مفهوم آیۀ فوق مبنی بر انفاق والدین آن هم قبل از درخواست و سوال می‌باشد و حتی اگر منفق‌علیه بی‌نیاز باشد، در انفاق والدین بر منفق واجب است، حتی اگر برای وی سخت باشد، حاجت والدین را قبل از اینکه بخواهند، برطرف سازد. نکتۀ مهم آن است که خوشحالی والدین در رفع احتیاج، بیشتر قبل از درخواست می‌باشد تا بعد از آن؛ همان ‌طور که انفاق به فقیر موردعلاقه، بیشتر سبب خوشحالی است تا فقیر و بیگانه و ناشناس (انصاری، بی‌تا ، ج۱، ص ۲۷۵).

مبحث هفتم:
مجازات پدر و مادر در جرم کشتن فرزند
مقدمه:
هر جرمی به تناسب خود دارای مجازاتی است. قتل همواره به‌عنوان یک عامل تسلی‌دهنده به بازماندگان مقتول مدنظر بوده است؛ مجازات قتل، قصاص و در مرحله خفیف‌تر آن، دیه می‌باشد که اولیاء دم اجرای آن را نسبت به قاتل خود خواستار می‌شوند. در بحث قصاص نفس، اولیاء دم معمولاً نقش تعیین‌کننده‌ای در مورد مجازات قاتل دارند. با عفو ولی دم، قاتل زندگی خویش را ادامه داده و با عدم بخشش ولی دم، زندگی‌اش خاتمه پیدا می‌کند.
معمولاً علاقه و رابطه‌ای که میان پدر و فرزندان و مادر وجود دارد، مانع هتک حرمت جانی فرزندان از جانب والدین ایشان می‌شود، لکن مواردی استثنائی اتفاق می‌افتد که مرتکب قتل، از اولیاء دم و پدر و مادر است؛ یعنی حیات فرزند را کسانی از او سلب کرده‌اند که خود عامل به‌وجودآمدنش بوده‌اند و به‌عنوان سرپرست و ولی قانونی او محسوب می‌شوند. بنابراین حکم قصاص نفس در مورد ایشان مانند سایرین نبوده و مورد دقت است. قانون مجازات اسلامی در مادۀ ۲۲۰ مقرر می‌دارد: «پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد، قصاص نمی‌شود و پرداخت دیه به ورثۀ مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد.» (صفایی و امامی، ۱۳۷۴ ، ص ۲۵۸).
طبق این قانون، پدر از حکم قصاص نفس مبرا شده و با تحقیقات ویژه‌ای که نسبت به ایشان مبذول شده به پرداخت دیه و تعزیر محکوم می‌شود. در این مبحث به بررسی دلایل و شواهد قرآن و فقه امامیه در مورد مجازات پدر در قتل فرزند توسط مادر می‌پردازیم.
گفتار اول:
تعریف کشتن فرزند
فرزندکشی عمدی، عبارت است از سلب ارادی و ظالمانۀ حیات فرزند به‌وسیلۀ پدر یا مادر بالغ و عاقل (حلی، ۱۴۰۸، ج ۴، ص ۲۴۵). در این تعریف چند نکته به چشم می‌خورد:
۱-اخراج جان از بدن که لازمۀ آن به وجود فرزند زنده است (به‌صورت فعل با ترک فعل)؛
۲-اخراج جان بدون اینکه دستور شرعی و قانونی باشد؛
۳-عدم شمول پدر و مادری که فاقد مسئولیت کیفری هستند، از قبیل پدر و مادر مجنون که تصور عمد و عدوان از آنان نمی‌رود (پاد، ۱۳۴۰ ، ج ۱، ص ۷۰).
مبحث هشتم:
مجازات کشتن فرزند از دیدگاه قرآن:
گفتار اول: سوره مائده، آیه ۳۲
«منْ أَجْلِ ذَلِکَ کَتَبْنَا عَلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ أَنَّهُ مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعًا» برای این بر بنی‌اسرائیل نوشتیم که هرکس دیگری را بکشد نه در برابر قتل کسی یا تبهکاری در زمین، مانند آن است که همۀ مردم را بکشد و آن کسی که او را زنده کند گویا همۀ مردم را زنده ساخته است (مائده: ۳۲)
براساس این آیۀ شریفه، کشتن نابحق یک انسان، گناهی بزرگ و دارای کیفر و مجازاتی بسیار سنگین بوده و در نزد خداوند متعال به‌منزلۀ کشتن همه مردم است. همچنین حفظ حیات یک انسان با قتل همگان، به این معناست که قاتل، حرمت انسانی را هتک نموده و در حقیقت امنیت جانی را از همگان سلب کرده است؛ چنان‌که حفظ حیات یک انسان با تمامی انسان‌ها، کنایه از پاداش عظیم است.
با دقت در آیۀ شریفه این نکته به دست می‌آید که جزای یکسان برای کشتن هر فرد و پاداش مساوی برای احیاء وی، حاکی از برابری تمام انسان‌ها در حق حیات است. بر این اساس هر انسانی که روح در او دمیده شده است، از حق حیاتی مساوی، ارزشمند، محترم و حفاظت‌شده با دیگر همنوعان خود برخوردار بوده و از این جهت بین افراد انسانی ازحیث رنگ، نژاد، تیره، در روابط خویشاوندی نسبی و سببی ازجمله رابطۀ پدر و مادر فرقی وجود ندارد. از دیدگاه آیۀ شریفه، کشتن نابحق فرزند توسط پدر و مادر، گناهی بزرگ و دارای کیفر و مجازات بسیار سنگین بوده و در نزد خداوند به‌منزلۀ کشتن همه مردم است.
از دیدگاه الهی، مقتول اگرچه فرزند قاتل است، لکن از حق حیاتی مساوی با پدر و مادر خود، برخوردار بوده و قاتل با این اقدام خود نه‌تنها فرزند خود را به قتل رسانده، بلکه حرمت انسان‌ها را هتک نموده و به عبارتی امنیت جانی را از همگان سلب کرده است.
بدیهی است پدر یا مادر با کشتن فرزند خود غضب و عذاب بزرگی را به سوی خود جلب می‌کنند و براساس آیۀ شریفۀ فوق کشتن همه انسان‌ها و فرزند، هر دو به طور یکسان عامل غضب و عذاب بزرگ الهی هستند. اگرچه از نظر کیفیت فرق می‌کنند، اما نه‌تنها گناهی بزرگ، ممنوع و حرام است، بلکه مستوجب کیفر و مجازاتی بسیار سنگین می‌باشند.
گفتار دوم:
«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الْقِصَاصُ فِی الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنثَى بِالأُنثَى فَمَنْ عُفِیَ لَهُ مِنْ أَخِیهِ شَیْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاء إِلَیْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِکَ تَخْفِیفٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَرَحْمَهٌ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِکَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِیمٌ» ای گروه مومنان! بر شما قصاص «خونخواهی» در مورد کشتگان واجب شده است، آزاد در برابر آزاد و بنده در برابر بنده و زن در برابر زن، و آن کسی که به او از برادرش چیزی بخشیده نشده است، پس به خوبی پیروی کنید و به نیکویی به او بپردازید، این حکم کاهش و رحمتی از جانب پرودگار شماست، پس آن کسی که پس از آن تعدی کند، برای او عذابی دردناک است (بقره: ۱۷۸).
راغب می‌گوید: «قصاص از قصص به معنای جای پا گذاشتن است. قصاص را به این خاطر قصاص می‌گویند که آثار و حکایت گذشتگان را حکایت می‌کند و به عبارتی اثر گذشتگان را دنبال می‌کند؛ بنابراین قصاص به این جهت گفته می‌شود که جانی را در جنایتش تعقیب می‌کنند و عین جنایت او را بر او وارد می‌آورند» (راغب اصفهانی، ۱۳۸۸، ص ۲۱۷).
«القتلی» جمع قتیل و مذکر و مونث در آن مساوی است؛ همچنان‌که گفته شد مراد از قصاص مساوات و عدل در جنایت است. بر این اساس معنی صدر آیۀ شریفه این است که اگر کسی مرتکب قتلی گردید او هم کشته می‌شود و با او همان فعل انجام می‌شود (راغب اصفهانی، ۱۳۸۸ ، ص ۲۱۷).
براساس این آیۀ شریفه، قصاص جانی و مقابله با او، بر مؤمنان فرض و واجب شده است و قاتل هر که باشد و هر نسبتی که با مقتول داشته باشد، مستوجب قصاص و قتل است؛ لذا اگر پدر و مادری اقدام به قتل فرزندشان کردند، قصاص آنان براساس ظاهر آیۀ شریفه واجب است.
قابل ذکر است که اگرچه حکم اولی در مجازات قتل عمد، قصاص است، لکن اولیاء دم می‌توانند جانی را به‌ طور کامل بدون اخذ دیه عفو نموده یا مبلغی کمتر یا بیشتر از آن مصالحه نمایند. نکتۀ قابل ذکر در این آیۀ شریفه بکارگیری کلمه «اخ» می‌باشد که طبق نظریۀ مفسرین مراد از آن یا قاتل است یا جانی یا اولیاء دم. پس کاربرد کلمۀ «اخ» با هر تفسیری از آن دارای بار عاطفی خاصی است و سعی دارد حس محبت و رأفت را در میان جانی و صاحبان حق برانگیزد.
قابل ذکر است که اگرچه حکم اولی در مجازات قتل عمد، قصاص است، لکن اولیاء دم می‌توانند جانی را به‌طور کامل بدون اخذ دیه عفو نموده یا مبلغی کمتر یا بیشتر از آن مصالحه نمایند. نکتۀ قابل ذکر در این آیۀ شریفه بکارگیری کلمۀ «اخ» می‌باشد که طبق نظریۀ مفسرین مراد از آن یا قاتل است یا جانی یا اولیاء دم. پس کاربرد کلمۀ «اخ» با هر تفسیری از آن دارای بار عاطفی خاصی است و سعی دارد حس محبت و رأفت را در میان جانی و صاحبان حق برانگیزد.
این مسئله درجایی که قاتل یکی از والدین باشد، نمود بیشتری پیدا می‌کند و پدر و مادر قاتل را شایستۀ ارفاق و تخفیف بیشتری می‌گرداند. علاوه بر آیات فوق آیاتی دیگر ازجمله آیۀ۱۷۹ سورۀ بقره، آیۀ۳۳ سوره اسراء، آیۀ۹۲و۹۳سورۀ نساء، آیۀ۵۴ سورۀ مائده و آیات ۴۰و۴۱ سورۀ شوری نیز بر وجوب قصاص استناد می‌شود که اطلاق یا عموم آن‌ها شامل پدر و مادری است که اقدام به قتل فرزندانشان می‌کنند، می‌شود.
گفتار سوم: جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
نتایج نهایی از بررسی آیات شریفۀ قرآن:
۱- کشتن نابحق فرزند از سوی پدر و مادر، گناهی بزرگ و دارای کیفر و مجازاتی سنگین است و در نزد خداوند به‌منزلۀ‌ کشتن همه مردمان است.
۲- فرزند از حق حیاتی مساوی با پدر و مادر برخوردار است و قاتل با این اقدام خود، نه‌تنها فرزند را به قتل رسانده، بلکه حرمت انسان‌ها را هتک نموده وامنیت جانی را از جامعه انسانی سلب کرده است.
۳- قصاص جانی و مقابله‌به‌مثل با او، بر مؤمنان واجب شده است و قاتل هر که باشد و هر نسبتی که با مقتول داشته باشد، حتی اگر پدر و مادر او باشد، مستوجب قصاص و قتل است.
۴- حکم اولی در مجازات قتل عمد، قصاص است؛ لکن اولیاء دم در عفو جانی نیز مجازند و پدر و مادری که فرزند خود را به قتل رسانده‌اند، مستوجب ارفاق و تخفیف هستند.
۵- نفس و جان آدمی ازجمله جان فرزند در نزد خالق انسان‌ها از احترام و جایگاه شایسته‌ای برخوردار است.
۶- درصورتی‌که پدر و مادر عمدتاً صدمه و جراحتی را بر اعضای فرزند خود وارد آورند، قصاص خواهند شد.
مبحث نهم: مجازات کشتن فرزند از دیدگاه فقه امامیه
گفتار اول: مجازات کشتن فرزند توسط پدر از دیدگاه فقه امامیه
از قواعد مسلّم در نزد امامیه آن است که پدر درصورتی‌که فرزندش را به قتل برساند، قصاص نمی‌شود. در این مسئله اختلافی در بین فقهای امامیه نبوده و بر همین اساس همگان در انتفاء، ابوت را در قصاص معتبر دانسته‌اند. ما در اینجا به بررسی و بیان کلمات برخی از فقهاء در این زمینه می‌پردازیم.
الف: نظرات فقهای امامیه
۱- نظر شیخ‌صدوق
مرحوم ابن‌بابویه قمی ملقب به شیخ‌صدوق در کتاب مذکور بدون تعرض به مسئله، تنها به ذکر روایت زیر از امیرالمؤمنین اکتفا می‌کند که فرمودند: «اگر پدر، فرزندش را به قتل برساند، قصاص نمی‌شود؛ ولی فرزند قاتل به‌واسطۀ قتل پدرش قصاص می‌شود» «شیخ‌صدوق، ۱۳۸۴ ، ج۲۴، ص۲۰).
۲- نظر شیخ‌مفید
ایشان می‌فرمایند: «اگر پدر، فرزندش را از روی خطا بکشد، دیۀ فرزند از اموال پدر و بر عهده او خواهد بود که در مقابل میراثش از فرزندش تقاضا می‌کند و بقیۀ اموال (فرزند) از آن ورثۀ او خواهد بود و کفاره در قتل فرزند آن‌چنان که بیان شد بر عهدۀ پدر است. اگر پدر، فرزند خود را عمداً بکشد، حاکم او را مجازات سختی کرده و ملزم به پرداخت دیۀ کامل به وراث فرزند، به جز پدر قاتلش، خواهد کرد. (شیخ‌مفید، ۱۴۱۴، ص۴۶).
۳- نظر شیخ طوسی
ایشان می‌فرمایند: «اگر پدری فرزندش را از روی خطا بکشد، دیۀ فرزند برعهدۀ عاقله بوده و کلیۀ وراث به جز پدر قاتل از آن سهم خواهد برد. اگر قتل، عمد باشد قاتل، چیزی از ترکه ارث نمی‌برد و اگر قتل خطایی باشد، از دیه چیزی ارث نمی‌برد و درصورتی‌که مقتول وارثی غیر از پدر نداشته باشد دیه برعهدۀ پدر و به نفع بیت‌المال می‌باشد (شیخ‌طوسی، ۱۴۱۶، ج۲۴، ص۱۱۱).
نکته: در این نظریه، شیخ طوسی برخلاف شیخ‌مفید معتقد است اگر قتل خطائی باشد، براساس اصل کلی جاری در کلیۀ قتل‌های خطائی پرداخت دیه بر عهدۀ عاقله خواهد بود؛ نه بر عهدۀ قاتل. چنان‌که شیخ‌مفید در المقنعه بیان کرده است بر این اساس دیه از اموال عاقله اخذ و به وراث مقتول، به جزپدر، تحویل می‌شود.
۴- نظر شهید اول
ایشان در کتاب گرانقدر اللمعه‌الدمشقیه انتفاء ابوت را در قصاص شرط دانسته و می‌نویسد: «والد هرچه بالا رود به پسرش کشته نمی‌شود و تعزیر می‌شود و کفاره می‌دهد و پرداخت دیه واجب می‌شود.» از دیدگاه ایشان پدر علاوه بر پرداخت کفارۀ دیه، تعزیر نیز می‌شود (شهید اول، ۱۳۷۲ ، ج۲۵، ص۶۴۱).
۵- نظر شیخ‌محمدحسن نجفی

۲-۸-۲ پیشینه پژوهش در خارج از کشور
ژنگ^[۸۱] و ونکاتش^[۸۲] (۲۰۱۳) در پژوهش خود به بررسی تاثیر شبکه‌های ارتباطی محیط کاری آنلاین و آفلاین بر عملکرد شغلی کارکنان پرداختند. با تمایز بین شبکه‌های ارتباطی آنلاین و آفلاین کارکنان، آن‌ها تکنولوژی را در نظریه شبکه اجتماعی جای دادند تا عملکرد شغلی کارکنان را درک کنند. آن‌ها در پژوهش خود روابط شبکه‌ای همچون ارتباطات مستقیم و غیرمستقیم را در هر دو شبکه ارتباطی محیط کاری آنلاین و آفلاین در نظر گرفتند که به ارتباطات مستقیم وغیرمستقیم در محیط آنلاین وآفلاین منتهی می‌شد و استدلال کردند که ارتباطات کارکنان در شبکه‌های ارتباطی محیط کاری آنلاین و آفلاین منابع مکملی هستند که تعامل آنها بر عملکرد شغلی تاثیر می‌گذارد. آنها مطالعه زمینه‌ای با بهره گرفتن از پرسشنامه در میان ۱۰۴ نفر از کارکنان دانشی یک سازمان بزرگ مخابراتی انجام دادند و نتیجه بررسی آن‌ها نشان داد که روابط مستقیم و غیر مستقیم آنلاین و روابط مستقیم آفلاین به طور قابل توجهی با عملکرد شغلی مرتبط هستند. و تمایز بین شبکه‌های ارتباطی در مقایسه با عدم تمایز بین آنها تغییرات بیشتری را در عملکرد شغلی نشان داد.
اسکایز^[۸۳] و همکاران (۲۰۱۴) در پژوهش خود به بررسی نقش شبکه‌های مشورتی در پیاده سازی سیستم سازمانی و عملکرد شغلی پرداختند. هدف پژوهش آنها درک بهتر نقش شبکه‌های مشورتی کارکنان در برابر تغییرات سازمانی مانند پیاده‌سازی سیستم خبره و ارتباط این شبکه‌ها با عملکرد شغلی پس از پیاده‌سازی سیستم بود و شبکه‌های مشورتی را از نظر توصیه‌ها و مشورت‌های جریان‌کاری و نرم‌افزاری مورد بررسی قرار دادند. آنها از نظریه شبکه اجتماعی مخصوصا شبکه‌های مشورتی به منظور درک نتایج شغلی پس از پیاده‌سازی سیستم استفاده کردند و شبکه‌های مشورتی را به شبکه‎های ارسال و دریافت مشورت تقسیم کردند تا درک بهتری از چگونگی ارتباط انواع مختلف مشورت‌ها با عملکرد شغلی پس از پیاده‌سازی سیستم دست یابند. آنها مطالعه‌ای در میان ۸۷ کارمند انجام داده و داده‌ها را قبل و بعد از پیاده سازی ماژول‌های سیستم ERP در یک واحد کسب‌وکاری یک سازمان بزرگ مخابراتی جمع‌ آوری کردند. نتایج بررسی‌ آنها نشان داد که انواع مختلف شبکه‌های مشورتی و تعاملات آن‌ها پس از پیاده سازی سیستم سازمانی بر عملکرد شغلی تاثیر می‌گذارند و از این ایده که انواع متفاوت مشورتها و توصیه‌ها و تعاملات آنها بر عملکرد شغلی پس از پیاده‌سازی سیستم موثر هستند پشتیبانی شد.
آهوجا^[۸۴] (۲۰۰۰)، در پژوهش خود به بررسی تاثیر شبکه ارتباطی شرکت بر نوآوری پرداخت. پژوهش او چارچوب نظری‌ای را شرح می‌داد که سه جنبه از شبکه اگو شرکت یعنی روابط مستقیم، روابط غیرمستقیم و حفره‌های ساختاری (عدم ارتباط کارکنان شرکت) را به نتایج نوآورانه شرکت مرتبط می‌کرد. وی فرض کرد که روابط مستقیم و غیرمستقیم هر دو تاثیر مستقیم بر نوآوری دارند، اما تاثیر روابط غیرمستقیم از طریق تعداد روابط مستقیم شرکت تعدیل می‌شود و حفره‌های ساختاری هر دو تاثیر مثبت و منفی را بر نوآوری دارند. نتایج مطالعه توصیفی او در شرکت‌های صنایع بین‌المللی شیمیایی، از پیش‎بینی‌های او در مورد روابط آنلاین و آفلاین پشتیبانی کرد، اما در شبکه‌های مشارکتی بین سازمانی، افزایش حفره‌های ساختاری تاثیر منفی بر نوآوری را نشان داد.
ان‌جی و چو^[۸۵] (۲۰۰۵) در پژوهش خود به بررسی ارتباط بین ویژگی‌های شبکه و عملکرد شغلی پرداختند. آنها با نمونه‌ای از ۱۲۱ نفر از مدیران میانی در چین به بررسی این موضوع پرداختند که چگونه ویژگی‌های فردی و شغلی، تاثیرات شبکه‌ها را بر خودارزیابی عملکرد تعدیل می‌کنند. نتایج بررسی آنها نشان داد که تنوع اطلاعات تاثیر منفی بر عملکرد شغلی مدیران زن داشت و زنان کمتر از اندازه شبکه و روابط سطوح بالاتر سود می‌برند. همچنین نتایج نشان دادند که وجود همکاران بیشتر در یک شبکه به عملکرد مدیران مرد کمک می‌کند اما برای مدیران زن زیان‌آور است. همچنین مدیران سطوح بالاتر با شبکه‌های داخلی، عملکرد ضعیف‌تری دارند. همچنین نتایج پژوهش آنها نشان داد که دسترسی گسترده به اطلاعات هیچ مزیتی را برای مدیران سطوح بالای سازمان نسبت به زیردستان آنها به وجود نمی‌آورد.

NS

NM

NL

NS

Z

NS

NM

NL

NL

NL

برای دفازی سازی و برای به دست آوردن خروجی از روش (COA)^[77] که به شکل زیر قابل بیان است، استفاده می­کنیم.

که W(k) بردار ثانویه در لحظه G(k) , k بردار اولیه در همان لحظه است و به صورت زیر تعریف می­ شود [۹۱]
رابطه­ فوق در حقیقت بردار توابع معلوم (رگراسور) می باشد. قسمت ثانویه که به صورت آنلاین قابل تنظیم است به روش گرادیان نزولی داریم.
که
: ثابت و مثبت.

شبیه­سازی و نتایج:

مبدل DC-DC که در شکل (۶٫۵) آمده با پارامترهای جدول (۶٫۱) در حالت افزایشی مورد آزمایش قرار گرفته است. در این حالت ترانزیستور Q₁ قطع بوده و چرخۀ کار^[۷۸] توسط کنترل کننده که Q₂ را تغذیه می­ کند، ایجاد می­ شود. پارامترهای نامی مبدل به صورت زیر تعریف می­شوند.
, , &
مدت زمان شبیه­سازی است و ولتاژ خروجی مورد انتظار نیز عبارت است از:
For
For
فرکانس نمونه­برداری در این شبیه­سازی ۱KHz در نظر گرفته شده است.
سه شبیه­سازی متفاوت برای بررسی کارایی کنترل کنندۀ پیشنهادی، در شرایط عملیاتی مختلف مبدل افزایشی DC-DC انجام شده است. معیارهای چگونگی عملکرد مبدل که باید مورد بررسی قرار گیرند، عبارتند از: ولتاژ خروجی V_o ، خطای ردگیری ولتاژ e ، جریان القاکننده (سلف) i_L(t) و چرخۀ کار . برای بررسی هرچه دقیق­تر کارایی کنترل کننده و برای اینکه معیار مناسبی نیز داشته باشیم، نتایج شبیه­سازی با کنترل کنندۀ PI ، در مقام مقایسه آورده شده است، که دارای پارامترهای K_p=10^-3 و K_i=1.5 می­باشد [۱۰۵].
در اولین شبیه­سازی از مقادیر نامی برای بررسی کارایی کنترل کننده استفاده شده است. نتایج در شکل (۶٫۹) آمده است. همانطور که مشهود است، در این حالت هر دو کنترل کننده دارای کارایی بسیار خوب، خطای ردگیری صفر و تاخیر زمانی مشابه یکدیگرند. در واقع پاسخ­های هر دو کنترل کننده بسیار شبیه هم است.

شکل ‏۶٫۹- مقایسۀ پاسخ­های کنترل کننده­ های فازی تطبیقی و PI : (a) ولتاژ خروجی؛ (b) خطای ولتاژ؛ © جریان سلف؛ (d) چرخۀ کار کنترل کننده
هدف از انجام این شبیه­سازی­ها بررسی توانایی کنترل کننده در تحمل عدم قطعیت­های مختلف است. از این رو در آزمایش بعدی میزان بار مبدل به کاهش یافته است. همان­طور که در شکل (۶٫۱۰) نشان داده شده است، کارایی کنترل کنندۀ فازی تطبیقی تحت تأثیر این کاهش بار قرار نگرفته است و خطای ولتاژ در کمتر از ۰٫۰۵ ثانیه به صفر رسیده است. نکتۀ قابل توجه در اینجا، کاهش سرعت کنترل کنندۀ PI است که به راحتی تحت تأثیر این کاهش بار قرار گرفته است.

شکل ‏۶٫۱۰- مقایسۀ پاسخ­های کنترل کننده­ های فازی تطبیقی و PI در حضور بار کوچکتر: (a) ولتاژ خروجی؛ (b) خطای ولتاژ؛ © جریان سلف؛ (d) چرخۀ کار کنترل کننده
در حالت بعدی، میزان بار به افزایش یافته است. نتایج شبیه­سازی در شکل (۶٫۱۱) آمده است. همان­طور که ملاحظه می­گردد، پاسخ کنترل کنندۀ PI دچار فراجهش^[۷۹] شده در حالی که در مورد کنترل کنندۀ FLC توانسته به خوبی بر این عدم قطعیت بالا غلبه کند و پاسخ هم سریعتر شده است.

شکل ‏۶٫۱۱- مقایسۀ پاسخ­های کنترل کننده­ های فازی تطبیقی و PI در حضور بار بزرگتر: (a) ولتاژ خروجی؛ (b) خطای ولتاژ؛ © جریان سلف؛ (d) چرخۀ کار کنترل کننده
در ادامه و در شبیه­سازی بعدی رفتار و عملکرد سیستم با وجود تغییرات سلف و خازن مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور و در اولین آزمایش اندازۀ سلف از مقدار حالت نامی ، ۳۰ برابر کوچکتر شده است. نتایج آمده در شکل (۶٫۱۲) نشان می­ دهند که بر خلاف کنترل کنندۀ PI ، کنترل کنندۀ FLC ، چندان تحت تأثیر این تغییر قرار نگرفته است. این موضوع مبین این مطلب است که با توجه به عملکرد مناسب کنترل کنندۀ FLC، می­توان برای کاهش اندازه، میزان مصرف انرژی و هزینه، بدون نگرانی از افت کارایی سیستم، اندازۀ سلف را کاهش داد، که مزیت بزرگی برای این طراحی محسوب می­ شود.

شکل ‏۶٫۱۲- مقایسۀ پاسخ­های کنترل کننده­ های فازی تطبیقی و PI با تغییر اندازۀ سلف: (a) ولتاژ خروجی؛ (b) خطای ولتاژ؛ © جریان سلف؛ (d) چرخۀ کار کنترل کننده
در شبیه­سازی بعدی اندازۀ خازن، از مقدار نامی به مقدار جدید وکاهش یافتۀ آن کاهش یافته است. نتایج که در شکل (۶٫۱۲) آمده است، نشان دهندۀ این موضوع است که این تغییر تأثیری بر عملکرد کنترل کنندۀ FLC نداشته و فقط PI کمی کند شده است. پس کاهش اندازۀ خازن نیز می ­تواند مانند سلف مورد توجه قرار گیرد.

آبشویی

کارآیی مصرف نیتروژن (NUE)^[21] اصطلاحی است که برای بیان کارآیی جذب گیاه استفاده شده است. (NUE) بسته به منبع نیتروژن تغییر می کند اما به دلیل پیچیدگی فرایندهای تبدیل و تغییر نیتروژن میزان آن اغلب پایین است .

دلایل متعددی برای پایین بودن (NUE) وجود دارد که عبارتند از:

• رقابت بین جذب گیاه و فرایندهای ازخاک که مصرف کننده نیتروژن می باشند.

• غیر متحرک شدن نیتروژن از طریق ورود آن به مواد آلی خاک

• اتلاف نیتروژن کودی در حین کاربرد ( مثلاً تبخیر ) یا پس از آن ( آب شویی و دنیتریفیکاسیون )

• نیتروژن مصرفی ممکن است به شکلی باشد که به آسانی برای گیاهان قابل دسترس نباشد مانند کود دامی

• وضعیت توسعه ریشه گیاهان دارای ریشه های کم عمق نسبت به گیاهان دارای ریشه های عمیق از کارآیی مصرف نیتروژن برخوردارند.

• کاهش جذب نیتروژن به دلایل:

• کمبود فسفر یا دیگر عناصر غذایی

• شرایط بسیار خشک یا مرطوب

• خسارت آفات یا بیماری ها به گیاه

۱-۳۲- ذخایر نیتروژن خاک
ماده آلی خاک یک منبع عمده نیتروژن برای گیاهان است. فرایندهای میکروبی خاک هم نیتروژن معدنی را رها ساخته و هم آن را به صورت ترکیب های آلی تثبیت کرده و در خاک نگه می دارند. اندازه گیری یا پیش بینی دقیق موازنه نیتروژن بسیار مشکل بوده و غالباً معادل صفر فرض می شود. این فرض ممکن است برای محاسبه های سالانه کافی باشد اما واقعیت این است که تجمع و یا کاهش تدریجی در ذخایر نیتروژن خاک می تواند اتفاق بیفتد.
بخش عمده ای از نیتروژن موجود در ماده آلی خاک به شکل هوموس پایدار است که با سرعتی بسیار کند وارد خاک می شود. بخش کوچکی از ماده آلی خاک بلافاصله برای گیاهان و جانوارن خاک قابل استفاده است. نتیجه این که مقادیر اندکی از ماده آلی خاک هرساله طی دوره ای که درجه حرارت خاک و میزان آب برای فعالیت میکروبی و جانوران مطلوب است، معدنی می شود. نرخ معدنی شدن می تواند به وسیله ی شخم زدن افزایش یابد.
نیترات حاصل از فرایند معدنی شدن، در طی دوره هایی که گیاهان رشد نمی کنند در خاک تجمع می یابد. نیترات تجمع یافته برای گیاهان بعدی قابل دسترس خواهد بود. اما در معرض خطر تلف شدن به خصوص در زمان بارندگی های شدید بوده و می تواند تبدیل به یک منبع عمده افزایش   در آب های زیر زمینی شود.
۱-۳۳- ورود نیتروژن ازجو و آب
میزان ته نشست سالانه نیتروژن   از جو به طور مستقیم در محاسبات مقادیر نیتروژن یعنی میزان کودی که برای یک گیاه به کار می رود گنجانده نمی شود. هر چند ته نشستی که در زمستان انجام می شود بخشی از نیتروژن معدنی اندازه گیری شده در بهار را تشکیل می دهد و آن چه که در طی فصل رشد ته نشست می شود در فرایند بهینه سازی نیتروژن دخیل می گردد. زیرا به روش مشابه با نیتروژن حاصل از معدنی شدن مواد آلی آزمایش های مزرعه ای را تحت تأثیر قرار می دهد.
آب آبیاری ممکن است دارای نیتراتی باشد که از هرز آب منشأ گرفته یا از زمین های کشاورزی آب شویی شده است. این ورودی نیتروژن باید هنگامی که مقدار آن از نظر زراعی قابل توجه است به حساب آورده شود.
۱-۳۴- مواد گیاهی – بقایای گیاهی - بقولات و کودهای سبز
بقایای گیاهی دارای نیتروژنی هستند که با تجزیه این بقایا آزاد می شود. میزان نیتروژنی که از طریق این بقایا فراهم می شود بستگی به نوع گیاه و نسبت C:N آن ها دارد.
هنگامی که بقایای غنی از نیتروژن روی سطح خاک رها می شوند، بخش عمده ای از نیتروژن آن از طریق نشست NH₃تلف می شود. بقایایی که با خاک مخلوط می گردند سریعاً آزاد سازی نیتروژن معدنی را انجام می دهند.
بقولات قادر به تثبیت نیتروژن موجود در اتمسفر هستند. ولی این نیتروژن تنها پس از مرگ بقولات و معدنی شدن برای سایر گیاهان قابل دسترسی می شود. غلظت   در خاک پس از برداشت بقولات بالاتر از میزان آن پس از برداشت سایر گیاهان است. یک دلیل آن است که گیاهان مقدار کمتری از نیتروژن آزاد شده به وسیله ی معدنی شدن ماده آلی خاک را مصرف می نمایند[۴۲ و ۳۷] این امر همراه با پایین بودن نسبت C:N و سرعت سریع معدنی شدن بقایای گیاهان خانواده بقولات خطر تلف شدن نیتروژن را پس از این گیاهان افزایش میدهد.
۱-۳۵- کود دامی
بخشی از نیتروژن موجود در کود دامی به صورت اوره و   محلول در آب بوده و بخشی از آن به صورت مواد آلی می باشد. نیتروژن آلی باید معدنی شودولی تمام آن در اولین فصل زراعی آزاد نمی شود. معدنی شدن به چند عامل غیر قابل کنترل وابسته است. آزاد شدن   لزوماً منطبق با زمان نیاز گیاه نیست. درمقابل نیتروژن کودی بلافاصله برای گیاه قابل استفاده است. بنابراین میزان کل نیتروژن به صورت کود دامی می بایست بیشتر از میزان آن در کودهای مصنوعی باشد تا عملکرد یکسانی تولید نماید [۴۵].
۱-۳۶- نیتروژن کودی (کودهای شیمیایی )
عناصر غذایی موجود در این نوع از کودها معمولاً در شکل های بسیار قابل جذب هستند. هر چند که نیتروژن کودی حتی تحت شرایط مطلوب هرگز به طور کامل به وسیله گیاه جذب نمی شود. گیاه تنها بخشی از نیتروژن را جذب می کند در حالی که بخشی از آن به صورت نیتروژن آلی در بقایای گیاهی، میکروب ها و غیره در خاک رها شده و مقداری نیز از طریق تبخیر، آبشویی و دنیتریفیکاسیون از چرخه خارج می شود. مقدار نیتروژن کودی جذب شده توسط گیاه به مقدار مصرف شده تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله نوع کود ، زمان کاربرد، گونه گیاهی اقلیم و شرایط خاک می باشد.
۱-۳۷- تلفات نیتروژن در کشاورزی
۱-۳۷-۱- تلفات نیتروژن از طریق آب شویی
بعضی اشکال آلی نیتروژن ( اوره، اسیدهای آمینه و پروتئین های کوچک ) در آب محلول بوده ومستعد آب شویی می باشند. مقادیر آب شویی شده این ترکیبات احتمالاً اندک بوده است و پژوهش های انجام شده در این مورد نیز به صورت پراکنده می باشند. با این وجود عمده تمرکز بر روی آب شویی نیترات است.
۱-۳۷-۲- نیترات آبشویی شده به آب های سطحی و زیر زمینی
آبشویی نیترات دلیل عمده پایین بودن کارایی مصرف نیتروژن (NUE) و تلفات آن در کشاورزی می باشد. مشکلات عمده ناشی از آبشویی نیترات عبارتند از:

• مغذی شدن آب های سطحی

• افزایش تولید اکسید نیتروژن از آب های دریافت کننده نیترات

• افزایش غلظت نیترات در آب آشامیدنی

۱-۳۷-۳- حرکت آب و آبشویی نیترات در خاک
نیترات (NO₃) یک آنیون است. یون ها به تنهایی شسته نمی شوند بلکه همواره با یکدیگر و به همراه یک یون مخالف^[۲۲] (یون خنثی کننده) که در این حالت یک کاتیون   است مورد آبشویی قرار می گیرد. بنابراین آبشویی نیترات خاک ها را از عناصر غذایی هم چون کلسیم ، منگنز و پتاسیم تهی می سازد.
نیترات به طور ضعیف به ذرات خاک متصل شده و بنابراین از حرکت آب پیروی می کند. آب در شکل ها و کانال های خاک حرکت می کند. حرکت در مجاری باریک، آهسته بوده و آب موجود در خلل و فرج خاک غیر متحرک در نظر گرفته می شود. جذب فعال نیترات توسط گیاه موجب می شود که نیترات به سمت ریشه ها حرکت کرده و از طریق انتشار درون آب غیر متحرک به خلل و فرج راه یافته و یا از آن خارج شود.
گیاهان تأثیر زیادی روی حرکت آب در خاک می گذارند. گیاهان آب را به همراه عناصر غذایی محلول از طریق ریشه ها جذب کرده و آن را از طریق تعریق به وسیله ی برگ ها به داخل جو منتشر می کنند. آب هم چنین از طریق تبخیر از سطح خاک تلف می شود. این تبخیر و تعرق اغلب مانع آبشویی طی فصل رشد شده و می تواند آب را از لایه های عمیق تر به سطح خاک بکشاند. چنین حرکت صعودی آب می تواند نیتراتی را که به طور موفقت از دسترس گیاه خارج شده است قابل دسترس سازد[۴۵].
آبشویی ^[۲۳] هنگامی رخ می دهد که خاک کاملاً مرطوب شده و ورود آب از خروج آن به وسیله ی تبخیر و تعرق تجاوز کند. تمایز سهولت حرکت آب و نیترات در خاک بستگی به ساختمان و تخلخل ^[۲۴] خاک دارد. یک بارندگی سنگین معمولاً نیترات را در یک خاک شنی تا عمق بیشتری نسبت به یک خاک رسی جابجا می کند. هم چنین خاک های زهکشی شده دارای پتانسیل آبشویی بیشتری نسبت به خاک های زهکشی نشده هستند، اما خاک های زهکشی شده ظرفیت نیتریفیکاسیون بیشتری دارند. آب آبشویی از درون خاک به سمت زهکش ها راه آب ها و آب های زیر سطحی حرکت کرده و از دسترس اغلب گیاهان خارج می شود.
۱-۳۸- منشأ نیترات آبشویی شده
مهم ترین منابع نیترات آبشویی شده عبارتند از:

درآمد

وزن های تولد پایین

هزینه

والدین کم سن

امید به زندگی

دسترسی به GPs

وضعیت سلامتی

امراض و بیماری ها

۲-۱۱-خودکارآمدی
نظریه‌های روانشناختی متعددی در خلال سال‌ها سعی کردند تا رفتار آدمی را تبیین کنند، نظریه شناختی اجتماعی یکی از این نظریه‌ها است. در سال ۱۹۸۶ بندورا این نظریه را در مورد کنش­وری ‌های آدمیان ارائه کرد که در آن نقش «باورهای خود^[۶۹]» را در شناخت انگیزش عاطفی و رفتار آدمی، برجسته نمود. بندورا معتقد است که افراد یک «نظام خود^[۷۰]» را می‌پرورانند که آنها را قادر می‌سازد تا بر تفکرات، احساسات و اعمالشان مهار داشته باشند؛ علاوه بر آن بندورا (۱۹۹۷ و ۲۰۰۱) خودکارآمدی را در بافت یک نظریه کارگزاری شخصی و جمعی قرار داده است که به همراه دیگر عوامل شناختی ـ اجتماعی در تنظیم موفقیت و سلامت آدمی فوق‌العاده موثر است.
در این دیدگاه افراد به عنوان خودسازمان دهنده، فعال، خودانعکاس‌گر و خود نظم­جو و نه موجودی واکنش‌گر که بوسیله رویدادهای بیرونی شکل می‌گیرند، در نظر گرفته می‌شوند. به خاطر کارگزار بودن، آدمی قادر است فعالیت‌های خود را برای دستیابی برآیند خاص و نتایج دلخواه، انتخاب کند و نظم و ساختار دهد؛ ظرفیت مهار فرایندهای تفکر، انگیزش و عمل از مشخصه‌ های متمایز کننده آدمی از دیگر موجودات می‌باشد (بندورا، ۱۹۹۹). بندورا (۱۹۹۹) معتقد است که آدمیان نه بوسیله مکانیزم‌های درونی هدایت می‌شوند و نه بوسیله رویدادهای بیرونی، بلکه کنش‌وری‌های شناختی بر حسب تعامل بین شخص و عوامل تعیین کننده محیطی قابل تبیین هستند. شخص، محیط و رفتار بر هم تأثیر و تأثر متقابل دارند و هیچ یک از آنها به تنهایی تعیین کننده رفتار آدمی به حساب نمی‌آیند. بندورا این رابطه را با علیت تقابلی سه گانه، نشان داده است (به شکل ۳ ـ ۲ توجه کنید).

P
E B
شکل ۳ ـ ۲: طرح علیت تقابلی سه گانه: B، رفتار؛ P، عوامل شخصی درونی در قالب رویدادهای زیستی، شناختی و عاطفی؛ E، محیط بیرونی (بندورا، ۱۹۹۹).
در این الگو محیط به خودی خود بر رفتار اثر نمی‌‌گذارد و تأثیر محیط بر افراد یکسان نیست، بلکه نحوه عمل یک فرد تعیین می‌کند کدام جنبه از محیط بر او تأثیر خواهد گذاشت. در نظریه شناختی ـ اجتماعی هم متغیرهای پیش‌آیندی محیطی در ایجاد و نگهداری رفتار مؤثرند. به عبارت دیگر، مفهوم علیت تقابلی بندورا حاکی از این است که رفتار، محیط و شخص (و باورهایش) با هم در تعامل هستند و این کنش متقابل سه گانه باید فهمیده شود تا اینکه کنش­وری روانی فرد و رفتار او بخوبی درک گردد. یکی از بهترین شیوه‌ها برای تعریف دقیق و منسجم از خودکارآمدی آن است که بگوییم این مفهوم چه فرقی با مفاهیم تا حدی شبیه و نزدیک به آن دارد (مادوکس^[۷۱]، ۲۰۰۲؛ به نقل از رجبی، ۱۳۹۱):
خودکارآمدی،‌ مهارت ادراک شده^[۷۲] نیست. خودکارآمدی عبارت است از باور فرد درباره اینکه با مهارت‌های خودم می‌توانم در شرایط معین کاری را انجام دهم، آن با باورهای فرد درباره توانایی هماهنگی و منسجم کردن مهارت‌ها و توانایی‌ها در موقعیت‌های متغیر و چالش انگیز، سر و کار دارد.
باورهای خودکارآمدی پیش‌بینی ساده درباره رفتار نیست و با «می‌خواهم انجام دهم» کاری ندارد، بله با اینکه «می‌توانم انجام دهم» سر و کار دارد.
خودکارآمدی، اسنادهای علی^[۷۳] نیست. اسنادهای علی تبیینی برای رویدادها از جمله رفتار و پیامدهایش می‌باشد. باورهای خودکارآمدی، باور فرد درباره قابلیت و توانایی‌هایش در انجام کاری می‌باشد.
خودکارآمدی، قصدمندی^[۷۴] برای رفتار یا قصدمندی برای دستیابی به یک هدف ویژه نمی‌باشد.
خودکارآمدی، حرمت خود^[۷۵] نیست. حرمت خود عقیده و نگرش فرد درباره ارزش خودش می‌باشد.
خودکارآمدی، انگیزه، کشاننده یا نیاز به کنترل^[۷۶] نیست، فرد می‌تواند نیاز قوی به کنترل در یک موقعیت ویژه داشته باشد در حالی که باورهای ناکارآمدی درباره همان موقعیت در وی مسلط باشد.
باورهای خودکارآمدی انتظارات پیامد^[۷۷] نیست. انتظار پیامد رفتار عبارت است از باور فرد درباره اینکه رفتار خاص ممکن است منجر به پیامد خاص در یک موقعیت خاص گردد. اما باورهای خودکارآمدی عبارت است از باور فرد به اینکه می‌تواند با یک رفتار خاص، پیامدی خاص را منجر شود.
خودکارآمدی، صفت شخصیتی^[۷۸] نیست. بسیاری از مفاهیم مهارگری و صلاحییت مانند: حرمت خود، موضع مهارگری، خوش بینی، امیدواری و سخت­رویی به عنوان صفت یا شبه صفت در نظر گرفته می‌شوند. خودکارآمدی به عنوان صفت شخصیتی تعریف و ارزیابی نشده است بلکه باورهای فرد درباره توانایی انسجام مهارت‌ها و توانایی برای دست‌یابی به اهداف و پیشرفت طرح ریزی شده در شرایط و موقعیت خاص می‌باشد (مادوکس، ۲۰۰۲؛ به نقل از رجبی، ۱۳۹۱).
خودکارآمدی، خودپنداشت^[۷۹] نیست. خودکارآمدی داوری فرد در مورد صلاحیت خودش می‌باشد و خودپنداشت احساس خود­ ارزیابی سازی و ارزیابی ارزش خود می‌باشد. سئوالاتی که در مورد باورهای خودکارآمدی مطرح است، درباره «توانستن» می‌باشد. آیا می‌توانم خوب بنویسم؟ آیا می‌توانم رانندگی کنم؟ آیا می‌توانم این مشکل را حل کنم؟ اما سئوالاتی که در مورد خود پنداشت مطرح است در مورد «بودن» است: من کیستم آیا خودم را دوست دارم؟ در مورد خودم به عنوان نویسنده چه احساسی دارم؟ (پاجارس، ۲۰۰۲).
بنابراین خودکارآمدی ادراک شده عبارت است از باورهای فرد در مورد قابلیت‌هایش برای انجام سطوح طرح­ریزی شده عملکرد و پیشرفت و مهار رویدادهایی که در زندگی‌اش تأثیر بسزایی دارند (بندورا، ۱۹۹۷).
۲-۱۲-مؤلفه‌های خودکارآمدی
مطابق گفته بندورا (۱۹۹۷) باورهای خودکارآمدی دارای سه مؤلفه (بعد) می‌باشد: سطح^[۸۰]، عمومیت^[۸۱] و نیرومندی^[۸۲].
سطح: اولین بعد باورهای خودکارآمدی می‌باشد. کارآمدی یک فرد در یک قلمرو ممکن است در حد کارهای ساده، متوسط و یا شامل سطوح سخت گردد. اگر هیچ مانعی وجود نداشته باشد، انجام آن کار ساده بوده و هر کس ممکن است احساس خودکارآمدی بالا در مورد انجام آن داشته باشد.
عمومیت: دومین تفاوت باورهای خودکارآمدی در بعد تعمیم­پذیری است. افراد ممکن است در یک قلمرو یا بخش کوچکی از آن خود را کارآمد بدانند، عمومیت خودکارآمدی از چند عامل تأثیر می‌پذیرد: شباهت فعالیت‌ها، حیطه بروز آن، ‌کیفیت شرایط و خصوصیات اشخاصی که آن رفتار یا فعالیت به آنها مربوط است.