمی‌باشد و مستقل از مقادیر دامنه‌ای است. ۲) مقدار میانه مستقل از نوع تابع توزیع است (حسنی‌پاک، ۱۳۸۹).
شاخص‌های پراکنش توزیع
واریانس^[۲۷]
کمیت میانگین، برای بیان تغییرپذیری یک متغیر مستقل کافی نیست (مدنی، ۱۳۷۳). واریانس هر توزیع در حقیقت معیاری از پراکندگی مقادیر حول میانگین آن‌ها است (حسنی‌پاک، ۱۳۸۹). واریانس درواقع مربع انحرافات تمام مقادیر از میانگین است (جانستون و همکاران، ۲۰۰۱).
انحراف معیار^[۲۸]
انحراف معیار از شاخص‌های مهم برای سنجش پراکندگی مقادیر یک متغیر است. با توجه به اینکه در محاسبه آن کلیه مقادیر یک متغیر نقش دارند و پراکندگی مقادیر را حول میانگین محاسبه می‌کند و میانگین از شاخص‌های مرکزی مهم می‌باشد بنابراین انحراف معیار نیز از اهمیت زیادی برخوردار است (کلانتری، ۱۳۸۷). انحراف معیار عبارت است از جذر واریانس، درنتیجه از نظر بعد و واحد، مشابه مقدار میانگین است. لازم به یادآوری است که واریانس کمیتی جمع‌پذیر است و در روابط علت و معلولی می‌توان واریانس کل را از جمع واریانس‌های جزیی به دست آورد. حال آن که انحراف معیارها جمع‌پذیر نیستند و نمی‌توان انحراف معیار کل عملیات را از جمع انحراف معیارهای مراحل مختلف بدست آورد ولی چون انحراف معیار با میانگین هم واحد است می‌تواند با آن جمع و یا تفریق شود. نکته قابل توجه این است که انحراف معیار جوامع مختلف در مقایسه با یکدیگر نمی‌تواند به کار رود زیرا معیاری از تغییرپذیری نسبی را بدست نمی‌دهد (حسنی‌پاک، ۱۳۸۸).
دامنه^[۲۹]
دامنه ساده‌ترین شاخص برای بیان میزان پراکندگی مقادیر یک متغیر است که از طریق تفاوت بین مقادیر حداکثر و حداقل بدست می‌آید. این شاخص از رابطه زیر به دست می‌آید:
R: دامنه
: بیشترین مقدار یک متغیر
: کمترین مقدار همان متغیر
با توجه به اینکه دامنه تغییرات به آسانی محاسبه می‌شود، بنابراین وضعیت پراکندگی مقادیر متغیر را به‌طور سریع روشن می‌شود. اما از آنجا که در محاسبه آن فقط بزرگترین و کوچکترین مقدار متغیر دخالت دارند، لذا اهمیت چندانی ندارد (کلانتری، ۱۳۸۷).
شاخص‌های شکل توزیع
ضریب تغییرات^[۳۰]
ضریب تغییرات در واقع انحراف معیار نرمالایزه شده به میانگین جامعه است، معیاری از تغییرپذیری نسبی را به دست می‌دهد و بدین علت می‌تواند در مقایسه تغییرپذیری جوامع مختلف مورد استفاده قرار گیرد (حسنی‌پاک، ۱۳۸۹). به عبارت دیگر اگر مقدار انحراف معیار را بر میانگین تقسیم کنیم ضریب تغییرات که یک شاخص نسبی است بدست می‌آید. این شاخص امکان مقایسه متغیرهای مختلف را فراهم می‌کند. هرچقدر مقدار ضریب تغییرات بیشتر باشد از پراکندگی بیشتر مقادیر یک متغیر حکایت می‌کند و هرقدر مقدار بدست آمده کوچک‌تر باشد متمرکز بودن مقادیر متغیر را حول میانگین نشان می‌دهد (کلانتری، ۱۳۸۷).
سنجش عدم تقارن
چولگی^[۳۱]
در حقیقت معیاری از وجود یا عدم وجود تقارن تابع توزیع نرمال می‌باشد. برای یک توزیع کاملاً متقارن چولگی صفربوده و بیانگر توزیع نرمال مقادیر یک صفت می‌باشد؛ در چنین مواردی مقدار میانگین، میانه و مد با هم برابر خواهندبود. برای یک توزیع نامتقارن با کشیدگی به سمت مقادیر بالاتر چولگی مثبت و بالاخره برای توزیع نامتقارن با کشیدگی به سمت مقادیر کوچکتر، مقدار چولگی منفی است (جانستون، ۲۰۰۱، کلانتری، ۱۳۸۷ و حسنی‌پاک،۱۳۸۹)

کشیدگی^[۳۲]
این مقدار معیاری از تیزی منحنی در نقطه ماکزیمم است (حسنی پاک، ۱۳۸۹). مقدار کشیدگی برای توزیع نرمال برابر ۳ است (جانستون و همکاران، ۲۰۰۱).

۱-۴-ساختار پایان نامه
ساختارپایان نامه به صورت زیر می باشد:
فصل دوم :
این فصل به ادبیات موضوع تحقیق پرداخته است.در بخش اول ان به بررسی تعاریف معماری سازمانی و حاکمیت معماری سازمانی و چارچوب های ان و در بخش دوم به معرفی منطق فازی می پردازد.در انتها به کارهای انجام شده در زمینه ی ارزیابی معماری سازمانی میپردازیم.
فصل سوم:
این فصل به ارائه روش پیشنهادی برای ارزیابی حاکمیت معماری سرویس گرا می پردازد .

فصل چهارم:
روش پیشنهادی را در یک مطالعه ی موردی به کار گرفته و نتایج ارزیابی را بیان میکند.در انتها مقایسه ای بین روش بیان شده و روش دیگر برای بررسی برتری عملکرد انجام می شود.
فصل پنجم:
نتایج تحقیق و همچنین پیشنهاداتی برای تحقیقات اتی ارائه میشود.

نتایج مورد نظر و خروجی
اجرای این پایان نامه در گسترش مباحث علمی معماری سازمانی سرویس گرا بسیار موثر بوده و در عین حالی که مفاهیم اساسی آنرا ترویج می دهد ، سعی در ایجاد روشی جهت ارزیابی و سنجش حاکمیت معماری سازمانی، که یکی از سئوالات اساسی مطرح شده در زمینه های تحقیقاتی آن است، می نماید.به طور کلی نتایج حاصل از این طرح را می توان به شرح زیر بیان نمود:
۱- کمک به گسترش کاربرد مفاهیم معماری سازمانی سرویس گراو معرفی آنها
۲- تعریف مفهوم یک معماری سازمانی سرویس گرای مناسب وخوب و ارائه یک مدل ارزیابی سطح بلوغ آن
۳- بکارگیری روش ارائه شده در یک سازمان برای بررسی نتایج
۵
فصل دوم
ادبیات و پیشینه ی تحقیق
۲-۱- معماری چیست؟
معماری(Architecture) برای آشنایان به رشته های مهندسی، یادآور یک طرح و دید همه جانبه و کلان بر ساختار و رفتار موجودیتی است که پیچیدگی و پویایی داردو تهیه و نگهداشت آن توجه به جامعیت، یکپارچگی، انعطاف پذیری و تعامل پذیری را می طلبد[۴۰]. در حوزه مباحث فناوری اطلاعات و ارتباطات ابتدا این مفهوم در محدوده سخت افزار اهمیت پیدا کرد، زمانیکه موضوع استفاده مجدد از قطعات از پیش ساخته شده مورد توجه واقع شد و این سئوال که با چه ترکیب و تلفیقی از عناصر موجود می‌توان سیستم جدید را طراحی نمود، موضوع معماری نیز به عنوان یکی از موضوعات مهم در حوزه سخت افزار مطرح گردید. این مبحث به تدریج در سایر حوزه های فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز وارد شد و هر جایی که نیاز بود که ساختار و رفتار بطور توأم مد نظر قرار گیرند، معماری مورد توجه قرار گرفت. بطور خلاصه می‌توان گفت تجربه سایر رشته های علوم و مهندسی ثابت کرده است که عواملی نظیر ابعاد، پیچیدگی، قابلیت گسترش و نیازمندیهای خاص، مهمترین پارامترهای تصمیم گیری در رابطه با لزوم هر نوع معماری به حساب می‌آیند . به عبارت دیگر هر جا که نیاز به طراحی موجودیت یا سیستمی‌ باشد که ابعاد یا پیچیدگی آن از یک حد معینی فراتر رفته، یا نیازمندیهای خاصی را تحمیل نماید، نگرش ویژه و همه جانبه ای را نیاز خواهد داشت که در اصطلاح به آن « معماری » گفته می‌شود. معماری ترکیبی است از علم، هنر و تجربه که در رشته هائی نظیر ساختمان دارای قدمتی چند هزارساله است. [۴]
۲-۲- معماری سازمانی
عبارت «معماری سازمانی» ازدوکلمه «سازمان» و«معماری» تشکیل شده است. واژه معماری دارای ریشه لاتین ‌ بوده و به معنای ” استادی در ساختن” است [۲۶و۲]در معماری مؤلفه‌های اصلی سازنده‌ یک پدیده، ارتباط و مشخصات اصلی‌شان که باعث‌ کارایی و اثربخشی آن پدیده در دوره‌ حیاتش هستند، به زبان نقشه و طرح بیان می‌شوند.. معماری سازمانی یک نقشه سازمانی است که ساختار مأموریت و اطلاعات موردنیاز سازمان و فناوری های لازم برای پشتیبانی از آنها را تشریح و فرایند گذار برای پیاده سازی این فناوری ها را تعریف می کند.[۲۷]زکمن، معماری سازمانی (Enterprise Architecture) را بصورت زیر تعریف نموده است: مجموعه ای از ارائه های توصیفی (مدل ها) در ارتباط با تشریح یک سازمان چندان که بتو اند منطبق بر نیازمندی های مدیریت (کیفیت)، تولید شده باشد و در دوره حیات مفیدش قابل نگهداشت باشدتغییرکند.[۵۴]
۷
تعریف معماری سازمان که توسط Open Group ارائه شده از این قرار است: ‎معماری‎ ‎سازمانی عبارت از شناخت تمام‎ ‎عناصری است که‎ ‎‏سازمان‎ ‎را تشکیل می‎‌‎دهند و بیانگر نحوه ارتباط عناصر ‏مذکور با یکدیگر است [۴۱].
۲-۳- تاریخچه معماری سازمانی
یکی از برترین راه‌ حل ‌های توسعه و استفاده بهینه از فناوری اطلاعات در سازمان‌ها، استفاده از «معماری سازمانی فناوری اطلاعات» یا به اختصار معماری سازمانی است. بر طبق تحقیقات موسسه توسعه‌های معماری سازمانی(IFEAD) از سال ۲۰۰۳ به صدر موضوعات مورد توجه مدیران عالی و مدیران رده بالای سازمان‌ها رسیده است، هم اکنون مورد توجه بسیاری از دولت‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ و کوچک قرار گرفته است. عدم استفاده از آن در سازمان‌ها منجربه ناتوانی سازمان در مدیریت بهینه فناوری اطلاعات و بالطبع افت جایگاه در شرایط رقابتی آینده برای سازمان است. کشورهای بسیاری در زمینه معماری سازمانی فعالیت می‌نمایند که بر اساس گزارشات IFEAD در سال ۲۰۰۵، حدود ۱۴۹ کشور به عنوان کشور‌های فعال در زمینه معماری سازمانی شناخته شده‌اند. در این میان کشور آمریکا با داشتن تقریباً ۴۵ درصد فعالیت، در راس کشورهای فعال قرار دارد. کشور ما ایران، در این فهرست، در رده سیزدهم قرار دارد که نسبت به کشورهایی چون چین، سوئیس، ایتالیا و اسپانیا رده بالاتری دارد. در شکل۲-۱ جایگاه کشورها بر اساس میزان گرایش به معماری سازمانی نشان داده شده است. با توجه به این فهرست و شمار کشورهایی که در زمینه معماری سازمانی فعالیت دارند، میتوان گفت معماری سازمانی دیگرروش جدید وکم تجربه ای در مدیریت فناوری اطلاعات نمی باشد.[۵]
شکل ۲-۱ جایگاه کشورها بر اساس میزان گرایش به معماری سازمانی[۵]
۸
بابه وجود امدن سازمانهای بزرگ و پیچیده و سیستم های اطلاعاتی انها با حجم عظیم و سیستمهای تخصصی با اهداف خاص ,تغییرات محیطی همچون تغییر کسب و کار ویا درونی چون ماموریتها و ساختارسازمانی لزوم انعطاف پذیری سازمان برای پذیرش این تغییرات و به دنبال ان نیاز به معماری سازمانی درک میشود. مهمترین نتایج و مزایای تدوین معماری سازمانی به قرار زیر است :
ایجاد نظامی قابل مقایسه : در توصیف سیستم‌ها , طراحی و پیاده‌سازی ماموریت‌ها،فرآیندها و سیستم‌های اطلاعاتی که درسازمان‌های بزرگ به کار گرفته می‌شوند، نیازمند وجود الگوهای مناسب و استاندارد جهت توصیف آنهاست. در غیر اینصورت امکان مقایسه خروجی‌های سازمان‌های مختلف با هم وجود نداشته و فرایند یکپارچگی دچار چالش‌های اساسی خواهد شد.
حذف افزونگی: این مشکل یکی از بزرگترین مشکلات بخش فناوری اطلاعات در سازمان است. در صورتیکه، معماری سازمانی براحتی افزونگی را در حیطه حرفه شناسایی و امکان حذف را فراهم می‏آورد. بعنوان نمونه، بخش‌های مختلف سازمان ممکن است محصولاتی با قابلیت‌های تکراری تولید نمایند و یا تجربه‏ای را در یک حیطه کاری که قبلاً انجام شده مجدداً انجام دهند. معماری سازمانی می‏تواند این هزینه‏ های اضافی را بصورت موثری کاهش دهد.
یکپارچگی : ایجاد یکپارچگی اطلاعاتی با ادغام و به اشتراک‌گذاری اطلاعات، از نتایج به کارگیری معماری اطلاعاتی می‏باشد. معماری سازمانی با ایجاد استانداردهای خاص، قواعدی برای به اشتراک‌گذاری داده‏ها ایجاد می‏نماید، که امکان رد و بدل نمودن اطلاعات در سطوح مختلف از پایگاه‌ داده‏ها تا زیرسیستم‌ ها مهیا شود.
همگرایی به سمت دولت الکترونیک: با بهره گرفتن از معماری سازمانی امکان استفاده از مدل‌های مرجع نظیر «مدل مرجع کارایی»، «مدل مرجع خدماتی» و «مدل مرجع فنی» در سطح سازمان‌های مختلف و در نهایت در سطح دولت بوجود آمده و یک نوع همگرایی در لایه‌های مختلف سازمان‌ها حاصل می‌شود. این همگرایی و نزدیکی در نهایت منجر به کاهش هزینه‌های ناشی از دوباره کاری‌ها، استفاده از سیستم‌های ناهمگون و عدم تعامل‌پذیری بین سازمان‌ها شده وکاهش بی‌اندازه هزینه‌ها و افزایش کارایی سازمانی را در پی خواهد داشت.
بهبود روش‌ها و فرآیندها در ماموریت‌های سازمانی: یکی از دستاوردهای مهم معماری سیستم‌های بزرگ اطلاعاتی کشف و حذف فرآیندهای اضافی در جهت اجرای ماموریت است. در واقع، معماری خود به تنهایی شامل بازمهندسی فرآیندها نیست، اما مقدمه‌ انجام چنین فعالیتی تلقی می‌شود. اصلی‌ترین هدف از تدوین معماری سازمانی تمرکز بر داده‌ها و فرآیندها و تعاملات بین آنها است که به بهینه‌سازی فرآیندها می‌ انجامد [۵].
۹
۲-۴- فرایند معماری سازمانی
هدف از فرایند معماری سازمانی، ایجاد و اجرای معماری و ارائه خروجی های معماری در سازمان است. این فرایند در کنار دیگر فرآیندهای اصلی سازمان قرار می گیرد و به صورت پیوسته اجرا می‌شود. به طور کلی، این فرایند شامل سه مرحله اصلی است که عبارتند از: ۱) برنامه‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات، ۲) برنامه‌ریزی معماری سازمانی ۳) اجرای معماری سازمانی [۵۷].
۲-۴-۱- برنامه ریزی راهبردی فناوری اطلاعات : پایه‌ای برای برنامه‌ریزی معماری سازمانی است . در طی این مرحله، دورنما ، اهداف درازمدت و کوتاه مدت و فرصتهای سازمان درحوزه فناوری اطلاعات استخراج می شوند.خروجی این مرحله به عنوان راهنمای اصلی دربرنامه‌ریزی معماری سازمانی مورد استفاده قرارمی‌گیرد.
۲-۴-۲- برنامه ریزی معماری سازمانی :درطی این فاز به تعریف معماری سازمانی و استخراج طرح های اجرایی وطرحهای انتقالی لازم جهت راه اندازی آن اقدام می شود.
۲-۴-۳- اجرای معماری سازمانی : درطی این فاز به پیاده سازی ، راه اندازی و پشتیبانی از معماری مطابق باطرح های اجرایی و انتقالی تهیه شده در فاز « برنامه ریزی معماری سازمانی » اقدام می شود . این کارشامل مراحل پیاده‌سازی معماری سازمانی , نگهداری و بروزرسانی معماری سازمانی است که جزئیات آن بسته به نوع چارچوب معماری انتخاب شده ومتدلوژی های ( مهندسی سیستم/ نرم‌افزار ) سازمان ها فرق می‌کند[۶].
۲-۵- معماری سرویس گرا چیست؟
بعد از اشنایی با معماری سازمانی،معماری سرویسگرارااختصارادراین بخش معرفی میکنیم.
اززمان مطرح شدن مفاهیم سرویس و سرویس گرایی مدتها می گذرد.در بخش هاو اهداف متفاوتی استفاده شد اما خاصیت اصلی خود که ارائه مفهموم تجزیه است را حفظ کرده است.بنابراین سرویس گرایی یک روش فنی محض نیست. شرکت ها هریک به تنهایی سرویس گراهستندزیراهریک سرویس مجزایی را فراهم می کنندکه میتواندتوسط مشتریان مختلفی موردبهره برداری قرارگیرد.در مجموع این شرکتها باهم یک جامعه کاری تشکیل می دهندوبسیارمنطقی است اگر انواع خدمات وسرویس توسط فقط یک شرکت دریافت نشود بلکه با تجزیه جامعه کاری به بخش های سرویس دهنده تخصصی منفرد، به محیطی دست یابیم که در آن سرویس دهنده ها توزیع شده باشند.حتی دریک مدل توزیع شده،ایجاد وابستگی های عمیق موجب ممانعت ازارائه پتانسیل موجوددرکسب وکارهای منفرد خواهدشد.اگرچه مایلیم که سرویس دهنده ها با یکدیگر تعامل داشته وازسرویس یکدیگر بهره بگیرند،اماازسوی دیگرنیزمایلیم از مدلی که در آن، سرویس دهنده ها اتصالات تنگاتنگی با هم دارند و این اتصالات موجب وابستگی های شدید و محدود کننده می شوند اجتناب کنیم .
۱۰
اگر به کسب و کارها این قدرت را بدهیم که هر یک بتوانند سرویس های خود را کنترل و اداره کنند، به آنها این قدرت را داده ایم که نسبتا مستقل از یکدیگر رشد و تکامل یابندامابااین وجودبایدمراقب بودتا همگی آنها بتوانند براساس اصولی به یکدیگر متصل شوند(مثل استفاده ازیک زبان خاص بعنوان زبان اصلی شرکت و ) این هماهنگی ها موجب استاندارد شدن جنبه های کلیدی هرکسب و کار می شود .
سرویس گرایی در ترکیب با “معماری “,معماری سرویس گرا را معرفی می کند که عبارتی است که مدلی را ارائه می دهد که در آن منطق کل سیستم به بخشهای منطقی مجزا و کوچکتر شکسته می شوند. این واحدهای مشوق واحدهای SOA کوچکتر جمعا بخش بزرگتری از منطق را ارئه می کنند و می توانند توزیع شده باشند منفرد منطق است تا بتواند به مجموعه ای از اصول طراحی دست یابد ]۲۱[
تعاریف بسیاری برای معماری سرویس گرا وجود دارد. اما یک تعریف رسمی واحد برای آن موجود نیست به همین دلیل بسیاری از سازمان ها که سعی در استفاده و بهره برداری از این مفهوم را دارند برای تعریف آن تعاریف متفاوتی مانند آنچه در ادامه آمده ذکر شده است :
۲-۵-۱- تعریف شرکت IBM : معماری سرویس گراچارچوبی برای برنامه های کاربردی است که کاربردهای روزمره کسب وکاررا میگیردوآنهارابه عملکردهاو فرایندهای مختلف کاری که به آنها سرویس اطلاق میشودمی شکند SOA .امکان ساخت ,استقرارویکپارچه سازی این سرویس هارابطورمستقل ازبرنامه های کاربردی وپلتفرم اجرافراهم می کند.[۱۰]
۱۱

عوامل تنش زا در تعامل زناشویی یا ارزیابی و واکنش های نامناسب مربوط اند که تاثیری مستقیم بر خود سودمندی و تاثیر غیر مستقیم بر عزت نفس دارد و این دو تاثیری مستقیم بر افسردگی دارند پژوهشها هم چنین گویای آنند که دشواریهای ارتباطی منابع اصلی مشکل های میان فردی اند بدنه ی بیش تر مشکلات خانوادگی و زناشویی بد فهمی ناشی از ارتباط غیر موثر است که نتیجه اش محرومیت و خشم است در مانگران خانواده چنین ارزیابی می کنند که دلیل اصلی آشفتگی خانواده ها فقدان مهارت ها در بخشی از زندگی زناشویی زوج هاست مهارت ارتباط به طورمستقیم قابل مشاهده نیست بلکه باید از مشاهده ی رفتار درک شود رفتار ارتباطی به فعالیت های کلامی و غیر کلامی مشاهده پذیری که سخنگویان به طور واقعی بروز می دهند اشاره دارد .
نتایج این تحقیقات نشان می دهند که مهارت ها و رفتارهای ارتباطی به طور مثبت با زناشویی غیر آشفته مرتبط است به این معنا که زوجهای آشفته گرچه احتمالا مهارت کم تری نسبت به زوجهای غیر آشفته ندارند اما در رفتار تمایل منفی بیش تری به یکدگیر نشان می دهند ، چنین نتایجی این ضرورت را که آموزش می تواند نقش بسیار موثری در بهبود مهارتهای ارتباطی و خشنودی زناشویی داشته باشد به اثبات می رساند و برای هر یک از زوج ها لازم و ضروری است که قبل از پیوند زناشویی یا در سالهای اولیه زندگی با مهارت آموزی در این زمینه مانع بروز بسیاری از اختلالات و مشکلات رفتاری ناشی از بدفهمی یکدیگر یا ارضا نشدن نیازها و خواست های معمول زندگی مشترک شوند ( سهرابی ۱۳۷۷)

اگر در جامعه ای آمار طلاق ناچیز باشد الزاما به معنای ازدواجهای موفق و سازگاری زناشویی نیست بسیاری از زوجها در خانواده ای زندگی می کنند که طلاق روانی در آن حکمفرماست بدین معنا که هیچ گونه رابطه عاطفی و جسمانی بین زن و شوهر وجود ندارد و زندگی به صورت اجباری و با حداقل تعامل به پیش می رود به همین جهت ضروری است با دیدگاهی آسیب شناسانه به علل درون فردی ناسازگاری های زناشویی و عدم موفقیت در ازدواج ها پرداخته و نقش ویژگیهای شخصیتی در سازگاری و رضایت زناشویی مورد بررسی قرار گیرد چرا که عدم وجود جو سالم در خانواده ها از موانع اصلی انتقال آداب و رسوم فرهنگ و ارزشهای مثبت جامعه به نسل های بعدی است .
محققی به نام سعید صادقی پژوهشی با عنوان « بررسی عوامل شخصیتی موثر در سازگاری زناشویی » انجام داد و در آن با بهره گرفتن از روش علمی مقایسه ای یاپس رویدادی ۴۵ زوج سازگار و ناسازگار را به صورت نمونه در دسترس در جامعه آماری که از کلیه زوجهای شهر اصفهان تشکیل می شد انتخاب کند .
به اعتقاد پژوهشگر در کشورما طی دو دهه گذشته ساخت خانواده و روابط بین اعضای آن دچار تغییرات زیادی شده است و بیشتر تحقیقاتی که توسط متخصصان علوم اجتماعی در زمینه علل سست شدن پیوندهای زناشویی صورت گرفته بر متغیرهای کلان از جمله وضعیت اقتصادی ، کاهش در آمد خانوار ، بیکاری چالش های فرهنگی و اجتماعی تاکید نموده اند و آنها را از عوامل موثر بر ناسازگاری های زناشویی و طلاق در ایران دانسته اند هر چند که نقش این عوامل را می توان در افزایش طلاق در چند سال گذشته نادیده گرفت اما به نظر می رسد از یک سو تاکید بیش از حد بر این متغیرها به عدم شناسایی عوامل موثر گسسته شدن پیوند های زناشویی به ویژه در زوج های جوان منجر خواهد شد و از طرف دیگر صرف وجود آمار پائین طلاق در کشور ما نسبت به سایر کشورها نمی تواند توجیه منطقی در باب سلامت سیستم بهداشت روان خانواده ها و سازگاری زناشویی در بین زوج ها باشد چرا که در برخی از کشورها نظیر ایران به خاطر مسائل فرهنگی ، سنتی و حتی قانونی ، طلاق به سادگی امکان پذیرنیست ناسازگاری و عدم رضایت زناشویی پس از ازدواج نه تنها بر کنش های روانی – اجتماعی زن و شوهر بلکه بر رشد و تحول کودکان و نوجوانان آن خانواده نیز اثرات سوء به جای گذارد .
افزایش آمار فرار دختران از منزل ، کودکان خیابانی و بزهکاری کودکان و نوجوانان در کشور ما ارتباط مستقیمی با خانواده های آشفته و طلاق دارد و نکته مهمتر این که عدم جو سالم در خانواده یکی از موانع اصلی انتقال آداب و رسوم ، فرهنگ و هنجارهای جامعه به نسل های بعدی است به عنوان مثال مولر و همکارانش نشان دادند که زوج های خرسند در مقایسه با زوج هایی که رابطه زناشویی و عاطفی خوبی با هم ندارند احساس همدلی بیشتری نسبت به هم نشان می دهند و نسبت به احساسات یکدیگر حساسیت بیشتری به خرج می دهند . (سعید صادقی )
تاریخچه هوش هیجانی
ریشه هوش هیجانی را می توان در ادبیات مربوط به هیجان ردیابی کرد از نگاهی دیگر هیجان شامل یک مولفه ی بیانی یا حرکتی یک مولفه تجربی ، یک مولفه نظارتی منظمی و یک مولفه شناختی یا پردازشی می باشد مولفه بیانی یا حرکتی شامل توانایی ابراز هیجان از طریق حالات چهره تن صدا و ژست بدنی می باشد مولفه ی تجربی شامل احساس مربوط به یک تجربه می باشد و این نتیجه آگاهی از علائم سیستم عصب مرکزی بازخورد ناشی از حالات چهره شخصی و تفسیر شخص از حوادث پیرامون می باشد مولفه های نظارتی تنظیمی به واکنش در مقابل هیجان تجربه شده مربوط می شود مولفه شناختی یا پردازش شامل تشخیص و تفکیک احساسات دیگران از طریق حالات چهره است ( فرقدانی ۱۳۸۳)
سالهاست که با حرارت ترین نظریه پردازان هوشبهر کوشیده اند تا احساسات را به حیطه هوش وارد کنند و به جای آن که عواطف و هوش را دو متضاد ناهمساز در نظر بگیرد از این رو ای ال ثرندایک روانشناس نامداری که در دهه ی ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۰ در همگانی کردن نظریه هوشبهر نقش مهمی را داشت در مقاله ای در روزنامه ماریراظهار داشت که هوش اجتماعی یعنی توانایی درک دیگران و عمل کردن عاقلانه در ارتباطات بشری که جنبه ای از هوش هیجانی است به خودی خود جنبه ای از هوشبهر را تشکیل می دهد . ثرندایک معتقد بود که هوش از یک مولفه تشکیل نشده است چرا که نمی توان با یک نوع هوش توانایی های انسان را سنجید به همین دلیل او سه نوع هوش را مطرح می کند هوش اجتماعی و عینی و انتزاعی به نظر او هوش اجتماعی عبارت است از توانایی درک دیگران در برقراری رابطه مناسب با آنها از این نظر فرد باهوش کسی است که در هنگام قرار گرفتن در یک جمع بتواند احساسات و عواطف دیگران را به خوبی درک کند وبا آنها رابطه خوبی برقرار کند ، وکسلر نیز به ابعاد غیر عقلانی هوش عمومی تاکید کرده است او معتقد است که علاوه بر عوامل عقلانی عوامل غیر عقلانی که تعیین کننده هوش اند وجود دارند چنانچه مشاهدات آنی تاکید کننده این فرضیه باشد نمی توان فرض کرد و بتوان هوش کلی را بدون لحاظ کردن عوامل غیر عقلانی محاسبه کرد ( همان منابع ) .
ظهور مفهوم هوش عاطفی
۱۹۹۶-۱۹۰۰: هوش و مطالعه هوش طی این دوره قلمرو روان آزمایی هوش توسعه یافت و فناوری پیچیده و عواطف به عنوان حوزه های پیشرفته آزمونهای هوش به وجود آمد جداگانه و محدود مطالعه عواطف : در حوزه عواطف مباحث پیرامون مساله تخم مرغ و مرغ بود که کدام ابتدا به وجود آمده است اول واکنش های فیزیولوژیکی به وجود می آیند بود هیجان و بالعکس . در حیطه های دیگر داروین روی موضوع وراثت و تکامل و پاسخهای هیجانی بحث می کرد اما طی این دوره اغلب عاطفه به عنوان موضوعی که تحت تاثیر عوامل فرهنگی قرار می گیرد مورد توجه بود مطالعه مربوط به هوش اجتماعی : در همان زمانی که ارزیابی هوش مطرح شد و فعالیت های علمی در مورد هوش کلامی و استدلالی در جریان بود تعدادی از روان شناسان جهت شناسایی هوش اجتماعی تلاش می کردند اما در کل می توان گفت تلاش ها در این مسیر تا حد زیادی دل سرد کننده و مفاهیم هوش محدود به شناخت بود . ۱۹۸۹-۱۹۷۰ مطالعات اولیه پیرامون هوش عاطفی : مطالعه اولیه در مورد هوش عاطفی طی این دو دهه صورت پذیرفت در این دهه حوزه های شناخت و عاطفه مورد بررسی قرار گرفتند تا مشخص شود که عواطف و شناخت چگونه روی یکدیگر تاثیر متقابل دارند اعتقاد بر این بود که افراد افسرده نسبت به سایرین ممکن است واقع بین تر و دقیق تر باشند و نوسان های خلقی ممکن است خلاقیت را افزایش دهند هم چنین در این دوره حوزه ارتباطات غیر کلامی ( که گاهی عاطفی هستند ) از چهره و قیافه های افراد اختصاص یافت ، در حوزه ی هوش مصنوعی بررسی ها و آزمایش ها در مورد این موضوع بود که رایانه ها چگونه می توانند حالت های عاطفی را درک نمایند .
نظریه های جدید گاردنر در مورد هوش چند گانه : از هوش درون فردی نام می برد که به توانای دریافت و نماد پردازی عواطف اشاره داشت . کار آزمایش در مورد هوش اجتماعی به درک این موضوع منجر شد که هوش اجتماعی شامل مهارتهای اجتماعی مهارت هم دلی ، نگرشهای جامعه پسند و اضطراب اجتماعی و عاطفی بودن می باشد . مطالعه روی مغز برای تفکیک ارتباطات بین عاطفه و شناخت آغازشد و گاه و بیگاه از اصطلاح هوش عاطفی استفاده می شد .
۱۹۹۷-۱۹۹۰: ظهور هوش عاطفی : این دوره ی ۴ ساله که از ابتدا دهه ی ۱۹۹۰ شروع می شود ما دیر و سالووی چند مقاله در زمینه ی هوش عاطفی منتشر کردند ، مقاله ها زمینه ی مناسبی را برای مطرح شدن مفهوم هوش عاطفی فراهم نمودند در همین زمان نتیجه مطالعه ای که شامل معرفی اولین مقیاس ارزیابی توانایی هوش عاطفی بود با همین نام منتشر شد هم چنین در این دوره زیر بناها مفاهیم بنیادی عاطفی به ویژه در زمینه ی علوم عصبی توسعه پیدا کرد .
۱۹۷۷-۱۹۹۴: ازدواج گسترش مفهوم هوش عاطفی : با انتشار کتاب هوش عاطفی توسط گلمن در روزنامه نگار آثار و نوشته های علمی در این حوزه گسترش پیدا کرد این کتاب پرفروش در سطح دنیا در تیراژ بالا انتشار یافت ، مجله تایمز برای نامیدن مفهوم هوش عاطفی از EQ استفاده کرد تعدادی از مقیاسهای شخصیت تحت عنوان هوش عاطفی منتشر شدند. از سال ۱۹۹۸ تاکنون : به موازات ابداع آزمونهای جدید برای سنجش هوش عاطفی و چاپ مقاله های پژوهشی در تحقیق بر روی هوش عاطفی این زمینه چندین تحقیق جهت شفاف ساختن مفهوم هوش عاطفی در حال انجام می باشد و نهادینه شدن آن در محافل علمی گرچه اصطلاح هوش عاطفی طی این دوره که گاه مورد استفاده قرار می گرفت اما به دلیل این که بنیان های نظری این مفهوم به قدر کافی توسعه پیدا نکرده بود از این دوره طبق شیوه های مرسوم از این مفهوم ، تعریف یا توصفی ارائه نشد هم چنین تعاریف اولیه ای که از هوش عاطفی ارائه شده بود در واقع اشاره ای اجمالی به هوش عاطفی داشتند اما واضح و روشن نبودند اگر هم گاهی روشن بودند به طور کامل گویای مفهوم هوش عاطفی نبودند دسته دیگری از تعاریف با این که واضح بودند اما اشاره ای کامل و دقیقی به مفهوم هوش عاطفی نداشتند قبلا هواردگاردنر معتقد بود که هوش درون فردی عبارت است از استعداد توانایی انجام کارها در این جا منظور توان دستیابی به زندگی احساس خویش می باشد که شامل عواطف و احساسات می باشد در این دیدگاه گاردنر توان دستیابی به زندگی احساسی هوش عاطفی را تشکیل می دهد که بیشتر بخشی از شناخت کلی خویش و شناخت اجتماعی است که با یکدیگر در هم تنیده اند او هچنین معتقد است که از یک دیدگاه استفاده از مفهوم هوش عاطفی به کاربرد نامناسب از مفهوم هوش می باشد در این دوره نیز حوزه های دیگری وجود داشتند که به رشد و گسترش مفهوم هوش عاطفی کمک کردند که از جمله آنها می توان به مفهوم نبوغ عاطفی (که در ادبیات پژوهشی راجع به رشد کودک تحت عنوان تحریک پدیدی شدید عاطفی مورد توجه قرار گرفته است ) اشاره کرد که از برخی جهات به ظهور زودتر مفهوم هوش عاطفی کمک کرد . بعد از سال ۱۹۸۰ و قبل از این که حوزه ی هوش عاطفی به طور کامل موجودیت پیدا کند بایستی چند فعالیت دیگر صورت می گرفت یکی از اینها ترسیم مسیری واحد برای جهت دادن به کارهای پژوهشی مختلفی بود که قبلا شکل گرفته بوده و لازم بود این پژوهش ها در مسیر تازه ای به کشف ظرفیت ناشناخته ی انسان کمک نمایند دیگر این که اصطلاح هوش عاطفی به نحوی روش و واضح تعریف شود که به خطوط پژوهشی پشتیبان و حمایت کننده ارتباط داده شود و شواهد تجربی دیگری برای تاثیر و حمایت از این مفهوم ضرورت داشت در سال ۱۹۹۰ و در آغاز دوره سوم من و همکارم دکتر پیتر سالووی به اتفاق یکدیگر طرح های پژوهشی زیادی را تدوین نموده و نظریه ی رسمی هوش عاطفی را ارائه دادیم هم چنین مشابه شیوه های تحقیق پیرامون موضوع های چون هوش مصنوعی زیباشناسی و روان شناسی بالینی ، شواهد و مدارک حاصل از تحقیق بر روی عواطف و هوش را مورد بررسی قرار دادیم هم چنین اصطلاح هوش عاطفی را برای توصیف ظرفیت و استعداد انسان به کار بردیم یعنی چیزی که باور داشتیم وجود دارد علاوه بر این مطالعه ای را گزارش نمودیم که اولین آزمون تجربی که اختصاصاً برای اندازه گیری این مفهوم طراحی شده بود را مورد استفاده قرار داده بود در سال ۱۹۹۳ در سر مقاله مجله ی هوش ما این موضوع را مطرح نمودیم که هوش عاطفی یک هوش اساسی است که تاکنون نادیده گرفته شده است این گفته ارائه تعریفی جامع تر از هوش را اقتضا می کرد و نوید بخش انجام مطالعات اساسی و جدی تر در این حوزه بود بنا به دلایل فوق دوره سوم یعنی سالهای ۱۹۹۳-۱۹۹۰ دوره توجه ویژه پژوهشگران به مطالعه و بررسی پیرامون هوش عاطفی محسوب می شود در چهارمین دوره (۱۹۹۷-۱۹۹۴ ) یک سری رویدادهای غیر منتظره رخ می دادند که منجر به رواج وگسترش بیش از پیش حوزه ی هوش عاطفی شد در این دوره اصطلاح هوش عاطفی با چاپ کتاب پرفروش دانیل گلمن ، هوش عاطفی به عنوان بهترین عامل پیش بینی کننده ی موفقیت در زندگی معرفی شده بود که هر کسی می تواند به آن دست یابد و می تواند آن را یک خصیصه شخصی به حساب آورد وجود ادعاهای فراوان و برخی توصیف های بی پایه اساس از هوش عاطفی در کتاب گلمن موجب شکل گیری برخی از تلاشهای همگانی درمورد هوش عاطفی شد و تا حد زیادی تعریف هوش عاطفی را تحت الشعاع خود قرار داد آزمونهای فراوانی تحت عنوان مقیاسهای هوش عاطفی فروخته شدند که شاید ارتباط چندانی با هوش عاطفی نداشتند مربیان و صاحبان مشاغل به آموزش و مشاوره در مورد هوش عاطفی ( به عنوان خصیصه ای که از طریق آن می توان هر کاری را انجام داد ) پرداختند و کتابهای زیادی سعی کردند از موفقیت های به دست آمده در جریان رواج و گسترش مفهوم هوش عاطفی در سال ۱۹۹۵ بهره کافی ببرند ما اکنون در دهه پنجم قرار داریم که از سال ۱۹۹۸ آغاز شده است طی این دوره اصلاحات و پالایش ها متعددی در ابعاد نظری و پژوهشی حوزه ی هوش عاطفی بعمل آمده است مقیاسهای جدیدی برای اندازه گیری هوش عاطفی تهیه و پژوهشهای بنیادی تری در این حوزه انجام گردیده که کتاب حاضرنمونه ای از این مطالعات می باشد پیچیدگی حوزه ی هوش عاطفی به این دلیل است که این حوزه در برگیرنده جنبه های علمی و نیز جنبه های عامه پسندی می باشد این رویکرد های متناقض منجر به ارائه تعاریفی ناهمگون و مهم از هوش عاطفی شده اند امروزه ما از انواع مختلف و متعدد هوش صحبت می کنیم در هر مورد هوش و توانایی دریافت درک و کاربرد نمادها وسمبل ها که نوعی توانایی انتزاعی است اشاره دارد به عنوان مثال ما از هوش کلامی ، هوش فضایی ، هوش اجتماعی و سایر هوشهای وابسته صحبت می کنیم سازه های فضایی ، کلامی و اجتماعی ، هوش و آن چه را که بدان اشاره دارد ویژه می سازد بر این اساس هوش کلامی به فضای توانایی درک و کاربرد کلمات و هوش فضایی به معنای توانایی درک و کاربرد اشیاء در فضا و هوش اجتماعی به توانایی درک و کاربرد اطلاعات اجتماعی اشاره دارد در روان شناسی هوش عاطفی گروه هوشهای به هم مرتبط تعلق دارد به توانایی و درک و کاربرد اطلاعات عاطفی و هیجانی اشاره دارد به علاوه هوش عاطفی منعکس کننده توانایی نظام عاطفی برای بهبود و افزایش هوش می باشد تعریف اولیه ی هوش عاطفی برای اولین بار در سال ۱۹۹۰ با همکاری پیترسالووی مطرح شد و در این تعریف اولیه یک رویکرد دو بخشی مورد استفاده قرار گرفته بود بخش اول این رویکرد پردازش کلی اطلاعات عمومی بود و بخش دوم اختصاصی کردن مهارتهایی بود که در چنین پردازش به کار گرفته می شود اولین تعریفی که ما از هوش عاطفی ارائه نمودیم چنین بود نوعی پردازش اطلاعات عاطفی که شامل ارزیابی صحیح عواطف در خود و دیگران و بیان مناسب عواطف و تنظیم سازگارانه عواطف است به نحوی که به بهبود جریان زندگی منجر می شود .
در سال ۱۹۹۹ میلادی من و همکارانم ، این تعریف را کمی مفصل تر ساختیم بدون اینکه به ساختار دو بخش آن لطمه ای وارد شود این تعریف چنین است :
هوش عاطفی به توانایی شناسایی و تشخیص مفاهیم و معانی عواطف روابط بین آنها استدلال کردن در مورد آنها و نیز حل مساله بر اساس آنها اشاره دارد هوش عاطفی شامل توانایی دریافت عواطف ، هماهنگ ساختن عواطف و احساسات مرتبط درک و فهم اطلاعات مربوط به عواطف و نیز مدیریت عواطف می باشد .
طی دوره رواج و پذیرش عمومی هوش عاطفی این تعریف به طور کامل تغییر پیدا کرد در اصلاحیه ای که از طرف گلمن در تعریف ما صورت گرفت هوش عاطفی به پنج حوزه تبدیل شد که عبارتند از :
۱- آگاهی از عواطف خود
۲- مدیریت عواطف
۳- برانگیختن خود
۴- شناسایی عواطف دیگران
۵- تنظیم روابط خود با دیگران
با این تغییر انگیزش ( برانگیختن خود ) و به طور کلی روابط اجتماعی ( تنظیم روابط ) مورد تاکید واقع شدند و توانایی درک و پردازش اطلاعات عاطفی با برخی خصیصه های دیگر ترکیب شدند که در نهایت از آن یک شاخص عددی تحت عنوان ضریب هوش عاطفی بدست می آید تعریف دیگری که از هوش عاطفی به عمل آمده است بدین ترتیب است « مجموعه ای از توانایی های غیر شناختی توانش ها و مهارتهایی که بر توانایی رویارویی موفقیت آمیز با خواسته ها ، مقتضیات و فشارهای محیطی تاثیر می گذارد . »
بر اساس آنچه گفته شد می توان از دو رویکرد در تعریف هوش عاطفی نام برد :
الف) رویکرد اصیل و غیر ترکیبی که هوش عاطفی را به عنوان هوش که شامل عاطفه است تعریف می کند
ب) رویکرد معمولی و ترکیبی که هوش عاطفی را با مهارت ها و خصیصه های دیگری چون بهزیستی روانی انگیزش و توانایی برقراری رابطه با دیگران در هم می آمیزند و ترکیبی از آنها تاکید دارند .
تغییرات به ظاهر کوچک در عبارت بندی تعاریف فوق الذکر هنگامی بزرگ به نظر می رسد که یک نفر بخواهد فهرست های اختصاصی تر خصیصه هایی که به هوش عاطفی نسبت داده شده اند را بررسی نماید برای آگاهی از نظرات موجود در مورد حوزه ها و مولفه های هوش عاطفی به ادامه بحث توجه کنید ؛ نظریه توانایی تجدید نظر شده در سال ۱۹۹۷ هوش عاطفی را به چهار حوزه تقسیم می نماید اولین حوزه شامل ادراک و ابزار عواطف می باشد که در برگیرنده ی صحیح عواطف در خود و دیگران است . حوزه ی دوم شامل توانایی کاربرد عواطف جهت تسهیل تفکر است که در برگیرنده ی پیوند و ارتباط صحیح عواطف با تاثیر عواطف و احساسات و نیز توانایی کاربرد عواطف برای بهبود و افزایش تفکر می باشد . سومین حوزه یعنی درک و فهم عواطف شامل تجزیه کردن عواطف به اجزای مختلف ، فهمیدن و درک تغییر احتمالی از یک حالت احساسی به حالت احساسی دیگر و فهم احساسات پیچیده در موقعیتهای اجتماعی می باشد و آخرین حوزه حوزه مدیریت عواطف است که شامل توانایی اداره احساسات خود و دیگران می باشد .
این اصطلاح از زمان انتشار کتاب معروف گلمن ( ۱۹۹۵) به گونه ای گسترده به صورت بخشی از زبان روزمره در آمد و بحث های بسیاری را برانگیخت . گلمن طی مصاحبه ای با جان انیل ( ۱۹۹۶) هوش هیجانی را چنین توصیف می کند :
۱
« هوش هیجانی نوع دیگری از هوش است این هوش مشتمل بر شناخت احساسات خویش و استفاده از آن برای اتخاذتصمیم های مناسب در زندگی است توانایی اداره مطلوب خلق و خوی و وضع روانی و کنترل تکانش هاست . عاملی است که به هنگام شکست ناشی از دست نیافتن به هدف در شخص ایجاد انگیزه و امید می کند هم حسی یعنی آگاهی از احساسات افراد پیرامون شماست . مهارت اجتماعی یعنی خوب تاکنون با مردم و کنترل هیجانهای خویش در رابطه با دیگران و توانایی تشویق و هدایت آنان است . »
گلمن در همین مصاحبه ضمن مهم شمردن هوش هیجانی می گوید هوش بهر (IQ) در بهترین حالت خودشها عامل ۲۰ درصد از موفقیتهای زندگی است ۸۰ درصد موفقیها به عوامل دیگر وابسته است و سرنوشت افراد در بسیاری از موارد گرو مهارت های ایست که هوش هیجانی را تشکیل می دهد .
هوش هیجانی با توانایی درک خود و دیگران ( خود شناسی و دیگر شناسی ) ، ارتباط مردم و سازگاری فرد با محیط پیرامون خویش پیوند دارد.
۱-Goleman
بار آن (۱۹۹۷) و پیترسالوی( ۱۹۹۰) ضمن بیان اصطلاح سواد هیجانی به پنج طبقه در این مورد اشاره می کند :
۳۳
۲
۱
شناخت حالات هیجانی خویش : یعنی خود آگاهی
اداره کردن هیجان ها ؛ مدیریت هیجان ها به روش مناسب
خود انگیزی ؛ کنترل تکانش ها ، تاخیر درارضای خواسته ها و توان قرار گرفتن در یک وضعیت روانی مطلوب
تشخیص دادن وضع هیجانی دیگران ؛ همدلی
برقراری رابطه با دیگران
هوش غیر شناختی
پیشینه هوش هیجانی را می توان در ایده های وکسلر به هنگام تبیین جنبه های غیر شناختی هوش عمومی جست و جو کرد وکسلر در صفحه ی ۱۰۳ ، گزارش ۱۹۴۲ خود درباره هوش می نویسد :
« کوشیده ام نشان دهم که علاوه بر عوامل هوش ، عوامل غیر هوش ویژه ای نیز وجود دارد که می تواند رفتار هوشمندانه را مشخص کند نمی توانیم هوش عمومی را مورد سنجش قرار دهیم مگر این که آزمون ها و معیارهایی نیز برای سنجش عوامل غیر هوشی در برداشته باشد »
وکسلر در صدد آن بود که جنبه های شناختی هوش عمومی و غیر شناختی را با هم بسنجد تلاش او در این زمینه را می توان در استفاده ی وی از کاربرد خرده آزمون های تنظیم تصاویر و درک و فهم که دو بخش عمده آزمون وی را تشکیل می دهند دریافت . در خرده آزمون درک و فهم “سازگاری اجتماعی” و در تنظیم تصاویر شناخت و تمیز “موقعیت های اجتماعی” مورد بررسی قرار می گیرد .
۱-Bar-on 2 – Salovy 3 - Emdional
پژوهش های انجام شده توسط سیپس و همکارانش ( ۱۹۸۷) نیز نشان می دهد که بین درک و فهم تصاویر و شاخص های هوش اجتماعی پرسشنامه نام شخصیت کالیفرنیا cpi هم بستگی معنا داری وجود دارد ( شریفی ، پاشا ـ ۱۳۷۵)
۱
علاوه بر این موارد وکسلر در کارهای خود به تلاش های دال مبنی بر سنجش مهارت غیر شناختی هوش نیز اشاره کرده است نتیجه ی کوشش های دال به همان گونه که پیش از این نیز عنوان گردید در مقیاس رشد اجتماعی و این سند منعکس است
لیپر ( ۱۹۴۸) نیز بر این باور بود که تفکر هیجانی بخشی از تفکر منطقی است و به این نوع تفکر یا به معنایی کلی تر « هوش » کمک می کند روان شناسان دیگری نظیر (‌مییر ۱۹۹۳) و سالووی نیز پژوهش های خود را بر جنبه های هیجانی هوش متمرکز کرده اند پژوهشگران از طریق سنجش مفاهیمی مانند مهارت های اجتماعی توانمندی های بین فردی رشد روان شناختی و آگاهی های هیجانی که همگی مفاهیمی مرتبط با هوش هیجانی هستند به بررسی ابعاد این نوع هوش پرداخته اند دانشوران علوم اجتماعی نیز به کشف روابط بین هوش هیجانی و سبکهای مختلف مدیریت و رهبری و عملکرد های فردی و تغییرات درون فردی و اجتماعی و انجام ارزشیابی از عملکرد های فردی و گروهی همت گماشته اند شایان ذکر است که ایده ی هوش هیجانی پس از ۵۰ سال بار دیگر توسط گاردنر در سال ۱۹۸۳ استاد روان شناختی دانشگاه هاروارد دنبال شد وی هوش را مشتمل بر ابعاد گوناگون ( زبانی ، موسیقیایی ، منطقی ، جسمی ، میان فردی و درون فردی ) می داند .
۱ . Sipps
دانستنیهایی از هوش هیجانی
هوش هیجانی (EQ) همان توانایی شناخت ، درک و تنظیم هیجانها و استفاده از آنها در زندگی است . اولین بار در سال ۱۹۹۰ روانشناسی به نام « سالوی» اصطلاح هوش هیجانی را برای بیان کیفیت و درک احساسات افراد ، همدردی با احساسات دیگران و توانایی اداره مطلوب خلق و خو به کار برد . در حقیقت این هوش مشتمل بر شناخت احساسات خوش ودیگران و استفاده از‌آن برای اتخاذ تصمیمات مناسب در زندگی است به عبارتی عاملی است که به هنگام شکست در شخص ایجاد انگیزه می کند و به واسطه داشتن مهارتهای اجتماعی بالا منجر به برقراری رابطه خوب با مردم می شود تئوری هوش هیجانی دیدگاه جدیدی درباره پیش بینی عوامل موثر بر موقعیت و هم چنین پیشگیری اولیه از اختلالات روانی فراهم می کند که تکمیل کننده علوم شناختی ، علوم اعصاب و رشد کودک است و قابلیت‌های هیجانی برای تدبیر ماهرانه روابط با دیگران بسیار حائز اهمیت است روانشناسی به نام گلمن اظهار می دارد که هوش شناختی در بهترین شرایط تنها ۲۰ درصد از موفقیتها را باعث می شود و ۸۰ درصد از موفقیتها به عوامل دیگر وابسته است و سرنوشت افراد در بسیاری از موقعیتها در گرو مهارتهایی است که هوش هیجانی را تشکیل می دهند در واقع هوش هیجانی عدم موفقیت افراد با ضریب هوش بالا و هم چنین موفقیت غیر منتظره افراد دارای هوش متوسط را تعیین می کند ، یعنی افراد با داشتن هوش عمومی متوسط و هوش هیجانی بالا خیلی موفق تر از کسانی هستند که هوش عمومی بالا و هوش هیجانی پائین دارند پس هوش هیجانی پیش بینی کننده موفقیت افراد در زندگی و نحوه برخورد مناسب با استرسها است . این هوش بنا به نظر « بار – اون » ۵ مولفه به شرح زیر دارد که ۱۵ عامل در آن موثر هستند افراد تعداد بیشتری از این مولفه ها را در خود بیابند هوش هیجانی بالاتری دارند .
۱-مهارتهای درون فردی شامل :
خود آگاهی هیجانی ( بازشناسی و فهم احساسات خود )‌

آزمون فریدمن^[۱۱۸]
این آزمون یکی از آزمونهای معروف ناپارامتری می باشد . در صورتی که وابستگی بین گروه های مختلف وجود داشته باشد ، می توان از این آزمون برای رتبه بندی گروه های مختلف استفاده کرد . بنابراین برای مقایسه چند گروه از نظر میانگین رتبه های آنهاست و معلوم می کند که آیا این گروه ها می توانند از یک جامعه باشند یا نه ؟ مقیاس در این آزمون باید حداقل رتبه ای باشد . این آزمون متناظر غیر پارامتری آزمون F است و معمولاً در مقیاسهای رتبه ای به جای F به کار می رود و جانشین آن می شود ( سرمد و همکاران،۱۳۸۶).

نتیجه گیری فصل :
با توجه به مطالبی که در فصل سوم بیان گردید می توان نتیجه گرفت که تحقیق حاضر از نظر هدف ، تحقیق کاربردی می باشد و از نظر ماهیت و روش اجرا و گردآوری اطلاعات ، تحقیق توصیفی – پیمایشی است . اطلاعات جمع آوری شده با روش های کتایخانه ای و میدانی که با بهره گرفتن از یکی از ابزار های گردآوری اطلاعات که پرسشنامه می باشد ، صورت گرفته است . اطلاعات جمع آوری شده از تعداد ۱۲۰ نفر از جامعه آماری ( شرکت سیان نهاوند ) که کارکنان متخصص ، خبره و آشنا با موضوع تحقیق می باشند ، با آمارهای توصیفی و استنباطی و با کمک نرم افزارهای spss16 و ۸٫۵ Lisrel مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند.
فصل چهارم
تجزیه وتحلیل داده ها
مقدمه
تجزیه و تحلیل توصیفی
*وضعیت میزان تحصیلات
*وضعیت میزان سن
* وضعیت جنسیت
*وضعیت میزان سابقه کار
تجزیه وتحلیل استنباطی
۴-۱- مقدمه
محقق پس از اینکه مساله تحقیق خود را تعیین نمود و مراحل تعیین روش تحقیق ، مشخص سازی ابزار مناسب جمع آوری داده ها و بکارگیری آنها را طی کرد، اکنون نوبت به تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده می رسد تا تکلیف فرضیه های تحقیق معین سازد .
در این فصل پس از جمع آوری و تلخیص داده ها ، در بخش نخست، با بهره گرفتن از شاخص های آمار توصیفی، جداول و نمودارها ، داده های جمع آوری شده توصیف می گردد و در ادامه برای آزمون فرضیه ها و آمار استنباطی ، از روش های آماری و آزمونهای متفاوت با بهره گرفتن از نرم افزارهایLisrel 8.5 و Spss 16 استفاده گردیده است . برای آزمون پایایی پرسشنامه از آزمون آلفای کرونباخ و به منظور ایجاد مدل اندازه گیری برازنده و قابل قبول از تحلیل عاملی تاییدی و برای اولویت بندی تاثیر گذاری متغیر مستقل بر متغیر های وابسته از آزمون فریدمن استفاده شده است .
۴-۲- تجزیه و تحلیل توصیفی تحقیق
۴-۲-۱- وضعیت میزان تحصیلات
یافته های تحقیق حاکی از آن است که ۳/۱۳ درصد از افراد نمونه تحقیق، دارای مدرک تحصیلی دیپلم ، ۴/۲۳ درصد فوق دیپلم، ۴۵ درصد لیسانس، ۸/۱۵درصد فوق لیسانس و۵/۲ درصد دکتری می‏باشند (جدول ۴-۱).
جدول ۴-۱- توزیع فراوانی بر حسب میزان تحصیلات

این محقق معتقد است افرادی که وضع اقتصادی نامساعدی دارند ، نمره های شادکامی پایینی هم کسب می کنند. در بین ملتهای مختلف ، همبستگی شادکامی و ثروت برابر با ۶/. است.
افراد متأهل از افراد غیر متأهل ، مطلقه ، جداشده یا هرگز ازدواج نکرده شادترند . ( کار^[۱۵۲] ، ۲۰۰۴ ) و ناشادی در کسانی که به دام ازدواج های ناموفق افتاده اند ، بیش از گروه های دیگر است . تفاوت میزان شادکامی در زنان مجرد با زنان متأهل مانند تفاوت میزان آن در مردان متأهل با مردان غیر متأهل است . (استر و همکاران،۲۰۰۰)
مقیاس شادکامی دارای چندین خرده مقیاس می باشد که عبارتند از :رضایت از زندگی،حرمت خود،بهزیستی فاعلی،رضایت خاطر،خلق مثبت .اینک به توضیح مختصری در مورد هر یک از این خرده مقیاسها می پردازیم.
۲-۸-۲- رضایت از خود
عوامل متفاوتی در رضایت از زندگی مشارکت دارند.برای مثال گیبسون(۱۹۸۶)تعامل اجتماعی، دینر(۲۰۰۳) عوامل شخصیتی، جورج(۱۹۸۱) سطح درآمد و طبقه اجتماعی، ویلیتس و کرایدر (۱۹۸۸) مذهب را در میزان رضایت از زندگی موثر دانسته اند.

عامل دیگری که ارتباط آن با رضایت از زندگی بررسی شده،سلامت روانی است(ویلیتس و کرایدر،۱۹۸۸). بر اساس تعریف تعریف سازمان بهداشت جهانی(کیز،۲۰۰۲)،سلامت روانی در بهترین منظر،عبارت است از یک حالت پایا و کامل از نبود نشانه های بیماری و حضور نشانه های سلامت که دارای ابعاد فاعلی،روانی و اجتماعی است.
مایرز و دینر(۱۹۹۵)نشان دادند که رضایت از زندگی با سطوح بالای سلامت روانی ارتباط دارد و هرچه میزان رضایت از زندگی بیشتر باشد،تجربه عواطف و احساسهای مثبت نیز بیشتر است.
زولیگ و دیگران(۲۰۰۵) با بررسی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و رضایت از زندگی نوجوانان نشان دادند که در روزهایی که سلامت جسمانی و روانی نوجوانان پایین و فعالیت آنها نیز محدود شده بود،میزان رضایت از زندگی نیز در سطح پایین قرار داشت.
بری و گونل (۲۰۰۶)با بررسی نرخ خودکشی،رضایت از زندگی و شادکامی به عنوان مشخصه های سلامت روانی جامعه به این نتیجه رسیدند که بین میزان خودکشی با رضلیت از زندگی و شادکامی رابطه منفی وجود دارد.
۳-۸-۲- حرمت خود
همان گونه که هیچ انسانی را نمی توان بدون شخصیت محسوب کرد،به همان ترتیب هیچ انسانی را بدون حرمت خود یا عزت نفس نمی توان در نظر گرفت.سولیوان(۱۹۵۳)
اغلب نظریه ها بر این باورند که حرمت خود ،ویژگی دیرپای شخصیت است(ولمن،۱۹۷۷) و اشاره به برخی سطوح کلی و فرضی خود سنجی دارد. به دیگر سخن ،حرمت خود درکی است که فرد از خود دارد،اما این درک با قضاوتهای ارزشی همراه است و در برگیرنده میزانی از حرمت خویشتن و خویشتن پذیری است و بنا براین حس ذهنی و دیرپایی از میزان پذیرش خود به شمار میرود(کاروسینی،۱۹۸۴). باید توجه داشت که حرمت خود همان خود پنداره و یا اعتماد به خود نیست (بدنر،۱۹۸۴) هرچند که اعتماد به خود می تواند در حرمت خود شرکت داشته باشد. هنگامی که بین خود واقعی ،یعنی مفهومی عینی از مهارتها ،مشخصات وخصوصیاتی که در فرد است،با خود آرمانی همسویی و هماهنگی باشد فرد احساس مثبتی از حرمت خود را تجربه می کند و در غیر این صورت دارای نوسانهایی خواهد بود. بنابر این باید توجه کنیم که میزان حرمت خود ،برگرفته از نوسانی است که بین این دو سازه در تبادل است.
پوپ و همکارانش(۱۳۷۳) اشاره دارند که حرمت خود مثبت ،عامل مهمی در سازگاری عاطفی-اجتماعی است ،به گونه ای که راهنمای تشخیصی انجمن روانپزشکی آمریکا ،حرمت خود پایین را به عنوان ویژگی برخی از بیماریهای کودکان،مثل اختلال کمبود توخه در نظر گرفته است.
کلمز و همکارانش (۱۳۸۰) معتقدند که حرمت خود پایین با احساس ناتوانی،گریز از موقعیت های نگرانی زا ،بهانه جویی،ناامیدی و تاثیر پذیری آسان مرتبط است .تمهیدات مورد اشاره در پژوهش عای دیگر نیز مورد تایید قرار گرفته اند .
تاکاکورا و ساکی هارا(۲۰۰۱)با مطالعه ۳۲۰۲ آزمودنی ۱۸-۱۵ ساله بدین نتیجه رسیدند که بین نشانه های افسردگی با سلامت،میزان حمایت اجتماعی بیشتر،منبع مهارگذاری درونی و حرومت خود بالا رابطه منفی وجود دارد و افرادی که دارای حرمت خود بالا هستند،از خود تنظیمی بهتری نسبت به افرادی که دارای حرمت خود پایین هستند ،برخوردارند .
همچنین باید اشاره کرد که سطح بالایی از کنترل والدین ،نه تنها توجیه کننده ترسهای آدمی است،بلکه با حرمت خود پایین همراه است .(سوناک،۲۰۰۱) .
حسن زاده نشان داده است که بین همرنگی و حرمت خود رابطه معکوس وجود دارد .
در زنان،اختلال تصویر بدنی،با سطح پایین حرمت خود و رضایت از زندگی و سلامت با سطح بالای حرمت خود همراه بوده است. (مارک،۲۰۰۰).
۴-۸-۲- بهزیستی فاعلی
بهزیستی فاعلی به منزله ارزیابیهای عاطفی و شناختی شخص از زندگی خود متشکل از سه مولفه اصلی است : رضایتمندی از زندگی،حضور عواطف(خلق و هیجانها) و غیاب عواطف ناخوشایند (دینر،لوکاس و اویشی،۲۰۰۲ )
(ریف،۱۹۸۹ )به تفاوتهای بهزیستی شخصی ،که روان شناسان لذت گرا ار آن طرفداری میکنند و بهزیستی فضیلت گرا اشاره می کند و بر این باور است که برخی از جنبه های کنش وری بهینه ،مانند محقق ساختن هدفهای فرد متضمن قانونمندی و تلاش بسیار است و این امر حتی ممکن است در تعارض کامل با شادکامی کوتاه مدت باشد . او معتقد است که بهزیستی را نباید ساده نگرانه،معادل با تجربه بیشتر لذت در مقابل درد دانست،در عوض بهزیستی در بر گیرنده تلاش برای کمال و تحقق نیروهای بالقوه فرد است .
۵-۸-۲- خلق مثبت
فروید طنز را وسیله ای برای دستیابی به شادی با وجود تمام اتفاقات اضطراب آور و شرایط نامساعد می داند . طنز از ارزش ایمن سازی بسیاری برخوردار است .فروید معتقد است بدون داشتن حس بذله و استفاده از آن در موقعیت های مقتضی امکان ندارد بتوان از نظر روانی شاد بود.
طنز به ما این توانایی را میدهد که شادی را در زندگی حفظ کنیم،شادی که همیشه در معرض خطر ناپدید شدن است (مایرز،دینر،۱۹۹۵).
شوارتز (۱۹۹۰) معتقد است که افراد شادکام ،در پردازش اطلاعات به خوش بینی و خوشحالی متمایلند.
در سالهای اخیر ،اعتقاد بر این است که در نظر داشتن شادی وطراحی برنامه هایی برای شاد بودن باعث افزایش شادمانی می شود و شادکامی محصول سلامت روانی است نه هدف آن .غالبا شادکامی توام با کارکرد مطلوب و سلامتی روانی همراه است و رضایت از روابط شخصی با سلامت روانی مطلوب رابطه دارد .افراد نوع دوست در مقایسه با کسانی که چنین نیستند شادترند و القای اندک عواطف مثبت ،اشخاص را باهوشتر،مولدتر ف دقیق تر و در نتیجه شادکام تر می کند .
آلبرکستن(۲۰۰۳)معتقد است که تجربه استرس ،احساس شادکامی را کاهش می دهد یعنی هرچه فرد استرس بیشتری را تجربه نماید،از میزان شادکامی او کاسته می شود .
۶-۸-۲- رضایت خاطر
به اعتقاد پاوت (۱۹۹۵،به نقل از مایرز و دینر،۲۰۰۰) افراد زمانی احساسات شادتری دارند که با دیگران هستند. اینچنین روابط اجتماعی سالم و دوستانه با دیگران که منجر به رضایت خاطر و شادکامی در افراد می گردد مستلزم داشتن مهارتهای اجتماعی می باشد .
پژوهش ها نشان داه اند که رضایت خاطر در دانشجویان با ابراز وجود رابطه مثبت و با اضطراب اجتماعی رابطه منفی دارد .(هرمزی نژاد،نجاریان،۱۳۷۹).
ژاندا (۲۰۰۱) اشاره دارد که نمی توان در مورد رضایت خاطر و پیشرفت تحصیلی از یک رابطه خطی سخن گفت،بلکه ممکن است نوعی ارتباط غیر خطی را شاهد باشیم و اینکه موفقیت تحصیلی نمیتواند به میانگین دروس محدود شود و باید به عوامل دیگری از قبیل رضایت خاطر که می تواند تبیین کننده خوبی برای پیشرفت تحصیلی باشد ، توجه کرد.
۹-۲- کیفیت زندگی در یائسگی
اصطلاح« کیفیت زندگی در یائسگی » به مفهوم وجود علائم یائسگی مانند گرگرفتگی ، تعریق شبانه ، و خشکی واژن اشاره میکند. مطمئناَ وجود این علائم بر کیفیت زندگی زنان مؤثر است ؛ ضمن آنکه توجه هم زمان به سایر جنبه های کیفیت زندگی مانند وضعیت سلامتی فرد ، رضایت مندی از زندگی و عملکرد روانی نیز حائز اهمیت می باشد .
یکی از بحرانی ترین مراحل زندگی زنان یائسگی است . یائسگی برای زنان نقطه عطف مهمی محسوب می شود که خاتمه دوران قاعدگی و فاز بارداری آنها را شامل می شود .اگر چه یائسگی فرآیندی بیولوژیک و رویدادی همگانی برای زنان است ، اما برای همه به یک شکل تعریف نمی شود و وضعیت روحی و روانی، فرهنگی و اجتماعی فرد در این تجربه دخیل است (سیدی علوی ،۱۳۷۴)
بحران یائسگی به واسطه علائم و مجموعه عوارض خود ، سلامت روانی ، جسمانی ، عاطفی ، عملکرد اجتماعی و روابط خانوادگی را تحت تاثیر قرار می دهد. مجموعه این تاثیرات را می توان در یک مفهوم واحد تحت عنوان کیفیت زندگی قرار داد. از دیدگاه علوم بهداشتی تعارف کیفیت زندگی به دو گروه عمده کیفیت زندگی کلی و کیفیت زندگی وابسته به سلامت تقسیم می شود . واژه کیفیت زندگی وابسته به سلامت بر ابعاد جسمی و روانشناختی سلامت تأکید دارد . و معمولاَ به نشانه های ناراحتی مرتبط با بیماری یا درمان بر می گردد.در حال حاضر کیفیت زندگی یکی از نگرانی های عمده متخصصین بهداشتی است و به عنوان شاخصی برای اندازه گیری وضعیت سلامت در تحقیقات بهداشت عمومی و پزشکی شناخته شده است.
لذا با توجه به اینکه زنان بخش بزرگی از جامعه را به خود اختصاص می دهند و سلامت آن ها ضامن سلامت خانواده و جامعه است و یائسگی به عنوان یک رویداد فیزیولوژیک در زندگی تمام زنان رخ می دهد و منجر به پیامدهای جسمانی ، روانی و اجتماعی برای فرد می شود و با توجه به نتایج متناقض در تحقیقات مختلف ،کیفیت زندگی زنان در دوران یائسگی و سنجش عوامل مرتبط با آن گامی در جهت ارتقاء کیفیت زندگی زنان در این دوران است.
۱-۹-۲- تحقیقات انجام شده در داخل کشور
بررسی منابع مطالعاتی در دسترس،نشان داد که تاکنون پژوهش منتشر شده ای که مستقیما با موضوع مورد پژوهش مرتبط باشد چه در داخل و چه در خارج از کشور یافت نشد. لذا سعی کردم از مطالعاتی که تقریبا با موضوع مرتبط هستند استفاده کنم.
-حسینی قدمگاهی و همکاران(۱۳۷۷)،در پژوهشی نقش عوامل خطر ساز روانی-اجتماعی یعنی میزان استرس،شیوه مقابله با آن و کیفیت روابط اجتماعی را در سه گروه بیماران حاد عروقی قلب،بیماران مزمن عروقی و قلب و افراد سالم بررسی کردند.نتایج نشان داد که بیماران حاد و مزمن عروقی قلب در رویارویی با رخدادهای پر فشار زندگی،آشفتگی روانی بسشتری را نسبت به افراد سالم تجربه کرده اند،همچنین پاسخهای مقابله ای این بیماران نیز بیشتر مبتنی بر مهار هیجانی بوده و در کیفیت روابط خود کشمکشهای بین فردی بیشتری داشته اند.این بررسی نشان داد که میزان ناراحتی ناشی از استرس ،پاسخهای هیجانی در مواخهه با استرس و کشمکشهای بین فردی در روابط اجتماعی،نقش تایین کننده در بروز و تشدید بیماریهای عروقی قلب دارند.
- پناهنده(۱۳۸۳) در تحقیقی با عنوان “ بررسی رابطه میان استرس ، رضایت و انگیزش شغلی پرستاران بیمارستانهای شهرستان ساری” به این نتیجه رسید که بین استرس شغلی و رضایت شغلی و انگیزش شغلی پرستاران رابطه منفی وجود دارد و با افزایش میزان استرس شغلی رضایت شغلی و انگیزش شغلی پرستاران کاهش می‎یابد.
-در تحقیق کافی (۱۳۷۵) از تبعیض و قدرناشناسی مسئولین ، کمبود فرصتهای رشد و عدم ترفیع معلمان به عنوان عامل استرس شغلی معلمان نام برده شده است .
-اسدی(۱۳۸۲)رابطه بین هوش هیجانی با فرسودگی شغلی وسلامت روان کارکنان شرکت ایران خودرو را بررسی کردو به این نتیجه دست یافت که بین هوش هیجانی وعامل سلامت روان رابطه معنی داری وجود داردوعامل هوش هیجانی در تبیین فرسودگی شغلی عاملی تعیین کننده است.
-بالا زاده رویا ، (۱۳۸۸ ) تحت عنوان بررسی اثر بخشی آموزش مهارتهای اجتماعی بر سلامت عمومی و پرخاشگری زنان در نتایج نشان داده است که زنان پرخاشگری که آموزش مهارت اجتماعی را دریافت کرده اند در مقایسه با گروه کنترل که آموزش نداشته اند پرخاشگری آنان کاهش یافته است .
-دافعی (۱۳۷۶ ) در تحقیق خود در مورد بررسی رابطه روش های مقابله ای با ویژگی های فرد و سلامت روانی در زوجهای نابارور مراجعه کننده به مرکز ناباروری یزد به این نتیجه رسید که بین روش های مقابله ای توسط زوجهای نابارور و سلامت روانی آنها به طور معناداری ارتباط وجود دارد . بدین صورت که به کارگیری بیشتر روش های مقابله ای تفکر آرزومندانه ، تفکر منفی ،تمرکز بر عاطفه و ابراز آن و انکار با کاهش سلامت روانی و به کارگیری روش های مقابله ای فعال ، مقابله برنامه ریزی شده ، جلوگیری از رویارویی عجولانه و مقابله مذهبی با افزایش سلامتی در زوجهای نابارور ارتباط معنی دار وجود دارد.
-در تحقیقی شکر کن (۱۳۷۶ ) به بررسی رابطه بین سبک اسنادی با پیامدهای روانی (عزت نفس ، ناامیدی و افسردگی ) در دانش آموزان پرداخت و نتایج حاصله نشان داد که بین کنترل بیرونی و ناامیدی رابطه معنی داری وجود دارد. بین کنترل بیرونی با عزت نفس رابطه معنادار به صورت معکوس است و بین افسردگی و منبع کنترل بیرونی رابطه مستقیم وجود دارد.
-  موسوی،سید محمود رضا(۱۳۸۳) تحقیقات در خصوص بیماران مبتلا به ویروس ایدز نشان داده است : ابتلاء به ویروس HIV و بیماری AIDS بحرانی جدی در زندگی فرد بشمار میرود. افرادی که به این بیماری مبتلا میشوند استرسهای ویژه ای را تجربه میکنند. در حالیکه دانش آنان در مورد این فشارها و مقابله با آنها ضعیف است. حتی برای کسانی که سابقه مشکلات روانی نداشته اند. استرس روانی قابل توجه ناشی از عفونت HIV باعث تحلیل رفتن مکانیسمهای مقابله ای شده و در برخی موارد نشانگان بالینی را در فرد بوجود می آورد. در این پژوهش با شیوه پس رویدادی استرس،‌ راهبردهای مقابله ای و نشانگان بالینی در ۶۰ نفر از مبتلایان به عفونت AIDS /HIV و هپاتیت سی،‌ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که بیماران مبتلا به AIDS /HIV نسبت به افراد مبتلا به هپاتیت سی استرس و فشار روانی بیشتری را تحمل میکنند. همچنین این بیماران در مقایسه با گروه گواه در شاخصهای مقیاس SCL -90-R نمرات بالاتری کسب نموده و دارای علائم و نشانگان بالینی بیشتری میباشند. بر طبق یافته های این پژوهش دو گروه آزمودنی در زمینه بکارگیری مهارتهای مقابله ای تفاوت معنا داری را نشان ندادند. لیکن هر دو گروه آزمودنی با بهره گرفتن از این مهارتها دارای نشانگان بالینی میباشند.
-خوشکام، سیمین،(۱۳۸۲)  در پایان نامه تحت عنوان :بررسی رابطه میان شیوه های مقابله با استرس و رضایتمندی زناشویی و مقایسه آن در زنان متاهل شاغل و خانه دار شهر اصفهان که با انتخاب ۳۰۰ زن شاغل و خانه دار به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی چند مرحله ای انجام گردید. به این نتیجه رسید که بین شیوه های مقابله با استرس و رضایتمندی زناشویی زنان رابطه معنی دار وجود دارد و زنانی که از روش مقابله ای مسئله مدار استفاده کرده اند، رضایتمندی زناشویی بیشتری را تجربه نموده اند. ضمنا این رابطه در زنان خانه دار دیده شده اما در زنان شاغل هیچ رابطه ای دیده نشد. میزان رضایتمندی زناشویی در زنان خانه دار و شاغل تفاوتی ندارد اما شیوه های مقابله با استرس در این دو گروه متفاوت بوده است.
- حسینیان، سیمین در پژوهشی تحت عنوان :  اثربخشى آموزش شناختى- رفتارى شادمانى برکاهش علائم سندرم پیش ازقاعدگى وافزایش شادمانى زنان مبتلا به سندرم پیش از قاعدگى : هدف از این پژوهش تعیین اثربخشى آموزش شناختى- رفتارى شادمانى برکاهش علائم سندرم پیش ازقاعدگى وافزایش شادمانى زنان مبتلا به سندرم پیش از قاعدگى بود، بدین منظوردر قالب یک طرح نیمه تجربى تعداد ۶۰ آزمودنى به روش تصادفی از بین زنان مراجعه کننده به مراکز آموزشى، پزشکى و سایر مراکز رجوع زنان انتخاب و به صورت تصادفى در دو گروه آزمایش وگواه جایگزین شدند. سپس افراد گروه آزمایش به مدت هشت جلسه تحت آموزش شادمانى به روش فوردایس قرار گرفتند. در مورد هر دو گروه پیش آزمون و پس آ زمون با پرسشنامه شادکامى آکسفورد و پرسشنامه سنجش علائم سندرم پیش از قاعدگى به عمل آ مد. همچنین دو هفته بعد وسپس یک ماه پس از اتمام جلسات در مورد هر دو گروه پیگیرى انجام شد. نتایج حاکى ازآ ن است که آموزش شادمانى بر کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگى ، کاهش علائم افسردگى سندرم پیش از قاعدگى، کاهش علائم اضطراب سندرم پیش از قاعدگى، کاهش علائم تحریک پذیری سندرم پیش از قاعدگى، کاهش علائم جسمانى سندرم پیش از قاعدگى و افزایش شادمانی موثراست. همچنین نتایج پیگیرى در گروه آزمایش حاکى از ماندگارى اثر آموزش بر کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگى و افزایش شادمانى است.
-بهرامی فاطمه ، (۱۳۸۳);. تاثیر هیجانات القا شده مثبت و منفی بر شادمانی و ناراحتی پس از القای برانگیختگی منفی در دانشگاه اصفهان . هدف از این مطالعه بررسی تاثیر القا هیجان بر شادمانی و ناراحتی پس از القای برانگیختگی منفی قبلی بود.روش: در این تحقیق ۳۲ دانش آموز دختر پایه اول دبیرستان شهر اصفهان به طور تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایشی هر گروه ۸ نفر) و دو گروه گواه (هر گروه ۸ نفر) وارد شدند و پرسش نامه های افسردگی، شادکامی،MMPI2 و دو مقیاس از پرسش نامه ۵ عاملی بزرگ (روان نژندی - درون گرایی) را تکمیل نمودند. پس از القا برانگیختگی منفی (نگرانی) به گروه اول فیلم غمگین، به گروه دوم فیلم شاد و به گروه سوم فیلم خنثی نشان داده شد و گروه چهارم بدون مداخله بودند.یافته ها: تفاوت بین گروه ها در افسردگی و شادمانی معنی دار بود. همچنین تاثیر عوامل القایی پس از ایجاد نگرانی قبلی در گروه ها نشان داد که میزان افسردگی در گروه دوم (با نمایش فیلم شاد) کاهش و میزان شادکامی افزایش یافته و با گروه آزمایش دیگر (نمایش فیلم غمگین) و دو گروه گواه تفاوت معنی داری دارد. نتیجه گیری: تاثیر هیجانات مثبت بر کاهش اثرات ناشی از هیجانات منفی مثل افسردگی و افزایش هیجانات مثبت مثل شادمانی موثر است. این نتیجه را اثر عدم تداوم هیجانات منفی توسط هیجانات مثبت می نامند.
-داوری، رحیم(۱۳۸۶)،رابطه خلاقیت و هوش هیجانی ، با سبک های کنار آمدن با استرس .یافته های پژوهش ، نشان داد که هوش هیجانی با بهره گرفتن از سبک کنار امدن مساله مدار ، با استرس رابطه دارد. میان خلاقیت و دو سبک کنار آمدن مساله مدار و هیجان مدار ، رابطه معناداری مشاهده
می شود.
-عناصری،مهریار(۱۳۸۴)،رابطه بین سلامت روان و شادکامی دانشجویان دختر و پسر .نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها از طریق رگرسیون چند متغیری و t استیودنت دو گروه مستقل ، بیانگر آن است که با اطمینان (p<./.5 ) بین سلامت روان و شادکامی ، رابطه معنی دار وجود دارد همچنین ، با اطمینان (p<./.1 )بین عدم اضطراب و شادکامی و همینطور عدم افسردگی و شادکامی ، رابطه مستقیم وجود دارد . در حالیکه بین کارکرد جسمانی و شادکامی و همچنین کارکرد اجتماعی و شادکامی رابطه معنی داری وجود ندارد . همچنین ، بین شادکامی آزمودنی ها در دو گروه دانشجویان دختر و پسر تفاوت معنی داری دیده نمی شود.
-عابدزاده، معصومه (۱۳۸۸)، بررسی کیفیت زندگی و عوامل مرتبط با آن در زنان یائسه شهر کاشان. یافته‌ها: نتایج نشان داد که کیفیت زندگی کلی زنان در۹/۱۷ درصد موارد مناسب ، در ۹/۶۸ درصد موارد متوسط و در ۳/۱۳ درصد موارد نا مناسب بوده است . همچنین مشخص شد که اکثر افراد در هر چهار بعد وازوموتور (۳/۶۷ درصد ) ، روانی حرکتی (۴/۶۷ درصد )، جسمی ( ۳/۴۶درصد )و جنسی (۶/۵۱درصد ) ، کیفیت زندگی متوسط داشتند. از بین متغیرهای مورد بررسی بین کیفیت زندگی و تحصیلات (P=./..4 ) میزان رضایت از وضعیت اقتصادی (P=./.1 )و ورزش (P=./…۱ ) ارتباط معنی دار آماری وجود داشت.
-بخشایی ،نورمحمد (۱۳۸۲)،ارتباط حمایت اجتماعی ادراک شده و رویدادهای استرس زای زندگی با افسردگی . یافته ها : این بررسی نشان داد که بین رویدادهای منفی زندگی و افسردگی ، همبستگی مثبت و بین حمایت اجتماعی ادراک شده و افسردگی ، همبستگی منفی در هر گروه (افسردگی و غیر افسرده )وجود دارد. هم چنین مقایسه میانگین رویدادهای استرس زای تجربه شده در دو گروه نشان داد که افراد افسرده رویدادهای منفی بیشتری را تجربه کرده اند . افزون بر آن میانگین حمایت اجتماعی ادراک شده نیز در افراد افسرده به طور معنی داری پایین تر از افراد غیر افسرده بوده است.
-بنازاده(۱۳۸۲)بررسی تاثیر روابط اجتماعی و افزایش اعتماد به نفس در سلامت روان سالمندان.به همین منظور ۱۰۰ نفر مرد در سنین بالاتر از ۶۵ سال با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب گردیدند.در نتایج پژوهش تاثیر همزمان روابط اجتماعی و اعتماد به نفس در ارتقاء سلامت روان سالمندان مورد تایید قرار گرفت.
-شعیری،چترچی(۱۳۸۳)در پژوهش خود مبنی بر وارسی مقایسه ای رابطه حرمت خود باابعاد سلامت روان و موفقیت تحصیلی در بین دانشجویان دوره کارشناسی دختر و پسر به این نتیجه دست یافتند که بین آنها تفاوت معنادار در دو متغیر حرمت خود و افسردگی مشاهده شده است. همچنین نتایج به دست آمده نشانگر رابطه معنادار بین حرمت خود و سلامت روان در دو جنس و به طور کلی بوده است.
-علی نیا کروئی،یار علی دوستی(۱۳۸۷)در پژوهش خود مبنی بر رابطه بین سبکهای شوخ طبعی،بهزیستی فاعلی و هوش هیجانی در دانشجویان به این نتیجه دست یافتند که سبکهای شوخ طبعی پیوند جویانه و خود ارزنده سازانه با رضایتمندی از زندگی،عاطفه مثبت و هوش هیجانی رابطه مثبت معنادار و با عاطفه منفی رابطه منفی معنادار دارند.سبکهای شوخ طبعی پرخاشگرایانه و خود تحقیر گرایانه با رضایتمندی از زندگی،عاطفه مثبت و هوش هیجانی رابطه منفی معنا دار و با عاطفه منفی رابطه مثبت معنادار دارند.یافته ها بر نقش موثر سبکهای شوخ طبعی سازش یافته (پیوند جویانه و خود ارزنده سازانه)بر هوش هیجانی و بهزیستی فاعلی تاکید داشتند.
-کشاورز،مهرابی(۱۳۸۸) در پژوهش خود مبنی بر رابطه بین سلامت روانی(نشانه های بدنی،اضطراب و بیخوابی،افسردگی و نارسا کنش وری اجتماعی)سبکهای مقابله با تنیدگی (مسئله محور،اجتنابی و هیجان محور) و بازخوردهای مذهبی (اعتقاد به اصول دین،دوستی و بندگی خدا و عمل به مناسک مذهبی)و رضایت از زندگی به این نتیجه دست یافتند که رضایت از زندگی الف)همبستگی منفی معنادار با نشانه های بدنی،اضطراب و بیخوابی و سبک مقابله هیجان محور و ب)همبستگی مثبت معنادار با باور به اصول دین،انجام مناسک مذهبی،دوستی و بندگی خدا و سبک مقابله مسئله محور داشت.