یکی از مهمترین مصادیق تقصیر رسانه های حقوقی و تصویری نقص حق مولف متعلق به دیگری است.گاهی آثار علمی،هنری، موسیقی و ….دیگری بدون اجازهی وی یا منتقلالیه حق تکثیر و عرضه یا نمایش، در یکی از رسانه های هنری و تصویری مورد استفاده قرار میگیرد. مثلاً فیلمی را که یک شرکت فیلمبرداری از یک مسابقه ورزشی به صورت انحصاری تهیه کرده است،بدون اجازه دارندهی حق پخش از تلویزیون پخش کنند. یا در شبکهی اینترنت ارائه نمایند یا یک اثر موسیقی متعلق به موسیقیدان معروفی را برای عرضهی یک برنامهی مستند تلویزیونی بدون اجازهی آن شخص یا قائم مقام قانونی وی به کار برند یا طرح یک قالی یا یک بنای عالی بدون اجازهی دارندهی آن از یکی از رسانه های همگانی پخش یا نشر

میشود کتاب یا مقاله یا اثر علمی متعلق به یک نویسنده نامی،بدون اجازه ی وی یا به نام دیگری یا به صورت تحریف شده،در یکی از رسانه های همگانی منتشر یا پخش شود و… .
۱-تعریف حق مولف^[۳۳۶]
مالکیت معنوی یا فکری یک مفهوم حقوقی است که بر اساس آن چگونگی حمایت و استفاده از محصولات فکری بشر تعیین شده است.حقوق مالکیت معنوی از دو بخش مالکیت صنعتی و مالکیت ادبی- هنری تشکیل شده است و جزء حقوق فکری است.مالکیت معنوی از یک سو به حمایت از پدیدآورنده اثر
میپردازد و از طرف دیگر به حقوق او احترام میگذارد و با تشویق پدید آورنده به او این اطمینان را
میبخشد که با آسودگی اثار بهتری عرضه کند و جامعه هم با اعتماد به اصالت آثار از فواید مالکیت معنوی بهرهمند میشود^[۳۳۷]حقوق مالکیت معنوی جزو حقوق شخصی است که از یک طرف هدف آن محترم شمردن پدیدآورنده ی آن است و از طرف دیگر حمایت از اثر اوست.^[۳۳۸]
حدود یکصد و هفتاد سال قبل هنگامیکه «نخستین قانون حق مولف فرانسه را «شارپانیته» به پارلمان تسلیم میکرد،بیاناتی ایراد کرد که امروز به صورت شعار حمایت مالکیت معنوی در آمده است. او گفت که «مقدسترین حقوق بشری حقوق مالکیت معنوی است که در اثر فکر سازنده مخترع و مولف به وجود
میآید.» ^[۳۳۹] امروزه اینگونه حقوق حتی در قالب میثاق های بین المللی نیز مورد تأکید و حمایت می باشد، چنان که در بند اول ماده ی ۱۵ میثاق بین المللی حقوق اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی مصوب ۱۶ دسامبر ۱۹۹۶ (۲۵/۹/۱۳۴۵) مجمع عمومی سازمان ملل متحد که ایران نیز در سال ۱۳۵۴ به آن،ملحق گردیده، آمده است؛«کشورهای طرف این میثاق حق هر کس را در امور ذیل به رسمیت می شناسد»؛
الف )شرکت در زندگی فرهنگی
ب) بهرهمند شدن از پیشرفت های علمی و مجاری آن
ج) بهرهمند شدن از حمایت منافع معنوی و مادی ناشی از هر گونه اثر علمی – ادبی یا هنری که مصنف یا مخترع آن است.»
به لحاظ حقوقی به مجموع حقوق و امتیازات مالی و غیر مالی متعلق به پدیدآورندگان آثار علمی،ادبی و هنری حقوق مولف گفته میشود.^[۳۴۰]
رویهی قضایی در برخی از کشورها، کپیبرداری را اینگونه تعریف کرده است؛« اقدامی که با کار و اثر اصلی بسیار شبیه است به گونهای که اگر یک فرد کار مذکور را ببیند،آن را همان کار واتر اصلی تصور نماید»^[۳۴۱]
در حقوق اسلامی نیز بر رعایت حقوق مولف تاکید شده است و بعضی از فقهای شیعه و سنی به
شیوه های مختلف جنبهی شرعی آن را احراز کردهاند که در ادامه به برخی از آنها اشاره می کنیم: «در فقه شیعه در خصوص اهمیت حق تألیف و ابتکار آنچه از رأی مرحوم آیه الله شهید صدر استنتاج میشود آن است که علاقه و پیوند ویژه بین مؤلف و آثار او وجود دارد.به ویژه اینکه اضافه ی حق تألیف با مولف واقعاً اضافهی حقیقی است ، چون تألیف را وی صورت داده است و در برابر آن مسؤول می باشد» از نظرعرف نیز مالکیت حق تالیف محرز است . به علاوه حق تألیف ما به ازاء دارد ، زیرا فرآوردههای ذهنی در کتاب و
رسانه های دیگر قابل استقراء میباشد .^[۳۴۲] امام خمینی (ره) درتحریرالوسیله معتقدند که دلیل شرعی بر وجود حق مؤلف وجود ندارد،آنچه معروف به حق طبع شده است، حق شرعی به شمار نمیرود و زایل نمودن سلطهی مردم بر اموالشان (منظور صاحبان کتب که آنها را خریدهاند ) بدون اینکه هیچگونه شرط و عقدی در بین باشد ، جایز نیست ، به دلیل ترتیب مجدد چاپ کتاب و نوشتن عبارت « حق چاپ و تقلید ، محفوظ است » در کتاب مذکور چیزی به وجود نمیآورد و بیانگر التزام دیگران نمیباشد . بنابراین دیگران میتوانند چاپ نمایند و از آن ، تقلید کنند و کسی نمیتواند از آنها جلوگیری به عمل آورد.^[۳۴۳]با این حال برخی اساتید فقه میگویند که امام (ره) در سالهای بعد ازنظرخویش در تحریرالوسیله عدول کرده است .^[۳۴۴]
آیت الله مکارم شیرازی معتقدند که حق مؤلف را همه عقلای دنیا به عنوان حق شناختهاند و سلب آن را ظلم میدانند و حکم حق مذکور در اسلام ،عدم تجاوز به حقوق دیگران است.^[۳۴۵]
پاره ای دیگر از فقها فراورده های ذهنی را ملک صاحب آن دانسته و اشاره نمودهاند که او می تواند از آن به نفع خویش استفاده نماید و از باب «الناس مسلطون علی اموالهم» میتواند آن را بفروشد.^[۳۴۶]
در فقه اهل سنت نیز تا حدود زیادی این حق مورد قبول واقع شده است. در فقه حنبلیبه همان اندازه که تولید علمی پدیدآورنده ی آثار فکری نقش مثبت و نفع عمومی در سرنوشت جامعه بشری دارد باید حق پدیدآورنده آثار فکری ادا گردد.^[۳۴۷]
فقهای حنبلی در مورد منشاء حق مالکیت در انتاج ذهنی معتقدند که حق مؤلف یک حق مجرد نیست بلکه یک حق عینی مالی است. زیرا ارتباط و علاقه مؤلف با تألیفش هم انعکاس شخصیت علمی اوست و هم ثمره ای است که از شخصیت معنوی مولف جدا شده و در کتاب یا رسانه دیگر عینیت یافته است.که این حق یک حق عینی و قابل اسقاط میباشد.^[۳۴۸]
حقوقدانان ایران حق مؤلف را بدینگونه تعریف کرده اند ؛
الف ) حق انحصاری استفاده از اختراع امور فکری به ادبیات ، علوم و هنر خواه به صورت لفظی باشد ، خواه به صورت گرافیک ( تصویر- نقشه – خطوط ) و تجسم و امثال آنها و نیز هر چیزی که با یک روش علمی تهیه میشود ، به شرط اینکه معرف شخصیت فکری تولید کننده آن باشد .
ب ) حق مالی ناشی از حق انحصاری – گفته شده در بالا- را گویند .^[۳۴۹]
بر طبق ماده یک قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان ۱۳۴۸ « … به آنچه از راه دانش یا هنر یا ابتکار آنان پدید میآید ، بدون در نظر گرفتن طریقه یا روشی که در بیان یا ظهور ایجاد آن به کار رفته ، اثر اطلاق می شود .» عبارت خیلی کلی است و به عقیده برخی از حقوقدانان اگر به ظاهر آن ، توجه کنیم اکتشافات و اختراعات را نیز در بر خواهد گرفت . با این حال هیچ گونه تردیدی وجود ندارد که آثار فکری مذکور تا زمانی که به صورت یک اثر ادبی یا هنری درنیامده باشد ، از قلمرو قانون مزبور خارج است. ^[۳۵۰]
بدین ترتیب آنچه مورد نظر ماده یک قانون است ، هرگونه اثر ادبی و هنری اصیل است و عبارت اثر ادبی در این باره هم کتب و نوشته های علمی را در بر میگیرد و هم شامل آثار ادبی محض می شود .^[۳۵۱]
با توجه به تعاریف و قوانین فوقالذکر حقوقی که مؤلف دارد ، عبارت است از ؛ حقوقی که جنبه معنوی دارد و حقوقی که جنبه مادی دارد . مهمترین و برجستهترین حقوق معنوی مؤلف حق انتشار است . حق معنوی دیگر که به شخصیت مؤلف بستگی دارد و از او به عنوان پدیدآورنده ی اثر جدایی ناپذیر است. حق ولایت یا سلطهی او بر اثرش میباشد و حق دیگر که به حق انتشاربسیار نزدیک است ، حق حرمت اثر است . حق دیگری که جنبهی معنوی دارد صریحاً فقط در چند قانون پیشبینی شده است ، حق عدول یا پس گرفتن است.^[۳۵۲] مهمترین حقوق مادی مؤلف نیز عبارت است حق نشر و تکثیر اثر در مدت زمان
پیشبینی شده.^[۳۵۳] در حقوق ایران نیز مهمترین حقوق مالی مؤلف عبارت است از حق نشر و تکثیر اثر که متضمن منافع مادی است و شامل عمل تثبیت و ضبط مادی اثر به طریق مختلف (از قبیل چاپ ، عکاسی ، طراحی ، گراور ، قالب گیری ، ضبط مکانیکی می گردد. حق دیگر حق نمایش و اجرا همراه با کسب منافع مادی و حق بهرهبرداری از اثر به هر وسیله ی مشروع و حق تحصیل سود مادی است.^[۳۵۴]
۲-عناصر نقض حق مؤلف
برای تحقق نقض حق مؤلف باید از آثار متعلق به دیگران بدون اجازهی آنها استفادهای شود که به یکی
ازحقوق مادی یا معنوی پدیدآورندهی اثر یا منتقلالیه هر یک از حقوق مادی متعلق به آن اثر لطمه و زیان وارد آورد. ^[۳۵۵]
یکی از مهمترین عناصر تحقق این تقصیر آن است که اثری خارجی و شناسایی شده ایجاد شده باشد که در نوع خود ، اصیل و ابتکاری باشد و نه اثری که عموم توان عرضهی آن را داشته باشند افزون بر این ، اثر نو و ابتکاری باید تحت حمایت قوانین مربوط به حق مؤلف باشد و نه اثری که فاقد حمایتهای قانونی است. این عناصر در حقوق انگلستان بدین شرح است :
۱)اثر پدیدآورنده کپی برداری شود.
۲) اثر کپی شده ، به عموم عرضه شود.
۳) این اثری که کپیبرداری شده قبلا به عموم ارائه شده باشد.
۴) عرضه اثر کپیبرداری شده ، به عموم از طریق پخش و نشر آنها در یکی از رسانه های همگانی انجام گرفته باشد. ^[۳۵۶]
در قانون حمایت حقوق مؤلفان ایران عناصر ذکر شده جز عنصر دوم مورد تائید قرار گرفته شده زیرا در ایران شیوه حمایتی از آثار عرضه شده به عموم یا آثار عرضه نشده یکسان است و آثار پخش یا منتشر نشده نیز موضوع حقوق مؤلف قرار دارند. این را میتوان از اطلاق ماده سوم قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان استنباط کرد، زیرا حقوق پدیدآورنده ، شامل حق انحصاری نشر و پخش و عرضه و اجرای اثر و حقوق بهره برداری مادی و معنوی از نام و اثر اوست. در حالیکه در حقوق انگلستان شیوه حمایت از آثار منتشر نشده ، با آثار منتشر شده متفاوت است. در حقوق ایران بر اساس مادهی دوم قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی ، تکثیر کتب و نشریات به همان زبان و شکلی که چاپ شده ، به قصد فروش یا بهرهبرداری مادی از طریق چاپ، افست یا عکسبرداری یا طریق مشابه بدون اجازهی صاحب حق ممنوع بوده، تقصیر محسوب می شود.بنابراین در این موارد تقصیر وقتی محقق میشود که رسانه های صوتی و تصویری بدون اجازه ی صاحب حق به نشر ، پخش ، تکثیر یا عرضه آثار وی اقدام کنند.
همچنین بر طبق ماده سوم قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی « نسخه برداری یا ضبط یا تکثیر آثار صوتی که بر روی صفحه یا نوار یا هر وسیله دیگری ضبط شده است ، بدون اجازه صاحبان حق یا تولیدکنندگان انحصاری یا قائم مقام قانونی آنان برای فروش ممنوع است و این حکم شامل نسخه برداری یا ضبط یا تکثیر از برنامهای رادیو ، تلویزیون یا هر گونه پخش دیگر نیز خواهد بود» علاوه بر این قانون «نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیتهای غیر مجاز می نمایند» مصوب ۲۴/۱۱/۷۲ در ماده یک خود، اشخاصی را که مبادرت به هرگونه عملی برای تضییع حقوق صاحبان اثر همانند تعویض نوار یا محتوای داخل کاست نوار و غیره مینمایند ، مسوؤل پرداخت خسارت وارده به صاحبان حق تضییع شده ، شناخته است .
افزون بر اینها ، به موجب ماده ۲۳ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۱/۱۰/۱۳۴۸ هر کس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است ، همانند اثرهای بصری به منظور اجرا در صحنههای نمایش یا پرده سینما یا پخش از رادیو یا تلویزیون یا نقاشیها ، تصاویر ، طرحها و نقش ها و نقشه های جغرافیایی ابتکاری و نوشته ها و خط های تزئینی یا هر گونه اثر تزئینی و اثر تجسمی دیگری را که به هر طریق و روش به صورت ساده یا ترکیبی به وجود آمده باشد یا هرگونه اثر معماری از قبیل طرح و نقشه ساختمان یا هرگونه اثر عکاسی که با روش ابتکاری و ابداع پدید آمده باشد یا هرگونه اثر ابتکاری مربوط به هنرهای دستی یا صنعتی و نقشه قالی و گلیم به نام خود یا به نام پدیدآورنده آنها بدون اجازه او یا عالما به نام شخص دیگری غیر از پدید آورنده پخش کند ، مقصر شناخته شده ، مسؤولیتهای مدنی یا کیفری یا هردو را خواهد داشت .
در رویهی قضایی برخی از کشورها کپیبرداری این گونه تعریف شده است :
اقدامی که با کار و اثر اصلی بسیار شبیه بوده ، به گونه ای که اگر یک فرد کار مذکور را ببیند ، آن را همان کار و اثر اصلی تصور نماید.^[۳۵۷]
در دعوای خبرگزاری BBC علیه دستگاه های ماهوارهای بریتانیایی در خصوص پخش برنامههای فینال جام جهانی ۱۹۸۸ فوتبال ،به سود خوانده حکم داده شد. در این دعوی فیلم کوتاهی از خبرگزاری BBC را ایستگاههای ماهوارهای بریتانیایی (BSKYB) به صورت برگزیده پخش نمودند و پس از اثبات منبع
قسمتهای برگزیده یعنیBBC این خبرگزاری به علت تجاوز به حق تکثیر و چاپ اقامه دعوی کرد زیرا بابت پخش مستقیم مبلغ ۰۰۰/۹۰۰ پوند پرداخت نموده بود. در این دعوی خوانده با بهره گرفتن از دفاع (حسن نیت)^[۳۵۸] مقصر شناخته نشد.^[۳۵۹]
سوم : موارد استفاده از حق
حق استفاده از حقوق مالی برای پدید آورنده آثار صوتی و تصویری در مواردی پیش می آید که اثر وی بوسیله رادیو و تلویزیون و یا رسانه های صوتی و تصویری مستقیماً یا پس از ضبط پخش شود این پخش ممکن است به صورتهای زیر می باشد:
۱-پخش اثر همزمان با اجرای خصوصی آن در استودیو باشد. یعنی در حالیکه اثر در استودیو در حال اجرا است پخش نیز به صورت مستقیم صورت میگیرد که در این صورت تنها یک طرح برای
پدیدآورندهی اثر وجود دارد و آن حق مادی اجرای اثر است.
۲-پخش اثر همزمان با نمایش عمومی باشد که در این صورت دو حق برای او بوجود میآید یکی در مورد نمایش عمومی و دیگری در مورد پخش رادیو و تلویزیونی . مثال این امر در مورد اجرای آثار نمایشی است که در سالنهای مربوط اجرا میشود و توسط رادیو و تلویزیون ضبط شده و همزمان پخش
میشود.
۳-اثر قبلاً ضبط شده و سپس از رادیو و تلویزیون پخش شود. در پخش اثر برنامه رادیو و تلویزیونی به این صورت عمل می شود مانند آثار سینمایی که اثر قبلاً ضبط و بعداً منتشر میشود.

بهره HIC برای ولتاژ باز (CM)

بهره HIC برای ولتاژ بار (AVM)

فرکانس قطع فیلتر بالا گذر HIC برای جریان خط

فرکانس قطع فیلتر بالا گذر HIC برای ولتاژ بار (CM)

فرکانس قطع فیلتر پایین گذر LPF (CM)

فرکانس تشدید فیلتر در روش AVM

۳-۳-۲-۱- SPSAF-CM
شکل ۳-۱۰ مدل طراحی شده در نرم‌افزار MATLAB برای مدل ساده شده فرکانس پایین SPSAF-CM را نشان می‌دهد. برای و طبق قاعده کلی به گونه‌ای انتخاب می شود که تابع تبدیل دارای حد بهره بزرگتر از و حد فاز حدود باشد. برای ، و می‌باشد. برای و ؛ و می‌باشد‌. به منظور افزایش حد بهره از یک جبران‌ساز پیش فاز استفاده شده است، که با این جبران‌ساز اضافه شده و را تولید می‌کند. در شکل ۳-۱۱دیاگرام بٌد حلقه باز در طول طراحی کنترل‌کننده PI و جبرانساز پیش فاز نشان داده شده است. پاسخ پله با و بدون جبران‌ساز در شکل ۳-۱۲ نشان داده شده است، که می‌توان دید جبران‌ساز پاسخ پله را بهبود داده، به طوری که نوسانات را میرا کرده و زمان نشت و درصد فراجهش را کاهش می‌یابند. همانطور که در شکل ۳-۱۳ می‌بینید، دیاگرام بٌد برای سیستم حلقه بسته دارای پهنای باند می‌باشد.
شکل ۳-۱۰ : بلوک دیاگرام کنترل مدل ساده شده فرکانس پایین در نرم‌افزار MATLAB (SPSAF-CM).

شکل ۳-۱۱ : دیاگرام بٌد حلقه باز ، برای طراحی کنترل‌کننده‌ (SPSAF-CM).

شکل ۳-۱۲ : پاسخ پله برای سیستم حلقه بسته جبران سازی نشده (only PI) و جبران سازی شده (PI+compensator) (SPSAF-CM).

شکل ۳-۱۳ : دیاگرام بٌد حلقه بسته (SPSAF-CM).
به منظور دیدن اثر HIC یر روی مدل فرکانس پایین، دیاگرام حلقه باز سیستم برای تعیین مقادیر و آنالیز شده است. در شکل ۳-۱۴ می‌توان دید که با افزایش ، به آرامی کاهش پیدا می‌کند (از به). در شکل ۳-۱۵دیده می‌شود که با افزایش ، به شدت افزایش می‌یابد (از به).

شکل ۳-۱۴ : دیاگرام بٌد حلقه باز نسبت به تغییرات (SPSAF-CM).

شکل ۳-۱۵ : دیاگرام بٌد حلقه باز نسبت به تغییرات (SPSAF-CM).
پاسخ سیستم به ولتاژ sag در شکل ۳-۱۶ نشان داده شده است. در این شکل، سیستم با کنترل‌کننده فیدبک ولتاژ بار را تنظیم می‌کند. مقایسه حداکثر افت مجاز و زمان نشست در حالت ولتاژ sag برای حالت‌های با و بدون کنترل‌کننده فیدبک، اثر بخشی کنترل‌کننده بر روی سیستم را نشان می‌دهد. حذف اختلالات ناشی از افزایش توان بار در شکل ۳-۱۷ نشان داده شده است. فیدبک کارآیی سیستم در برابر تغییرات دینامیکی بار در ارتباط با افت ولتاژ ماکزیمم و زمان سپری شده برای رسیدن به حالت ماندگار ، را افزایش می‌دهد.

(الف)

(ب)

تاثیر‌گذاری فیزیولوژیکی.
تدارک کننده علائم شیمیایی به منظور هماهنگی متابولیسم در اندام‌ها.
هماهنگ ‌سازی فعالیت‌های گیاهان مختلف در یک گونه مشابه.
ارتقاء و توسعه ارتباطات اکولوژیکی.

۱-۶- معرفی برخی از باکتری‌های بیماری‌زای انسانی:

باکتری‌ها، ارگانیسم‌های تک ‌سلولی ذره‌بینی هستند که پوشش بیرونی نسبتاً ضخیمی، آن‌ها را احاطه کرده ‌است. باکتری‌ها دارای ریبوزوم‌های۸۰S، اندامک‌های غشادار مانند هسته، میتوکندری، کروموزوم حلقوی بدون پوشش هستند. باکتری‌ها به غیر از میکرو پلاسماها دارای دیواره سلولی هستند(دانشنامه رشد، ۱۳۹۳). این موجودات ساختار ساده‌ای دارند و به گروه پروکاریوت(جانداران ساده) تعلق دارندکه اکثراً به صورت آزاد زندگی می‌کنند و دارای اطلاعات ژنتیکی و تولید انرژی و سیستم‌های بیوسنتتیک لازم برای رشد و تولید مثل خود می‌باشند.

در بدن هر انسان تقریباً ده برابر تعداد سلول‌های بدن، باکتری وجود دارد که بسیاری از آن‌ها باکتری‌های روی پوست یا فلور روده هستند. تعداد بسیار زیادی از باکتری‌های موجود در بدن به دلیل اثرات حفاظتی دستگاه ایمنی، بی‌زیان بوده و تعداد کمی نیز سودمند هستند. گونه‌های کمی از باکتری‌ها بیماری‌زا بوده و عامل بیماری‌های عفونی را سبب می‌گردند. بیماری‌های کشنده باکتریایی همچون عفونت‌های دستگاه تنفسی هستندکه به تنهایی سالانه به ویژه در آفریقای سیاه(زیر صحرا) سبب ۲ میلیون مرگ می‌گردد. در کشورهای توسعه‌ یافته از آنتی بیوتیک‌ها در درمان عفونت‌های باکتریایی و همچنین در کشاورزی استفاده می‌شود، بنابراین مقاومتِ آنتی بیوتیکی شایع است.
۱-۶-۱- Escherichia coli :
اشریشیا کلای نوعی باسیل گرم منفی، متحرک، هوازی یا بی‌هوازی اختیاری، بدون اسپور و تاژک‌دار از خانواده انتروباکتریاسه ‌است. این باکتری در شرایط بی‌هوازی، مخلوطی از اسیدها مانند لاکتات، سوکسینات، اتانول، استات و دی اکسید کربن را تولید می‌کند. رشد بهینه باکتری در دمای ۳۷ درجه سلسیوس است اما تا دمای ۴۹ درجه سلسیوس را نیز تحمل کرده و به رشد خود ادامه می‌دهند. هم در شرایط هوازی و هم بی‌هوازی می‌تواند رشد کند. بطور شایع در روده جانوران خونگرم وجود دارد. بیش‌تر سویه‌های اشریشیا کلی، بی‌آزار هستند اما برخی از سروتیپ‌ها موجب مسمومیت غذایی و اسهال می‌شوند. این سویه‌های بی‌آزار، بخشی از فلور عادی روده هستند. آن‌ها در تولید ویتامین ک۲ نقش دارند و از استقرار باکتری‌های بیماری‌زا در روده جلوگیری می‌کنند. این باکتری، ۱/۰% فلور روده را به خود اختصاص داده‌ است. این باکتری از طریق مسیر مدفوعی- دهانی از یک فرد به فرد دیگر منتقل می‌شود.

۱-۶-۲- Staphylococcus aureus:

Staphylococcus aureus، کوکسی گرم مثبت و بی‌هوازی اختیاری است که مهمترین گونه در جنس استافیلوکوک از نظر پزشکی محسوب می‌شود. گاهی اوقات به این باکتری، استافیلوکوک طلایی نیز می‌گویند. این باکتری ممکن است به شکل فلور عادی پوست یا بینی وجود داشته باشد. استافیلوکوک اورئوس، یکی از موفق‌ترین باکتری‌های بیماری‌زا است. این باکتری به ‌دلیل تولید رنگدانه طلایی‌ کارتنوئیدی به نام استافیلوزانتین کلنی‌های زرد رنگی را ایجاد می کند. این پیگمان در بیماری‌زایی نقش دارد زیرا به عنوان ماده آنتی‌اکسیدان عمل کرده و موجب در امان ماندن باکتری در برابر رادیکال‌های آزاد اکسیژن می‌شود. استافیلوکوک اورئوس به عنوان یکی از ۵ عامل شایع ایجاد کننده عفونت‌های بیمارستانی به ویژه عفونت‌های زخم پس از جراحی است و همچنین با تولید انتروتوکسین، ایجاد مسمومیت غذایی نیز می‌کند.

۱-۶-۳-Staphylococcus epidermidis :
استافیلوکوک اپیدرمیدیس، کوکسی گرم مثبت و کواگولاز منفی در جنس استافیلوکوک است. این باکتری، بخشی از فلور هم‌زیست پوست انسان است و در غشای مخاطی بسیاری از جانوران نیز دیده شده ‌است. استافیلوکوک اپیدرمیدیس یکی از شایع‌ترین گونه‌های آلوده کننده محیط‌ها و تست‌های آزمایشگاهی است. اگر چه این باکتری بطور معمول بیماری‌زا نیست اما توانایی ایجاد عفونت در افرادی که سیستم ایمنی آن‌ها ضعیف شده ‌است را دارد. این عفونت‌ها می‌توانند بیمارستانی یا اکتسابی از جامعه باشند اما نوع بیمارستانی آن، خطر بیش‌تری برای بیماران دارد.

۱-۶-۴-Bacillus cereus :

Bacillus cereus یکی از انواع باسیل‌ است. باسیل‌ گرم مثبت و Bacillus cereus اسپوردار از خانواده باسیلاسه است. اسپور این باکتری به صورت گسترده‌ای در طبیعت، آب و خاک پراکنده شده به طوری که می‌توان آن را از مواد غذایی گوناگون جدا نمود. این باکتری مولد انتروتوکسین‌های مولد اسهال و تهوع بوده و قادر به ایجاد سندرم اسهال و سندرم تهوع است. در سال ۱۹۵۰ Bacillus cereus به عنوان عامل مسمومیت شناخته شد(دانشنامه آزاد، ۲۰۱۴).
۱-۶-۵-Candida albicans :
کاندیدیاز یا برفک نوعی بیماری قارچی است. این بیماری توسط یک نوع قارچ بنام کاندیدا آلبیکانس ایجاد می‌شود. این قارچ یا مخمر گاهی به شکل غیربیماری‌زا در دهان، واژن، کشاله ران و زیربغل و دیگر مناطق مرطوب پوست وجود دارد. کاندیدیاز در پوست به شکل‌های مختلفی بروز می‌کند که یکی از شایع‌ترین آن‌ها اینترتریگوی کاندیدایی است که بیش‌تر در کشاله‌ها، زیربغل‌ها، باسن و بین انگشتان دست می‌تواند رخ دهد. کاندیدیاز مهاجم اصولاً در افراد دچار ضعف ایمنی مانند ایدز و مصرف کنندگان داروهای سرکوب‌گر ایمنی دیده می‌شود(دانشنامه آزاد، ۲۰۱۳).کاندیدا آلبیکنس یک قارچ طبیعی ساکن حیوان‌های خونگرم و انسان‌ها است(فتاحی و همکاران، ۱۳۸۶؛ داله، ۲۰۰۰). این قارچ بسته به طبیعت میزبان، دو گروه عفونت را به وجود می‌آورد: عفونت‌های سطحی(مانند: دهانی، مهبلی و کاندیدیازی سجلدی) که در افراد سالم هم دیده می‌شود و عفونت‌های عمقی(مانند: ریوی، گوارشی، ادراری و کاندیدمی)که در افراد با اختلال شدید ایمنی رخ می‌دهد(فتاحی و همکاران، ۱۳۸۶؛ کارهان، ۲۰۰۴) که این مخمرها معمولاً ارگانیسم‌های فرصت طلب هستند.
فصل دوم:
مروری بر پژوهش‌های انجام شده

۲-۱- مروری بر پژوهش‌های انجام شده روی مواد موثره گونه‌های مختلف مرزه:

گیاهان دارویی به عنوان یک منبع جاودانه برای طب مدرن تاکید مضاعفی است(آخوندزاده، ۱۳۷۹)، که براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی۸۰% از مردمی که در کشورهای توسعه یافته زندگی می‌کنند کم و بیش برای درمان از گیاهان دارویی استفاده می‌نمایند(مصحفی و همکاران، ۱۳۸۳)، از جمله گیاهان دارویی بسیار حائز اهمیت گیاهان خانواده نعناعیان هستند، که جنس مرزه در این خانواده، حاوی ۱/۵ تا ۸ درصد اسانس به همراه تانن، رزین و موسیلاژ است که در بسیاری از نقاط ایران و جهان می‌رویند(رسولی و همکاران، ۱۳۸۷).
کشور ایران دارای شرایط آب و هوایی متنوعی است که این امر خود موجب تنوع رشد گیاهان مختلفی چون گیاهان دارویی شده است(امیدبیگی، ۱۳۸۴)، که شرایط محیطی باعث تغییراتی در رشد گیاهان دارویی، مقدار وکیفیت مواد موثره آن‌ها(نظیر آلکالوئیدها، گلیکوزیدها، استروئید‌ها و روغن‌های فرار(اسانس‌ها) می‌گردد(امیدبیگی، ۱۳۸۸). در تحقیقات انجام گرفته در مقایسه میزان کارواکرول در مرزه بختیاری کشت شده در مزرعه و به صورت طبیعی در مراحل قبل از گلدهی و گلدهی کامل نشان داد که تغییرات شرایط اکولوژیک از جمله: ارتفاع از دریا، دما، خاک، رطوبت، اقلیم و … بر درصد کارواکرول تاثیر مثبت داشته است(احمدی و همکاران، ۱۳۸۸).
ترکیبات تشکیل دهنده‌ی اسانس و عصاره گونه‌های مختلف مرزه در سال‌های متمادی توسط محققان زیادی انجام گرفت، که ترکیبات عمده اسانس گونه‌های گیاهی مختلف مرزه به شرح زیر است:
اکبری‌نیا و همکاران(۱۳۸۸) گزارش کردند که مرزه کشت شده در قزوین دارای فنول‌های مونوترپن، تیمول، گاما-ترپینن و پارا-سیمن از ترکیب‌های اصلی عصاره است. سفیدکن و همکاران^[۶۹](۲۰۰۴) و فرزام و همکاران^[۷۰] (۲۰۰۴) نیز تیمول و پارا-سیمن را از ترکیب‌های اصلی عصاره گونه‌های مرزه جنگلی و مرزه آذربایجانی گزارش کردند.
نکته قابل توجه این که در مطالعاتی که تیموری و همکاران(۲۰۰۳) و عزاز و همکاران^[۷۱] (۲۰۰۲) انجام دادند، نشان داد که مقدار ترکیب کارواکرول در عصاره مرزه سهندی کشت شده در مزرعه ناچیز است، در حالی که این ترکیب در برخی دیگر از گونه‌های مرزه از ترکیبات اصلی عصاره است. با گزارش شهنازی و همکاران(۱۳۸۶) ترکیبات اسانس مرزه تالشی را ۳۴ ترکیب شناسایی معرفی، که در میان آن‌ها تیمول، پارا-سیمن، گاما-ترپینن، کارواکرول، آلفا-ترپینن و مایر-سین از عمده‌ترین ترکیبات اسانس است که نتایج نشان می‌دهد در این اسانس مونوترپینن‌های هیدروکربنی عمده‌ترین ترکیب موجود در اسانس است. گونه مرزه ساب‌اسپیکاتا^[۷۲] دارای کارواکرول، آلفا-ترپینن، پارا-سیمن، آلفا-پینن و تیمول متیل اتر به صورت ترکیبات عمده است.
عباسی و همکاران(۲۰۰۵) طی تحقیقاتی، روی شناسایی ترکیبات شیمیایی موجود در گیاهان جنس مرزه اینگونه گزارش کردند: مرزه جنگلی(مرزه سفید) دارای ترکیبات عمده کارواکرول و تیمول، مرزه گل‌درشت دارای لیمونن و پارا-سیمن است و ترکیباتی همچون تیمول، پارا-سیمن و گاما-ترپینن جزء ترکیبات عمده اسانس مرزه سهندی و مرزه سنبله‌ای است، در گونه مرزه سنبله‌ای نیز کارواکرول یافت می‌شود، به طور کلی دو گونه مرزه در دنیا معروف و مهم محسوب می‌شوند و مصرف خوراکی دارند به نام‌های مرزه تابستانی^[۷۳] یا همان مرزه باغی و مرزه زمستانی^[۷۴] است که سفید‌کن و همکاران(۲۰۰۵) ترکیبات عمده اسانس آن‌ها را فنل‌های کارواکرول، تیمول، پارا-سیمن و لینالول را مشترک بین هر دو گونه و بتا-کاریوفیلن در مرزه تابستانی و ترپینئول، بورنئول و اسیدهای مختلف آلی را در مرزه زمستانی شناسایی شد.
از بررسی گونه مرزه برونی^[۷۵](منشاء آن ونزوئلا است) چنین گزارش شد که پولگون و منتون اجزای اصلی ترکیبات اسانس گیاه است و کارواکرول در این ترکیبات وجود ندارد، این محققان نیز در بررسی دو گونه مرزه زمستانی و مرزه کانیفولیا^[۷۶] به این نتایج رسیدند که کارواکرول عمده‌ترین ترکیب اسانس است. گونه مرزه تیمبرا^[۷۷] که در کشور شرق مدیترانه پرورش می‌یابد دارای کارواکرول و تیمول بالایی در اسانس گیاه است، همچنین طی شناسایی ترکیبات چند گونه مرزه توسط سفیدکن و همکاران(۲۰۰۵) نتایجی به این شرح گزارش داده شد که مرزه گل‌درشت دارای ۶۵ ترکیب، مرزه تالشی دارای ۳۸ ترکیب و مرزه جنگلی(مرزه سفید) دارای ۴۵ ترکیب عمده در اسانس آن‌ها است.
مجد و همکاران(۱۳۸۷) پژوهشی را روی میزان تغییرات کمی و کیفی ترکیبات سازنده اسانس مرزه خوزستانی در طول تکوین گیاه مورد آزمایش قرار دادند که نتایج بدست آمده نشانگر تغییرات متفاوتی است، در مرحله قبل از گلدهی بیش‌ترین مقدار اسانس به نسبت بعد از گلدهی گزارش شد که قبل ازگلدهی دارای ۹ ترکیب برای ماده خشک و ۱۱ ترکیب برای ماده تر و در مرحله بعد از گلدهی ۱۸ترکیب برای ماده خشک و ۱۷ ترکیب برای ماده تر است، که کارواکرول عمده‌ترین ترکیب در هر دو مرحله تکوینی شناسایی شد. پژوهشی نیز توسط صادقی و همکاران^[۷۸](۲۰۱۲) بر روی مرزه سهندی انجام گرفت که نتایج آن به بیش‌ترین عملکرد اسانس در مرحله گلدهی گزارش شد که طی تجزیه و تحلیل‌های انجام گرفته ۳۳ ترکیب را شناسایی، که بالاترین مقدار تیمول را در مرحله قبل از گلدهی و بیش‌ترین مقدار پارا-سیمن وگاما-ترپینن به عنوان مواد پیش سازنده تیمول و کارواکرول در هر دو مرحله گلدهی و بعد از گلدهی معرفی شد.

۲-۲- مروری بر پژوهش‌های انجام شده روی خاصیت ضدمیکروبی گونه‎های مختلف مرزه:

امروزه دانشمندان بروز انواع بیماری‌ها و سرطان‌ها را ناشی از مصرف داروهای مصنوعی و شیمیایی، نگهدارنده‌های سنتتیک، اسانس‌ها و طعم دهنده‌های مصنوعی می‌دانند(موسویان و همکاران، ۱۳۸۷). طی پژوهش‌های انجام گرفته بر روی اسانس و عصاره گونه‌های مختلف گیاهان دارویی از جمله گونه‌های خانواده نعناعیان و بالاخص مرزه که به دلیل خواص دارویی و کاربردی آن درطب سنتی بسیار حائز اهمیت برای کشورهای مختلف جهان است(یزدان پناه گوهر ریزی و همکاران، ۱۳۸۹)، در درمان بیماری‌های همچون دردهای عضلانی، کرامپ، تهوع، اسهال و بیماری‌های عفونی گزارشاتی منتشر شد و همچنین تاثیرات موثر اسانس مرزه روی هضم غذا، محرک و مقوی معده، خلط‌آوری، ادارآوری و نیز ضددرد و ضدسرطان بودن این گیاه توسط محققانی همچون صالحی سورمقی(۱۳۸۵) و بهروان و همکاران(۱۳۸۶) انجام شد. اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺳﺮﺷﺎر از روﻏﻦ‌ﻫﺎی ﻓﺮار اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎده اﺻﻠﻲ آن ﻛﺎرواﻛﺮول است و دارای اﺛـﺮات درﻣـﺎﻧﻲ ﺿﺪﺗﺸﻨﺠﻲ و ﺿﺪﻧﻔﺦ است(امیدبیگی، ۱۳۷۶؛ صفایی خرم و همکاران ،۱۳۸۷؛ فاکرباهر و همکاران ،۱۳۸۰).
بررسی‌ها نشان داد که برخی از گیاهان تیره نعناعیان سرشار از ترکیبات فنلی مانند فلاونوئیدها، اسیدهای فنلی و دی‌ترپن‌های فنلی است که این ترکیبات مهم فنلی و فلاونوئیدی(رایس-اونس و همکاران^[۷۹]، ۱۹۹۷؛ ژنگ و وانگ^[۸۰]، ۲۰۰۱؛ جوانمردی و همکاران^[۸۱]، ۲۰۰۳؛ عیبی و همکاران^[۸۲]، ۲۰۰۴؛ پورمراد و همکاران^[۸۳]، ۲۰۰۶؛ وونگ و همکاران^[۸۴]، ۲۰۰۶) دارای خواص بیولوژیکی متعددی مانند خاصیت آنتی‌اکسیدانی(احمدی و همکاران ، ۱۳۸۸؛ لی و همکاران^[۸۵]، ۲۰۰۱ و ۲۰۰۵؛ دورمانا و همکاران^[۸۶]، ۲۰۰۳؛ ندیالکا^[۸۷]، ۱۹۹۹) است که در غذاها، خنثی کردن رادیکال‌های آزاد را تحت عنوان فعالیت‌های آنتی‌رادیکالی بررسی می‌کند(پوکورنی و همکاران^[۸۸]، ۲۰۰۱) و دارای خاصیت ضدالتهابی است(تاهیتی^[۸۹]، ۲۰۰۰).
پژوهش‌های انجام شده توسط هی^[۹۰](۲۰۰۰) شواهد زیادی مبنی بر خواص ضدویروسی، ضدباکتریایی و ضدقارچی برخی از اجزای سازنده اسانس گونه‌های گیاهی مرزه را گزارش داد(لاهوجی وهمکاران، ۱۳۸۹؛ باهرو همکاران^[۹۱]،۲۰۰۲) که علاوه بر آن، بر خواص ضدالتهابی آن اشاره شد(طباطبایی و همکاران^[۹۲]، ۲۰۰۷ ؛ سوارز و همکاران^[۹۳]، ۲۰۰۳)، در این رابطه استفاده از ترکیب‌های دارویی که برای انسان غیر سمی و اثرات جانبی ندارد توصیه شد.
برخی از پژوهش‌های در خصوص بررسی و میزان خواص اسانس و عصاره گونه‌های مختلف مرزه در سال‌های متمادی انجام شد، که شهنازی و همکاران(۱۳۸۶) براساس شناسایی ترکیبات گیاهی مرزه تالشی و به دلیل وجود تیمول در این اسانس به عنوان مهارکنندگی رشد و کشندگی باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی بسیار قوی انجام شد، مجد و همکاران(۱۳۸۷) نیز اثرات مشابه‌ی روی گونه اسانس مرزه خوزستانی و اسکوسی‌بوسیک و همکاران(۲۰۰۴) روی مرزه زمستانی علیه باکتری‌های گرم مثبت بدست آمد و همچنین علیه مخمر candida albicans دارای اثر ضدمیکروبی قوی نیز است ولی روی باکتری‌های گرم منفی تاثیر مطلوبی مشاهده نشد در صورتی که مرزه باغی در۶۰۰ میلی‌گرم برمیلی‌لیتر بر علیه candida albicans تاثیرگذار است که این نتایج با گزارشات ادگوزل و همکاران^[۹۴](۲۰۰۷) مغایرت دارد که در نتایج بلازیکویک و همکاران^[۹۵](۲۰۰۸) اعلام شد.
شهنازی و همکاران(۱۳۸۶)دریافتند که غلظت‌های پایین اسانس مرزه سهندی در مقایسه با آنتی‌بیوتیک‌های چون آمپی‌سیلین و آموکسی‌سیلین تاثیر مشابه‌ی دارد و نتایج پژوهش انجام گرفته توسط داداش‌پور و همکاران در زمستان ۱۳۸۹ نیز مشابه پژوهش شهنازی و همکاران است که خاصیت کشندگی مرزه سهندی را روی سلول‌های سرطانی بسیار موثر دانست و گزارش کرد که اسانس مرزه به سلول‌های طبیعی آسیبی نمی‌رساند. این پژوهش نشان داد که قدرت کلاتینگ یون فروس اسانس مرزه سهندی تقریباً نصف قدرت اسانس تجاری است و مرزه سهندی به عنوان یک آنتی‌اکسیدان بسیار قوی به طور مستقیم No^-O₂ , را می‌زداید.
پژوهش‌های بی‌شماری بر روی اثرات ضدمیکروبی و ضدقارچی انواع مختلف مرزه نشان داد که معماریان و همکاران(۱۳۹۰) به نتایج جالب توجه‌ی دست یافت که اسانس مرزه و آویشن اثرات نسبتاً خوبی در مهار ژرمیناسیون قارچی نسبت به پونه دارند. تاثیر مهارکنندگی رشد و ضدمیکروبی ترکیب‌های معطرگونه‌های مختلف مرزه همچون مرزه لاکسی‌فلور^[۹۶]، مرزه کانیفولیا، مرزه آنتابنس^[۹۷]، مرزه تیمبرا، مرزه باغی(حیدری و همکاران، ۱۳۹۰)، مرزه سهندی(صادقی و همکاران، ۲۰۱۲) و مرزه بختیاری^[۹۸](حیدری سورشجانی و همکاران^[۹۹]، ۲۰۱۳) روی باکتری‌های استافیلوکوکوس اورئوس، اشرشیاکلای و سودوموناس آئروژینوزا توسط تیموری و همکاران^[۱۰۰](۲۰۰۳) و باکتری‌های سودوموناس آئروژینوزا، انتروباکتر آئروجینز و قارچ‌های کندیدا آلبیکنس، پنی‌سیلیوم کلاویجروم، موکورهیمالیس و آبسیدیا گلوکا توسط هی(۲۰۰۰) مورد آزمایش قرار گرفت.
طبق پژوهش انجام گرفته توسط قاسمی پیربلوطی و همکاران^[۱۰۱](۲۰۱۰) روی اسانس و عصاره ۱۰ گونه گیاه ایرانی بر مبنای خاصیت ضدباکتریایی روی باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی به این نتایج دست یافت که اسانس مرزه بختیاری و آویشن دنایی^[۱۰۲] در بین ۱۰ گونه دارایی قویترین خاصیت ضدباکتریایی است که در حفظ مواد غذایی و سلامت انسان استفاده می‌گردد و غلظت ۲۰۰ میکرولیتر در ۲۰ میلی‌لیتر از اسانس آویشن را بر آسپرژیلوس پاراستیکوس^[۱۰۳] و غلظت ۴۰۰ میکرولیتر در۲۰ میلی‌لیتر از اسانس مرزه را بر کنترل کامل آسپرژیلوس پاراستیکوس موثر دانست.
حیدری و همکاران(۱۳۹۰) تاثیرات ضدمیکروبی مرزه باغی بر باکتری گرم منفی Escherichia coli روده جوجه گوشتی را گزارش کرد که نسبت به آنتی‌بیوتیک‌های ریفامپیسین، پنی‌سیلین و اریترومایسین مقاوم است و این اثر مشابه را در حجم‌های پایین نسبت به آنتی‌بیوتیک‌های استرپتومایسین، نئومایسین و تتراسیکلین اعلام کرد و همچنین گونه‌ی گیاهی مرزه باغی با غلظت ۵۰۰ پی پی ام(قسمت درمیلیون) و بالاتر دارای خاصیت ضدقارچی قوی بر علیه قارچ آسپرژیلوس فلاووس در شرایط آزمایشگاهی است، کلوس و همکاران^[۱۰۴](۲۰۰۳) این قارچ را یکی از قویترین آفلاتوکسین‌های عامل ایجاد کننده سرطان بطور طبیعی در حیوانات دانست(یزدان پناه گوهر ریزی و همکاران، ۱۳۹۱).
به دلیل قابلیت بالای اثر آنتی‌اکسیدانی مرزه، طوافی و همکاران(۱۳۸۹) طی پژوهشی، مصرف اسانس مرزه خوزستانی در رت‌های دیابتی، به طور معنی‌داری استرس اکسیداتیو را مهار و مالون دی‌آلدهید سرمی را در سطح کنترل حفظ کرد و همچنین اسانس مرزه در مهار هیپرترونی گلومرولی در دیابتی‌های تحت درمان، گزارش شد و از دیگر اثرات موثر اسانس مرزه خوزستانی بر بیماران دیابتی تحت درمان، مهار کاهش حجم توده مویرگ گلومرولی است که گر چه نتوانسته آن را کنترل نمائید ولی به صورت معنی‌داری آنرا مهار کرده است. اسانس مرزه سنبله‌ای نیز روی سلول‌های سرطانی سینه T47D اثر کشندگی دارد(گوهری و همکاران^[۱۰۵]، ۲۰۱۲).
نتایج گزارش بایدار و همکاران^[۱۰۶](۲۰۰۴) در ترکیه نشان داد که استفاده از اسانس‌های پنج گونه مرزه کانیفولیا، مرزه تیمبرا، مرزه اسپیکاتا، مرزنجوش منوتفلورم^[۱۰۷] و مرزنجوش اونتیس^[۱۰۸] در سیستم غذایی برای جلوگیری از رشد باکتری‌های فود بورن^[۱۰۹] است و به گفته دامجانویک-وراتنیکا و همکاران^[۱۱۰](۲۰۰۵) با بررسی‌های انجام داده بر روی مرزه ساب اسپیکاتا، نشان داد که اسانس این گونه گیاهی می‌تواند در صنایع غذایی و دارویی به عنوان منبع ضدمیکروبی نقش بسزائی ایفا کند.
یکی از دلایلی که در میزان و درصد ترکیبات شناسایی شده در اسانس و عصاره گونه‌های گیاهان دارویی حائز اهمیت است، زمان برداشت گیاه است که گیاه در چه مرحله‌ی رشدی برداشت ‌شود. مراحل تکوینی گیاه و زمان برداشت و اسانس‌گیری گونه‌های گیاهی، خواص درمانی گیاه را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. نتایج به دست آمده از پژوهش ‌دامجانویک-وراتنیکا و همکاران(۲۰۱۱) نشان داد، که در بررسی اسانس مرزه زمستانی، قبل از مرحله گلدهی دارای خاصیت ضدمیکروبی قویتری به نسبت مرحله گلدهی است.
رویکرد جهانی به استفاده از گیاهان دارویی و ترکیب‌های طبیعی در صنایع دارویی، آرایشی- بهداشتی و غذایی نیاز مبرم به تحقیقات پایه‌ی و کاربردی وسیعی در این زمینه را نمایان می‌سازد.

فصل سوم:

مواد و روش‌ها

مشارکت در پروژه و بازاریابی
هم افزایی شبکه ای و افزیش توان رقابت پارک های علمی فناوری
تحقیقات توسعه ای و کاربرد پارک های علمی فناوری
ایجاد و گسترش واحدهای کوچک و متوسطه
فصل سوم:
روش شناسی پژوهش
مقدمه
در این فصل ابتدا روش پژوهش، جامعه و نمونه آماری معرفی خواهد شد. سپس روش گردآوری داده ها، ابزار اندازه گیری، روایی و پایایی پرسشنامه و شیوه های تجزیه و تحلیل آماری داده های پژوهش، توضیح داده می شود. سعی بر آن است که اطلاعات دقیق و روشنی در مورد پژوهش ارائه شود تا هر پژوهشگر دیگری صرف نظر از زمینه فکری خویش، به راحتی بتواند این پژوهش را تکرار و نتایج مشابهی را کسب نماید.
روش تحقیق
پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از نظر گرد آوری داده ها از نوع تحقیقات توصیفی است و از آن جایی که در این تحقیق هیچ گونه دستکاری در متغیر مستقل از جانب پژوهشگر صورت نمی گیرد، طرح پژوهش از نوع غیر آزمایشی و از نظر روش همبستگی می باشد. مقدار همبستگی یا رابطه از طریق توزیع نمرات متغیرها تعیین می شود.
تحقیقات همبستگی، شامل کلیه تحقیقاتی است که در آنها سعی می شود، رابطه بین متغیرهای مختلف با بهره گرفتن از ضریب همبستگی، کشف و یا تعیین شود(دلاور، ۱۳۸۷).
جامعه آماری
جامعه آماری عبارت است از افراد یا واحد هایی که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند(دلاور، ۱۳۸۳).
در این پژوهش جامعه آماری عبارتست از کلیه مدیران شرکت های بخش کشاورزی عضو پارک های علمی و فناوری در استان تهران در سال ۱۳۹۲، که بر اساس آمار این جامعه شامل ۴۰۰ نفر می باشد.
برآورد حجم نمونه
در این تحقیق برای بدست آوردن حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده گردیده است:

فرمول (٣-۱) : 
که در آن :
N = حجم کل جامعه = ۴۰۰ نفر
t = مقدارt استیودنت با ٩۵ درصد اطمینان = (۹۶/۱t=)
d= دقت احتمالی مطلوب = ۰۰۲۵/٠=(۰۵/۰)(۰۵/۰)= d²
p = احتمال وجود صفت = ۵/۰ و q = احتمال عدم وجود صفت = ۵/۰
بنابراین:

روش نمونه گیری
در این تحقیق به منظور نمونهجگیری از بین مدیران شرکت های کشاورزی عضو پارک های علمی و فناوری استان تهران، از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای، استفاده شده است.
روش نمونه گیری خوشه ای، در صورتی که جامعه مورد تحقیق بزرگ و گسترده باشد و فهرست کامل افراد جامعه مورد مطالعه در دسترس نباشد، مورد استفاده قرار می گیرد. در این روش می توان افراد جامعه را در دسته هایی خوشه بندی کرد سپس از میان خوشه ها نمونه گیری به عمل آورد. در نمونه‌گیری‌های خوشه‌ای واحد نمونه‌گیری فرد نیست، بلکه یک خوشه یا گروهی از افراد است و از این جهت فرایند انتخاب گروه نمونه تسهیل می‌گردد(حسن زاده، ۱۳۸۹).
در این پژوهش در مرحله اول اقدام به انتخاب تصادفی از بین شرکت های کشاورزی عضو پارک های علمی و فناوری استان تهران نموده و در مرحله دوم بصورت تصادفی اعضای این شرکت ها به عنوان اعضای نمونه انتخاب شد.
روش جمع آوری اطلاعات
در این پژوهش برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از دو روش بهره گیری شده است:
الف) روش کتابخانه ای: جهت مطالعه مبانی نظری موضوع پژوهش و دستیابی به اطلاعات از طریق کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات داخلی و خارجی و همچنین شبکه اینترنت، از این روش استفاده گردید.
ب) روش میدانی: در این روش با بهره گرفتن از پرسشنامه محقق ساخته، با در نظر گرفتن اهداف اختصاصی تحقیق، گویه های پرسشنامه در ابعاد مختلف طراحی شد که پس از طراحی، اصلاح و تائید روایی و پایایی آن، پرسشنامه نهایی در اختیار پاسخگویان قرار گرفت. پس از اجرای پرسشنامه ها در بین جامعه آماری، مجموع داده های خام جمع آوری شده به کامپیوتر وارد و از طریق نرمافزار آماری SPSS 19 مورد تحلیل قرار گرفته است.
ابزار گردآوری اطلاعات
پس از آنکه مفاهیم و فرضیه های تحقیق به طور دقیق شکل گرفت، قدم بعدی تهیه ابزار تحقیق برای جمع آوری اطلاعات است. در تحقیق حاضر، پرسشنامه تنها ابزار تحقیق بوده است که با توجه به مطالعات نظری، کتابخانه ای و مطالعه مقاله ها و پایان نامه های مختلف در قالب عوامل مطرح شده در چارچوب نظری و برای آزمون فرضیه ها، تدوین و به کار گرفته شد. پرسشنامه محقق ساخته این تحقیق از یک مقدمه و دو بخش به شرح زیر تشکیل شده است:
بخش نخست) مقدمه: در این قسمت توضیح مختصری درباره پژوهش، جهت آشنایی آزمودنی ها با پرسشنامه و گویه های آن توضیحاتی ارائه شده است.
بخش دوم) سوالات جمعیت شناختی: در سوالات این بخش سعی شده است که اطلاعات کلی و جمعیت شناختی در رابطه با آزمودنی ها نظیر جنسیت، سن و سطح تحصیلات جمع آوری گردد.
بخش سوم) سوالات اصلی: در این قسمت دیدگاه و نظر اعضای شرکت های کشاورزی عضو پارک های علمی و فناوری استان تهران، در قالب ۹۰ گویه به شرح جدول ۳-۱، اندازه گیری می شود. هر گویه دارای مقیاس ۵ درجه ای لیکرت و دامنه تغییرات آن بصورت ۵-۱ می باشد. آزمودنی برای انتخاب گزینه خیلی کم، ۱ امتیاز، کم، ۲ امتیاز، متوسط، ۳ امتیاز، زیاد، امتیاز و خیلی زیاد، ۵ امتیاز کسب می نماید. جدول ۳-۱، تناظر متغیر های پژوهش را با گویه های پرسشنامه نشان می دهد:
جدول ۳-۱: تناظر متغیر های پژوهش با گویه های پرسشنامه

قلمرو مکانی تحقیق شامل بانک های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد شامل ۱۱ بانک خصوصی که عبارتند از: بانک ملت،اقتصاد نوین،تجارت، دی، سرمایه، سینا، پارسیان، انصار، کار آفرین، پاسارگاد و صادرات.
۱-۸-۳-۲) قلمرو زمانی تحقیق
اطلاعات مربوط به سالهای ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۱ بانکهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
۱-۹) تعریف واژه‌ها و اصطلاحات تخصصی طرح :
تسهیلات غیر جاری:
وامی که از موعد پرداخت اقساط بهره تعهد شده آن ۹۰ روز گذشته است.این اقساط در وضعیت تعهدی قرار می‌گیرند.بانک ها به طور مرسوم هنگامی که از موعد اقساط بدهی بیش از ۹۰ روز سپری می‌شود‌،از به حساب گرفتن بهره تعهد شده(بهره دریافتنی)خودداری می‌کنند. مطالبات غیر جاری شامل مطالبات سررسید گذشته‌،معوق و مشکوک الوصول می‌باشد. (نوروش،۱۳۸۸)
Non- performing loans (NPL):
A sum of borrowed money upon which the debtor has not made his or her scheduled payments for at least 90 days. A nonperforming loan is either in default or close to being in default. Once a loan is nonperforming‌، the odds that it will be repaid in full are considered to be substantially lower. If the debtor starts making payments again on a nonperforming loan‌، it becomes a performing loan‌، even if the debtor has not caught up on all the missed payments. (www. investopedia. com)
تولید ناخالص داخلی(GDP):
کل ارزش ریالی محصولات نهایی تولیدشده توسط واحدهای اقتصادی مقیم کشور در دوره زمانی معین (سالانه یا فصلی) را تولید ناخالص داخلی می‌نامند. (مفاهیم،تعاریف و روش ها،بانک مرکزی
Gross Domestic Product (GDP)
The monetary value of all the finished goods and services produced within a country’s borders in a specific time period‌، though GDP is usually calculated on an annual basis. It includes all of private and public consumption‌، government outlays‌، investments and exports less imports that occur within a defined territory. (www.investopedia.com)
نرخ بیکاری:
به نسبت جمعیت بی‌کار به کل جمعیت فعال گفته می‌شود. (مفاهیم،تعاریف و روش ها،بانک مرکزی)
Unemployment Rate
The percentage of total labor force that is unemployed but actively seeking employment and willing to work. (www.investopedia.com)
نرخ تورم:
تورم ‏ از نظر علم اقتصاد اشاره به افزایش سطح عمومی تولید پول، در آمدهای پولی و یا قیمت است. تورم عموماً به معنی افزایش غیرمتناسب سطح عمومی قیمت در نظر گرفته می‌شود. تورم، روند فزاینده و نامنظم افزایش قیمت‌ها در اقتصاد است. هر چند بر پایه نظریه‌های گوناگون، تعریف‌های متفاوتی از تورم ارائه می‌شود، اما، تمامی آنها به روند فزآینده و نامنظم افزایش در قیمت‌ها اشاره دارند. نرخ تورم برابر است با تغییر در یک شاخص قیمت که معمولاً شاخص قیمت مصرف کننده‌است.(مفاهیم،تعاریف و روش ها،بانک مرکزی)
Inflation
The rate at which the general level of prices for goods and services is rising‌، and‌، subsequently‌، purchasing power is falling. Central banks attempt to stop severe inflation‌، along with severe deflation‌، in an attempt to keep the excessive growth of prices to a minimum. (www.investopedia.com)
بازار سرمایه:
بازار سرمایه بازاری است که ابزارهای مالی بلند مدت با سررسید بیش از یکسال در آن مورد معامله قرار می‌گیرد . وظایف این بازار در مفهوم گسترده آن به شرح زیر است :

1. 1. تشکیل سرمایه در اقتصاد ملی

1. 1. مسئول تامین سرمایه بنگاه‌ها

1. 1. تعیین ارزش و قیمت‌های ذاتی ابزارهای مالی (www.bank1.blogfa.com)

فصل دوم
ادبیات تحقیق
۲-۱) مقدمه:
امروزه بانک‌‌ها به عنوان مهم‌ترین عنصر بازار پولی نقش بسیار مهمی را در اقتصاد کشور ما ایفا می‌کنند. با گسترش بازارهای مالی، فعالیت بانک‌‌ها و موسسات مالی ابعاد گسترده‌تری به خود گرفته و بدون شک توسعه اقتصادی بدون توجه به نقش بانک‌داری و بازارهای پولی امکان‌پذیر نیست.
در ایران با توجه به ساختار اقتصادی و مالی کشور و توسعه‌ نیافتگی بازار سرمایه، تأمین مالی در بخش‌‌های اقتصادی بیشتر بر عهده بانک‌‌ها می‌باشد.
بانک‌‌ها در طول حیات خود با ریسک‌‌های مختلفی از جمله ریسک نقدینگی، اعتباری، تجاری، مالی، عدم توانایی در پرداخت، نرخ ارز، نرخ بهره، تورم وغیره روبرو هستند.
از آنجا که میزان مطالبات سیستم بانکی کشور در همه بخش‌‌ها از سال ۱۳۸۰ رو به افزایش بوده است، به نظر می‌رسد شرایط اقتصاد کلان می‌تواند نقش مهمی در وضعیت پورتفوی اعتباری بانک‌‌ها و کیفیت مطالبات آنها داشته باشد.
در این فصل ابتدا به توضیح مختصری پیرامون بانک و وظایف آن می‌پردازیم. پس از آن به تاریخچه بانک‌داری در ایران اشاره می‌نماییم، سپس به ادبیات موضوع پیرامون تسهیلات اعطایی و مطالبات معوق پرداخته می‌شود.
۲-۲) بانک و بانک‌داری:
بانک اصطلاحی است قدیمی که از واژه آلمانی Bank به معنای نوعی شرکت، اخذ و رواج یافته است و شاید هم از کلمه Banko که یک لغت ایتالیایی و به معنای «نیمکت صرافان» به کار برده می‌شد، اشتقاق یافته است (علیزاده،۱۳۵۱). بانک‌ نهادی اقتصادی است که وظیفه‌هایی چون تجهیز و توزیع اعتبارات، عملیات اعتباری،‌ عملیات مالی،‌ خرید و فروش ارز، نقل و انتقال وجوه و وصول مطالبات اسنادی و سود سهام مشتریان، پرداخت بدهی مشتریان، قبول امانات، نگهداری سهام و اوراق بهادار و اشیای قیمتی مشتریان، انجام وکالت خرید یا فروش را بر عهده دارند (سلیمی،۱۳۸۸)
بانک واسطه‌ای مالی است که وجوه مشتریان را جمع آوری و آنها را جهت اعطای وام و اعتبار بکار می‌گیرد.
۲-۲-۱) بانک تجاری :
بانک تجاری واسطه‌ای مالی است که هدف آن تحصیل سود و منفعت برای سهامداران است و بیشترین حوزه فعالیتی آن جمع آوری سپرده های مشتریان تجاری و سایر افراد این سپرده ها به تجار و سایر صاحبان صنایع به صورت وام و اعتبار می‌باشد. علت نامیده شدن به نام تجاری بدین شرح می‌باشند:

برای تجار وام و اعتبار اعطا می‌کند.
همانند تجار جهت سهامداران دنبال کسب منفعت است .
۲-۲-۲) وظیفه کلی بانک های تجاری :
وظایف و خدمات بانک های تجاری(خصوصی یا دولتی) به استثناءبانکهای تخصصی به صورت ساده به قرار زیر است:
جمع آوری وجوه و سپرده های مشتریان و پرداخت مبالغ مربوط به صورت عندالمطالبه یا در سر رسید معین (در حوزه سپرده ها )
اعطای اعتبار و وام به تجار و صاحبان صنایع و مشتریان
انجام معاملات مربوط به ارز، اوراق بهادار، و سایر اسناد تجاری مانند سفته و برات
نمایندگی مالی دولت و شهرداری ها
تنزیل بروات تجاری
تضمین و ارائه ضمانت نامه ها
صدور تراول چک های مسافرتی و کارتهای اعتباری
تأمین منابع مالی تجارت خارجی
حراست وجوه و سایر اشیاء مشتریان