تصویر پایدار شده مولکول آب در کنار نقص ایجاد شده بر روی نانو لوله کربنی در شکل (۴-۱۲) قابل مشاهده می باشد.
شکل (۴-۱۳) مولکول آب پایدار شده در کنار نقص موجود در نانو لوله کربنی
۴-۲ نتایج آزمایش ها
۴-۲-۱ بررسی تغییرات مقاومت سنسور مورد مطالعه در معرض تغییرات رطوبت
در این آزمایشات از سنسور ساخته شده با بهره گرفتن از نانولوله های کربنی تک جداره استفاده شده است. جهت انجام آزمایشات اولیه از دستگاه تست سنسور گاز موجود در پژوهشکده فناوری نانو دانشگاه شیراز استفاده شد. ابتدا به صورت آزمایشی در دمای ثابت اتاق (۶/۲۴ درجه سانتیگراد) یک اسفنج در محفظه بسته دستگاه قرار داده شد و تغییرات مقاومت به نسبت تغییرات رطوبت درون محفظه به صورت نشان داده شده در شکل (۴-۱۴) بدست آمد.
شکل(۴-۱۴) تغییرات مقاومت سنسور نانولوله کربنی در برابر تغییرات رطوبت
میزان رطوبت موجود در محفظه توسط سنسور مرجع نصب شده در آن گزارش شده است. همانطور که در شکل(۴-۱۴) مشاهده می شود, تغییرات مقاومت به شکل قابل قبولی خطی و بدون اعوجاج است.
با توجه به پاسخ خطی و قابل قبول سنسور یاد شده, جزییات بیشتر آن که مهمترین آنها زمان افت و خیز و همچنین تعیین اندازه بهینه برای سنسور می باشد توسط همان دستگاه اندازه گیری مورد بررسی قرار گرفت.

۴-۲-۲ بررسی زمان افت و خیز
زمان لازم برای تغییر ناگهانی مقاومت سنسور به دلیل تغییر ناگهانی (پله ای) رطوبت را زمان افت / خیز سنسور می نامیم. هر چه زمان خیز برای یک سنسور کمتر باشد سرعت پاسخگویی آن بیشتر و به یک سنسور ایده آل تجاری نزدیک تر است. همچنین زمان افت کم به معنی برگشت پذیری سریع سنسور می باشد که از مسایل حائز اهمیت در سنسور های تجاری است. ساختار برخی سنسور هایی که تا به حال ساخته شده اند رطوبت را در خود نگه داشته و به آرامی از دست می دهد که به معنی زمان افت زیاد میباشد. در بعضی موارد ممکن است این زمان چندین ساعت و یا حتی چند روز باشد. که به ناچار از تسریع کننده هایی مانند دما و یا انرژی ماورائ بنفش استفاده می شود.
روش هایی مانند تابش اشعه ماورائ بنفش یا گرم کردن سنسور در دوره های زمانی متناوب در طول کار سنسور, جهت سرعت بخشی به کم کردن زمان برگشت پذیری, موثر می باشد. بر اساس ترمودینامیک, نرخ جذب یا واجذب مولکول های گاز بر سطوح جامد را می توان به صورت (۴-۱) و (۴-۲) بیان کرد:

که در آن r_a و r_d نرخ جذب و واجذب هستند.
به ترتیب E_a و E_d انرژی اکتیواسیون جذب و واجذب, همچنینT دما, K و K′ ثابت نرخ جذب و واجذب هستند.
Ѳ کسری از اشغال سطح است. f(Ѳ) تابعی وابسته به سطح خالی (۱-Ѳ) وf′(Ѳ) تابعی وابسته به صورت کلی فضای اشغال شده سطح (Ѳ)است.

´

´

´

۲۰۰۶

Pikkarainen et. al

بانکداری الکترونیک- فنلاند

´

´

´

´

´

فصل سوم
روش تحقیق
۳ فصل سوم : روش تحقیق
مقدمه :
یکی از مهمترین بخش های یک پژوهش و تحقیق علمی، روش و شیوه اجرای آن است. عدم توجه به استفاده و کاربرد روش تحقیق صحیح و مرتبط، نتایج بررسی‌ها و تحلیل متغیرها معتبر و قابل تعمیم نخواهد بود. از اینرو روش تحقیق از جمله معیارهای رایج جهت ارزیابی کیفیت کار در تحقیقات علمی، بشمار می‌آید.
در این فصل ابتدا سعی شده است روش اجرایی تحقیق معرفی شود. پس از آن به جامعه آماری، روش نمونه‌گیری و نحوه محاسبه حجم نمونه اشاره می‌شود. آنگاه ابزار جمع‌ آوری داده‌ها شامل ابزار‌های عمومی ‌جمع‌ آوری، متغیرهای اندازه‌گیری شده در تحقیق و مقیاس ارزیابی آنها توضیح داده می‌شود. در ادامه روش تجزیه و تحلیل داده‌ها و روش‌های آماری برای آزمون فرضیه‌ها تشریح شده است.

فرایندی که در این فصل بر اساس آن عمل شده است را می توان به صورت شکل۳-۱ نشان داد.
۳-۱ روش تحقیق
پژوهش حاضر، بدین دلیل که در پی شناسایی سنجه هایی از سیستم های اطلاعاتی می باشد که منجر به افزایش رضایت کاربر نهایی می گردد و دانش کاربردی را در مورد کیفیت رابطه و تاثیر پذیری میان این دو متغیر را توسعه می دهد، از نظر هدف، تحقیقی کاربردی است. و از نظر شیوه گردآوری و تحلیل اطلاعات، تحقیقی توصیفی و از نوع همبستگی است. این تحقیق توصیفی است چراکه به توصیف وضعیت متغیرها و نیز روابط میان آنها می پردازد. از نوع همبستگی است، چراکه با بهره گرفتن از تحلیل همبستگی، تحلیل رگرسیون روابط همزمانی میان متغیرها را آزمون و تبیین می نماید(بازرگان،۱۳۸۰: ۹۰).
۳-۲ جامعه آماری تحقیق
کلیه افراد و اشیایی که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند، تشکیل جامعه آماری را می دهند. اگر تعداد افراد جامعه آماری محدود باشد، به آن جامعه آماری محدود می گویند(صدقیانی و صالحی،۱۳۸۰: ۹). با توجه به هدف پژوهش که که شناسایی جنبه هایی از سیستم های اطلاعاتی سازمان بر رضایتمندی کاربر نهایی می باشد ، جامعه آماری این تحقیق را شامل تمامی کاربران نهایی سیستم های اطلاعاتی ۲ سازمان صنعتی مورد مطالعه می باشد . این دو سازمان شامل شرکت صنایع هواپیمایی ایران و صنعت ساخت متعلقات و سامانه های هوایی می باشد تعداد افراد جامعه آماری در این مطالعه در مجموع شامل ۳۰۰ کاربر سیستم اطلاعاتی است که ۲۰۰ کاربر از سازمان صنایع هواپیمایی ایران و ۱۰۰ کاربر از سازمان متعلقات و سامانه های هوایی می باشد .
۳-۳ نمونه آماری و روش محاسبه حجم نمونه
گروه نمونه، مجموعه کوچکی از جامعه آماری است مشتمل بر برخی اعضاء که از جامعه آماری انتخاب شدهاند. در واقع گروه نمونه یک مجموعه فرعی از جامعه آماری است که با مطالعه آن محقق قادر است نتیجه را به کل جامعه آماری تعمیم دهد. نمونه¬گیری فرایند انتخاب کردن تعداد کافی از میان اعضای جامعه آماری است، بطوریکه مطالعه گروه نمونه و فهمیدن خصوصیات یا ویژگیهای آزمودنیهای گروه نمونه قادر خواهیم بود این خصوصیات یا ویژگیها را به اعضاء جامعه آماری تعمیم دهیم(سِکاران، ۱۳۸۱: ۲۹۶)
در این تحقیق جهت نمونه گیری از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شده است. از آنجاییکه در تحقیق حاضر جامعه آماری مشخص و مقیاس داده ها از نوع کمی- کیفی هستند، از فرمول کوکران برای تعیین حجم نمونه استفاده گردیده است (سکاران ،۷۱):
N: حجم جامعه آماری
n: حجم نمونه
Z : مقدار متغیر واحد استاندارد که در سطح اطمینان ۹۵ درصد برابر ۱.۹۶ می باشد
:d مقدار پذیرش خطای نمونه گیری که در این پژوهش معادل ۰.۰۵ در نظر گرفته شده است .
P : مقدار نسبت صفت موجود در جامعه می باشد . در صورت در اختیار نبودن می توان آن را ۰.۵ در نظر گرفت .
q:درصد افرادی که فاقد ان صفت در جامعه می باشند. (q=1-p )
با عنایت به اینکه بسیاری از تحقیقات در مدیریت از مقیاس کیفی برخوردارند، استنباط نسبت موفقیت در جامعه آماری (P) حائز اهمیت است. اگر پژوهشگر نتواند به برآورد بهتری برای P دست یابد، می‌تواند آن را مساوی ۵/۰ در نظر گرفته و n را محاسبه کند. در این تحقیق نیز از نسبت موفقیت در جامعه آماری ۵/۰=P در نظر گرفته شده است.
بنابراین حجم نمونه تحقیق برابر است با:

۱۶۸ »

(۵/۰)×(۵/۰) × (۹۶^۲/۱) × (۳۰۰)

n=

(۵/۰)×(۵/۰)× (۹۶^۲/۱) + (۵^۲/۰)× (۱-۳۰۰)

همانگونه که در فرمول دیده می شود، حجم نمونه تقریباً برابر است با ۱۶۸ نفر است که به صورت تصادفی از بین جامعه آماری تحقیق انتخاب می گردند.
۳-۴ روش گردآوری اطلاعات

۱-۹-۲) پروتئین ۳D :
۳D ^proیا (p63)مهمترین پروتئین در تکثیر ژنوم ویروس می باشد این پروتئین یک پلیمراز است از طرف دیگر dsRNAرا نیز باز می کند و به ssRNA متصل می کند و برای شروع تکثیر لازم است که یک پرایمر oligo(U)در اختیار آن قرار گیرد (۵۶).

دو ناحیه در این پروتئین خاصیت RNA پلی مرازی دارند. ۱- inter faceو شامل یک زنجیره ۲۳ اسید آمینه ای است که در دو سطح مختلف پروتئین قرار داشته و به دو سر رشته متصل شده، و یک رشته بلند پلی مراز را می سازد. ۲- inter face II– یک پلی پپتید N ترمینالی است که احتمالاً از یک مولکول پلی مراز دیگر مشتق می شود و با ترکیب inter face Iباعث رونویسی توسط پلی مراز می گردد. پس در مجموع نقش این پروتئین در سنتز RNAاست (۵۷).
۱-۱۰) نقش پروتئین های کمکی در تکثیر ژنوم:
پروتئین های کپسید برای سنتز RNA ضروری نیست و با حذف این بخش عمل سنتز و تکثیر RNA صورت می گیرد اما ناحیه کد کننده کپسید در رینو ویروس، s‘Theilerو در مننگو ویروس یک سکانس –Cis وجود دارد که برای تکثیر ژنوم مورد استفاده قرار می گیرد و معادل کار این ناحیه را در پولیوویروس پروتئین ۲C به عهده دارد (۸).
۱-۱۰-۱) پروتئین ۲B :
با انجام موتاسیون در ناحیه ۲B ^pro پولیو ویروس و کوکساکی ویروس در سنتز RNA نقص بوجود می آید. انتهای کربوکسیلی ۲B یک ناحیه آب گریز و به صورت مارپیچ (α - Helix) است که عمل پروتئین ۲B به این ناحیه بر می گردد. نقش پروتئین ۲Bدر سنتز RNAبه خوبی مشخص نیست اما باعث افزایش نفوذپذیری غشا می گردد و ممکن است که در آزاد شدن ویروس از سلول نقش داشته باشد و موجب افزایش ویزیکولهای غشایی نیز می گردد و به نظر می رسد ۳A ^pro نیز همین نقش را داشته باشد (۵۸).
۱-۱۰-۲) پروتئین ۲C :
با انجام موتاسیون در ناحیه ۲C پولیو ویروس و اکو ویروس، مشاهده گردید که این ویروسها موتاسیون یافته به اثر گوانیدین هیدروکلراید مقاوم هستند. ۲C ^pro به RNA متصل شده و دارای فعالیت NTpase می باشد. بخشی از اسیدهای آمینه ۲C دارای فعالیت RNA هلیکازی هستند و این ناحیه برای باز کردن پیچ های دو رشته ای در حین تکثیر RNAضروری می باشد. تغییر در ۲C ^pro موجب کاهش عفونت زایی می شود (۵۹).
۱-۱۰-۳) پروتئین ۳AB :
این پروتئین سبب استحکام پروتئین Vpg در روی غشاء می شود. پروتئین خالص شده ۳AB فعالیت پلیمرازی پروتئین ۳D را تحریک می کند موتاسیون در این ناحیه مانع از اتصال آن به ۳D شده و در تولید پروتئین و سنتز RNA اختلال بوجود می آورد. کمپلکس ۳AB- 3CD به انتهای ′۳ ژنوم متصل می گردد (۶۰).
۱-۱۰-۴) پروتئین های فرعی سلول:
با انجام مطالعات اولیه روی سیکل تکثیر در پولیو ویروس مشخص شد که پروتئین های سلول میزبان برای کپی کردن RNA ویروس با بهره گرفتن از ۳D در زمانی که ویروس فاقد پرایمراولیگو (U) است مورد نیاز می باشد. این فاکتور های سلولی بسیار گسترده بوده و اغلب ناشناخته می باشد (۶۱).
زمانیکه RNAخالص پولیو ویروس را به کشت سلولی و درون سیتوپلاسم وارد نمودند RNA تکثیر شده و ذرات جدید ویروس به وجود آمد اما زمانیکه گوانیدن به کشت سلولی اضافه گردید، مشاهده شد که کمپلکس تکثیر تشکیل می شود، اما سنتز RNA صورت نمی گیرد ولی به محض اضافه کردن عصاره سیتوپلاسمی سنتز RNA شروع می شود این نتایج نشان می دهد که ترکیبات محلول سلولی برای سنتز RNA مورد نیاز می باشد. نتایج مشابهی با بررسی Poly ©بدست آمد. این پروتئین به ساختار برگ شبدری شکل در ۱۰۸ نوکلئوتید اولیه رشته +ssRNAمتصل می گردد. این اتصال موجب چسبیدن ۳CD ^proدر جهت مخالف اتصال به ساختار برگ شبدری می شود (۸).
شکل گیری کمپلکس ریبونکلئوتید پروتئین (شامل ۵ قسمت برگ شبدری و ۳CD و یک سری پروتئین های سلولی) برای شروع سنتز RNAویروس ضروری است. یک مثال دیگر برای نشان دادن نقش پروتئین های سلولی در سنتز RNA ویروس پروتئین sam 68 می باشد این پروتئین همراه با ۳D pro در سلول آلوده به پولیو ویروس دیده می شود. این پروتئین در هسته دیده می شود. اما در طول عفونت با پولیو ویروس به سیتوپلاسم منتقل می شود (۶۲).
۱-۱۰-۵) پروتئین متصل کننده پرایمر برای سنتز RNA:
۳D ^pro یک آنزیم وابسته به پرایمر است که بدون یک پرایمر(u) oligoنمی تواند RNA ی ویروس را سنتز کند. پروتئین vpg به ابتدای ′۵ رشته تازه سنتز شده RNAمثبت و منفی متصل می گردد و به نظر می رسد که در شروع سنتز RNAنقش داشته باشد.پروتئین ( vpg- pupu)در غشاء سلول آلوده به پولیوویروس سنتز می گردد. پیش ساز پروتئین vpg پروتئین ۳AB می باشد و زمانی که پروتئنی ۳AB را با موتاسیون در ویروس حذف نمائیم در شروع سنتز RNAو سنتز (vpg- pupu)در رشته مثبت RNA ویروسی نقص به وجود می آید (۶۳) .
۳AB یک پلی پپتید متصل شونده به غشاء می باشد. ۳AB ^pro توسط ۳C ^pro کلیواژ شده و Vpg رها می گردد , سپس به
کمپلکس تکثیری متصل می شود (۱۶و۶۳).
شکل ۱۳)نحوه اتصال vpgبه ابتدای ژنوم پیکورناویروسها، محل کلیواژ vpg در شکل مشخص است.
۱-۱۱) محل سنتز RNA در سلول:
سنتز mRNAو سنتز RNA ی ژنومی پیکورنا ویروسها در سیتوپلاسم اتفاق می افتد. در سیتوپلاسم سلول های آلوده با پولیوویروس وزیکولهای غشاء دار کوچک زیاد می شود این وزیکولها محل سنتز RNA ی پیکورنا ویروسها می باشند. تجمع این وزیکولها در نتیجه جلوگیری از انتقال آنها از رتیکولوم آندوپلاسمیک (ER)به سطح سلول است. وجود پروتئین های ۳A و ۲B از انتقال گلیکو پروتئین ها به سطح سلول جلوگیری می کند (۶۴).
دو یافته مهم دیگر در سلول که بر سنتز RNA در این وزیکول تأثیر دارد:
I– جلوگیری از سنتز پولیو ویروس با سرولنین (Cerulenin)
II–داروی برفلدین A(Brefeldin A ) که یک متابولیت قارچی است, با مسدود کردن انتقال پروتئین از ER به سطح سلول، از سنتز RNA ویروس جلوگیری می کند (۶۵). این دارو از حرکت وزیکولهای غشایی از ER به فضا و درون غشاهای گلژی ممانعت می کند در حضور این ماده وزیکولهای غشایی تجمع نمی یا بند و از سنتز RNAویروس جلوگیری می شود. دو پروتئین ۳AB و ۲C در کمپلکس تکثیر وزیکولهای غشایی قرار می گیرند که پیش ساز ۳ABپروتئین است که Vpgرا به غشاء متصل می نماید و ۲C ^pro نیز RNA را به غشاء در کمپلکس تکثیر متصل می کند (۶۶).
۱-۱۱-۱)ترجمه و تکثیر مولکول RNA :
ژنوم پیکورنا ویروسها +ssRNAمی باشد و بعنوان mRNAعمل می کند اما یک سوال مهم بوجود می آید. چگونه RNA پلیمراز ویروسی از′ ۵ <….′۳ در روی رشته مثبت حرکت می کند در حالیکه ریبوزوم در جهت مخالف حرکت می کند؟
هنگامی که در ریبوزوم RNA ویروسی حضور دارد تکثیر رخ نمی دهد در مقابل هنگامی که RNA ویروسی از ریبوزوم خارج می گردد سنتز RNA افزایش پیدا می کند و این نشان می دهد که ترجمه و تکثیر همزمان رخ نمی دهد (۶۷).
شکل ۱۴)- سنتز RNA و ترجمه پروتئین به جهت سنتز RNA و پروتئین دقت شود.در پیکورنا ویروسها این دو مرحله همزمان نیستند لذا برخورد بین ریبوزوم ها و RNA پلیمراز روی نمی دهد.
به نظر می رسد که ساختار برگ شبدری شکل در ۵´- UTRرشته مثبت می تواند بر این موضوع که آیا ترجمه انجام شود یا تکثیر انجام شود نشان داده شده که پروتئین های متصل شونده به Poly ( c) ساختار برگ شبدری شکل پولیو ویروس سبب تحریک سنتز پروتئین می شود (۶۸و۶۹).
شکل ۱۵- مدل سنتز ssRNA پولیوویروس:تصویر شماتیکی از کمپلکس RNA که در۱۰۸ نوکلوتید ابتدایی از +ssRNA یک ساختار برگ شبدری را به وجود می اورد . به منظور باند شدن ۳CD ویروس به stem-loop D ابتدا باید پروتئین متصل شونده به poly r© به stem-loop B بچسبد(این کمپلکس برای سنتز dsRNA ± ضروری می باشد.
۱-۱۲) چگونگی تشخیص RNA ویروسی و سلولی از یکدیگر:
در پیکورنا ویروس ها آنزیمRNA پلی مراز وابسته به RNA یک آنزیم خاص الکو می باشد.^[۱۶] پروتئاز ۳D تنها می تواند RNA ویروسی را کپی کند و قادر به کپی RNA سلولی در سلول آلوده نمی باشد. البته آنزیم خاص می تواند بخوبی هر نوع RNA پلی آدنیلی را در صورت وجود یک پرایمر اولیگو کپی کند. بخش ۳´- UTRدر رشته مثبت دارای یک RNA pseudoknotاست که عنوان می شود نقش خاصی در اختصاصی بودن محل کپی برداری RNA توسط ۳D polایفا می نماید. ایجاد موتاسیون در این ناحیه منجر به تولید ویروسهایی می گردد که در آنها سنتز RNAمختل می شود این موضوع دلالت بر اهمیت pseudoknot سنتزRNAهایزنجیره ای منفی دارد (۲۶). زمانیکه میزان ۳ABزیاد است پلی مراز ۳D یا ۳CD نمی تواند به انتهای RNAپولیو ویروس متصل گردد و به نظر می آید کمپلکس ۳AB- 3D به طور اختصاصی به ۳´این شبه گره متصل می گردد. علی رغم این نتایج که دلالت بر اهمیت pseudoknot در سنتز RNA دارد. پولیو ویروس های فاقد ۳´- UTRقادر به تکثیر هستند (۲۶). به نظر می رسد که تشخیص اولیه و انتخاب الگو توسط پلی مراز صورت می گیرد.
۱-۱۳) مرحله تجمع و تشکیل ذرات عفونی:
در این مرحله RNA وارد کپسید شده، ویریون با کلیواژ نهایی بالغ می شود. در طی سنتز پروتئین های کپسید دومن های β- barrelمرکزی شکل می گیرد و تداخلات درون مولکولی در سطح این دومن ها منجر به تشکیل واحدهای ساختمانی می گردد. پس از اینکه پیش ساز P1 از ۲Aجدا شد اتصال بین Vpo- Vp3 و Vp3-Vp1 توسط ۳CD ^pro کلیواژ می گردد. جایگاه کلیواژ در بخش های انعطاف پذیر بین دومن های β- barrel واقع شده اند. در کپسید بالغ، انتهای کربوکسیلی سه پروتئین Vp1, Vp2, Vp3 در سطح کپسید قرار می گیرد. در حالیکه انتهای آمینی آنها در سطح داخلی ویریون است و شبکه ای وسیع از تداخلات در بین پروتومرها بوجود می آید. این مرحله اولین مرحله تجمع در پیکورنا ویروس ها است و ایجاد پروتومرهای ۵s می نماید.(شکل ۱۶)
واحدهای ساختاری نابالغ دارای یک کپی از Vp1, Vp2, Vp3 هستند سپس ۵ پروتومر به صورت یک پنتامر تجمع می یابند و ذرات ۱۴s شکل می گیرد این ذرات می توانند به طور خود به خودی به ۸۰s (کپسید خالی) تبدیل شوند. کپسیدهای توخالی که در سلول های آلوده یافت می شوند به عنوان مخزنی برای پنتامرهای ۱۴sمی باشند (۷۰و۱۶و۱۴).
در آخرین مرحله مرفوژنز اغلب مولکولهای VP0 به VP4 , VP2کلیواژ می شوند (شکل ۱۷) (۱۶و۱۴).
شکل ۱۶) مراحل ساخته شدن واحدهای ساختمانی و عملکرد ۳CD ^pro..
شکل ۱۷) مراحل مرفوژنز پیکورنا ویروسها. ابتدا پیش ساز p1 از p2 جدا شده , سپس توسط ۳CDpro به vp2 وvp1 وvp3 کلیواژ می گردد.پروتومرهای۵S به طور خودبخودی به شکل ۱۴S درمی ایند و پنتامرهای کپسید های خالی ۸۰ S را به وجود می اورند در دو مسیر ذرات پیش ویریون ۱۵۰S تشکیل میگردد ودر نهایت کلیواژ نهایی انجام شده VP0 به VP4 و VP2 می شکند.
۱-۱۴) پاراکو ویروسها Parechoviruss :
پاراکو ویروس شامل ۲ تیپ یک و دو (HPEV₁ , ۲) می باشد. این دو تیپ قبلاً به عنوان اکوویروس تبپ ۲۲ و ۲۳ طبقه بندی شدند. مطالعات ژنومیک این ویروسها نشان داد که این دو ویروس تنها ۳۰درصد از لحاظ اسید آمینه ای با پیکورنا ویروسهای دیگر تشابه دارند. از طرف دیگر کپسید این ویروسها تنها سه پروتئین دارد و Cleavageپپتید Vpo به Vp₂و Vp₄ صورت نمی گیرد. این موضوع منجر به طبقه بندی مجدد این ویروسها و قرار دادن آنها در جنس جداگانه ای به نام پاراکو ویروس گردید (۱۰).
۱-۱۴-۱) جداسازی و خصوصیات اولیه پاراکوویروسها:
در سال ۱۹۵۶ در طی مطالعه اسهال تابستانی Sabinو Wigandمشخص کردند که عامل آن دو تا ویروس جدید است که پیش از آن جدا نگردیده بود و از روی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی تحت نام اکو ویروس ۲۲ و اکوویروس ۲۳ نامگذاری گردیدند (۷۱) که اخیراً نام پاراکوویروس تیپ ۱و۲ نامیده شده اند.
HPEV₁ و HPEV₂ با انواع دیگر انتروویروس ها متفاوت هستند برای مثال کشت دادن و سازگار کردن این ویروسها در سلول های کلیه مشکل است و میزان CPE در کشت سلولی تک لایه محدود می باشد (۷۱).
ظاهراً سلولهای آلوده در زیر میکروسکوپ نوری و الکترونی با سلول های آلوده با پیکورنا ویروسهای دیگر فرق داشتند که در این میان، از بین هستک وکروماتین هسته ای گزارش شده است (۷۳و۷۲) و بعداً مشخص گردید که ساختار ثانویه ژنوم پاراکو ویروسها با RNA پولیو ویروس تفاوت دارد (۷۴).
یکی دیگر از فرق های مهم این دو ویروس با بقیه انترو ویروسها عدم جلوگیری از سنتز پروتئین سلولی میزبان است، و با اینکه سلول با ویروس آلوده شده است ولی همچنان قدرت سنتز پروتئین های سلولی خود را دارد ولی انترو ویروسها از سنتز پروتئین سلول میزبان با شکستن مولکول پروتئین P220 (فاکتور لازم برای سنتز پروتئین) جلوگیری می کنند (۷۵و۷۶).
پروب های cDNA که در روش های هیبریداسیون جهت تشخیص پیکورنا ویروسها بکار می رفت، قادر به اتصال و شناسایی ژنوم پاراکوویروسها نمودند. این یافته ها موجب شد اندازه گیری های دقیق تری بر روی (HPEV₁ , ۲)صورت بگیرد (۷۷و۷۸و۷۹). ماحصل این مطالعات منجر به رده بندی جدیدی در خانواده پیکورنا ویریده گردیده و نهایتاً جنس جدیدی به نام پاراکوویروس بوجود آمد (۸).
۱-۱۴-۲) پروتئین های پاراکوویروسها:
وقتی (HPEV₁) توسط PAGE مورد بررسی قرار گرفت طرح پروتئینی متفاوت از انترو ویروسهای تیپیک نشان داد. به منظور تشخیص پروتئین های کپسید سه باند اصلی با وزن مولکولی ۳۸، ۵/۳۰، ۳۰ کیلو دالتون با کمک روش N- terminal sequencing آنالیز گردید (۷۶). در آنالیزهای اولیه هیچ نتیجه ای از پلی پپتید ۳۸ کیلو دالتونی حاصل نگردید. سپس این پروتئین تخلیص شد و به کمک تریپسین هضم گردید و به دنبال آن پپتیدهای مجزا سکانس شدند در نهایت مشخص گردید که این پلی پپتید دارای هر ۲ بخش Vp₄و Vp₂ می باشد و محل کلیواژ Vp₄ / Vp₂ نیز در توالی آن وجود دارد. از این مشاهدات نتیجه گرفتند که در اغلب پارتیکل های HPEV₁ مولکولهای VPO دستخوش پردازش به Vp4 وVp2 نمی گردند (۸).
HPEV₁و هر دو استرین HPEV₂ توالی ها و ساختار بسیار مشابهی دارند و وجود این لوپ ها باعث می شود که ۲ تیپ ۱و۲ ظاهری مسطح به خود بگیرند (۸۰).

۴- اطلاعات مربوط به پایان نامه :
الف – عنوان پایان نامه به زبان انگلیسی :
Factors Affecting in knowledge management in Islamic Parliament Research Center (IPRC)
ب ـ نوع کار تحقیقاتی : بنیادی : کاربردی : علمی :
ج – تعداد واحد رساله : ۶
د- اطلاعات اختصاصی مربوط به تحقیق :
۱)موضوع:
بررسی عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
۲)مقدمه:
دانش همواره منبعی ارزشمند برای انسان به حساب آمده است و بهره‌مندی از آن با گسترش زندگی بشر و توسعه شهرها و رشد اقتصادی و پیشرفت سازمان‌ها ارتقا یافته است به طوری که در علم مدیریت امروز دانش به عنوان دارایی مطرح می‌شود که ارائه محصولات و خدمات با کیفیت بدون دراختیار داشتن آن به ویژه در حیطه مدیریتی امر ناقص محسوب می‌شود. سازمان‌ها در دنیای امروز تلاش می‌کنند تا در مسیر تعالی و پیشرفت‌ خود از استفاده بهینه و مفید از تمامی امکانات بی‌بهره نمانند امکاناتی که گاه در قالب منابع و اعتبار و گاه در قالب نیروی انسانی و سرمایه اجتماعی و گاه در رویکرد دانش عینیت پیدا می‌کند. مدیریت دانش که رویکردی مبتنی بر دسترس قرار دادن اطلاعات و اندوخته‌های علمی به حساب می‌آید مدیریتی مبتنی بر استراتژی‌ها و راهکارهایی است که جهت شناسایی، ایجاد، نمایندگی و پخش و تطبیق بینش‌ها و تجارب در سازمان‌ها به کار گرفته می‌شود. امروزه پویایی، پیچیدگی و عدم قطعیت جزء جدانشدنی سازمان‌ها به حساب‌ می‌آید از همین رو شرکت‌ها و سازمان‌های مختلف به دنبال روش‌هایی هستند تا از تمامی داشته‌های اطراف خود به عنوان ابزاری در جهت پیشبرد اهداف سازمانی استفاده کنند. گاه در مطالعات، دانش در دایره محدودی از مهارت‌ها و تخصص‌های خاص خلاصه می‌شود در حالی‌که چنین برداشتی از دانش می‌توانند محدود باشد چراکه گسترده واژگانی دانش بسیار گسترده‌تر و وسیع‌تر از آنچه تصور می شود است به طوری که هرگونه اطلاعات پردازش شده‌ای که در جهت تحقق اهداف سازمانی به کار گرفته می‌شود به نوعی به عنوان دانش تلقی می‌شود، بر این اساس دانش به چهار بخش، دانش چه‌چیزی (Know what)، دانش چرایی (Know why)، دانش چگونگی (Know how) و دانش چه کسی (Know who) تقسیم می‌شود. در این مطالعه به دنبال آن هستیم تا عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش بر مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ارزیابی و مورد بررسی قرار گیرد.

۳)بیان مساله تحقیق : ( حد اقل ده سطر و شامل پرسش اصلی تحقیق )
پیچیدگی‌های سازمان‌ها در شرایط کنونی باعث شده است تا مدیران با بهره‌گیری از راهکار‌های برای ارتقاه کارکرد و دستیابی به اهداف سازمانی خود از ایزارهای مختلفی جهت پیاده‌ریزی صحیح مدیریت، استفاده کنند. این رویکرد باعث شده است تا مدیران از مدیریت دانش به عنوان ابزاری توانمند در بخش‌های مختلف یک سازمان بهره‌ ببرند. اگر مدیران به دنبال آن هستند تا از دانش در سازمان خود بهره ببرند ناگزیرند تا عوامل زیرساختی مناسبی را فراهم آورند. بسترها و زیرساخت های لازم جهت استقرار و کاربرد سیستم نوینی مانند مدیریت دانش از این لحاظ حائز اهمیت است که پیاده سازی این سیستم بدون توجه به آماده بودن بسترها و نقاط قوت و ضعف آنها، غالباً با شکست و ناکامی مواجه خواهد شد. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نیز به عنوان بازوی مشورتی نهاد قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران جهت استقرار مدیریت دانش در
زیرساخت های مدیریت دانش به عنوان ستون فقرات مدیریت دانش مورد توجه قرار گرفته اند و تقریباً همه ی سازمانهایی که مدیریت دانش را با موفقیت به کارگرفته اند به نیاز و اهمیت وجود زیرساختی حمایتگر و آشکار برای حمایت از نظام مدیریت دانش به خوبی واقفند، لذا این واقعیت که کارآیی و اثربخشی کاربرد مدیریت دانش در سازمان نیازمند وجود زیرساخت هایی قوی و مناسب است تأیید می شود.
مرکز پژوهش‌های مجلس به عنوان سازمانی جهت پاسخ به نیاز پژوهشی مجلس و مطالبات نمایندگان مردم در قوه قانونگذاری در محدوده ی فعالیت خود انجام وظیفه می کند. ارتقای سطح کارشناسی مجلس شورای اسلامی از طریق ارائه گزارش‌های کارشناسی و پژوهشی یکی از اقدامات موثر مرکز پژوهش‌های مجلس به نمایندگان در مجلس است که این امر با ارتقا کارکردها و توجه هرچه بیشتر و علمی‌تر به این مجموعه، ارتقا امر قانونگذاری در جمهوری اسلامی ایران را به دنبال خواهد داشت.با به کارگیری سیستم مدیریت دانش، از طریق جریان یافتن اصولی دانش و توزیع مناسب آن در سازمان، هم بر سرعت و هم بر کیفیت خدمات سازمان افزوده خواهد شد و در نتیجه، مهمترین هدف شهرداری یعنی پاسخگویی مناسب به نیازهای متنوع شهروندان محقق خواهد شد. از طرفی، بررسی زیرساخت های لازم جهت پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان یکی از ملاحظات مدیریتی جهت استفادۀ هر چه سودمندتر از دانش می باشد. بنابراین انجام مطالعاتی جهت بررسی میزان آمادگی مرکز پژوهش‌های مجلس قبل از پیاده سازی سیستم مدیریت دانش امری ضروری و با اهمیت خواهد بود.
این مطالعه با هدف پاسخ به این سؤال که “مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی تا چه اندازه از نظر وضعیت زیرساختهای لازم جهت استقرار مدیریت دانش آمادگی دارد؟”
۴)سابقه موضوع:
ملکی پور، علی شائی و ملکی پور (۱۳۹۲) در مطالعه‌ای با عنوان «بررسی موانع استقرار مدیریت دانش در سازمان آموزش و پرورش شهرستان ایلام» با بهره گرفتن از تکنیک پیمایش و با بررسی جامعه آماری ۲۲۴ نفری کارکنان آموزش و پرورش این شهرستان و با تعیین حجم نمونه ۱۲۴ نفری براساس جدول مورگان و کرجسی و نمونه گیری ۱۲۴ نفری، اطلاعات خود را از این سازمان براساس اطلاعات پرسشنامه پنج گزینه‌ای لیکرت به دست آورده‌اند. در این پرسشنامه آزمون پیشاهنگ (مقدماتی) انجام شد و میزان آلفای کرنباخ بین ۰.۷۹ و ۰.۹۲ محاسبه شد. نتایج این مطالعه براساس آمار استنباطی کای‌دو برای تعیین همبستگی نشان می‌دهد بین عوامل ساختاری سازمانی، فرهنگی سازمانی، تکنولوطیکی سازمانی، انسانی سازمانی و موانع پیاده سازی مدیریت دانش آموزش و پرورش شهرستان ایلام رابطه معناداری وجود دارد.
۵)اهمیت موضوع:
امروزه اگر سازمان‌ها بخواهند از منافع بیشمار مدیریت دانش بهره گیرند باید عوامل اصلی و زیرساختی مناسبی را برای پیاده‌سازی آن در سازمان فراهم آورند چراکه عدم ایجاد زیرساخت‌های مناسب نتیجه بخشی یک اثر را با اختلال مواجه خواهد کرد. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی از سازمان‌ها و مراکز مهم در امر تصمیم‌گیری و سیاستگذاری ایران به حساب می‌آید از همین‌رو تاثیر به کارگیری روش‌های نوین و راهکارهای اثرگذار مدیریتی می‌تواند بازخوردی در کارکرد این مرکز ایجاد کند. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در پاییز ۱۳۷۴ تاسیس شد و در مدت کمتر از ۲ دهه توانسته به جایگاه خوبی در نظام برنامه‌ریزی و پژوهشی ایران دست پیدا کند به همین دلیل توجه به کارکردها و به کارگیری استراتژی‌های نوین در آن می‌تواند تاثیری مستقیم بر سیاستگذاری و اثربخشی آنها به دنبال داشته باشد. مطابق قانون شرح وظایف مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، هدف از تأسیس مرکز، انجام دادن طرح‌های مطالعاتی و تحقیقاتی به منظور ارائه نظرهای کارشناسی و مشورتی به نمایندگان، کمیسیون‌ها و هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی است. مطالعه پیش‌رو تلاش دارد تا به این سؤال پاسخ دهد که، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی تا چه اندازه از نظر وضعیت زیرساخت‌های لازم جهت استقرار مدیریت دانش آمادگی دارد؟
در این مطالعه زیرساخت‌های مدیریت دانش در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی از چهار بعد فناوری اطلاعات، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، و منابع انسانی مورد ارزیابی قرار گرفته است.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی از یک سو به عنوان بازوی مشورتی نمایندگان مردم در مجلس و از سوی دیگر به عنوان اتاق فکر مجلس در امر قانونگذاری و نظارت به این قوه مهم و رکن اصلی مردم‌سالاری کمک می‌رساند. این نکات اهمیت توجه به تعالی وضعیت این سازمان را نشان می‌دهد چراکه بهبود کارکرد آن می‌تواند به بهینه‌تر ساختن تصمیمات و سیاست‌های این سازمانی کمک کرده که نتایج مطلوب به صورت غیرمستقیم در زوایای مختلف جامعه قابل مشاهده است، همچنین از آنجایی که به کارگیری روش‌های نوین در مدیریت یک سازمان تعالی آن را به دنبال خواهد داشت در این مطالعه تلاش می‌شود تا عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی مورد ارزیابی قرارگیرد.
۶)اهداف تحقیق:
بررسی و سنجش عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت زیرساخت های لازم در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت نظام فناوری اطلاعات در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت ساختار سازمان در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت فرهنگ سازمانی در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت منابع انسانی در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
۷)چهارچوب نظری:
مدیریت دانش از کارکردهایی است که به بهبود سازوکارهای مدیریتی در یک سازمان کمک می‌کند. سازوکارهایی که پیاده‌یازی آنها نیازمند دراختیار داشتن زیرساخت‌های مناسب از سوی سازمان مورد مطالعه است. گاهی به دلیل پیچیده بودن فناوری اطلاعات، افراد برای استفاده از سیستم های جدید اکراه دارند. اکراه افراد از کار کردن با سامانه های فناوری اطلاعات، به دلیل عدم آشنایی و نداشتن تجربۀ کار با این سیستم ها می باشد که علت اصلی آن را می توان در فقدان برنامه های آموزشی مناسب برای آشنا کردن کارکنان با سیستم ها و فرایندهای جدید فناوری اطلاعات و عدم ابلاغ و افشای فواید سیستم های جدید فناوری اطلاعات در مقایسه با سیستم های موجود توسط سازمان برای کارکنان جستجو کرد بنابراین پیشنهاداتی جهت بهبود وضعیت فناوری اطلاعات مبنی بر ارتقاء مهارت های فنی و حرفه ای کارکنان در استفاده از سیستم های اطلاعاتی و همچنین آشنایی بیشتر آن ها با کاربردها و مزایای هر یک از سیستم های اطلاعاتی از طریق برگزاری کلاس ها، کارگاه ها و سمینارهای آموزشی ارائه می‌شود، همچنین ایجاد فرهنگ استفاده از فناوری اطلاعات جهت استفاده و تسهیم دانش در سازمان، همواره از زیرساخت‌های مورد نیاز است، ضمن اینکه با توجه به نقش فناوری اطلاعات به عنوان عاملی مناسب برای ارتباطات اطلاعاتی درون و برون سازمانی و انجام کارها به صورت گروهی باید فرهنگ استفاده از شبکه های داخلی نظیر اینترانت، شبکه های اطلاع رسانی، پورتال سازمان، پست های الکترونیکی، و گروه افزارها به منظور تسهیل در امر ارتباطات میان اعضای سازمان به صورت عمودی و افقی ایجاد گردد و ایجاد سامانۀ نقشۀ دانش از طریق ایجاد بانک های اطلاعاتی که مشخص می کند کدامیک از کارکنان، در چه موضوعی و در چه بخشی از سازمان دانش خاصی را دارا هستند، تا در صورت نیاز بتوان به آن دسترسی یافته و از آن ها در جهت حل مشکلات سازمان بهترین استفاده را نمود.
همچنین در شکل گیری واحد مدیریت دانش در ساختار سازمانی و انجام فرایندهای منظم کاری و تدوین قوانین و آیین نامه های دانشی در سازمان، تغییر و تحول در ساختار سازمانی و تبدیل آن به ساختاری منعطف در زمینه ساختار سازمانی، ارتقا میزان آگاهی مدیران و کارکنان از منافع مدیریت دانش وگنجاندن بحث مدیریت دانش در دستورکار جلسات عمومی مدیران با کارکنان در زمینه فرهنگ سازمانی و تدوین سیاست های پرورش و توسعۀ منابع انسانی با توجه به اهداف راهبردی سازمان و مدیریت دانش و ایجاد تعهد در مدیران ارشد سازمان برای حمایت از برنامه های مدیریت دانش در سازمان در زمینه منابع انسانی، می‌توانند جز زیر ساخت‌هایی باشند که برای استقرار مدیریت در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در ادبیات مدل های مدیریت دانش به دو دسته اصلی فرآیندی و استقرار تقسیم بندی می شوند. مهمترین مدل های ارائه شده در حوزه فرآیندی، مدل نوناکا و تاکوچی (۱۹۹۵) ، آرتور و اندرسون در مرکز بهره وری و کیفیت آمریکا (۱۹۹۶) ، علوی و لیدنر(Alavi & Leidner) (1999) ، ابطحی و صلواتی (۱۳۸۵) و مولایی(Molaei) (2011) است. جامع ترین مدل در این میان مدل مولایی بوده که در شکل شماره ۱ نشان داده شده است.
عملکرد سازمانی
به کار بستن
انتقال
خلق
تسهیم
پالایش
ذخیره
اکتساب
مدل مدیریت دانش (مولایی ۲۰۱۱)
اما در حوزه استقرار مدل های زیادی در ادبیات وجود ندارد. دو مدل جامع متعلق به مک کمپبل و همکاران (Mc Campbell) (1999) و ویگ (Wig) (1999) بوده است. این دو مدل به تشریح مراحل پیاده سازی مدیریت دانش به صورت کلی پرداخته است. همچنین مدل‌های دیگری به بیان عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در سازمان‌ها می‌پردازد. این مدل‌ها به اختصار عبارتند از:
پرسش‌نامه فرهنگ سازمانی OCI: یکی از راهکارهای پیشنهادی در ارزیابی آمادگی مدیریت دانش، پرسش‌نامه OCI می‌باشد. این پرسش‌نامه توسط بسیاری از سازمان‌ها به عنوان یک ابزار قابل اعتماد اقتصادی مورد استفاده قرار گرفته است. این ابزار ۱۲ هنجار طبقه‌بندی شده در ۳ نوع فرهنگ سازمانی را شامل می‌شود: ۱) فرهنگ ساختاری، ۲) انفعالی/ تدافعی ، ۳) تهاجمی / تدافعی . اگرچه این ابزار بر فرهنگ سازمانی تأثیر گرفته از ساختار، سیستم‌ها، فن‌آوری و مهارت متمرکز شده است، اما می‌تواند به عنوان ابزاری برای ارزیابی آمادگی فرهنگی مدیریت دانش و نه قابلیت‌های دیگر به کار رود.
مدل لی و چویی: رویکرد لی و چویی (۲۰۰۳) درباره آمادگی مدیریت دانش بر پایه سیستم‌های اجتماعی-فنی (STS) شکل گرفته است. آن‌ها چارچوبی پیشنهاد داده‌اند که از توانمندسازهای مدیریت دانش، فرآیندها و عملکرد سازمانی تشکیل شده است. عوامل مؤثر بر آمادگی مدیریت دانش، در رابطه با فرهنگ سازمانی، ساختار، افراد و فناوری اطلاعات تحلیل شده و این ابعاد را به عنوان معیارهای مهم در آمادگی مدیریت دانش معرفی می‌کند.
مدل تیلور و رایت (۲۰۰۴): تیلور و رایت سه بعد را در ارزیابی آمادگی سازمانی برای اشتراک دانش معرفی می‌کنند. جو سازمانی، فرآیندها و زیرساخت‌ها و استراتژی پیاده‌سازی. این چارچوب ۵ فاکتور و ۲۷ زیرفاکتور به منظور تحلیل آمادگی سازمانی برای اشتراک دانش در بخش عمومی پیشنهاد می‌دهد. فاکتورها عبارتند از: جو رهبری باز، درس از شکست، کیفیت اطلاعات، جهت‌گیری عملکرد و رضایت از تغییر.
چارچوب سیمنیوخ و سینکلر (۲۰۰۴): سیمنیوخ و سینکلر چارچوبی بر اساس چرخه عمر دانش ارائه می‌دهند که شامل کشف، تسخیر و استفاده از دانش و همچنین دانش از دست رفته می‌باشد. آن‌ها ۱۴ گام ارائه کرده‌اند که طی آن سازمان برای استقرار مدیریت دانش آماده می‌شود. این چارچوب هنوز در مرحله مفهومی بوده و به لحاظ تجربی تأیید نشده است. در مدل ارائه شده برخی از فاکتورها و فرآیندها نظیر: ایجاد اعتماد از طریق رهبری، شناسایی و تعیین نقش “مبلغ دانش۱۰ ” و ایجاد سیاست‌های “مالکیت۱۱ ” برای دانش در نظر گرفته می‌شود. این چارچوب چندان جامع نیست زیرا برخی از فاکتورها مانند فرهنگ و ساختار سازمانی را نادیده می‌گیرد.
مدل کویین، حمدان و یوسف (۲۰۰۷): کویین، حمدان و یوسف در مطالعات خود درباره آمادگی برای مدیریت دانش در سازمان مورد نظر، فرآیندهای مدیریت دانش، برنامه‌های پیاده‌سازی مدیریت دانش و فناوری را مد نظر قرار داده و آمادگی را به ۴ سطح تقسیم‌بندی می‌کنند: مقدماتی، فراگیر، کنترل و بلوغ.
مدل جلال الدین، کریم و محمد (۲۰۰۹): در مدل خود، سه رکن اساسی فرهنگ، ساختار و زیرساخت فناوری اطلاعات را به عنوان فاکتورهای اصلی در آمادگی مدیریت دانش در نظر می‌گیرند. همچنین سه سازه مستقل در مدل وجود دارد: ۱) زیرساخت مدیریت دانش ، ۲) کارایی مورد انتظار از پذیرش فرآیندهای مدیریت دانش ، ۳) تلاش مورد انتظار از پذیرش فرآیندهای مدیریت دانش. در این مدل یکپارچه، هرچند تلاش مورد انتظار یک سازه مستقل است، اما انتظار می‌رود توسط ابعاد ساختار سازمانی و زیرساخت فناوری اطلاعات تحت تأثیر قرار بگیرد.
۸)مدل تحقیق:
در عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی از مدل لی و چویی (۲۰۰۳) برای زیرساخت های مدیریت دانش استفاده شده است. لی و چویی با درنظرگرفتن چهار عامل ساختار، فرهنگ، نیروی انسانی و فناوری اطلاعات به عنوان توانمند سازی مدیریت دانش، به بررسی تاثیر آنها در فرایند خلق دانش و عملکرد سازمان پرداخته اند به همین دلیل و با توجه به ساختار سازمانی مرکز پژوهش‌های مجلس استفاده از این مدل می‌تواند اهداف مطالعه را برآورده کند. در این مدل از تحلیل مراحل انجام تحقیق برای بیان رابطه میان متغیرهای وابسته و مستقل استفاده می‌شود. همچنین به دلیل آنکه مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی از ساختاری دولتی برخوردار است از این مدل تحلیلی استفاده شده است.
۹)فرضیات یا سوالات تحقیق:

حسگرهای نوری اغلب اپتود (Optode)^[31]3 نامیده می‌شوند. اپتودها یک نوع ویژه از حسگرهای شیمیایی هستند که اندازه‌گیری‌های طیف‌بینی مرتبط با واکنش‌های شیمیایی انجام می‌شوند ]۱۳،۲۱[. اصطلاح اپتود یا اپترود (Optrode)^[32]4 نیز برای شرح و توصیف حسگرهای نوری بکار گرفته می‌شود. واژه اپترود ترکیبی از دو واژه نوری ( Optical) و Electrode می‌باشد ]۲۵،۲۶[. کاربرد حسگرهای نوری همانند الکترودهاست، درحالیکه اصولا عملکرد متفاوتی از الکترودها دارند. پیشرفت حسگرهای شیمیایی نوری (اپتود) به عنوان جایگزین مناسب و یک پیشنهاد مداوم نسبت به انواع دیگر حسگرها از توجه نظر زیادی برخوردارند ]۱۵[.

در بسیاری از سیستم‌های اپتود عنصر حسگر یک واکنشگر می‌باشد که خواص نوری در پاسخ نسبت به یک آنالیت را تغییر می‌دهد. این واکنشگر خیلی اوقات یک رنگ شناساگر می‌باشد که در داخل یک بافت پلیمری مناسب نفوذ (حسگر توده ای) یا روی سطح آن (حسگر سطحی) تثبیت می‌شود. اساس عملکرد این حسگرها بر روش‌های نوری متنوع استوار است. در حسگرهای نوری ( اپتودها) خواص نوری با جذب، قابلیت انعکاس، فلورسنس و ضریب شکست نور اندازه‌گیری می‌شود به همین دلیل تنوع زیادی در حسگرهای نوری وجود دارد. در طول دهه گذشته حسگرهای نوری شیمیایی مبنی بر فیلم‌های پلیمر آلی نازک یا ضخیم بررسی شده است ]۲۴، ۱۶[. اپتودهای مختلف در آنالیز مقادیر کم فلزهای سنگین در فرآیندهای کنترلی و آنالیزهای محیطی و طبی به کار می‌رود ]۲۷٫[
حسگرهای نوری (اپتود) به علت مزایای آنها در مقایسه با الکترود‌های انتخابی یون در دهه گذشته توجه نظر کسب کرده‌اند. در میان این مزایا می‌توان به سهولت در ساخت، مقرون به صرفه بودن، حساسیت و انتخاب پذیری خوب، محدوده غلظت دینامیکی بالا و همچنین حد تشخیص پایین اشاره نمود. به علاوه در اپتودها برخلاف الکترودهای انتخابی یون تداخل الکتریکی وجود ندارد و آنها به الکترود مرجع خارجی نیاز ندارند ]۲۷[. علی رغم این مزایا نور محیط به عنوان یک مزاحمت بالقوه در عملکرد این گونه حسگرها محسوب می‌شود و به دلیل اینکه واکنشگر و آنالیت هر دو در فاز جداگانه‌ای قرار دارند مدت زمانی صرف انتقال جرم می‌شود که زمان پاسخ طولانی‌تری را در پی خواهد داشت ]۲۵[. حسگرهای نوری از نظر ساختاری کوچک می‌باشند و به طور ایده آل برای مینیاتوری (تولید در اندازه های کوچک) مناسب هستند. در حالی که در زمان یکسان نسبت به تداخل الکتریکی مقاومت می‌کنند و به دلیل سادگی در اندازه‌گیری‌های فتومتری به کار برده می‌شوند بسیاری از حسگرهای شیمیایی نوری در عوامل کمپلکس دهنده رنگی یا واکنشگرهای اکسایش کاهش تثبیت شده در غشا پلیمری مناسب به کار برده می‌شوند. یک ضعف رایج همه این غشاها نشت واکنشگر در محلول آبی در تماس با غشا است ]۲۱[.
۱-۱۲-۶- حسگرهای توده‌ای
عکس‌العمل حسگرهای نوری نسبت به گونه‌های باردار می‌تواند بر اساس پدیده‌های سطحی (اپتود سطحی) یا توده‌ای (اپتود توده‌ای)^[۳۳]۱ انجام شود ]۲۷، ۲۸[. مکانیسم پاسخ در حسگرهای توده‌ای به تغییرات غلظت داخل توده وابسته است. غشاهای مورد استفاده برای این حسگرهای توده‌ای دارای قابلیت نفوذ ذرات باردار می‌باشد و در نتیجه سیگنال نوری را به همراه خواهد داشت ]۲۸[.
یک نوع از اپتودها با بهره گرفتن از یک غشا پلیمری سنتزی و مبنی برقاعده انتقال جرم برگشت‌پذیر آنالیت از نمونه به درون توده لایه حساس می‌باشد این نوع حسگر نوری اپتود توده غشایی ^[۳۴]۲نامیده می‌شود که در سال ۱۹۹۲توسط سیمون ^[۳۵]۳و سیلر ^[۳۶]۴مطرح شد ]۱۵، ۱۷[. این دو قاعده اصلی اپتود و جنبه‌های تئوری آن را مطرح نمودند. اهمیت تئوری اپتودهای توده مبنی بر بافت پلی وینیل کلراید سنتزی در واژه‌های انتخاب پذیری، زمان پاسخ، محدوده اندازه‌گیری دینامیک، حساسیت و طول عمر نهفته می باشد و امکان مقایسه با داده‌های آزمایشی را فراهم آورده است. در قاعده کلی اپتود‌ها، آرایش هندسی و بهینه‌سازی ترکیب غشا مورد توجه و برای یک دسته نیازهای ویژه با جزئیات مطرح شد. با مفهوم تکنیک Spin_on یک تولید ساده از غشاهای اپتود خیلی باریک شرح داده می‌شود. با این تکنیک غشاهای خیلی همگن از ضخامت ۵-۱۰ میکرومتر فقط در ثانیه‌های اندک تولید شده‌اند ]۲۸[. به علاوه در حسگرهای توده‌ای برای یونوفر انتخابی سایت‌های چربی دوست که دارای بار مخالف با بار آنالیت می‌باشند، وجود دارد، بنابراین یونوفر ثانویه (فرعی)، کرمویونفر یا فلورویونفر نامیده می‌شوند. کرومویونفر معمولا یک شناساگر اسید- باز می‌باشد. یونوفرهای گوناگون و رنگ های شناساگر pH چربی‌دوست تولید شده در غشا‌ها برای طراحی سیستم‌های نوری حساس به کاتیون به کار رفته‌اند. انتقال نوری مبنی بر پروتونه و غیر پروتونه شدن رنگ شناساگرpH مرتبط با غلظت کاتیون موجود در غشا می‌باشد ]۲۷، ۲۸[.
بیشترین طرح‌های اپتود به طور همزمان پیش‌تغلیظ و تعیین آنالیت هدف را شامل می‌شود بنابراین قابل پاسخگو برای بازبینی پیوسته گونه‌های سمی در محیط آبی می‌باشد. در این روش‌ها لیگاند یا کروموفور مربوطه در ساختار یک بافت پلیمری قرار داده شده و آنالیت مربوطه از محیط آبی یا غیر آبی به درون پلیمر نفوذ انتخابی کرده و ضمن پیش‌تغلیظ با کروموفور مربوطه واکنش داده و رنگ تولید می‌شود. می‌توان این رنگ را توسط روش‌های جذبی با دستگاه نور‌سنج مطالعه نمود. بنابراین عملا یک روش پیوسته برای اندازه‌گیری کمی گونه‌ها در اختیار می‌گذارد ]۲۹[.
بسیاری از غشاهای مورد استفاده برای اپتودها دارای قابلیت تعویض یون بوده و در نتیجه به صورت گزینشی ^[۳۷]۱یون به خصوصی را تعویض می‌کند. گزینش‌پذیری غشا بستگی به ثابت تعادل واکنش تعویض یون‌های مورد نظر و یونهای مزاحم بین فاز آلی (غشا) و آبی دارد و این ثابت تعادل بستگی به ثابت تشکیل کمپلکس این یون‌ها با واکنشگر دارد ] ۳۱، ۳۰[
۱-۱۳- پلیمرها و کاربرد آنها در حسگرهای نوری
مواد پلیمری به دلیل دارا بودن مزایایی از جمله هزینه نسبتا کم، پایداری مکانیکی خوب، حلالیت یکنواخت شناساگر در بافت پلیمری، تثبیت شناساگر در بافت پلیمری بدون شستن شناساگر، طول عمر مناسب، نداشتن رنگ یا لومینسانس ذاتی، داشتن بافت بی‌اثر در برابر مواد شیمیایی فعال مانند اکسنده‌ها و …. در دهه گذشته به طور وسیع در زمینه تکنولوژی ساخت حسگرها به کار برده شده‌اند ]۲۹،۳۲[. از جمله پلیمرهای مورد استفاده در حسگرهای نوری می‌توان پلی متیل متاکریلات (RMMA) و پلی وینیل پیرولیدین ]۳۲[، پلی آمیدها، پلی سلولز تری استات (CTA)، پلی وینیل کلراید (PVC) ]29، ۳۳[ را نام برد. که در اینجا به معرفی دو پلیمر CTA و PVC می‌پردازیم.
۱-۱۳-۱- پلیمر پلی وینیل کلراید
این پلیمر به علت داشتن دمای گذار شیشه‌ای^[۳۸]۱ بالا (Tg) قابلیت شکنندگی دارد ]۳۴[. شکنندگی و سختی این پلیمر مانع نفوذ می‌شود در نتیجه برای جلوگیری از شکنندگی از یک نرم کننده استفاده می‌گردد که سبب استخراج و کشیده شدن آنالیت به داخل پلیمر می‌شود. از جمله ترکیبات نرم کننده می‌توان دای اکتیل فتالات، تری اکتیل فسفات، نیتروفنیل اکتیل اتر را نام برد ]۲۹، ۳۴[.
۱-۱۳-۲- پلیمر سلولز تری استات
پلیمر سلولزی جزء پلیمرهای آب گریز می باشند ]۲۹[. سلولز تری استات ^[۳۹]۲(CTA) مانند سایر پلاستیک‌های سلولزی از تغییر شیمیایی پلیمر طبیعی سلولز به دست می‌آید. جنس فیلم های عکاسی از همین پلیمر می‌باشد ]۳۵[. در ساخت غشاهایی که جاذب آب نمی‌باشد، از حالت و ساختار استری آن استفاده می‌شود و به دلیل نفوذ‌پذیری بالا، توانایی نگهداری شناساگر تثبیت شده و متخلخل شدن سطح آن از طریق هیدرولیز به مقدار زیادی کاربرد دارند ]۳۶[. استفاده از فیلم‌های پلیمری استیل سلولز تری استات به این دلیل دارای توجه است که گونه آنالیت می‌تواند از محلول وارد بافت این پلیمر شده و طی فرایند پیش تغلیظ انجام شده غلظت آن در فاز پلیمری فیلم افزایش یابد بنابراین اگر در ساختار فیلم پلیمری یک کروموفورتثبیت شده باشد با این گونه پیش‌تغلیظ شده واکنش تولید رنگ داده و می‌توان از روی شدت رنگ ایجاد شده به غلظت گونه مورد نظر پی برد. مزایای دیگر استفاده از فیلم‌های پلیمری افزایش گزینش‌پذیری روش می‌باشد بسیاری از گونه‌های مزاحم توانایی نفوذ در ساختار پلیمر را نداشته بنابراین نمی‌توانند با کروموفور واکنش تولید رنگ دهند. همین عامل باعث کاهش اثر مزاحم‌ها می‌شود ]۲۹، ۳۶[.
ساختار ریز حفره‌ای پلیمر سلولز تری استات، سطح موثر پلیمر را برای تثبیت واکنشگر افزایش می‌دهد ]۱۵، ۳۶[. همچنین مقدار بیشتری از شناساگر روی پلیمر نشانده می‌شود که کاهش زمان پاسخگویی را به همراه خواهد داشت. در بررسی انجام شده از همین پلیمر استفاده شده است ]۳۶[
۱-۱۴- روش های تثبیت^[۴۰]۱ شناساگر
برای تهیه یک حسگر در ابتدا باید مولکول‌های واکنشگر به یک بافت مناسب متصل گردند که به چند طریق صورت می‌گیرد از آنجا که نوع روش تثبیت روی تکرار پذیری حسگر تأثیر می‌گذارد، ]۲۹[ بنابراین نوع روش تثبیت بسیار مهم می‌باشد.
۱-۱۴-۱- تثبیت فیزیکی
روش تثبیت فیزیکی ^[۴۱]۲ساده‌ترین روش می‌باشد که به دو صورت زیر انجام می‌شود:
روش تثبیت جذب سطحی ^[۴۲]۳: این روش از طریق پیوند‌های واندروالس و گاهی هم با پیوند‌های هیدروژنی یا نیروهای انتقال بار همراه است. این روش برای بررسی‌های کوتاه مدت رضایت بخش می‌باشد. مواد جذب شده روی پلیمر به روش جذب سطحی فیزیکی در مقابل تغییر pH و دما بسیار حساس می‌باشند ]۳۷[.
روش حبس در غشا: روش حبس در غشا یکی از روش های گسترده و پرکاربرد تثبیت فیزیکی است. در این روش تثبیت برای ساخت غشا، واکنشگر چربی دوست از ابتدا به عنوان یکی از اجزای آن در مخلوط اولیه قرار می‌گیرد ]۳۹، ۳۸[. بافت های پلیمری PVC که با بهره گرفتن از نرم کننده نرم شده‌اند، برای این روش تثبیت به طور عمده به کار رفته می‌روند که منجر به ساخت حسگرهای توده‌ای می‌شود ]۲۹[.
۱-۱۴-۲- تثبیت الکترواستاتیکی^[۴۳]۴
این روش تثبیت به میزان زیادی برای شناساگرهای کاتیونی به کار می‌رود. از این روش برای اتصال شناساگرهای باردار بر روی پلیمرهای یونی استفاده می‌شود. در این روش برهمکنش‌های الکترواستاتیک یا یونی بین شناساگر و گروه‌های باردار بافت پلیمری سبب تثبیت می‌شود. از مزایای این روش سادگی آن می‌باشد. پلیمر تبادلگر کاتیونی نافیون از پلیمرهایی است که به میزان زیادی برای تثبیت شناساگرهای کاتیونی به کار رفته است ]۴۰، ۴۱[. بسترهای سلولزی که دارای گروه‌های آمونیوم چهارگانه در سطح خود هستند نیز برای تثبیت شناساگرهای آنیونی به کار می روند ]۴۲[.
۱-۱۴-۳- تثبیت کووالانسی^[۴۴]۱
تثبیت کووالانسی یا شیمیایی از طریق پیوند‌های کووالانسی بین گروه‌های عاملی فعال در شناساگر و بافت پلیمری صورت می‌گیرد. از مزایای این روش تثبیت می‌توان به پایداری بالای غشاء تهیه شده و عدم وجود نشت شناساگر به داخل نمونه اشاره نمود] ۳۲[. در حین واکنش تثبیت، گروه‌های عاملی شناساگر نباید صرفا به پلیمر متصل شوند بنابراین باید یک اصلاح شیمیایی در ساختار شناساگر صورت گیرد. موثرترین روش اصلاح استفاده از یک مولکول حد واسط مثل سیانوریک کلراید می‌باشد ]۳۶[. درمواردی که شناساگر و پلیمر گروه‌های عاملی لازم را برای انجام واکنش داشته باشند، ساده‌ترین روش تثبیت شیمایی اتفاق می‌افتد ]۳۳، ۳۶[. غشاهای سلولز استات شفاف یکی از بافت های پلیمری هستند که به میزان زیاد در انجام تثبیت شیمیایی برای ساخت حسگرهای نوری به کار رفته‌اند. تثبیت واکنشگر اسپکتروفتومتری، ۴ - هیدروکسیل سالوفن ^[۴۵]۲روی بافت تری استیل سلولز به روش کوالانسی می‌باشد. که غشا تری استیل سلولز با تیواوره فعال شده است. تثبیت شناساگر بریلیانت کریزل بلو ^[۴۶]۳(BCB) روی یک بافت سلولز استات به صورت کووالانسی می‌باشد ]۴۳[.

شکل ۱- ۱۱- ساختار ۴- هیدروکسیل سالوفن ]۴۳[.

شکل ۱- ۱۲- ساختار احتمالی واکنش بین ۴- هیدروکسیل سالوفن با غشا فعال شده ]۴۳٫[
شکل ۱-۱۳- ساختار واکنش بین غشا فعال شده و واکنشگر بریلیانت کریزل بلو به روش تثبیت کوالانسی ]۱۴[.
۱-۱۴-۴- روش‌های تثبیت شناساگر در پلیمرهای سول - ژل
اخیرا شیشه‌های سول - ژل به عنوان ماتریس برای مواد نوری شیمیایی، به علت شفافیت نوری آنها، پایداری مکانیکی خوب، عدم مقاومت شیمیایی و انعطاف‌پذیری در پیکربندی سنسور، توجه نظر کسب کرده‌اند. بنابراین سول _ ژل ها به طور گسترده با توجه به کاربردشان برای ساخت حسگرهای شیمیایی استفاده شده‌اند و با آنالیت‌هایی مانند یونهای فلزی، گلوکز، اکسیژن، آمونیا بررسی شده‌اند]۲۴، ۲۶[.
روش‌های تثبیت شناساگر در سول – ژل‌ها شامل اشباع ^[۴۷]۱، اتصال کوالانسی^[۴۸]۲ و ناخالص‌سازی شیمیایی^[۴۹]۳ می‌باشد. اشباع به جذب سطحی فیزیکی یا شیمیایی روی شیشه از پیش ساخته شده اشاره دارد، در حالی که ناخالص‌سازی شیمیایی به تثبیت یک واکنشگر در طول تشکیل شیشه سول - ژل اشاره دارد. بیشترین روش تثبیت موثر زمانی که غشاهای حاصله به هیچ وجه شستشو داده نمی‌شود، از طریق اتصال کوالانسی رنگ روی یک بافت مناسب می‌باشد. در حالی که ناخالص‌سازی به دلیل عمومیت کلی و سادگی توجه نظر دارد ]۲۶[.
۱-۱۵- تاثیر نوع روش تثبیت و نوع بافت پلیمری
اثر روش‌های تثبیت متفاوت و بافت پلیمری (جنس پلیمر) بر عملکرد تجزیه‌ای یک اپتود غشایی حساس نسبت به فلز (II)Cu، توسط اهم ^[۵۰]۴و همکارانش بررسی شده است ]۴۲[. تثبیت فیزیکی شناساگر رنگی زینکون^[۵۱]۵ در هیدروژل و پلی وینیل کلراید سنتزی برای ایجاد اپتودهای غشایی با بالاترین حساسیت برای (II) Cu انجام شد. تثبیت این شناساگر در پلیمر PVC به صورت فیزیکی و در پلیمر سلولزی به صورت کووالانسی می‌باشد ]۲۹[. ثبیت فلورسینامین ^[۵۲]۶روی سلولز یا شیشه متخلخل از نوع روش کوالانسی گزارش شده است ]۲۶٫[ انواع مختلف کروموفورها برای توسعه اپتودهای غشایی نسبت به مس(II)، پتاسیم، و گادیلینیوم در بافت پلیمری پلی وینیل کلراید سنتزی تثبیت شده‌اند ]۲۹[.
در حسگرهای نوری، با توجه نوع پلیمر، فرایند تشخیص آنالیت با واکنشگر در لایه حسگر کاملا متفاوت خواهد بود. بنابراین عواملی مانند زمان پاسخ، برگشت‌پذیری یا برگشت‌ناپذیری، حساسیت و تکرار‌پذیری، پایداری حسگر همچنین کارایی و عملکرد حسگر تحت تاثیر نوع روش تثبیت و نوع بافت پلیمری می‌باشد ]۴۴[.
۱-۱۶- اهمیت اندازه‌گیری یون دی‌کرومات - یون فلزی کروم(VI)
گونه‌شناسی فلز معمولا در بررسی رفتار یونهای فلز در محیط اطراف اهمیت دارد. چندین فلز خطر‌ناک برای زندگی موجودات زنده مطرح می‌شود و از میان آنها کروم به علت اثر آن بر پیشرفت سرطان مضرترین فلز شناخته شده است. سمیت کروم به حالت اکسایش آن یعنی کروم (VI) وکروم (III) بستگی دارد. سمیت کروم (VI) تقریبا صد برابر بیش تر از سمیت کروم (III) می‌باشد. کرومیوم یک آلاینده رایج وارد شده در آب‌های طبیعی از یک واریته پساب صنعتی شامل صنایع منسوجات، چرم سازی، آبکاری فلزات به کمک برق و صنایع نازک‌کاری فلزات و… می‌باشد. با تمرکز و توجه به سمیت و پرتودهی بالقوه کرومیوم، آژانس حفاظت محیط زیست دو تراز ماکسیمم ۱۰۰ و ۵۰ میکروگرم بر لیتر، از کل کرومیوم و کرومیوم(VI) به ترتیب در نوشیدنی‌ها و آب‌های زیر زمینی کنترل و تنظیم نمود. علاوه براین در جامعه اروپا برای پیشگیری از گسترش پسماند مضر، استفاده از کروم(VI) همراه با دیگر فلزهای سنگین در ساخت لوازم الکتریکی و الکترونیکی جدید در یک ژوئیه ۲۰۰۶ ممنوع شد ]۱۳[.
یک منبع رایج پرتودهی کروم(VI) مبنی بر رنگ می‌باشد. مواد رنگی برپایه کرومات مانند استرونیوم کرومات، روی کرومات، کلسیم کرومات و سرب کرومات به طور رایج در استرهای ضد‌خورنده و رنگ‌های روکشی به علت مقاومت در برابر خوردگی استفاده می‌شوند. به علاوه رنگ‌های مختلفی از کروم در ساخت اسباب بازی‌ها و در مواد رنگی برای کودکان به کار برده شدند. نگرانی‌های گوناگون درباره استفاده کرومیوم در این مواد به علت مشخص بودن توانایی فلز‌های سنگین با شستن اسباب بازیهای کودکان و تماس با مواد استفاده شده برای رنگ کردن وجود دارد. بعضی کشورهای توسعه یافته حد‌های ثابت در مقدار کروم (VI) در رنگ‌ها به کار بردند. برای مثال جامعه اروپا راجع به مقدار کروم (VI) در رنگ‌های استفاده شده در اسباب بازی‌ها و کالاهای دیگر برای کودکان قانونی اجرا کرد. این قانون یک حد ۰۲/۰ میلی گرم برکیلوگرم از کرومیوم پیشنهاد کرد. به این دلایل توسعه متدلوژی توانا تجزیه‌ای اندازه‌گیری مقادیر کم کروم (VI) در نمونه‌های رنگی بیشتر به علت برتریشان در واژه‌های کنترل کیفیت و فاکتورهای محیطی بوده است ]۴۵ .[
تعدادی از حالت‌های اکسایش کرومیوم موجود است. اما فقط کروم (III) و کروم (VI) حالت بیولوژیکی و محیطی دارند. در حالت محلول کروم (VI) ممکن است در سه شکل یونی متفاوت مانند هیدروکرومات (HCr)، کرومات (Cr) و دی‌کرومات () وجود داشته باشد. کروم (VI) همچنین ممکن است به صورت آنیونهای کمپلکسی محلول در آب موجود باشد چون در آب سطحی غنی با ترکیب آلی، کروم (VI) یک طول عمر خیلی کوتاهتر نمایش می‌دهد و ممکن است در آب مقاومت کند حضور هر شکل یونی کرومیوم در محلول به pH بستگی دارد. کرومیوم به عنوان C.O نامحلول در کفها موجود است و فقط یک بخش کوچک آن قادر است به واسطه کف شسته شود. کروم (VI) در کف تمایل دارد به کروم (III) به وسیله مواد آلی کاهش یابد که تقریبا از فعالیت‌های انسان در محیط زیست ناشی می‌شود. مقدار ۵۰ تا ۱۰۰ میکروگرم کروم (III) در روز در رژیم غذایی پیشنهاد می‌شود. تخمین زده شده که پرتودهی کروم تا ۷۵/۰ میلی گرم بر کیلوگرم در روز محدود شده است. پتاسیم دی‌کرومات به عنوان تقویت کننده برخی اثرات منفی در موجودات زنده گزارش شده است. فراهمی زیستی^[۵۳]۱ کرومیوم شاید تنها فاکتور بسیار مهم اندازه‌گیری سمیت یک منبع ویژه کرومیوم باشد]۴۶[.
کرومیوم در بافتهای بیولوژیکی تقریبا همیشه سه ظرفیتی است و به برقراری متابولیسم نرمال گلوکز، پروتئین و چربی کمک می‌کند، همچنین به عنوان یک عنصر ضروری برای انسانها و حیوانات مطرح می‌شود و یک نقش مهم به عنوان فاکتور تغییرات گلوکز ^[۵۴]۱(GTF) در متابولیسم انسولین ایفا می‌کند ]۴۷[.
اندازه‌گیری کروم (VI) یا یون دی‌کرومات در آب و سیستم های بیولوژیکی از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا دی‌کرومات به صورت تجمعی اثر سمیت زیادی روی موجودات زنده دارد. روش های متعددی برای اندازه‌گیری و گونه‌شناسی کروم به کار گرفته شده است، روش های مبتنی بر جاذب پلمیری و پیش تغلیظ با واسط میسلی روش های معرفی شده‌‌ای هستند که نیاز به کمترین آماده‌سازی اولیه نمونه دارد. اما این روشها دارای مراحل کاری زیادی برای شناسایی کمی کروم می‌باشند ]۲۹[.
برای اندازه‌گیری دی‌کرومات روش های متعددی معرفی شده است. از جمله در سال ۲۰۰۴، روشی مبتنی بر پایه کروموفور ۱و۵ - دی فنیل کربازید معرفی شد. در این روش با بهره گرفتن از نرم کننده‌های مختلف، ۱و۵ - دی فنیل کربازید در ساختار پلیمر سلولز تری استات به دام انداخته شده است. در طرح پیشنهادی، از همین واکنش دی فنیل کربازید با دی‌کرومات و تولید رنگ بنفش در ساختار پلیمری استفاده شده است و تصویر پلیمر مذکور اسکن و به برنامه آنالیز رنگ منتقل می‌شود ]۲۹[. مراحل تشکیل کمپلکس رنگی حاصل از واکنش کروم (VI) با دی فنیل کربازید در زیر آمده است ]۴۸، ۴۹[.
شکل ۱- ۱۴- واکنش تشکیل کمپلکس رنگی دی فنیل کربازید با یون دی‌کرومات ]۴۸[.

دای فنیل کربازون دای فنیل کربازید
شکل۱- ۱۵- واکنش تشکیل کمپلکس دی فنیل کربازید با یون فلز کروم (VI) در محیط اسیدی ]۴۹٫[
فصل دوم
مروری بر تحقیقات گذشته
۲-۱- مقدمه
اندازه‌گیری فلزهای سنگین از جمله کرومیوم مشکل نیست و روش‌های متعددی برای اندازه‌گیری آن وجود دارد، مانند طیف‌سنج‌ جرمی با پلاسمای‌جفت‌شده القایی^[۵۵]۱ (ICP-MS)، اسپکترومتری جذب اتمی، فلورسنس اشعه ایکس، کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا و… به هر حال بیشتر آنها حالت اکسایش کرومیوم را تشخیص نمی‌دهند و فقط غلظت‌های کل اندازه‌گیری می‌کنند. وقتی که تبعیض گونه‌های کرومیوم ضروری می‌باشد، برای مثال در بررسی‌های زیست محیطی و بیوشیمی حسگر‌های شیمیایی نوری یک انتخاب خوب هستند ]۱۳٫[ با توجه به حسگرهای نوری برای اندازه‌گیری کرومیوم، تعداد کارهای منتشر شده کم است. حسگرهای نوری مبنی بر سل‌های نوری توسعه یافته‌اند که تشخیص نوری از طریق واکنش آنالیت با کروموفور صورت می‌گیرد ]۱۳، ۵۰[. سیستم های پتانسیومتری مختلف برای تشخیص کرومات مبنی بر غشاهایی با بافت پلی وینیل کلراید و استفاده از واکنشگرهای تجاری توسعه یافته است. در دسته دیگر بررسی الکتروشیمیایی مقادیر کرومیوم با بهره گرفتن از تکنیک های ولتامتری و الکترود‌های کار اصلاح شده یا ردیاب‌های جریانی می‌باشد ]۱۳[. بنابراین تکنیک‌هایی مانند روش‌های استخراج برای جداسازی گونه‌های کرومیوم برای روش‌های تجزیه‌ای ارائه شده است، که اندازه‌گیری مستقیم گونه‌ها را در سطوح پایین در نمونه‌های محیطی ممکن می‌سازد ]۴۵[. دو تکنیک اسپکتروفتومتری و اسپکتروفلورومتری روش‌های انتخابی کرومیوم(VI) به دلیل سادگی و بررسی سریع توجه نظر ویژه دارند ]۵۱[. در چند سال گذشته استفاده از روش اسکنومتری به عنوان یک پیشنهاد در برابر اسپکتروفتومتری مرئی توسعه یافته است ]۵۲[.
۲-۲- مروری برتحقیقات گذشته در زمینه اسکنومتری