نیکل، ۲+ است و این در حالی است که نیکل ۳+ و ۱+ نیز به ندرت مشاهده می‌شوند.
نیکل در ساخت پوشش ­های محافظ آبکاری برقی، پوشش قالب­گیری برقی، باتری­های ذخیره‌ای قلیایی، سلول سوخت اکترود، کاتالیزور و تهیه آلیاژهای فولاد نیکل کاربرد دارد. ساخت فولاد ضد زنگ، به عنوان سوپر آلیاژ، باتری­های قابل شارژ، محصولات ریخته­گری و ورق سازی، ورق­های زرهی و درب ضد سرقت، آلیاژ آلنیکو مورد استفاده در آهن­ربا، بوته­ های مورد استفاده در آزمایشگاه­های شیمیایی، سیم­های فن­آوری شده مورد استفاده در ربات­ها، فلز مونل که آلیاژی از مس و نیکل است و در برابر خوردگی مقاومت زیادی دارد، پروانه کشتی، وسایل آشپزخانه و صنایع شیمیایی از دیگر کاربرد­های مورد استفاده این فلز است. کاربردهای نیکل خالص(تجاری) شامل تجهیزات فرآیندها و صنایع غذایی، بشکه­های کشتیرانی شیمیایی، اجزاء موشکی و فضایی و صنایع لوله و تجهیزات وابسته می­باشد.
فاضلاب­های خانگی و صنعتی نیز از دیگر موارد تولید این فلز می­باشند. بیماری­های ایجاد شده از این فلز شامل: ناراحتی­های دستگاه گوارش(تهوع، استفراغ، اسهال)، فیبروز ریوی، مشکلات کلیوی و ناراحتی­های پوستی می­باشد. (اختر و همکاران، ۲۰۰۴)^[۲۶] نیکل کربنیک یک گاز بسیار سمی است. تماس نیکل با پوست افراد حساس ممکن است ایجاد آلرژی کند. مقداری مجاز نیکل مصرفی در محصولاتی که با دست انسان تماس دارد، مطابق اتحادیه اروپایی می‌باشد. بر اساس یک گزارش منتشر شده در مجله نیچر^[۲۷] در سال ۲۰۰۲ ، محققین دریافته‌اند که مقدار نیکل موجود در سکه‌های یک و دو یورو بیشتر از حد استاندارد است.
۱-۲ روش های حذف فلزات سنگین از محلول های آبی
انتقال مواد از یک فاز متحرک(حلال به طور معمول آب) به فاز جامد( جاذب، مواد بیولوژیکی) یک پدیده کلی در میان تحرک مواد در محیط­های متخلخل آبی است. خواص جذب یون­های فلزی برای ارزیابی رفتار یون در محیط زیست طبیعی بسیار مهم می­باشد.

مواد و روش­ها برای از بین بردن یون­های فلزی از محلول آبی به طور عمده از فن­آوری­های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی تشکیل شده است. روش­های مختلفی برای حذف آلاینده­ها از آب آلوده استفاده شده است که می­توان به رسوب شیمیایی، استخراج با حلال، استخراج با فاز جامد، فیلتراسیون، تبادل یونی، فناوری­های غشاء و فرایند غشایی، جذب سطحی و تبخیر اشاره کرد.(وانگ و چن، ۲۰۰۹)
البته هزینه­ های بالا، مصرف زیاد انرژی، تولید آلاینده­های ثانویه، حذف ناقص فلز و تولید لجن سمی از معایب این روش­ها هستند. (ولسکی، ۲۰۰۱)^[۲۸] در میان تمام روش­های پیشنهادی، جذب یکی از محبوب­ترین روش ها است و در حال حاضر به عنوان یک روش موثر، کارآمد و اقتصادی برای تصفیه فاضلاب در نظر گرفته می­ شود.
اکنون به چند نمونه از روش­هایی که در حذف فلزات سنگین مورد استفاده قرار می­گیرند می­پردازیم:
۱-۲-۱ روش اسمز معکوس^[۲۹]
روش جداسازی اسمز معکوس یک روش جداسازی غشایی می­باشد، که در این روش فشاری بیشتر از فشار اسمزی آب در خلاف جهت اسمز معمولی در محلول فاضلاب آبی به کار گرفته می­ شود، که باعث می­ شود مولکول­های آب به صورت گزینش­پذیری درون غشاء نفوذ کنند. این روش برای خالص سازی آب بسیار موثر می­باشد، اما عیب این روش این است که به فشاری بالا جهت جداسازی نیاز دارد و هم چنین هزینه عملیاتی این روش بالا می­باشد. در شکل ۱-۱ شمای کلی فرایند اسمز معکوس به خوبی نمایش داده شده است.
شکل۱-۱ شمای کلی فرایند اسمز معکوس (منبع)
۱-۲-۲ روش تبادل یونی^[۳۰]
تبادل یونی یک روش مناسب برای حذف فلزات سنگین از فاضلاب آبی می­باشد، در این فرایند یک رزین جامد نامحلول عموماً به شکل دانه­هایی با قطر ۱ تا ۲ میلی­متر که شامل یون­های با بار یکسان با یون­های فلزات سنگین می­باشد، در محلول فاضلاب آبی قرار می­گیرد. همان طور که در شکل ۱-۲ نشان داده شده است واکنش جایگزینی اتفاق می­افتد به طوری که رزین یون­های فلزات سنگین را جذب می­ کند و یون­های با بار یکسان را جایگزین آن­ها می کند. این مواد دارای تخلخل بسیار بالا می­باشند و به همین دلیل می­توانند یون­ها را به سادگی جذب نمایند. این فرایند به دلیل توانایی بازیافت یون­های فلزات سنگین از رزین مورد توجه قرار گرفته است، یکی از معایب این روش این است که به فشاری زیاد جهت جداسازی نیاز دارد از معایب دیگر رزین­ها آلودگی محیط زیست آن­ها بعد از اتمام طول عمر مفیدشان می­باشد زیرا اغلب از جنس پلیمر بوده و برای محیط زیست زباله محسوب می­شوند.
شکل۱-۲ فرایند تبادل یونی (منبع)
۱-۲-۳ روش الترا فیلتراسیون
فرآیندی برای حذف مولکول­های با وزن مولکولی بالا در محلول­ها الترا فیلتراسیون می­باشد. مولکول­های بزرگتر از سایز تخلخل غشاء، زمانی که آب و سایر مولکول­های با وزن مولکولی پایین از غشاء عبور می­ کنند باقی می­مانند. شکل ۱-۳ نمایی از فرایند فیلتراسیون را نشان می­دهد. به دلیل ماهیت آنیونی و سایز کوچک فلزات سنگین، یک معرف کمپلکس دهنده اضافه می­ شود تا فلزات سنگین با مولکول­های بزرگ پیوند بر قرار کنند. این روش به دلیل کارایی بالا(۹۰ درصد) و هزینه عملیاتی پایین مورد توجه قرار گرفته است. عیب این روش در تولید لجن می­باشد.
شکل ۱-۳ نمایی از تصفیه آب توسط فیلتراسیون (منبع)
۱-۲-۴ روش جذب زیستی
جذب زیستی از دیگر روش­های جداسازی فلزات سنگین از محلول­های آبی می­باشد که در آن توده زیستی توانایی جمع­آوری فلزات سنگین از پساب­ها از طریق فعالیت­های متابولیکی غیر­مستقیم یا راه­های فیزیکوشیمیایی جذب را دارد. فرایند جذب سطحی به طور عمومی از طریق مکانیسم­هایی مانند انتقال خارجی جرم ماده حل شده به جاذب و به دنبال آن توزیع درون ذره ای پیش می­رود.
جذب سطحی انتقال انتخابی به سطح، بر اساس طبیعت پیوندهای بین کاتیون جذب شده و سطح جاذب به جذب فیزیکی و شیمیایی طبقه ­بندی می­ شود. در جذب سطحی فیزیکی، پیوندها از نوع نیروهای ضعیف واندروالس هستند. در جذب شیمیایی، پیوند شیمیایی، نوآوری واقعی دانسیته الکترونی بین جذب شونده و جاذب تشکیل می­ شود. در شکل ۱-۴ نمایی از جذب سطحی را نمایش داده شده است.
عوامل موثر بر سرعت جذب سطحی عبارتند از:
مساحت سطح جاذب: قطر دانه­ های جاذب نسبت عکس با جذب سطحی دارد.
pH: بستگی به طبیعت سیستم حلال- حل شونده دارد.
طبیعت جذب شده: حلالیت جذب شده در حلال با سرعت جذب نسبت عکس دارد. افزایش طول زنجیره مولکولی، اندازه مولکول و درجه یونیزاسیون باعث افزایش سرعت جذب می­شوند. شکل هندسی مولکول نیز فاکتور موثر بر سرعت جذب است.
کشش سطحی حلال: موادی که با حل شدن کشش سطحی حلال را کمتر می­ کنند، در سطح متراکم می­شوند( مانند مواد آلی) در حالی که موادی که کشش سطحی را افزایش می­ دهند، تراکم کمتری در سطح نسبت به عمق محلول دارند( مانند یون­های معدنی). ( پور کیوانی، ۱۳۹۱)
شکل ۱-۴ نمای کلی فرایند جذب سطحی (منبع)
۱-۳ انواع جاذب
در دنیا از مقادیر و انواع بسیار زیادی از مواد به عنوان جاذب برای جذب فلزات سنگین استفاده می­ شود. مانند باکتری­ ها (باسیلوس سابتیلیس)، قارچ­ها (ریزوپوس ارهیزوس)، مخمر­ها (ساکارومایسس سرویزیه)، جلبک­ها، مواد معدنی طبیعی(ذغال سنگ، خاک رس و .­.­.)، مواد آلی(کلوژن، پشم)، زباله­های صنعتی (خاکستر بادی، لجن صنعتی و .­.­.)، ضایعات کشاورزی (پوست مرکبات، پوسته برنج، هسته میوه جات)، مواد جنگل( برگ درختان، تخته و الوار و .­­.­.)، کربن فعال و سایر مواد پلی ساکاریدی. (ساکا و همکاران، ۲۰۱۲)^[۳۱]
۱-۳-۱ جاذب معدنی
اغلب کانی­ها بسیاری از مواد معدنی سنتزی به عنوان جاذب بررسی شده ­اند. از جمله کلریدها ، اکسیدها (Zno، Mgo، Cao)، سیلیکات­ها ، سولفات­های فلزی ، دیاتومه­ها، سریم بی­کربنات و سنگ آهک را می­توان نام برد. جاذب­های معدنی تجارتی عبارتند از: آلومیناها، سیلیکات­ها و زئولیت­ها، پرلیت، بنتونیت، کائولینیت، سورفکتانت، خاک رس و .­­.­.(شوکلا و پری، ۲۰۰۵)^[۳۲] این ترکیبات وقتی عاملدار می‌شوند دارای ظرفیت بارگذاری یون فلزی نسبتاً بالا برای انتخاب یون‌های فلزی می‌شوند. این کارآیی استثنایی می‌تواند به حضور لیگاند‌های سطح مرزی نسبت داده شود که می‌تواند به طور ویژه با جذب سطحی انتخابی با یون‌های فلزی وفق داده شود.
این اکسیدها و پلیمرهای عاملدار شده در پیش تغلیظ یون‌های فلزی برای سنجش محلول‌های چند جزئی و برای حذف اجزای سمی از آب­های آلوده استفاده می‌شوند.
۱-۳-۲ جاذب آلی
این جاذب­ها شامل موادی با پایه آلی طبیعی یا سنتزی هستند. علاوه بر کربن فعال یا زغال، انواع گسترده مواد آلی نیز برای جذب به کار رفته­اند. سلولز (­فراوان­ترین بیو­پلیمر در طبیعت)، شیتین (­دومین پلیمر فراوان در طبیعت)، کلوژن، پشم، ژل­های نشاسته-پلی­کریل­آمید (­که چندین برابر وزنشان در دمای محیط از آب فلزات را جذب می­ کنند، اما با حرارت دادن آرام، اغلب آن­ها آزاد می­شوند)، پلی­ساکاریدهای مشتق شده از غلات و اشکال گوناگون بیومس­ها (مانند پس مانده­های برداشت غلات) از آن جمله هستند. جاذب­های آلی تجاری عبارتند از: کربن فعال و پلیمرها (مانند کوپلیمرهای پلی استیرن/ دی وینیل بنزن، پلی متیل اکریلات، اتیل وینیل بنزن، وینیل پیریدین و گاهی سولفونه شده یا کلرومتیل­دار شده آن­ها (شوکلا و پری، ۲۰۰۵)
۱-۳-۳ جاذب زیستی
استفاده از محصولات و ضایعات کشاورزی به عنوان ماده جاذب برای حذف فلزات سنگین از آب­های آلوده طی دهه گذشته به طور فزآینده­ای مورد استفاده واقع شده است.
جاذب­های زیستی به دلیل دارا بودن گروه ­های کاربردی از جمله کربوکسیل، هیدروکسیل، ایمیدازول، آمینو­ها، فسفات، سولفات، فنل­ها و کربنیل تمایل برای جذب یون­های فلزی دارند.
اجزاء اصلی زیست توده ضایعات کشاورزی شامل همی­سلولز، لیگنین، لیپید­ها، قند­های ساده و انواع هیدروکربن­ها می باشد. اعتقاد بر این است که یون فلزات به گروه ­های شیمیایی کاربردی مانند کربوکسیل، اسید آمینه و یا فنولیک اتصال برقرار می­ کند. پلی­ساکارید­ها نیز نقش مهمی در جذب فلزات سنگین دارند که نمونه آن پکتین است که در تفاله مرکبات همچون سیب و چغندر یافت می­ شود. (دمیرباش، ۲۰۰۸)^[۳۳]
مزایای این جاذب­ها در دسترس بودن، راندمان بالا،به حداقل رساندن مواد شیمیایی، امکان بازسازی جاذب، امکان بازیابی فلز، ظرفیت جذب بالا، کاربرد مهندسی، پایین بودن هزینه ، سادگی طراحی و بهره برداری را شامل می شود.
مزیت زیست محیطی استفاده از پوست مرکبات به عنوان جاذب عبارت است از: ۱- حجم زباله تا حدودی کاهش می یابد. ۲- جاذب با هزینه های معقول و کم آماده می شود.
فهرستی از نقاط مختلف دور انداخته شده میوه­ ها و سبزیجات که می­توانند جذب کننده­ های سطحی برای حذف انواع مختلف آلاینده­ها به خصوص یون­های فلزی، به ترتیب زیر می باشد:
پالپ میوه، تفاله و مواد جامد زائد
پوست میوه­ ها و پوسته دانه­ها
پوشش ­های میوه­ ها
هسته میوه­ ها و دانه­ ها
ضایعات ساقه و الیاف سخت و زبر
مواد زائد سبزیجات .
۱-۴ مبانی فرایند جذب سطحی

تحقیق پیمایشی : برای بررسی توزیع ویژ گی‌ها‌ی یک جامعه آماری بکار می رود

تحقیق همبستگی : رایطه بین متغیر‌ها‌ بر اساس هدف تحقیق تحلیل می گردد .
پژوهش علمی : هدف آن ،توصیف شرایط یا پدید ه‌ها‌ی مربوط به اقدام و عملیات را مشخص کرد و در بهبود آن کوشید .
مطالعه موردی: پژوهشگر مطالعه موردی به انتخاب یک مورد پرداخته و آن را از جنیه‌ها‌ی بی شمار بررسی می کند.
تحقیق علی- مقایسه ای : به تحقیقاتی اطلاق می شود گه در آن پژوهشگر با توجه به متغیر وابسته به بررسی علل احتمالی وقوع آن می پردازد .این تحقیق سعی دارد که از معلول به علت احتمالی پی ببرد .
تحقیق آزمایشی : به منظور برقراری رابطه علت و معلولی میان دو یا چند متغیر از طرح‌ها‌ی آزمایشی استفاده می شود .ویژگی‌ها‌ی این نوع تحقیق آن است که متغیر‌ها‌ی مستقل دستکاری می شوند سایر متغیر‌ها‌ بجز متغیر وابسته ثابت نگه داشته شده و کنترل می شود و گواه مورد نظر قرار می گیرند و از طریق آنها تفاوت‌ها‌ی میان آزمودنی‌ها‌ کنترل می شود .
بر اساس مطالب فوق الذکر و با توجه به اینکه تحقیق حاضر در شرکت فولادآلیاژی ایران انجام شد ه است نوع تحقیق بر اساس هدف کاربردی می باشد و بر اساس چگونگی بدست آوردن داد ه‌ها‌ی مورد نیاز ،تحقیق حاضر از نوع توصیفی واز شاخه پیمایشی (تحلیلی) محسوب می شود .
۳-۸- روش شناسی پژوهش
۳-۸-۱- سوالات پژوهشی :
۱- معیارهایی که برا ساس آن می‌ توان تجهیزات را اولویت بندی نمود کدام است ؟
۲- وزن معیارهایی که برای اولویت بندی مشخص می‌ گردد چه مقدار است ؟
۳- اولویت بندی تجهیزاتی که باید تحت CM قرار بگیرند با بهره گرفتن از معیارهای وزن داده شده چگونه است ؟
۳-۸-۲- ابزار‌ها‌ی مورد استفاده در گرد آوری اطلاعات
جهت گرد آوری داد ه‌ها‌ی مورد نیاز برای الگوریتم پژو هش مطالعات کتابخانه ای و میدانی صورت گرفت . در فاز اول جهت شناسایی شاخص‌ها‌ی اولویت بندی تجهیزات مراحل زیر صورت گرفت:
بررسی ادبیات موضوع واستخراج شاخص ‌ها‌ی اولیه بر اساس پیشینه تحقیق
بررسی مدارک فنی که در هنگام انتقال دانش فنی از شرکت دانیلی ایتالیا انتقال پیدا کرده است .
نظر سنجی از خبرگان مدیریتی شرکت با بهره گرفتن از پرسشنامه شماره ۱ که در این پرسشنامه سعی شده است مصاحبه نیمه هدایت شده باشد .
برگزاری جلسه نهایی با خبرگان مدیریتی شرکت و تصویب نهایی معیارها پس از دخیل نمودن معیارهایی که از طریق پیشینه تحقیق ،مصاحبه و مدارک فنی شرکت بدست آمده بود.
در نهایت ۱۶ معیاری که در پژوهش بکار گرفته شده است بدست آمد.
در مرحله بعد پس از اینکه معیارها مشخص گردیدند با توجه به اینکه این معیارها باید از طریق ANP فازی وزن دهی شوند و اگر ۱۶ معیار در نظر بگیریم مقایسات زوجی بساز زیاد می شود بنابراین تصمیم گرفته شد تا این معیارها را به چند گروه تقسیم نماییم که در این مرحله از پرسشنامه شماره ۲ استفاده گردید .
پرسشنامه شماره ۱: برای انتخاب معیارها که به پیوست می باشد
پرسشنامه شماره ۲ : برای تقسیم بندی معیارها به گرو ههای متجانس طراحی گردید و از خبرگان مدیریتی مصاحبه بعمل آمد در این پرسشنامه از خبرگان شرکت خواسته شد تا معیارهای اولیه را در گرو ههای شبیه به یکدیگر قرار دهند در یک طرف پرسشنامه شماره ردیف ودر طرف دیگر نام گروه نوشته می شد .
پرسشنامه شماره ۳ – این پرسشنامه به منظور وزن دهی به معیارها طراحی گردید در این پرسشنامه که برای هر خبره شامل ۲۱ جدول بود میزان اهمیت هر شاخص نسبت به شاخص دیگر سنجیده می شود که این پرسشنامه‌ها‌ در فصل چهارم به طور مبسوط مورد بحث قرار گرفته است .
پرسشنامه شماره ۴: در این پرسشنامه ۱۰۰تجهیز نهایی که باید اولویت بندی شوند مشخص گردیده و سپس بر اساس معیارهای مشخص شده به این ۱۰۰ تجهیز امتیاز داده شد .
۳-۹- روایی وپایایی پژوهش
یکی از مهمترین جنبه‌ها‌ی هر تحقیق ، مناسب بودن ابزار اندازه گیری آن است .زیرا اطلاعات و داده‌ها‌ی لازم جهت تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری نهایی بوسیله ابزار اندازه گیری بدست می آید .ابزار اندازه گیری در این تحقیق پرسشنامه است برای سنجش میزان مناسب بودن ابزار اندازه گیری (پرسشنامه ) دو مولفه سنجیده می شود.
روایی تعیین می کند که ابزار تهیه شده تا چه حد مفهوم خاص مورد نظر را اندازه می گیرد به بیان دیگر روایی به ما می گوید که آیا مفهوم واقعی (آنچه مدنظر بوده است )را اندازه می گیریم ؟
آزمون‌ها‌ی روایی را در سه گروه دسته بندی کرده اند که عبارتند از :
روایی محتوا ،روایی وابسته به معیار و روایی سازه (سکاران ۱۳۸۰،صص ۲۲۲-۲۲۳)
روایی محتوا :اطمینان می دهد که ابزار مورد نظر به تعداد کافی پرسش‌ها‌ی مناسب برای برای اندازه گیری مفهوم مورد سنجش را در بر دارد .هر قدر عناصر مقیاس گسترده تر و قلمرو مفهوم مورد سنجش را بیشتر در بر گیرند روایی محتوا بیشتر خواهد بود ،به بیان دیگر روایی محتوا نشان می دهد که ابعاد و عناصر یک مفهوم تا چه حد تحت پوشش دقیق قرار گرفته است روایی ظاهری ،یک شاخص ابتدایی و حداقل برای روایی محتوا به شمار می آید.این نوع روایی نشان می دهد که عناصر مورد سنجش به طور ظاهری توانایی اندازه گیری مفهوم را دارند.
روایی وابسته به معیار،عبارت است از کارآمدی یک ابزار ان
دازه گیری در پیش بینی رفتار یک فرد در موقعیتهای خاص (سرمدودیگران،۱۳۷۸ص۱۷۰)
روایی سازه:اعتبار سازه یک ابزار اندازه گیری،نمایانگرآن است که ابزار اندازه گیری تا چه حد اندازه یک سازه یا خصیصه ای را که مبنای نظری دارد می سنجد..
منظور از قابلیت اعتماد پرسشنامه ،میزان سازگاری نتایج حاصل از اجرای پرسشنامه در یک محیط نسبتا مشابه با محیط قبلی است .هرچقدر میزان سازگاری بیشتر باشد پایایی پرسشنامه بیشتر خواهد بود،بعبارت دیگر پایایی یعنی اینکه ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی بدست می دهد .
برای محاسبه ضریب پایایی شیوه‌ها‌ی مختلفی به کار می رود که عبارتند از :
اجرای دوباره ،روش موازی ،روش تنصیف ،روش کودر –ریچاردسون و آلفای کرونباخ
یکی از روش های محاسبه اعتبار واعتماد علمی پرسشنامه‌ها‌ محاسبه “آلفای کرونباخ “است .
هرچه این شاخص به ۱ نزدیکتر شود به معنی همبستگی درونی بالاتر و همگن تر بودن پرسش‌ها‌ خواهد بود . بدیهی است در صورت پایین بودن مقدار آلفا بایستی بررسی نمود که با حذف کدام پرسشها مقدار آن افزایش خواهد یافت(بازرگان۱۳۸۰،صص۱۶۶-۱۶۹)
در این پژوهش با توجه به اینکه برخی ازشاخص‌ها‌ی پژوهش از ادبیات تحقیق بدست آمده است و همچنین این شاخص‌ها با نظر مستقیم و تکاملی خبرگان اصلاح، تعدیل و بومی‌شده‌اند. ودر ضمن سؤالات برمبنای فرایند تحلیل سلسله مراتبی و شبکه‌ای تدوین شده‌اند که با توجه به وجود تحقیقات بسیار زیاد در این زمینه دارای روایی کافی می‌باشند.و پایایی این پژوهش نیز با توجه به اینکه از تک تک خبرگان شرکت نظر سنجی شده است و تغییرات لازم بر روی پرسشنامه با توجه به نظرات خبرگان اعمال شده است دارای پایایی لازم نیز می‌باشد.
۳-۱۰- جمع بندی
روش انجام پژوهش از قسمت‌ها‌ی مهم یک کار تحقیقاتی می باشد در فصل سوم به تفصیل روش تحقیق و نحوه جمع آوری اطلاعات بیان شده است .داده‌ها‌ی مورد نیاز پژوهش با بهره گرفتن از پرسشنامه‌ها‌یی که توضیح داده شد در این فصل جمع آوری گردیده است همانگونه که بیان شد جامعه خبرگان این پژوهش شامل ۳۵ نفر می باشد که به دو دسته ۱۰ تایی مدیران ارشد و ۲۵ تایی کارشناسان تقسیم می شوند . درفصل آتی به تجزیه و تحلیل در مورد پرسشنا مه‌ها‌ و اطلاعات بدست آمده خواهیم پرداخت.
فصل چهارم
اجرای مدل و تحلیل نتایج
۴-۱- مقدمه
داده‌ها‌ و اطلاعات جمع آوری شده منبع خامی هستند که جهت کاربردی شدن نتایج آنها بایستی توسط ابزار مناسب مورد تجزیه وتحلیل قرار گیرند در فصل سوم در مورد چگونگی استخراج معیارها و همچنین طراحی پرسشنامه‌ها‌ و شیو ه‌ها‌ی تجزیه وتحلیل داد ه‌ها‌ بحث گردید .
در این فصل برآنیم تا با بررسی نتایج حاصل از کار میدانی و با بهره گرفتن از تکنیک‌ها‌ی تصمیم‌گیری چند معیاره در محیط فازی اولویت بندی نهایی از تجهیزاتی که با ید تحت پایش مداوم قرار گیرند بدست آورده و همچنین این نتایج را در اختیار مدیران ارشد شرکت قرار داده تا مبنای تصمیم‌گیری خود قرار دهند.در ابتدا با بهره گرفتن از آمار توصیفی به خصوصیات پرسش شوندگان پرداخته شده وسپس بر اساس پرسشنامه‌ها‌ی ۱ تا ۵ اطلاعات را مورد تجزیه وتحلیل قرار میدهیم.
۴-۲- نتایج مربوط به مشخصات عمومی‌ مصاحبه شوندگان

۵-۳- پیشنهادات ۵۸
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول ۴-۱ : میانگین و انحراف معیار سن در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۳۸
جدول ۴-۲ : میانگین و انحراف معیار طول مدت تب در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۳۹
جدول ۴-۳ : میانگین و انحراف معیار طول مدت استفراغ در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۰
جدول ۴-۴ : میانگین و انحراف معیار طول مدت اسهال در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۱
جدول ۴-۵ : میانگین و انحراف معیار طول مدت درد شکم در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۲
جدول ۴-۶ : میانگین و انحراف معیار طول مدت وجود خون در مدفوع در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۳
جدول ۴-۷ : توزیع فروانی سن در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۴
جدول ۴-۸ : توزیع فروانی جنس در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۵
جدول ۴-۹ : توزیع فروانی چندمین فرزند خانواده بودن کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۶
جدول ۴-۱۱ : توزیع فروانی طول مدت استفراغ در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۸
جدول ۴-۱۲ : توزیع فروانی طول مدت اسهال در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۴۹
جدول ۴-۱۳ : توزیع فروانی طول مدت درد شکم در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۵۱
جدول ۴-۱۴ : توزیع فروانی طول مدت وجود خون در مدفوع در کودکان مورد مطالعه به تفکیک گروه ۵۳
فصل اول
مقدمه
۱-۱- بیان مسئله
سازمان بهداشت جهانی اسهال را به صورت دفع مدفوع آبکی (که شکل ظرف را به خود بگیرد) بیشتر یا مساوی سه بار در طول ۲۴ ساعت تعریف مینماید(۱).
اسهال عفونی به صورت اسهال ناشی از یک میکروارگانیسم عفونی تعریف میشود. اسهال عفونی در کشورهای در حال توسعه بیشتر از کشورهای توسعه یافته دیده میشود(۲). میزان حمله آن در کشورهای در حال توسعه ۶ تا ۱۲ اپیزود به ازای هر کودک در سال است(۳).
بسیاری از میکروارگانیسمهای عفونی موجب اسهال میگردند. از پاتوژن های باکتریال مهم ایجاد کننده اسهال میتوان اشریشیاکلی، سالمونلا، شیگلا، یرسینیا و ویبریوکلرا را نام برد(۴).
دیسانتری به سادگی به صورت اسهال حاوی خون تعریف می گردد. اگرچه ارگانیسم‌ای زیادی می توانند باعث دیسانتری گردند، شیگلا مهم ترین عامل مسبب آن شناخته شده است. از میان چهار سروگروپ شیگلا، شیگلا دیسانتری تایپ ۱ بیشترین ویرولانس را داشته و تنها عاملی است که موجب دیسانتری اپیدمیک می شود(۵).
کلیه کودکان تا سن سه سالگی حداقل یک نوبت اسهال شدید حاد را تجربه می‌مایند(۶). شیگلوز در کودکان ممکن است با میرایی بالا و حتی مرگ همراه باشد (۷). مقاومت شیگلا به تری متوپریم سولفا متوکسازول و آمپی سیلین که درمان های معمول مورد استفاده در شیگلوز می باشند در حال افزایش جهانی می باشد (۸). مقاومت به نالیدیکسیک اسید نیز گزارش شده است (۹).
بنابراین این امر بسیار مهم واساسی است که جامعه درمانی به دنبال دارویی جایگزین باشد که در درمان بیماران کودکان مبتلا به شیگلوز شدید موثر و کارا باشد. سفکسیم اولین سفالوسپورین نسل سوم می باشد که مجوز تجویز خوراکی را دریافت کرده است(۱۰).

این دارو چندین سال است که مورد استفاده قرار می گیرد و ایمنی خوبی نیز دارد‌(۱۱). برای پاتوژنهای روده ای (مثل شیگلا، اشریشیا کولی و سالمونلا) سفکسیم عملکرد خوبی را در بررسی های آزمایشگاهی در آمریکا، اروپا و ژاپن داشته است(۱۲-۱۵).
با توجه به این نکته که دیسانتری در تمام فصول سال در اراک شیوع بالا داشته، جهت پیشگیری واکسیناسیون ندارد و استفاده از آنتی بیوتیک ها در درمان آن نیز خالی از عوارض نبوده و باعث ایجاد مقاومت دارویی در افراد و سویه های مقاوم به درمان می شود و نیز از آن جا که مطالعات صورت گرفته در این زمینه متعلق به کشورهای دیگر بوده و فاکتورهای متعددی از جمله نژاد، محدوده جغرافیایی و غیره میتواند بر نتایج این مطالعات موثر باشد. با توجه به اینکه الگوی مقاومت به آنتی بیوتیک ها در هر منطقه با منطقه دیگر متفاوت است و با توجه به اینکه هنوز در ایران و به ویژه در استان مرکزی با وجود شیوع بالای دیسانتری، پاسخ درمانی دیسانتری به آنتی بیوتیکهای مختلف مورد بررسی قرار نگرفته است و با وجود اینکه در منابع، هر دو داروی آزیترومایسین و سفکسیم در درمان دیسانتری اطفال مطرح شده اند، بر آن شدیم تا با انجام مطالعه ای بر روی دیسانتری اطفال در شهر اراک به مقایسه تاثیر آزیترومایسین و سفکسیم در درمان دیسانتری اطفال بپردازیم تا با درمان صحیح در بیماران از هزینه اضافی و هزینه دارویی که با درمان نادرست به مریض تحمیل می شود و نیز از مقاومت های آنتی بیوتیکی که متعاقب درمانهای نادرست بوجود می آیند بکاهد.
۱-۲- کلیات
۱-۲-۱- دیسانتری
۱-۲-۱-۱- تاریخچه
دیسانتری یک بیماری عفونی التهابی روده است که توسط میکروارگانیسمهایی ایجاد می‌شود که مخاط روده را مورد تهاجم قرار می‌دهند. این بیماری، به عنوان یک بلای دیرینه برای انسانها، به ویژه آنهایی که تحت شرایط نامناسب بهداشتی زندگی می‌کنند، مطرح بوده است. تعریف بالینی این عفونت عبور خون و حجم کم مدفوع و تنسموس رکتالی می‌باشد. در اواخر قرن ۱۹ میلادی انتاموبا هیستولیتیکا که یک انگل آمیبی می‌باشد به عنوان عامل اتیولوژیک دیسانتری شناخته شد.
با گذشت قرن، باسیلوس دیسانتریه (Bacillus dysenteriae) نیز به عنوان یکی دیگر از عوامل دیسانتری معرفی گردید. در دهه‌ های بعد ۳ گونه دیگر از باسیل دیسانتری از طریق بررسیهای اپیدمیولوژیک، فیزیولوژیک و سرولوژیک سیستماتیک همه گیریها شناخته شدند. در نتیجه در سال ۱۹۵۰، کمیسیون شیگلا، نام ژنریک شیگلا را به افتخار شیگا (Shiga) باکتریولوژیست ژاپنی که برای اولین بار باسیل دیسانتری را در سال ۱۸۹۸ توصیف نموده بود، بر این جنس باکتری نهاد.
۱-۲-۱-۲- ابعاد میکروبیولوژی و کلینیکی
از نظر باکتری شناسی، شیگلا عضوی از خانواده بزرگ باکتریهای روده‌ای یعنی انتروباکتریاسه می‌باشد. بیش از ۴۰ سروتایپ مختلف از این باکتری در چهار گونه یا سرگروه اصلی شامل سرگروه A (شیگلا دیسانتریه)، سرگروه B (شیگلا فلکسنری)، سرگروه C (شیگلا بوییدی) و سرگروه D (شیگلا سونئی) شناسایی شده‌اند.
از نظر بالینی، دیسانتری، تظاهر قاطع بالینی شیگلوز و عبارت از دفع مکرر مدفوع خونی توام با مخاط و درد شکمی می‌باشد. نشانه‌هایی همچون تنسموس رکتوم، تب، تندرنس ملایم در ناحیه فوقانی و چپ کولون و وجود لکوسیت دلالت بر وجود بیماری شیگلوز دارند، معهذا این نشانه‌ها کاملاً اختصاصی شیگلوز نمی‌باشند.
شیگلوز معمولاً یک بیماری خود محدود شونده است اما آنالیزهای گذشته نگر در مرکز تحقیقات بین المللی بیماریهای اسهالی در بنگلادش (ICDD,B) نشان داد که عفونتهای کشنده در حدود ۷ در صد از بیماران رخ می‌دهد.
آنالیز این اطلاعات دلالت بر این داشت که سن (کمتر از یکسال)، تغییر هوشیاری (لتارژی)، کاهش غیر طبیعی پروتئین سرمی و ترومبوسیتوپنی (کمتر از ۱۰^۵ × ۱ پلاکت بر میلی متر مکعب) فاکتورهای خطر مرگ می‌باشند. شیگلوز شدید (دوره دیسانتری بیشتر از ۱۰ روز) اغلب با کاهش رشد در کودکان در کشورهای در حال توسعه همراه است. سندرم اورمی همولیتیک (HUS) می‌تواند به عنوان یک عارضه از عفونت ناشی از شیگلا دیسانتری سروتایپ ۱ تولید کننده توکسین شیگا در بیماران مبتلا بروز نماید.
۱-۲-۱-۳- اپیدمیولوژی
این بیماری بطور شایعی مربوط به کودکان بوده بطوریکه ۷۰ در صد از موارد عفونت را کودکان کمتر از ۱۵ سال سن تشکیل می‌دهند. حملات همه‌گیر بیماری در مراکز مراقبت روزانه بکرات رخ می‌دهد. بیماری شیگلوز از طریق دهانی- مدفوعی انتقال می‌یابد. این بیماری در وهله اول از طریق دستان آلوده افراد و به میزان کمتر از طریق آب یا غذای آلوده منتقل میشود. بر پایه مطالعات طولی انجام شده در کشورهای در حال توسعه در فاصله سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۶میلادی، ابتلاء جهانی ناشی از اسهال سالیانه حدود یک میلیون مورد است. با میزان مرگ و میر متوسط ۳/۰ درصد، سالیانه ۳/۳ میلیون مرگ در میان کودکان کمتر از۵ سال سن قابل پیشبینی است. تخمینها و گزارشهای ارائه شده در مورد شیوع شیگلوز خیلی کمتر از میزان واقعی میباشند چرا که تشخیص بالینی عفونت، مبهم می‌باشد. به عنوان مثال دفع خون زیاد از مقعد که به عنوان یک شاخصه مهم در دیسانتری تلقی میگردد همیشه در شیگلوز وجود نداشته است و اسهال ممکن است به طور دیگر همچون اسهال آبکی دیده شود و در مواردی حتی بیماری را فقط می‌توان از طریق بررسیهای آزمایشگاهی تشخیص داد.
همانطوریکه اشاره شد از آنجائیکه بعضاً مطالعات و گزارشات از نقاط متعدد جهان در مورد شیگلوز دقیق نمی‌باشد، لذا برآورد بروز جهانی این بیماری بدرستی امکان پذیر نبوده است. اما برخی تخمینها حاکی از آن است که بروز جهانی بیماری حدود ۲۰۰ میلیون می‌باشد و سالیانه حدود۶۵۰ هزار نفر از این تعداد می‌میرند. دیسانتری در بین کودکان آسیایی و آمریکای لاتین حتی تا ۵۰ درصد مرگ ناشی از اسهال بویژه در طی زمانهایی که قحطی در این جوامع شیوع دارد را به خود اختصاص میدهد.در ایالات متحده در سال ۱۹۹۸ بیش از۲۳۶۰۰ مورد شیلگوز گزارش شده است ولی تخمین زده می شود تقریباً ۴۵۰ هزار مورد عفونت در هر سال در این کشور رخ دهد که این آمار در مقایسه با آمار جهانی که سالیانه در جهان تخمین زده می شود، رقم ناچیزی است.
باکتری شیگلا خیلی مسری می‌باشد بطوریکه تعداد کمتر از ۲۰۰ باسیل شیگلا قادر به ایجاد عفونت می‌باشد؛ لذا بیماری شیگلوز میتواند به سرعت در میان جوامع با استانداردهای بهداشتی و سطح بهداشت شخصی پایین، انتشار یابد. این خصوصیت به علاوه چندین فاکتور و ویژگی دیگر در باکتری عامل شیگلوز، سبب گردیده‌اند تا آن به عنوان یک عامل بیولوژیک نظامی نیز مطرح باشد. داشتن راه های انتقال متعدد، مقاومت دارویی روز افزون و گسترده نسبت به عوامل درمانی که همین امر درمان را با مشکلاتی مواجه کرده است، قدرت انتشار بالا و ایجاد عفونتهای ثانویه در جامعه، مرگ و میر نسبتاً بالا در مقایسه با باکتریهای هم خانواده و سرانجام ایجاد عوارض متعدد و شدید از جمله فاکتورها می‌باشند.
در مناطق جغرافیایی اندمیک شیگلوز، اوج بروز دیسانتری در ۲۴-۱۸ ماهگی به وقوع می‌پیوندد و تا سن ۵ سالگی در بین کودکان در برخی جوامع در حد نسبتاً بالایی باقی می‌ماند.این تمایل ویژه نسبت به این محدوده سنی دلالت بر این موضوع دارد که فاکتورهای مهم خطر در کسب عفونتهای شیگلا شامل از شیر گرفتن مادر و رفتن به مراکز نگهداری روزانه کودکان و مهد کودک ها میباشند که پتانسیل بالقوهای را برای انتقال دهانی – مدفوعی فراهم می‌آورند.
انتقال ثانویه شیگلوز در حد بالاتر از ۵۰ در صد در خانواده‌هایی که فرزندان جوان دارند می‌تواند رخ دهد.
در نواحی که کمتر توسعه یافته‌اند بروز موارد شیگلوز در فصل خاصی به حداکثر می‌رسد. مثلاً حداکثر بروز موارد شیگلوز در این مناطق در فصل خشک میباشد و این شاید به این علت است که رعایت بهداشت بدلیل محدودیت منابع آبی مشکل بوده است و همچنین جمعیت حشرات ناقل که میتوانند باکتریها را در جامعه منتشر نمایند، در این فصل زیاد می‌باشند.
۱-۲-۳- شیگلا
شیگلا موجب عفونت حاد تهاجمی روده شده که از نظر کلینیکی به شکل اسهال همراه با خون است. اصطلاح دیسانتری برای توضیح سندرم اسهال خونی همراه با تب، کرامپ شکمی، درد رکتال و مدفوع موکوئید می‌باشد. اصطلاح دیسانتری باسیلی اغلب برای این به کار می‌رود تا دیسانتری توسط آمیب که به علت آنتامباهسیتولیتیکا ایجاد می‌شود افتراق داده شود.
۱-۲-۳-۱- اتیولوژی
چهار گونه شیگلا عامل دیسانتری باکتریال هستند ؛ شیگلا dysenteriae (سروگروپ A) ، شیگلا flexneri (سروگروپ B) ، شیگلا boydii (سروگروپ C) و شیگلا Sonnei (سروگروپ D) . 13 سروتیپ در گروه A ، ۶ سروتیپ و ۱۵ زیر سروتیپ در گروه B، ۱۸ سروتیپ در گروه C و یک سروتیپ در گروه D وجود دارد. تقسیم بندی گونه‌ها اثرات درمانی مهمی دارد چون این گونه‌ها در توزیع جغرافیایی و حساسیت به آنتی‌بیوتیک‌ها تفاوت دارند.
۱-۲-۳-۲- اپیدمیولوژی
تخمین زده می‌شود ۱۶۵ میلیون مورد شیگلوز هر سال رخ می‌دهد، در نتیجه بیش از یک میلیون مرگ حاصل می‌شود که اکثر بیماران و مرگ‌ها در کشورهای در حال توسعه می‌باشند. در امریکا حدود ۱۴۰۰۰ بیمار در سال به ثبت رسیده است. اگر چه عفونت در هر سنی می‌تواند رخ دهد ولی بیشتر در دهه دوم و سوم زندگی شایع است. حدود ۷۰% تمام اپیدمی‌ها و ۶۰% مرگ‌های به علت شیگلا در کودکان زیر ۵ سال رخ می‌دهد. عفونت در ۶ ماهه اول حیات نادر است برای دلایلی که هنوز روشن نیست.

در حالی که مردم رنجدیده بحرین به صورت گسترده به اعتراض بر علیه حکومت آل‌ خلیفه۱ در این کشور می‌پرداختند، دولت ترکیه و شخص اردوغان به فضا سازی بر علیه این انقلاب مردمی مسالمت‌آمیز پرداخته و صراحتاً به ترویج شیعه هراسی در منطقه مبادرت نموده و به سران بحرین و عربستان توصیه می‌کند که مواظب پیروزی شیعیان و تجدید قیام شیعیان باشند.
در حالی که مردم معترض بحرین به شدت توسط حکومت آل‌خلیفه سرکوب شده و به خاک و خون کشیده می شدند و بیش از ۱۰۰۰ نظامی عربستانی نیز به بحرین وارد شده و تا حدودی به اشغال این کشور پرداخته و به کشتار مردم معترض می‌پرداختند، اردوغان طی سخنانی در اوایل سال۲۰۱۱ (اسفند ۱۳۸۹) در نشست نمایندگان مجلس حزب عدالت و توسعه، ضمن هشدار ظاهری به عربستان می‌گوید {تاکنون هر گونه درگیری بین مسلمانان که با تحریک دیگران صورت گرفته، باز به سود دیگران تمام شده، اما از این پس نمی‌خواهیم که شاهد درگیری‌های مذهبی بین مسلمانان و وقوع یک کربلای دیگر باشیم، چونکه این امر بار دیگر باعث رنجش خاطر مسلمانان خواهد شد} (خبرگزاری فارس).
این سخنان اردوغان را نباید نوعی دلسوزی وی برای شیعیان بحرین و یا توجه ایشان به اصل قیام عاشورا دانست، بلکه منظور اردوغان از این هشدار به عربستان و دیگر سران عرب سنی مذهب منطقه، این بوده است که حواستان باشد که یکبار دیگر گرفتار ماجرای عاشورا نشوید و برای خود کربلای دیگری نسازید، کربلایی که می‌تواند ریشه شما(اهل سنت) را به لرزه درآورده و بر دشمنان شما در دنیا بیافزاید.

پیام اردوغان خیلی روشن بوده است، وی می‌خواهد واقعه عاشورا را به مرور زمان از دست شیعیان گرفته و آنرا از نماد پویایی تشیع، به نماد پیروزی خود و همفکرانش تبدیل نماید.
اردوغان می‌خواهد بگوید اگر عاشورا و کربلا نبود اکنون مذهب تشیع و حکومت‌های شیعی در ایران، عراق یا سوریه و حتی بحرین و لبنان و… وجود نداشتند و همه سرزمین‌های اطراف هنوز هم تحت تسلط ترکیه بزرگ بودند.
اردوغان را نمی‌توان دلسوز مردم بحرین دانست، بلکه ایشان به دنبال رهایی حکومت آل‌خلیفه از بار کشتار شیعیانی است که عاشورا را نماد راه خود قرار داده‌اند و اردوغان به شدت از عاشورا و تأثیر آن بر انقلاب های منطقه ناراحت و دلگیر است.
اگر اردوغان به فکر مردم بحرین و به خصوص شیعیان مظلوم این کشور بود، می‌توانست فشار بیشتری بر سران عربستان که رابطه‌ای خوب و دوستانه با اردوغان دارند، وارد سازد تا عربستان از سرکوب شیعیان بحرین دست برداشته و از این کشور خارج گردد.
در مقابل سخنان و مواضع نامناسب ترکیه در مورد تحولات بحرین بود که نظام جمهوری اسلامی ایران، مردم و به ویژه رهبر معظم انقلاب به صراحت از مردم انقلابی بحرین، آنهم بدون نام بردن از تمایزات مذهبی، دفاع نموده و ضمن انتقاد از کسانی که به تبعیت از امریکا به دنبال تنش مذهبی در انقلاب بحرین هستند، می‌فرمایند {امریکایی‌ها تلاش دارند تا با طرح موضوع شیعه و سنی در  بحرین، مانع از کمک‌ها و حمایت‌های مردمی از قیام مردم  بحرین  شوند.  اوج وقاحت آمریکایی‌ها و اذناب آنها در منطقه، آنجایی است که حضور تانک‌های سعودی در  بحرین  را دخالت نمی‌خوانند اما اعتراض مراجع تقلید، علما و خیرخواهان به کشتار مردم  بحرین  را دخالت ایران می‌نامند} (پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله سید علی خامنهای).
تحولات انقلابی بحرین که مردم انقلابی آن بر بیداری اسلامی و برقراری اسلام ناب محمدی(ص) در کشور خود تأکید داشتند، موجب تقابل ایران و ترکیه گردید. ترکیه به دنبال برجسته‌سازی مسایل مذهبی در منطقه و شیعه هراسی بود تا از این طریق بتواند به کسب منافع در منطقه دست زده و به حمایت از دولت‌های عربی سنی مذهب و نیز اشغالگری عربستان در بحرین بپردازد.
۴-۴-۱-۴- عربستان، سکوت و حمایت ترکیه از سرکوبی معترضین
اعتراضات و اقدامات مردم معترض عربستان به خصوص در شرق این کشور و در شهرهای القطیف۱، العوامیه۲ و احساء۳  شروع شده و به ریاض پایتخت عربستان نیز کشیده شد.
این اعتراضات و قیام مردمی بر علیه حکومت موروثی و استبدادی خاندان آل‌سعود که از سوی حکومت عربستان به شدت سرکوب و تعدادی از معترصین نیز کشته و زخمی شدند، هرگز مورد توجه و حمایت دولت ترکیه و اردوغان مدعی حقوق بشر و آزادی انسان‌ها، قرار نگرفت!
با توجه به اینکه این اعتراضات در مناطق شیعه نشین و نفت‌خیز شرق عربستان آغاز و صورت می‌گرفت، دولت‌های غربی و امریکا نیز در قبال سرکوب این اعتراضات سکوت کردند و ترکیه نیز که دارای سیاست‌های غرب‌‌محور می‌باشد به تبعیت از محور غربی، به سکوت در برابر سرکوب قیام مردمی در عربستان پرداخته و البته شاید از سرکوبی شیعیان که یکی از پایه‌های سیاست مزورانه اردوغان در منطقه نیز می‌باشد، حمایت هم کرده باشد.
در حالی که ایران از قیام مردم عربستان بدون در نظر گرفتن مذهب و …، حمایت کرده و خواهان رعایت حقوق معترضین عربستانی بود، اردوغان به روابط دوستانه‌تر با آل‌سعود و کسب کمک‌ها و حمایت‌های مالی از عربستان فکر می‌کرد و قیام مردم عربستان را هرگز ندید!
۴-۴-۱-۵- عراق، حمایت ترکیه از مخالفان دولت مقتدر شیعی
عراق نوین که بعد از سقوط حکومت صدام، پا به عرصه بین‌الملل نهاده است طی سالیان اخیر که نماد حاکمیت مردمی بوده، تحت رهبری دولت‌های شیعی قرار داشته است. دولت‌هایی که از روابط بسیار نزدیک با ایران، حزب‌الله لبنان و حتی سوریه برخوردار بوده و در صحنه بین‌الملل نیز به حمایت از برنامه‌های ایران پرداخته و در واقع به عنوان یک دولت پیرامونی برای ایران به حساب می‌آیند.
این عراق نوین و فدرال برای اهل تسنن که ده‌ها سال بر اکثریت شیعه عراق به زور حاکم شده بودند، بسیار دلگیر و ناخوشایند می‌باشد.
اما از سوی دیگر ترکیه، خود را در برابر یک دولت شیعی در عراق می‌بیند که از مزایا و امکانات اقتصادی و… بسیاری برخوردار بوده و در جایگاه خوبی در منطقه قرار گرفته است.
دولت ترکیه با حمایت از گروه‌های سنی مذهب مخالف دولت مرکزی و شیعه عراق، به شدت به مخالفت با دولت نوری المالکی پرداخته و ضمن متهم کردن دولت عراق به ایجاد درگیری‌های قومی و مذهبی، خواهان برکناری المالکی از قدرت نیز شده است!
بسیاری از کارشناسان برای توضیح علل دشمنی ترکیه با دولت مالکی به دلایلی مانند نفت، آب و کردهای دو کشور اشاره دارند، اما به نظر می‌آید علت اصلی مخالفت اردوغان و دولتش با نوری المالکی، شیعه بودن دولت عراق و همراهی نزدیک و راهبردی عراق با ایران است.
اردوغان با پذیرفتن طارق الهاشمی (معاون رئیس جمهورعراق که از سران گروه‌های اهل سنت است) در ترکیه و پذیرایی دائمی از وی که عامل جنایات متعدد تروریستی بر علیه شیعیان عراق بوده است، عملاً نشان داده است که به دنبال تضعیف و یا سرکوبی شیعیان و دولت شیعه عراق می‌باشد (پایگاه خبری تحلیلی سیاست ما).
از سوی دیگر ایجاد فتنه قومی و مذهبی میان کردهای عراق (اقلیم کردستان) با شیعیان و دولت مرکزی عراق نیز در برنامه‌های دولت ترکیه قرار دارد و به شدت پیگیری می‌شود.
مخالفت و ضدیت اردوغان و ترکیه با دولت شیعی نوری المالکی را باید در راستای راهبردهای غرب و به خصوص امریکا در منطقه و در تقابل با ایران دانست، برنت اسکاوکرافت۱ مشاور امنیت ملی جورج بوش اول در یک سخنرانی می‌گوید {اگر در عراق انتخاباتی باشد و جناح تندرو برنده آن شود…مطمئناً ما به آنها چنین اجازه‌ای نخواهیم داد که حکومت را به دست بگیرند، بنابراین اگر اکثریت شیعیان در دوره‌ی بعد از صدام در عراق پایگاه سیاسی داشته باشند و با سایر یارانشان در منطقه متحد شوند و تلاش کنند روابطشان را با ایران توسعه دهند، آنها به جناح تندرو تبدیل خواهند شد و باید با آنها برخورد شود (چامسکی ۱۳۸۷، ۲۵۰).
اگر چه نمی‌توان اعتراضات اهل سنت عراق که همراه با اقدامات تروریستی القاعده و گروه‌های تروریستی مورد حمایت کشورهای عربی منطقه بود را بخشی از تحولات بیداری اسلامی نامید، اما باید اذعان داشت که در این کشور نیز تقابلی شدید میان ایران و ترکیه برقرار شده و ایران به شدت از دولت اسلامی و شیعی عراق در مقابل گروه‌های سکولار و غربگرای عراق، حمایت و پشتیبانی نموده است. اما ترکیه در پی آنست که گروه‌های اهل سنت و به ویژه شخصیت‌ها و احزاب سکولار و حتی سکولارهای شیعی را به جای دولت اسلامی و شیعی نوری المالکی بر عراق مسلط سازد.
۴-۴-۱-۶- مصر، برتری جویی همفکران و استادان اردوغان
اعتراضات و قیام مردم مصر بر علیه حکومت دیکتاتوری حسنی مبارک۱، سرانجام در ۱۱ فوریه ۲۰۱۱ (۲۲ بهمن ۱۳۸۹) به ثمر نشسته و حکومت سی ساله حسنی مبارک، سرنگون شده و مردم مصر به آینده کشور خود در پرتو اجرای احکام اسلامی و تشکیل یک دولت اسلامی امیدوار شدند.
جنبش اخوان‌المسلمین مصر که دارای سابقه‌ای بیش از هشتاد سال فعالیت در صحنه فرهنگ، اجتماع و سیاست مصر و بلکه منطقه بودند، بعد از سرنگونی دولت حسنی مبارک، بر فعالیت‌های خود افزوده و آشکارا به دنبال تشکیل یک دولت اسلامگرا بر پایه احکام دین اسلام در مصر بودند. نکته جالب اینکه اردوغان، گل و بسیاری دیگر از اسلامگرایان ترکیه‌ای نیز خود را از اخوان‌المسلمین داانسته و به لحاظ فکری به این جنبش وابسته می‌دانند. دولت ترکیه در جریان انقلاب مردم مصر به شدت به دنبال کسب و تثبیت منافع خود بود، در حالی که تا قبل از آن رابطه ای نزدیک و همسو با دیکتاتوری مبارک داشت. اردوغان بعد از پیروزی مردم مصر، به فکر افتاد تا با کمک به جنبش اخوان مصر و سلفی‌های این کشور برای تشکیل دولت در مصر، از نفوذ و حضور ایران در مصر جلوگیری نماید.
رهبران حزب عدالت و توسعه ترکیه و شخص اردوغان به دنبال دوستانی در مصر بودند که بتوانند بر علیه ایران و شیعیان منطقه، متحد شده و ایران را منزوی نمایند. بنابراین حمایت از محمد مرسی را نمی‌توان حمایت از بیداری اسلامی دانست، زیرا مرسی نیز به صراحت از شیعیان بدگویی نموده و شیعیان را خطرناک‌تر از یهودیان دانسته است (سایت خبری تحلیلی انتخاب).
ترکیه با ایجاد و گسترش موج شیعه هراسی و ایران هراسی در مصر، به دنبال محدود نمودن فعالیت‌ها و منافع ایران در مصر و شمال آفریقا بود. دولت محمد مرسی نیز در چارچوب اندیشه اخوان‌المسلمین و همراه با اقدامات دولت ترکیه در منطقه، به گسترش ایران هراسی در کشورهای اسلامی پرداخته و امیدوار بود تا با همکاری اردوغان و دیگر اخوانی‌های منطقه، بتوانند در مقابل آنچه هلال شیعی نامیده می‌شود، هلال اخوانی را تشکیل داده و خود را رهبر جهان اسلام و به خصوص اهل سنت معرفی نمایند.
اما نظام جمهوری اسلامی ایران در تحولات مصر به دنبال برقراری دموکراسی و تشکیل یک دولت مقتدر اسلامی انقلابی در مصر بود تا بتواند ضمن کمک به اقتدار جهان اسلام، به آرمان آزادی فلسطین و نابودی اسرائیل نیز کمک نماید.
۴-۴-۱-۷- سوریه، خاری در چشم اردوغان و سدی در برابر منافع غرب‌محور ترکیه
شهر دمشق۱ را میتوان قدیمیترین پایتخت جهان دانست که بیش از سیزده قرن است به عنوان پایتخت، شناخته شده است. دمشق در تاریخ خود از زمان حکومت معاویه۲در بلاد شام تاکنون مرکزی بوده که جاذبههای سیاسی و … فراوانی برای همسایگان خود و دولتهای اروپایی داشته است.
امپراتوری عثمانی در قرن یازدهم میلادی بر سوریه نیز تسلط یافت و چندین قرن بر این کشور حکمروایی داشت.
هر چند سوریه کنونی از لحاظ مذهبی دارای جمعیتی با حدود هشتاد درصد اهل سنت و بیست درصد علویان میباشد، اما حکومت این کشور طی چند دهه گذشته در دست خاندان اسد که دارای مذهب علوی هستند، قرار داشته است. حکومت سوریه در تمامی مسایل منطقهای و جهانی رخ داده طی چند دهه اخیر به یکی از حامیان ایران و در واقع نیروی پیرامونی ایران، تبدیل شده بود. حاکمیت علویان بر سوریه و همراهی این کشور با حکومت شیعه ایران و حمایت از شیعیان لبنان، موجب دشمنی حاکمان عرب و ترک سنی مذهب منطقه با دولت سوریه شده و این کشورها از هیچ اقدامی برای ساقط کردن دولت اسد در سال_‌های اخیر، فروگذاری نکردهاند.
با ورود جنگجویان حزب کارگران کردستان ترکیه در دهه های ۸۰ و ۹۰ قرن بیستم میلادی به سوریه و استقرار آنها در این کشور که به حملات این حزب به ترکیه از خاک سوریه نیز منجر میشد، روابط ترکیه و سوریه به شدت متشنج شده و با تهدیدات صورت گرفته از سوی ترکیه که پشتیبانی امریکا و اسرائیل را همراه خود داشت، به وقوع جنگ میان دو کشور نزدیک شده بود، بنابراین سوریه مجبور به خارج کردن محترمانه عبدالله اوجالان۱ و نیروهایش از سوریه شد. روابط ترکیه و سوریه بعد از کوچ یا اخراج سران و اعضای حزب کارگران کردستان ترکیه از سوریه، رو به بهبود گذاشت و به خصوص طی سالهای گذشته دولت اردوغان در قالب یک دولت برادر با سوریه و خود اردوغان در قالب یک برادر برای بشار اسد، خودنمایی میکردند و روابط سوریه و ترکیه به اوج خود رسیده بود، به نحوی که میتوان آنرا با روابط خانوادگی اردوغان و اسد، نامگذاری کرد. از سوی دیگر ترکیه طی یکی، دو سال قبل از حوادث کنونی در سوریه، در حال میانجیگری برای گفتگو و صلح بین سوریه و اسرائیل بود!
اما از سال ۲۰۱۱ و در پی آغاز اعتراضات در سوریه، به ناگاه رویکرد و مواضع دوستانه دولت ترکیه با سوریه دچار چرخشی ۱۸۰ درجهای شده و از ظاهری دوستانه به دشمنی دیرینه و خونی تبدیل شد!
اردوغان از آغاز اعتراضات در سوریه، به بشار ‌‌اسد و اقدامات دولت سوریه حمله کرده و خواهان استعفا و خروج بشار اسد از سوریه شد، در حالی که مواضع اردوغان در مورد حاکمان سنی مذهبی مانند معمر قذافی، زین‌العابدین بن علی، آل خلیفه، حسنی مبارک و … بسیار ملایمتر و دوستانهتر بوده است.
بعد از دخالت آشکار ترکیه و به خصوص شخص اردوغان در مسایل سوریه و حمایت نظامی، تسلیحاتی، سیاسی و اقتصادی بی چون و چرای ترکیه از گروه های تروریستی ضد حکومت بشار اسد، ایران و مسئولین آن نیز به انتقاد از این مواضع ضد سوری ترکیه پرداخته و هشدارهایی به ترکیه دادند.
در ابتدای حوادث سوریه، مسئولین ایران و ترکیه به رایزنی دو جانبه با یکدیگر پرداخته و بر حل مسالمتآمیز و سریع مشکلات سوریه تأکید داشتند، چنانکه صالحی وزیر امو‌ر‌‌‌‌خارجه ایران بعد از گفتگویی سه ساعته با داوداوغلو وزیر امورخارجه ترکیه میگوید {ایران، سوریه و ترکیه اعضای یک خانواده هستند و ما متعلق به یک خانواده هستیم و اگر مشکلی برای یکی از اعضاء پیش بیاید کل خانواده باید در جهت حل مشکل اقدام کنند. سوریه برای ترکیه کشوری همسایه و مهم است و بالعکس و ایران نیز دوست و برادر دو کشور است.  با رایزنی‌هایی که بین اعضای خانواده صورت می‌گیرد باید در جهتی حرکت کرد که هم به مطالبات مشروع مردم رسیدگی شود و هم اینکه جلوی آفات و دخالت‌های نابجایی که ممکن است رخ دهد و همچنین سوء‌استفاده از وضعیت موجود، گرفته شود} (خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ۲۰ تیر ۱۳۹۰).
با گذشت زمان و گسترش جنگ داخلی در سوریه، ترکیه که در ابتدا با حمایتهای مالی عربستان و قطر و نیز حمایتهای سیاسی و تجهیزاتی امریکا و غرب به پشتیبانی گسترده از گروه های تروریستی در سوریه میپرداخت و در فکر سقوط سریع حکومت اسد و کسب منافع فوقالعاده و استراتژیک در سوریه بود، با همسایه مهم خود یعنی ایران نیز دچار تنش شدیدی گردید.
اردوغان که در سفر فروردین ماه ۱۳۹۱ (آوریل ۲۰۱۲) خود به ایران با واکنش سرد مسئولان ایران و به خصوص محمود احمدی‌نژاد در مورد سوریه مواجه شده بود، بعد از بازگشت به ترکیه به فاصله چند روز بعد، میزبان گروه های تروریستی و جنگجوی سوریه و کشورهای ضد دولت بشار اسد بود. این گردهمایی که به"کنفرانس دوستان سوریه۱"معروف بود، نشان از نیات واقعی ترکیه در سوریه داشت. ابتدای تنشها میان ایران و ترکیه را میتوان در سخنان سرلشکر فیروزآبادی دانست که با انتقاد صریح از ترکیه، میگویند {آل‌سعود، قطر و ترکیه مسئول خون‌هایی هستند که در خاک سوریه ریخته می‌شود} (خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) ۱۶ مرداد ۱۳۹۱).
بلافاصله بعد از این انتقادات سرلشکر فیروزآبادی بود که دولت ترکیه بر علیه این سخنان و مواضع ایران در حمایت از دولت سوریه، موضع گرفته و وزرات امور خارجه ترکیه در ۱۷ مرداد ۱۳۹۱ بیانهای صادر کرده و میگوید {ما اتهامات بی‌ اساس و تهدیدهای بی‌نهایت خصمانه‌ مقامات ایرانی از قبیل [سرلشکر]حسن فیروزآبادی علیه کشورمان را به شدت محکوم می‌کنیم. ادامه سخنان مسئولان مختلف ایرانی علیه کشور ما غیرقابل قبول است} (سایت فارسی رادیو آلمان (دویچه وله) ۰۷/۰۸/۲۰۱۲).
انتقادات تنشآمیز میان مسئولین دو کشور در مورد سوریه و جنگ داخلی آن، ادامه داشت. سرلشکر فیروزآبادی مجدداً در این مورد و البته درباره استقرار موشکهای پاتریوت در ترکیه گفتهاند {عاقلان و نخبگان اروپا و آمریکا و ترکیه باید زودتر از اینکه آتشی برافروخته شود، پاتریوت‌ها را از این منطقه جمع کنند و ببرند} (خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) ۲۵ آذر ۱۳۹۱).
بعد از این اظهارنظر سرلشکر فیروزآبادی و برخی دیگر مسئولین ایرانی بود که مسئولین ترکیه، واکنشهای تندی بر علیه ایران اتخاذ کردند. احمد داوداوغلو وزیر امور خارجه ترکیه در واکنش به سخنان مسئولین ایرانی، با متهم کردن ایران به دخالت در جنگ داخلی سوریه از طریق حمایت از دولت بشار اسد، میگوید {به جای انتقاد از پدافند (موشکی پاتریوت)، ایران باید به رژیم سوریه که ترکیه را با زیر پا گذاشتن مرزها تحریک می‌کند، بگوید دست نگهدارد} (خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) ۲۹ آذر ۱۳۹۱).
یکی دیگر از مسایل ایجاد شده در بحث سوریه را می توان گروگانگیری چهل و هشت نفر از زائرین ایرانی توسط گروه‌های تروریستی مخالف حکومت اسد در سوریه در ۱۴ مرداد ۱۳۹۱ دانست که ایرانیان به صراحت کشورهایی مانند قطر و ترکیه را مسئول این کار و پاسخگوی حفظ جان ایرانیان ربوده شده معرفی میکردند. این اسیران، سرانجام با آنچه همکاری منطقهای میان ایران، سوریه، ترکیه و قطر نامیده شد، آزاد شده و به ایران بازگشتند.
نقش ترکیه در تحولات بیداری اسلامی در کشورهای یمن، اردن، کویت و… را نیز باید در همان چارچوب سیاست‌ها و رویکردهای غرب محور این کشور و تلاش اردوغان برای کسب منابع مالی و اقتصادی از پادشان عربی منطقه دانست. سیاست‌های اردوغان در تحولات کشورهای اسلامی منطقه، دارای دو محور موازی و همگرا بوده است. این دو محور را می‌توان محور غربی و امریکایی از یک سو و محور عربی سنی از سوی دیگر دانست.
۴-۴-۲- تقابل هویت ایران و ترکیه در تحولات جهان اسلام
با توجه به آنچه در فصول گذشته به آنها اشاره گردید و به خصوص رویکردهای کمالیستی، سکولار، اسلام عثمانی، اسلام اردوغانی و …، به خوبی می‌توان به تعریف منافع و هویت غرب محور اردوغان و دولتش در تحولات بیداری اسلامی، پرداخت. این در حالی است که نظام جمهوری اسلامی ایران طی چند دهه اخیر از سوی همان کمالیست‌های سکولار به خاطر حمایت از اسلامگرایان ترکیه‌ای، مورد انتقاد قرار گرفته و محکوم شده‌است!(کِدی ۱۳۸۳، ۶۶).
بر اساس نظریه سازه انگاری ونت که هویت را ویژگی ذهنی که ریشه در فهم کنشگر از خود دارد، می‌داند باید گفت که هویت غربرگرای اردوغان و دوستانش در دولت ترکیه، ریشه در همان اندیشه‌های غربی و امریکایی دارد که به دنبال سرکوبی کشورهای آزاد و بیدار جهان اسلام هستند.

شکل (۲_-۱۱) شکل موج های جریان و ولتاژ مبدل کاک در حالت های کلید زنی
۵.۲.۲.۲ مبدل های تشدیدی با کلیدزنی نرم
یک دسته جدید از مبدل های dc_-dc درحوزه الکترونیک قدرت با نام مبدل های تشدیدی با کلیدزنی نرم شناخته شده اند. کلیدزنی نرم بدین معنی است که در یک یا چند کلید به کار رفته در مبدلdc_-dc، تلفات کلیدزنی در حالت قطع و وصل شدن کلید حذف شده است. نوع دیگری از کلیدزنی که مطرح می شود، کلیدزنی سخت است که در آن هم حالت قطع و وصل کلیدهای قدرت در سطوح ولتاژ و جریان بالا انجام می شود. بسیاری از تکنیک های کلیدزنی نرم برای اصلاح رفتار کلیدزنی مبدل های تشدیدی dc_-dc وجود دارد. دو تکنیک مهم برای رسیدن به کلیدزنی نرم وجود دارد: کلید زنی جریان صفر^[۲۱] و کلید زنی ولتاژ صفر^[۲۲].

در ساختار مبدل تشدیدی با کلید زنی نرم، یک شبکه تشدیدLC اضافه می گردد تا شکل موج جریان یا ولتاژ ادوات کلیدزنی را به صورت یک موج نیمه سینوسی شکل دهد تا یک شرط ولتاژ صفر یا جریان صفر را در مدار ایجاد کند. یک روش ایجاد نمودن یک پدیده تشدید کامل در این مبدل ها، استفاده از ترکیبات سری یا موازی عناصر تشدید می باشدکه برای dc_-dc کردن آن از طریق یک طبقه اضافی یعنی طبقه تشدید، که در آن سیگنال dc به سیگنال ac فرکانس بالا تبدیل می گردد، انجام می گیرد. از نظر مداری، یک مبدل تشدید dc_-dc را می توان با سه بلوک مداری شرح داد.که شکل(۲_-۱۲) نشان داده است.
یکسوساز ac-dc
حالت تشدید
وارون ساز dc-ac
شکل (۲_-۱۲) مبدل تشدید با کلیدزنی نرم
نوع وارون ساز در مبدل های تشدیدی با کلید زنی نرم، از انواع مختلف ساختار های شبکه کلیدزنی به دست می آید. حالت تشدید،که به عنوان یک بلوک میانی بین ورودی و خروجی مبدل به کار گرفته می شود، معمولا با یک شبکه دارای فیلتر فرکانس، ترکیب می گردد. علت استفاده از این شبکه، تنظیم نمودن جریان شبکه از منبع به بار است. از مبدل های تشدید با کلیدزنی نرم می توان در مشعل های پلاسما با سطح توانی بالاتر از ۳۰ کیلووات، استفاده کرد. از مبدل های تشدید سری با کلیدزنی ولتاژ صفر نیز می توان در منابع توان پالسی ولتاژ بالا استفاده کرد. مزیت توپولوژی مبتنی بر مبدل های تشدیدی با کلیدزنی نرم ، شامل کموتاسیون طبیعی کلیدهای قدرت پلاسمایی می باشد که منجر به کاهش تلفات قدرت کلیدزنی، افزایش راندمان و فرکانس کلیدزنی سیستم های توان پالسی می شود و در نتیجه کاهش اندازه ، وزن سیستم و کاهش احتمالی تداخلات الکترومغناطیسی^[۲۳] را به دنبال دارد. عیب مهم تکنیک های کلید زنی ولتاژ یا جریان صفر در مبدل های تشدید آن است که برای تنظیم خروجی، نیاز به کنترل فرکانس متغیر است. که به واسطه آن مدار کنترلی پیچیده تر می شود و هارمونیک های ناشی از تداخلات الکترومغناطیسی ناخواسته که در تغییرات زیاد بار تولید می شود بسیار نامطلوب است.
با بررسی مقالات منتشر شده در مورد توپولوژی مبتنی بر مبدل های dc_-dc توسط ادوات الکترونیک قدرت با توجه به انواع مبدل ها، در کاربردهای مختلف منابع توان پالسی پلاسما، می توان به نتایج جامعی در این باره دست یافت که چکیده آن در جدول های مقایسه ای (۲_-۱) و (۲_-۲) آمده است]۲۸[.
جدول(۲_-۱) شاخص های کلیدی مبدل های dc _- dc