شکل ۲-۱۴: افزایش قابلیت اطمینان سیستم با اجرای برنامه پاسخگویی بار ۲۸
شکل ۳-۱: روند حل مسئله ۳۵
شکل ۳-۲- بار کاملا الاستیک ۳۷
شکل ۳-۳- بار کاملا غیرالاستیک ۳۷
شکل۴-۱- تاثیر برنامه های DR بر منحنی بار پایه ۴۹
شکل ۴-۲- میزان تولید CDG در حالت جزیره ای ۵۲
چکیده
مفهوم ریزشبکه به مجموعه ای از بارها، منابع تولید و ذخیره انرژی گفته می شود که به صورت یک بار قابل کنترل و یا ژنراتور عمل کرده و می تواند توان و حرارت را برای یک ناحیه محلی فراهم نماید. مدیریت توان تولیدی در ریزشبکه یکی از اصلی ترین مباحث حال حاضر در طراحی و بهره برداری از ریزشبکه می باشد. وجود منابع تولید پراکنده باعث شده است که مدیریت یک ریزشبکه با مباحث تازه و نو رو برو شود. وضعیت های بهره برداری ریزشبکه بسته به سطح تبادلات بین یک ریزشبکه و شبکه اصلی می تواند به صورت مستقل و یا متصل به شبکه طبقه بندی گردد. به منظور بهره برداری مناسب از یک ریزشبکه، استفاده از سیستم مدیریت انرژی یک امر ضروری می باشد. هدف از مدیریت انرژی، تامین توان با کمترین هزینه به منظور پاسخگویی مطلوب به بار است. این مطالعه سیستم مدیریت انرژی ریزشبکه را در دو حالت کاری جدا از شبکه و متصل به شبکه بررسی می کند.

در این پایان نامه مسئله ی مدیریت انرژی توسط برنامه های پاسخگویی بار پیاده سازی می شود. پاسخگویی بار یکی از تحولات جدید در حوزه مدیریت انرژی می باشد که به معنای مشارکت مصرف کنندگان در بهبود الگوی مصرف انرژی می باشد. استفاده از برنامه های پاسخگویی بار سودهای مالی و کاربردی فراوانی هم برای مصرف کننده و هم خود شبکه دارد، که از آن جمله می توان به کاهش میزان خاموشی، کاهش هزینه های بهره برداری، صاف و هموار شدن منحنی بار و غیره اشاره کرد. در این راستا از برنامه قابل قطع/کاهش (I/C) و برنامه بازار ظرفیت (CAP) استفاده شده است. در این برنامه ها پاداش و جریمه‌هایی برای مشتریان در وضعیت ‌هایی که پاسخ به کاهش بار دریافت نمی‌شود در سناریوهای مختلف در نظر گرفته شده است. در این مطالعه برای اجرای برنامه های پاسخگویی بار از مدل اقتصادی پاسخگویی بار استفاده می شود. این مدل از کشش قیمتی تقاضا استفاده می کند که به ازای عوامل تاثیر گذار بر تقاضا از جمله قیمت برق، پاداش و جریمه رفتار دقیق تری از مصرف مشترکین نشان می دهد. با اعمال این مدل بر ریزشبکه، هزینه بهره برداری در هر دو حالت کاری ریزشبکه به میزان قابل ملاحضه ای کاهش می یابد. بهینه سازی برنامه ریزی صحیح (MIP) برای این منظور، مورد استفاده قرار گرفته است که برای حل آن از نرم افزار GAMS استفاده می شود.
لغات کلیدی- ریزشبکه، بهینه سازی، پاسخ تقاضا، مدیریت انرژی
فصل اول
کلیات تحقیق
۱-۱- مقدمه
تامین برق در شبکه ­های سنتی، توسط نیروگاه­های بزرگ که به صورت متمرکز در نقاط مشخصی قرار
گرفته­اند، انجام می شود. انرژی تولید شده باید توسط شبکه های انتقال و توزیع به نقاط مصرف انتقال داده شوند. سیستم قدرت فوق دارای اشکالات بسیاری است که از جمله آن می توان به کاهش قابلیت اطمینان و دسترس پذیری در اثر فرسوده شدن زیرساخت های سیستم الکتریکی و تحمیل شدن هزینه های زیاد تلفات در انتقال انرژی به نقاط بار اشاره کرد. با رشد مصرف انرژی الکتریکی و تقاضا برای کیفیت بالاتر برق مصرفی، صنعت برق به سوی استفاده از فناوری های جدید سوق یافته است. از سوی دیگر، روند رو به رشد خصوصی سازی، رقابتی شدن بازار برق و تبدیل سرمایه گذاران بزرگ به سرمایه گذاران کوچک، مدیران صنعت برق را بر این می­دارد تا بیش از پیش به افزایش توان تولیدی و تجهیزات شبکه با حداکثر بازدهی انرژی و حداقل هزینه­ بهره برداری توجه کنند.
شکل ۱-۱: اهداف مدیریت سمت تقاضا
به عبارت دیگر مدیریت در برگیرنده مجموعه ای از فعالیت هاست که الگو و مقدار بار مصرف کننده را تحت تاثیر قرار می دهد. اصولا برنامه های مدیریت مصرف در پی دستیابی به اهداف مختلفی می باشد که از مهم ترین این اهداف می توان به بهبود کارآیی سیستم های انرژی، افزایش ضریب بار، کاهش نیاز به سرمایه گذاری جهت احداث و به تعویق انداختن ساخت نیروگاه های جدید، کاهش آثار سوء بر محیط زیست، کاهش هزینه های تامین برق مشترکین، جبران کمبود عرضه و کاهش مازاد تقاضای برق، بهبود قابلیت اطمینان و کیفیت توان، ارتقای توسعه اقتصاد انرژی، ایجاد فرهنگ صرفه جویی و حمایت موثر از مشترکین اشاره کرد[۳].
۱-۲- بیان مساله
مدیریت انرژی، الگوی مصرف برق مشتریان را تغییر می دهد. این تغییر، به منظور نیل به منحنی مصرف مطلوب صورت می­گیرد. با بهره گرفتن از مدیریت انرژی، با کاهش مصرف در دوره های زمانی علاوه بر منحنی بار مناسب، سبب کاهش هزینه بهره برداری و برنامه ریزی می­ شود. هدف از سیستم مدیریت انرژی^[۱] (EMS) تصمیم‌گیری درباره بهترین استفاده از ژنراتورها برای تولید توان و گرما در ریزشبکه، بهترین برنامه زمان‌بندی سیستم ذخیره‌، مدیریت بار مناسب، خرید و فروش مناسب از شبکه برق می‌باشد[۴]. برای اجرای مدیریت انرژی بر ریزشبکه در این پایان نامه از برنامه ­های پاسخگویی بار استفاده می­گردد. برنامه ­های پاسخگویی بار نیز به منزله اجرای فعالیت­هایی است که در کوتاه مدت منجر به کاهش اوج تقاضا می­شوند و در بازه­ی زمانی کوتاه مدت مطرح می­گردند. کمیته تنظیم انرژی آمریکا ^[۲]برنامه های پاسخگویی بار را به دو دسته اصلی برنامه های تشویق محور و برنامه ­های زمان محور (تعرفه محور) تقسیم کرده است. به منظور درک بیشتر این موضوع در فصل دوم، بخش دوم پایان نامه به معرفی و بررسی جنبه های گوناگون برنامه ­های پاسخ­گویی بار پرداخته شده است.
شکل۱-۲: کنترل متمرکز[۵]
در این ساختار کنترلی، کنترل کننده ی مرکزی ریزشبکه در حالت جزیره ای به دنبال کمینه کردن هزینه­ های بهره برداری و در حالت متصل به شبکه، به دنبال بهینه کردن توان تبادلی با شبکه سراسری به منظور کاهش هزینه­ های بهره برداری است. در این مطالعه از این نوع کنترل برای سیستم مدیریت انرژی استفاده شده است. در کنترل غیرمتمرکز هر ریزشبکه توسط یک کنترلر، کنترل می شود. کنترل غیرمتمرکز یک راه حل ممکن برای بسیاری از مسائل کنترلی و مدیریت انرژی در ریزشبکه هاست. این نوع کنترل در شکل (۱-۳) آمده است.
شکل۱-۳: کنترل غیرمتمرکز[۵]
یکی از بهترین نامزدها برای کنترل غیرمتمرکز ریزشبکه ها استفاده از مفهوم سیستمهای چند عامله^[۳] است. در این روش هر عامل با بهره گرفتن از هوش خود، فعالیت های پیشرو ر ا تعیین و به طور مستقل از دیگر عوامل تصمیم گیری می کند.
۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق
هدف از تحقیق، حل مسئله مدیریت انرژی و برنامه ریزی بهینه ریزشبکه در دو حالت متصل به شبکه و جدا از شبکه با بهره گرفتن از برنامه های پاسخگویی بار می باشد. در حالت جدا از شبکه هدف بهره بردار کمینه کردن هزینه بهره برداری است و در حالت متصل به شبکه از آنجایی که ریزشبکه قابلیت تبادل توان با شبکه سراسری را دارد، هدف بهره بردار بهینه کردن توان تبادلی به منظور کاهش هزینه های بهره برداری می باشد. در این پایان نامه مسئله ی مدیریت انرژی توسط برنامه های پاسخگویی بار پیاده سازی شده است. برنامه های پاسخگویی بار با هدف کاهش هزینه ها، حل مشکل تراکم مصرف صورت گرفته اند. بهره بردار سیستم با اجرای برنامه های پاسخگویی بار میزان تقاضا را کاهش داده و با بهره گرفتن از کنترل متمرکز ریزشبکه تحت این شرایط سیگنالهای مورد نیاز واحدهای تولیدی را به منظور بهینه سازی صادر می کند.
در این پایان نامه از برنامه قابل قطع/کاهش (I/C) و برنامه بازار ظرفیت (CAP) استفاده شده است که جز برنامه های مبتنی بر تشویق هستند. در این برنامه ها، پاداش و جریمه‌هایی برای مشتریان در وضعیت‌هایی که پاسخ به کاهش بار دریافت نمی‌شود، در سناریوهای مختلف در نظر گرفته شده است. با اعمال این سناریوها مقدار تقاضا برای هر ساعت تعیین شده است. در این پایان نامه برای اجرای برنامه های پاسخگویی بار از مدل اقتصادی بار استفاده می شود. در این مدل از کشش قیمتی تقاضا استفاده شده است که به ازای عوامل تاثیر گذار بر تقاضا از جمله قیمت برق، پاداش و جریمه، رفتار دقیق تری از مصرف مشترکین نشان می دهد، که با اعمال آن بر ریزشبکه، هزینه های بهره برداری به میزان قابل ملاحضه ای کاهش می یابد.
۱-۴- اهداف پایان نامه
اهداف پایان نامه به دو قسمت اهداف اصلی و اهداف فرعی تقسیم می شود:
هدف اصلی این مطالعه مدیریت انرژی در ریزشبکه در دو حالت کاری از قبیل حالت جزیره­ای و حالت متصل به شبکه می باشد. در این راستا هدف از مدیریت انرژی تولید بهینه منابع کنترل پذیر در حالت
جزیره­ای، خرید و فروش مناسب با شبکه سراسری در حالت متصل به شبکه با حضور منابع تجدیدپذیر به منظور پاسخ­گویی مطلوب به بار می باشد.
هدف فرعی از انجام این مطالعه کاهش هزینه­ های بهره برداری ناشی از تامین توان در هر دو حالت کاری ریزشبکه است. در این راستا با بهره گرفتن از برنامه های پاسخ­گویی بار مشترکین مجبور به کاهش مصرف که این کاهش مصرف منتج به کاهش تامین توان در نتیجه کاهش هزینه های بهره برداری می گردد.
۱-۵- فرضیه
مدیریت انرژی در ریزشبکه برای هر دو حالت کاری ریزشبکه از قبیل حالت مجزا از شبکه (حالت جزیره ای) و حالت متصل به شبکه با بهره گرفتن از برنامه های پاسخگویی بار در این مطالعه مورد بررسی قرار می گیرد. در این راستا از نرم افزار پرقدرت GAMS برای شبیه سازی استفاده شده است.
۱-۶- ساختار کلی پایان نامه
شکل (۱-۴) ساختار کلی مباحث مطرح شده در پایان نامه را نشان می دهد. همانگونه که در این شکل نشان داده شده، این پژوهش در پنج فصل تنظیم شده است که در فصل یک با مقدمه ای کلی، مساله مورد نظر شرح داده شد و بیان شد که این تحقیق به بررسی اثر استفاده از برنامه های پاسخگویی بار به منظور اجرای مدیریت انرژی در یک ریزشبکه جهت بهره برداری بهینه از آن در حالات مختلف کاری می پردازد .
در فصل دوم، به مرور مقالات و مطالعات صورت گرفته در راستای پایان نامه و بررسی آنها به منظور بیان تفاوت­های موجود با کار صورت گرفته و گسترش آن در این مطالعه پرداخته شده است. این فصل شامل سه بخش می باشد، در بخش اول ریزشبکه به طور کامل معرفی شده است. بخش دوم برنامه های پاسخگویی بار به طور جامع و در بخش سوم مقالات بررسی شده است

شکل ۱-۴ :ساختار کلی پایان نامه
فصل دوم
مروری بر تحقیقات انجام شده
بخش اول

از در بخشندگی و بنده نوازی مرغ هوا را نصیب ماهی دریا
( سعدی ، ۱۳۸۱ هـ ، ص ۴۰۵)
شاعر می افزاید :
کلُّ شَیءٍ خَلَا من الماءِ مَیتٌ فهــو سِرُّ الحیاه للأبدانِ
أطلَــقَ الـرِّیحَ زَعزَعاً وَ رَخَاءَ وَ جُنوباً و شَمالاً تَجریَانِ
( صبری ، بی تا ، ص ۵۹)
هر موجودی بدون آب می میرد و آب مایه حیات جسم هاست .
و این بیت اشاره ای به آیه قرآن کریم : [ وَ جَعلنا مِنَ الماءِ کُلَّ شَیءٍ حَیٍّ ^[۲۳] ] ( قرآن کریم ، انبیاء ۲۱/۳۰)
اوست که باد شدید جنوب و باد ملایم شمال را به حرکت در می آورد .
فردوسی نیز سروده است :
که یزدان ز نا چیز چیز آفرید بــدان تــا تـوانایی آمد پدید
وزد مـایه گــوهــر آمد چهار بــر آورده بی رنج و بی روزگار
یکی آتش بــر شــده تابناک میان باد و آب از بر تیره خاک
( فردوسی ، ۱۳۷۵ هـ ، ص ۲)
آب مایه حیات است اسباب پیدایش هستی . نعمتی که از آسمان خدا ، فرستاده شده است و حیات همه موجودات از جمادات ، و نباتات ، گیاهان ، انسان ها و حیوانات و … از اوست . پس زمین مرده و منجمد با آب سیراب و شکوفا می شود .
صبری در ادامه می گوید :
مُنعِشَاتٍ لَــوَافِحاً ^[۲۴] تَتَــهَادَی^[۲۵] حیــثُ مَــالَ النسیمُ بالأغصانِ
وَهَبَ الشَمــس قُــوَّهً فَأضاءَت فـی فجاجَاتِ^[۲۶] عَــالَمِ الــدَّورَانِ
تُــرسِلُ النُّـورَ من بعیدٍ مَدَاهَا بِشُعَــاعٍ یــفیضُ فـــی ألاکوانِ
یمــلاُ الأرضَ بَهجــهً و حیاهً وَ یُنَمِّــی عَنــاصِـــرَ الابــدانِ
تلک أمُّ القُویَ و ما الارضُ إلا جَمعُ ذَرٍّ من جُـــرمِهَا النَّیـرِّانِ
هی اُمُّ و الارضُ لِلشمسِ بِنتٌ وَ بِسِــرَ التَّکـــوینِ تَـــتصِّلانِ
لو تورات^[۲۷] أشِعَّهُ الشمسِ یوماً کلُّ شَیءِ نمَا ^[۲۸] علی الارضِ فَانِ
( صبری ، بی تا ، ص ۵۹)
نور خورشید هم حیات بخش و هم سوزان و به هر جا که نسیم شاخه ها را می برد می رود .
به خورشید قدرتی بخشید که همیشه در حال حرکت و درخشیدن باشد .
این بیت اشاره ای به آیه قرآن کریم: [ هُوَ الذی جَعَلَ الشمسَ ضیاءً ^[۲۹] ] ( قرآن کریم ، یونس ۱۰/۵)
خورشیدی که نور را از راه دور با اشعه های خود که در هستی جریان می یابد می فرستد .
زمین را نشاط و سرزندگی می بخشد و به موجودات رشد بالندگی می دهد .
نظامی در همین معنا می گوید :
لعل طراز کمر آفتاب حُله گر خاک و حُلی بند آب
( نظامی ، ۱۳۷۶ هـ ، ص ۲۲)
خورشید منبع ( مادر) همه نیروهاست و زمین فقط ذرات و اجرام آتشین خورشید را فراهم
می آورد.
خورشید مادر است و زمین به منزله دختر آن است و با راز هستی این دو به هم متصل گشته اند.
اگر روزی نور خورشید محو شود هر چیزی که بر سطح زمین رشد کرده از بین می رود .
حیات همه موجودات در زمین از خورشید عالم تاب است که با نور عالم گیرش نه تنها بستر را گرم و روشن می سازد بلکه در تربیت و پرورش گیاهان و جانوران و جمادات و نبادات سهم به سزایی دارد .
اگر روزی این نعمت استثنایی الهی زوال پذیرد و یا حتی فاصله ی کانونی آن تغییر یابد تاریکی و سکوت و مرگ همه جا را در بر می گیرد و حیات هستی پایان می پذیرد و پس حیات این هستی فقط از این پدیده و به تدبیر بی چون و چرای خداوندی نیست .
شاعر در این سروده چنین می گوید :
جَــذَبَتهَــا یَـــدُ الأمــومـهِ حتـی لم تهدد بِطارِیءِ الَحَــدثَانِ
و هی تَهوِی کالبَرقِ حتی اِستقرت فِی نِظَامٍ لِلجَدیِ وَ السَّرطَانِ^[۳۰]
( صبری ، بی تا ، ص ۶۰)
دست مادرانه آن را به سوی خود جذب کرد تا توسط حوادث ناگهانی مورد تهدید قرار نگیرد .
و آن سان رعد و برق پایین آمد تا این که برای جدی و سرطان به صورت منظم مستقر شده آرام گرفت .

شاعر در ادامه ابیات می افزاید :
أطفَا^[۳۱] اللهُ سَطحَهَــا و دَحَاهَا وَ حَباهَا ألاوتادَ مَن صَفوَانِ
دارتِ الارضُ فی اتّزَانِ وَ أمنٍ وَ جمالٍ یَحُفُّها^[۳۲] القمــرانِ
تم للشمسِ فی السماءِ نظامٌ أبدَعَت سَیرَهُ یَدُ الإتقــالِ
( همان )
خداوند زمین را خنک و وسیع و گسترده آفرید و کوه ها را میخ های آن قرار داد .
زمین با نظم آرامش و زیبایی خاصی به دور خورشید می چرخد و ماه خورشید آن را در بر
گرفته اند.
حرکت خورشید در آسمان مشخص و معین است که در اختیار قدرت لایزال الهی است .
خداوند خورشید و ماه را که پیوسته در حال حرکتند ، بر اساس یک نظام محکم و دقیق آفرید . حرکت خورشید و ماه باعث اعتدال در سطح زمین شده است ، و نور خورشید مایه حیات و وجود ماه برای شمارش روزها و ماه هاست . این نظام دقیق آفرینش از اراده الهی بوده است و فقط برای امنیت و آرامش زندگی انسان ها خلق شده است .
صبری در ادامه اشعار می گوید :
یَجمَعُ الارضَ فیه و البدرِ یجری یمُّلا اللیلَ لَألَأ من جُمَــانِ
عَالَمُ الشمسِ أبدَعُ الخَلقِ صُنعاً سَخَّــرتَهُ الآلاءُ لــلإنسـانِ
وَلَّدَ اللیلَ و النهارَ ، أجــرَی الـ سماءَ غَیثأ من هاطِلٍ هَتّانِ ^[۳۳]

2/22

8/21

9/22

7/23

8/24

خدمات

8/20

4/32

2/40

5/44

4/49

نامشخص

8/0

2/1

1/1

2/1

4/1

ماخذ: (سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1335تا1385)

نمودار (3-7): توزيع جمعيت شاغل استان گيلان بر حسب بخش عمده فعاليت
ماخذ: (سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1335تا1385)
3-5- تاریخ استان گیلان
با آغاز سده­ی بیستم میلادی در حفاری‌های تپه مارلیک (که قدمتی ۳۰۰۰ ساله دارد) ظروف سفالین، مجسمه‌های کوچک از طلا، نقره و برنزو اسلحه‌های برنزی و آرامگاه پادشاهی از همان دوران به همراه مجموعه قابل توجهی ازجواهرات کشف شد که طرز ساخت این اشیا و فراوانی طلاو نقره در این آثار باستانی، خبر از خبرگی سازندگان و ثروتمندی مردمان این سرزمین در گذشته می‌دهد.پیش از میلاد در کرانه دریای کاسپین اقوامی‎همچون کاسپیهاو کادوسی‌هاو آماردهاساکن بوده‌اند.کاسپی‌ها در طول سواحل جنوب غربی دریای خزر زندگی می‌کردند. اینکه آیا آنها شمال یا جنوب رود کورا هم زندگی می‌کردند مشخص نیست. کاسپی‌ها باید ایرانی یا شدیدا تحت تاثیر فرهنگ ایرانی باید دانسته شوند.به نظر می‌رسد که گیلها (گیله مردان) که جنگجو ذکر شده‌اند، حدود قرن اول یا دوم قبل از میلاد، وارد ساحل جنوبی دریای خزر و غرب رود آماردوس (بعدها سفیدرود) شدند و همراه با دیلمیان در آنجا سکنی گزیدند. این دو نوعی گویش ایرانی شمال غربی تکلم می‎کردند که تا حد زیادی برای سایر فارسی زبانان قابل فهم نبود. آنها احتمالاً از منطقه داغستان آمده‌اند و جایگزین کادوسیان شده‌اند. متعاقباً از رود آماردوس هم گذشتند و به همراه دیلمیان جایگزین آماردی‌ها شدند. از آنها هم مانند دیلمیان به عنوان مزدوران شاهان ساسانی نام برده شده ولی به نظر نمی‌رسد تحت فرمان مؤثر آنان درآمده باشند.شهر گیلها در نزدیکی دریا بود. کاسپی‌ها خودشان ظاهراً به کوهها سوق داده شده بودند. سپس در شرق، کادوسیان می‌زیستند که ظاهراً با گیلها آمیخته بودند و از ساحل تا کوه سکنی داشتند. آماردیها در آمل اقامت داشتند. (رضازاده لنگرودی،58:1391)

کادوسیان قبیله‌ای ایرانی بودند که بنا­­بر استفان بیزانتی بین دریاهای خزر و سیاه و بنا بر استرابودر کرانه جنوب غرب دریای خزر و جنوب ارس بین آلبانی در شمال و ماردی در شرق یعنی در بخش کوهستانی مادیه پیرامون پاراچوآتراس می‌زیستند. گفته شده نی‌نوسشاه آشوری آنان را شکست داد. در دوره مادهاآنان آشکارا قادر به حفظ استقلالشان بوده‌اند و حتی گفته شده در دوره آرتئس وقتی یک پارسی به نام پارسد که از مادها گریخته بود (برادر زن رهبرشان)،مجبورشان کردبامادهابجنگند. شاه مادهاراشکست داده‌اند.بنابراین کادوسیان هرگز تابع شاهان ماد نبوده‌اند و فقط این کوروش بود که گفته شده داوطلبانه فرمانبردارش شدند. بنابر گفته گزنفون٬او هنگام مرگ پسرش را ساتراپ مادها، ارمنیان و کادوسیان کرد.تا قرن هفتم میلادی،گیلان درمنطقه نفوذهخامنشیان،سلوکیان،اشکانیان و ساسانیان قرار داشت که بر ایران تا قرن هفتم میلادی حکمفرمایی می‎کردند. فتح ایران بدست اعراب باعث ظهور تعداد زیادی سلسله‌های محلی در گیلان شد. اسکندرموفق به فتح گیلان نشد. (سمیعی،433:1383).
نوشته‌های دوران آغازین ساسانی و منابع عربی در قرون وسطی از تلاش اولین افراد خاندان ساسانی، اردشیر اول و شاپوراول برای تسخیرتمام ایران حکایت می‌کنند. تا زمان شاپور اول تمامی‎حاکمان محلی برکنار شده بودند و فرزندان شاپور جایگزین آنها شده بودند. از جمله بهرام که بر گیلان حکم می‌راند. حدود فتوحات اردشیر را نمی‌توان با دقت تعیین کرد. اکثر مناطق پارتی، شامل حکومتهای تابع از ساسانیان اطاعت کردند. بنا به گفته طبری، پادشاهان کوشان و توران در شرق به اردشیر گرویدند، اما در غرب و جزایر خلیج فارس و بحرین، لشکرکشی انجام شد و این مناطق فتح شدند. اینکه گیلان و مناطق ساحلی خزر به اردشیر پیوسته باشند غیر محتمل است چونکه عنوان گیلانشاه برای اولین بار در دوران شاپور اول ظاهر شد. مناطق حاشیه خزر مادیه یک منطقه جغرافیایی و قومیتی متمایز ایران را شکل می‌دادند و به استقلال سیاسی گرایش داشتند. نامه تنسرنشان می‌دهد شاه گشناسب، در ابتدای دوره ساسانی شاه گیلان، دیلم و رویان، طبرستان و دماوند بوده است. منطقه، یک پادشاهی تابع و بعدها استان کوههای پتشخوارگر(فرشواذگر) را شکل می‌داد. شهر اصلیش، رشت (سایرو پولیس)، باید بر سر راه های پارتی به ارس و آتورپاتکان بوده باشد. مسیحیت از طریق این راه می‌توانسته از قرن دوم به بعد به گیلها رسیده باشد گرچه تازه از قرن ششم به بعد اسقف نشین شده‌است. جاده ماهدر جنوب از طریق شادشاپور (قزوین)، قابل دسترسی بود.
از آنجا که از دوره هخامنشیان و ساسانیان، گیلان با خاندانها و فرمانروایان محلیش تقریباً همیشه مستقل بود، دین زرتشتی و کلنی‌های نسطوری توانست برای مدت طولانی در آن دوام آورد. در ۵۳۳ از گیلان همراه با آمل به عنوان پایگاه کشیشی نسطوری نام برده شده‌است. گفته می‌شود خاندان دابویگان هم پیش از رفتن به مازندران از گیلان نشات گرفته‌است.(http://fa.wikipedia.org/wiki)
3-5-1- قیام و جنبش ها درگیلان بعد از اسلام
در هجوم عرب‌ها دیلمیان مقاومت شدیدی در برابر اشغالگران عرب نشان دادند و گیلان به اشغال آنان در نیامد. هر چند که منابع خلفا عباسی خبر از پرداختن مالیات از سوی گیلانی‌ها می‌دهد به نظر می‌رسد که ایشان مردمان باختر سفید رود بوده‌اند و مردم خاور سفید رود هیچگاه زیر کنترل آنها نبوده‌اند. تقریباً اولین مسلمانانی که از حدود قرن دوم هجری به بعد وارد این سرزمین شدند و توانستند در آنجا اقامت گزینند، علویان بودند که به‌علت مخالفت یا مبارزه با حکام عباسی بدان سرزمین روی آوردند. بدین ترتیب، پذیرش اسلام دیلمیان با مذهب تشیع آغاز شد و از فرق شیعه، مذهب زیدیه، اولین و پرطرفدارترین آنان بود. از زمان حمله اعراب به ایران تا یک و نیم سده، سرزمین‎های جنوبی دریای کاسپین از دسترس خلفای اسلامی‎به دور مانده و پناهگاه علویانی بودند که از ظلم و جور خلفا به این مناطق فرار کردند. نخستین علوی مشهوری که به دیلمان روی آورد، یحیی بن عبدالله، از پیشوایان زیدی بود که برای در امان ماندن از دست هارون­الرشید به گیلان پناه آورد. او پس از ورود به گیلان با استقبال مردم و فرمانروایان روبرو شد و به تبلیغ دین اسلام پرداخت و به کمک مردم دیلم بر ضد خلیفه عباسی قیام کرد. سرانجام نیز با مکر و فریب و امان نامه ی هارون الرشید، یحیی بن عبدالله دستگیر و زندانی و در سال 176 قمری در بغداد به قتل رسید.(فاخته،17:1386).
از پیامدهای جنبش علویان در گیلان توان­یابی سردارانی چون؛ ماکان کاکی، اسفار شیرویه، مرداویج زیاری، برادران بویه و دیگر سرداران این منطقه تا سده ی چهارم هجری است. در نیمه ی دوم قرن پنجم هجری و در زمان حکمرانی سلجوقیان، جنبش سیاسی- مذهبی اسماعیلی که بر پایه­ مبارزه با خلافت عربی و سلطنت ترکان سلجوقی در ایران شکل گرفته بود، گیلان را فرا گرفت. حسن صباح رهبر این جنبش به عنوان داعی دیلم، در این سرزمین فعالیت داشت. عده ای از مردم دیلم با پیوستن به کیش اسماعیلی و به امید بازگرداندن شکوه گذشته گیلان به حسن­صباح پیوستند. در سراسر قرن ششم و نیمه نخست قرن­هفتم خاک گیلان عرصه­ کشمکش دائمی‎میان اسماعیلیان الموت و دیگر فرمانروایان گیل و دیلم بود. (فاخته،74:1387).
در قرن دوازدهم لاهیجان جای هوسم را به عنوان مرکز فرمانروایان زیدی علوی گرفت. لاهیجان، که خاندان دیلمی‎آل بویه که نواحی مرکزی و غربی ایران و فارس را از تصرف خلفا آزاد کردند، از آن نشات می‌گیرد، در قرن دهم همچنان دیلمی‎پنداشته می‌شد. هم اکنون این شهر اصلی شرق گیلان است.گیلان، تنها منطقه‌ای در ایران بود که در دوره حکومت مغول، وقتی همه کشور در اشغال مغولان بود، واقعاً مستقل مانده بود و حتی پس از اشغال پرهزینه آن توسط الجایتوهمان طور باقی ماند. هیچ حاکم مغولی به گیلان فرستاده نشد، در عوض؛ ایلخان به فرمانروای بیه پیش اجازه داد کل منطقه را زیر فرمان خود در آورد و به نشانه حسن نیت یک دختر مغول به او داد.(مادلونگ،18:1376).
از رویدادهای مهم گیلان در نیمه دوم سده هشتم هجری و همزمان با حمله­ی تیمور به ایران، بر پایی­ دولت سادات کیایی در لاهیجان می­باشد. این خاندان در سال 79 هجری قمری، مروج آیین شیعه­ی زیدی بودند که با حمایت قشر ناراضی روستایی گیلان خاندان حکومت­گر ناصروندان، لاهیجان را برانداخته و زمام امور را به دست گرفتند. سید امیر­کیا و فرزندش سید علی­کیا، که از وارثان علویان گیلان بودند، رهبری این جنبش­ها را برعهده داشتند. کانون این جنبش روستای ملاط از خواستگاه سادات کیایی محسوب می­شد. فرمانروایان کیایی همزمان با دوران فرمانروایی تیمور و جانشینانش، با دست یابی به نواحی کوهستانی و برانداختن بازماندگان اسماعیلی، قلمرو دولت کیایی را تا قزوین گسترش دادند.(فاخته،61:1386).
3-5-2- گیلان در دوره صفویه
مقبره شیخ زاهد گیلانی، پدر همسر و استاد شیخ صفی الدین اردبیلی نیای بزرگ دودمان صفویان، در لاهیجان در اواخر سده ۱۵ و اوایل سده ۱۶ میلادی، گیلان تحت سلطه اعضای دو خاندان محلی بود. از ۶۸-۱۳۶۷ میلادی علی کیا بن امیرکیای ملطی، یک رهبر علوی کنترل بیه پیش(به مرکزیت لاهیجان) را با پشتیبانی سادات مرعشی حاکم در مازندران به دست گرفت. او و جانشینانش خود را در لاهیجان مستقر ساختند و بر همه شرق گیلان تا اوایل عصر صفوی حکم راندند. خاندان شیعه زیدی امیرکیایی، خانواده‌ای از نسبتاً نوپادشاهان، بود، گرچه حتی یکی از اعضای آن هم در داشتن ادعای اصل و نسب ساسانی شک نداشت. در بیه پس(به مرکزیت فومن؛ و بعداً رشت)، یک منطقه سنی، خاندان سنی شفیعی اسحاقوندی از نیمه قرن سیزدهم به قدرت رسید. این خاندان که مقرش فومن بود، تدریجاً همه غرب گیلان راتصرف کرد. این خاندان اصل ونسبش رابه پادشاهان ساسانی و پیش از آن می‌رساند، و در همان زمان، ادعای تبار از اسحاق نبی می‌کرد. شاه اسماعیل صفوی شش سال (و به گفته لاهیجی هشت سال) در گیلان ماند، قبل از این که فروپاشی امپراطوری آق قویونلو، که به او فرصتی که دنبال اش بود تا تخت پادشاهی ایران را در سال ۹۰۵ شمسی تصاحب کند را داد. اسماعیل از ماندن نزد امیره اسحاق، حاکم بیه پس، که توسط مشاوران برای او تعیین شده بود اجتناب کرد، احتمالاً به خاطر این که نمی‌توانست به یک سنی اعتماد کند. به هر حال، او به آسانی، دعوت حاکم عالی مقام وقت گیلان، کارکیا میرزا علی شیعه از لاهیجان را، که با آق قویونلو بارها جنگیده بود، پذیرفت. هر دو خاندان توسط شاه عباس صفوی از بین رفتند و گیلان تحت فرمان حکام منصوب دولت مرکزی در آمد. شاه تمام گیلان را به ملک شخصی خود تبدیل کرد.پیش از صفویه آثار مکتوب بر جای مانده از گیلانیان به زبان فارسی انگشت شمار است زیرا مراکز آموزشی که این زبان را آموزش دهند یا ولی نعمتانی که مشوق آن باشند وجود نداشت. گیلان در دوره ی صفویه با نقاط دیگر ایران ارتباط گسترده‌تری یافت که منجر به نگارش بیشتر کتب فارسی نویسندگان و دانشمندان گیلانی شد.(سمیعی،433:1383).
3-5-3- گیلان در قرن هیجدهم
افول صفویان و انقراض آنان در سال ۱۷۲۲، منجر به یک حالت آشوب در کشور شد. مناطق شمالی کشور نسبت به تاثیر و اشغال خارجی آسیب پذیر شد. اولین تلاشها توسط روسیه تزاری برای تسلط بر دریای خزر و استانهای ایرانی گیلان، مازندران، استرآباد و آذربایجان در همین زمان شروع شد. این قرن پرآشوب ظهور سه رهبر قدرتمند ایلی را به خود دید، نادر شاه افشار، کریم خان زندو آغا محمد خان قاجار. طی بیشتر این دوره، گیلان توسط فرمانروایان محلی از بازماندگان اسحاقیه و خصوصاً امیره دباج فومن و بیه پس با کمک حکام شهرها و بخش‌ها که آنها هم از خاندانهای محلی بودند اداره می‌شد که یا به طور مستقل حکم می‎راندند یا استقلال نسبی­شان را با پرداخت خراج به چهره‌های نوظهور فوق الذکر و فرمانداران کل منتصب آنان تضمین می‌کردند. تقسیم گیلان به دو بخش در این دوره هم ادامه یافت. در این دوره تعدادی فرماندار کل هم توسط نادرشاه، کریم خان و آغا محمد خان برای گیلان منصوب شدند ولی دوره آنها عمدتاً کوتاه بود. طی دوره نادرشاه، فرمانروایان گیلان خراج اختصاص یافته به‌استان را به فرمانداران کل یا خزانه مرکزی می‌فرستادند. به هرحال مالیات‌گیری منجر به دو شورش عمده شد. در هرج و مرج پس از قتل نادر شاه، قلمرو او به دست سران ایلی افتاد. در گیلان، آقا جمال فومنی (از بازماندگان امیره دباج، و فرزند آقا کمال که در دوره شاه سلطان حسین فرمانروای گیلان بود) همراه با آقا صافی حکومت مرکزی را شکست دادند و حکومت استان را از رشت به دست گرفتند. آقا جمال در ۱۷۵۳ در نتیجه یک عداوت قدیمی‎توسط آقا هادی شفتی در شفت کشته شد. آقا هادی با کمک میرزا ذکی حاکم گسکر برای ۴ ماه بر گیلان حکومت کرد.(http://fa.wikipedia.org)
او در یک حمله ناگهانی توسط سران قاجار دستگیر و اعدام شد. آنها هدایت الله، فرزند جوان آقا جمال را به فرمانروایی رشت منصوب کردند. پس از رسیدن کریم خان به قدرت هدایت الله خان به تهران فرستاده شد و یک حامی‎کریمخان در ۱۷۶۰ جایگزین او شد. ولی وقتی کریمخان در یک کارزار نظامی‎در آذربایجان بود هدایت الله خان به گیلان گریخت و دوباره به مقام فرمانروایی گیلان رسید. بعد از مدتی جنگ و گریز، کریمخان نهایتاً او را ۱۷۶۷ به فرمانروایی گیلان منصوب کرد و دختر او را به عقد پسرش ابوالفتح خان درآورد. هدایت الله خان توانست شبه-استقلال گیلان را تا رسیدن آغا محمد خان به قدرت در دهه ۱۷۷۰ حفظ کند. در ۱۷۷۳ او سعی کرد حمایت روسها را کسب کند و وقتی موفق نشد در ۱۷۷۹به فتحعلی خان خان خانات قبه برای کمک روی آورد. علاقه هدایت الله خان به حفظ حدی از استقلال باعث شد او در آخرین تلاش برای مقاومت علیه حاکمیت در حال ظهور قاجار دوباره از روسها تقاضای حفاظت کند. گرچه نپذیرفتن تقاضای روسها برای الحاق بندر انزلی منجر شد روسها آغا محمد خان را تحریک کنند که گیلان را فتح کند. مصطفی خان دولو با ۶۰۰۰ سرباز به رشت حمله کرد و هدایت الله خان را شکست داد. وقتی او در یک کشتی روسی پناه گرفت، روسها او را به آقا علی تنها بازمانده خاندان آقا رفیع شفتی که همگی توسط هدایت الله کشته شده بودند تحویل دادند. او توسط آقا علی اعدام شد. گیلان تحت فرمانروایی هدایت الله که تجارت خارجی را با جذب شمار زیادی از ارامنه، روسها، یهودیان و هندیان به رشت حمایت می‌کرد پیشرفت کرد. آنها در کاروانسراهای جداگانه می‌زیستند و تجارت می‌کردند. او با حکمرانی در یکی از بارونق‌ترین ایالات ایران با یک درآمد سالانه قابل توجه (حدود ۲۰۰ هزار پاوند) در یک دوره طولانی ثروت زیادی به دست آورد و با سخاوتمندی زیست. او خراج بزرگی از ابریشم و طلا به حاکمان از محمدحسن خان تا کریمخان و آغامحمدخان می‌فرستاد. او درباری درخشان و با مبلمان عالی و شرابهای قوی و بردگان گرجی، و یک ارتش حقوق بگیر از ۱۵ هزار مرد داشت که می‌توانست ده هزار نیروی ایالتی هم بدان بیفزاید. او علاوه بر در آمد سرشار از تولیدات محلی خصوصاً ابریشم، از مالیات ثابت سرانه بر جامعه بزرگ ارمنی و نیز از تجارت با روسها که یک پست تجاری مستحکم در انزلی داشتند کسب می‌کرد.(رضازاده لنگرودی،58:1391)
3-5-4- گیلان در قرن نوزدهم
در قرن نوزده در اثر منافع استعماری روسیه و بریتانیا، ایران دچار تغییرات عمده سیاسی اقتصادی و اجتماعی شد. گیلان در حوزه­یتأثیرات روسیه بود و ارتباطات فزاینده با این کشور منجر به تحولات عمده‌ای در قرن نوزده و اوایل قرن بیستم در این منطقه شد. از جمله تجارت خارجی افزایش یافت، حمل و نقل دریایی و اثر آن بر واردات و صادرات و مصرف زیاد شد که رفاه در ایالت گیلان را افزایش داد. نتیجتاً راه ارتباطی بین تهران به انزلی از طریق قزوین و رشت منجر به افزایش عبور مسافرین به اروپا از خط انزلی–باکوشد. قرن نوزدهم در گیلان با ادامه یافتن حکمرانی خاندان‌های محلی دو بخش بیه پیش و بیه پس شروع شد. ولی تدریجاً این وضعیت در نیمه دوم قرن تغییر کرد و افزایش تجارت خارجی و توسعه سریع حمل و نقل در خزر و سیل مسافر و بار در راه ترانزیتی تهران-انزلی عوامل عمدهیمؤثردرجدابودن ایالت راازبین برد و آن را به مدار اقتصاد نوظهور جهانی و قدرت مرکزی آورد. گیلان با تبدیل شدن به مرکز تماس سیاسی اقتصادی و اجتماعی با غرب در واپسین دهه‌ های قرن نوزده، به میدانی برای شماری از جنبش‌های شورشی مهم رادیکال در دوره ۱۹۰۵ تا ۱۹۲۱ تبدیل شد. قاجاریان موفق شدند بر آشوب قرن هجده با ایجاد امنیت نسبی و کنترل بر ایالات فائق آیند. دو مجموعه­ موقت وثابت،دستگاه دولتی ایالت را تشکیل می‌داد. یکی فرماندار کل و وزیر که از تهران تعیین می‌شد و شاه و دولت مرکزی را نمایندگی می‌کرد و اغلب موقتی بود، دیگری مسئولین محلی بود که عمدتاً وراثتی و دائم بودند و خان‌ها و حاکمان و نایب‌الحکومه‌ها و کلانتران را شامل می‌شد. گیلان یکی در زمرهیچهارایالت ثروتمندایران بود و درآمدش گرچه تغییر می‌کرد، قابل توجه بود. علاوه بر این از ۱۸۹۷ که تشکیلات جدید گمرکی توسط بلژیکی­ها تاسیس شد، درآمد گیلان از گمرک شدیداً افزایش یافت. در ۱۹۱۲ درآمد گمرکی ۹٫۶ میلیون قران یا به عبارتی، بیش از دو پنجم درآمد کشور از گمرکات بود. علاوه بر این دهقانان گیلانی از همتایانشان در بیشتر ایالات ایران بهتر بودند. این باید در خاطر بماند که حضور شدید تجار و کارگران خارجی (روس، یونانی، ارمنی) در گیلان و آگاهی بیشتر از پیشرفت‌های اجتماعی در غرب عوامل مؤثر در ایجاد جنبش‌های پیشروی اعتراضی کارگری مختلف و حضور فعال ایالت در جنبش‌های انقلابی در ۱۹۰۶ تا ۱۹۲۱ بود. (رضازاده لنگرودی،58:1391).
3-5-5- گیلان در قرن بیستم

فصل پنجم
نتیجه گیری و پیشنهادها
۱-۵ مقدمه
این تحقیق با هدف بررسی رابطه بین سبک رهبری و مدیریت دانش و تعیین سبک رهبری توانمندساز مدیریت دانش در صندوق ضمانت صادرات ایران صورت پذیرفت و بدین منظور مراحل زیر طی شد.
در فصل اول به بیان گزاره های تحقیق، جامعه آماری، فرضیات و سؤال های اصلی و فرعی، تعریف متغییرهای اصلی تحقیق و اجزاء تشکیل دهنده آن ها و به طور کلی نقشه راه تحقیق پرداخته شد. فصل دوم به ادبیات تحقیق اختصاص داشت، در این فصل تعاریف و دیدگاه های مختلف مربوط به ابعاد تحقیق ارائه گردید، همچنین مدل های مطرح شده مربوط به موضوع بررسی شد. در مورد مدیریت دانش مدل های مختلفی ارائه شده است که در این تحقیق ضمن اشاره به اهم این مدل ها در نهایت مدل سنگ بنای مدیریت دانش به این دلیل که تقریباً اجزاء اصلی سایر مدل ها را نیز در بر می گرفت انتخاب شد. در مورد سبک های رهبری نیز ضمن بیان سیر تکامل نظریه ها و مکاتب رهبری و بررسی دیدگاه های مختلف مطرح شده درمورد سبک های رهبری، در نهایت مدل رهبری باس به علت جدیدتر بودن و جامعیت مد نظر قرار داده شد. در فصل دوم همچنین به پیشینه موضوع و تحقیقات داخلی و خارجی انجام شده در این زمینه نیز پرداخته شد و در نهایت بر اساس مطالعات انجام شده روی مدل های مذبور در پایان این فصل مدل مفهومی پیشنهادی تحقیق ارائه گردید. در فصل سوم روش تحقیق، روش گردآوری داده ها و اطلاعات، ابزارهای گردآوری اطلاعات و روش تحلیل داده ها مطرح شد و ساختار پرسشنامه و پایایی و روایی آن مورد بررسی قرار گرفت. در فصل چهارم نیز بر اساس روش ها و نرم افزار های تعیین شده در فصل سوم به بررسی و ارزیابی فرضیه های تحقیق پرداخته شد. در این فصل با بهره گرفتن از نرم افزار spss و روش هایی آماری مانند کولموگروف اسمیرنوف؛ به بررسی نرمال بودن داده ها و رگرسیون چند متغییره؛ به بررسی روابط میان متغییرها و ارزیابی فرضیات تحقیق پرداخته شد و همچنین کل مدل و ابعاد و شاخص های تعریف شده در آن با بهره گرفتن از روش معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس از طریق نرم افزار PLS مورد ارزیابی قرار گرفت و در نهایت مدل مفهومی نهایی مبتنی بر معادلات ساختاری ارائه گردید.
در فصل حاضر نیز بر اساس نتایج بررسی ها و تحلیل های انجام شده در فصول گذشته به نتیجه گیری و جمع بندی مطالب تحقیق پرداخته می شود و در آخر پیشنهادهایی را بر اساس یافته های تحقیق برای بهبود عملکرد سازمان مورد بررسی و سازمان های مشابه و همچنین پیشنهاد هایی برای تحقیقات آتی ارائه خواهد شد.

۲-۵ نتایج تحقیق
پس از تجزیه و تحلیل های انجام شده در فصل چهارم نتایج تحقیق به شرح زیر ارائه می گردد، این نتایج مشتمل بر سه بخش هستند. بخش اول نتایج مربوط به متغییر مدیریت دانش و اجزاء تشکیل دهنده آن است، بخش دوم مربوط به متغییر سبک رهبری، ابعاد و شاخص های آن است و بخش سوم مربوط به رابطه بین این متغییرهای مکنون است.
۱-۲-۵ نتایج مربوط به متغییر مدیریت دانش
در این تحقیق مدل مربوط به مدیریت دانش از دو سیکل؛ درونی، بیرونی و یک سیکل مکمل تشکیل شده بود. سیکل درونی شامل: شناسایی دانش، کسب دانش، توسعه دانش، اشتراک و تسهیم دانش، استفاده از دانش و نگهداری دانش. سیکل بیرونی شامل : تعیین هدف های دانشی، ارزیابی دانش و سیکل مکمل شامل بازخور است. که بر اساس ادبیات موضوع و مطالعات انجام شده و به منظور شفافیت در طراحی پرسشنامه با ترکیب ابعاد مکمل و نزدیک به هم، کلیه ابعاد این مدل در قالب پنج دسته کلی به شرح زیر ارائه گردید، که بار عاملی مربوط به این شاخص ها از طریق مدلسازی معادلات ساختاری سنجیده شد و کیفیت مدل ارزیابی گردید. با توجه به بارهای عاملی بالا و نزدیک به هم شاخص های تشکیل دهنده بعد مدیریت دانش می توان به اهمیت بالای هر پنج شاخص پی برد اما طبقه بندی شاخص ها به ترتیب بزرگی بارهای عاملی آن ها به صورت زیر است.
شاخص شناسایی و کسب دانش که بیشترین بار عاملی را در میان شاخص های مدیریت دانش به خود اختصاص داده است، نشان می دهد که برای پیاده سازی موفق مدیریت دانش توجه به شناسایی و کسب دانش لازم و ضروری است و اینکه در وهله اول سازمان باید بداند که چه می داند و چه دانش و اطلاعاتی در سازمان موجود است. این شناسایی دانش باید به طور همزمان در مورد منابع درونی و بیرونی انجام شود و پس از تعیین شکاف های دانشی، به تأمین و کسب دانش مورد نیاز از بازارهای داخلی و خارجی نظیر مشتریان، رقبا، همکاران و سایر منابعی که در مرحله شناسایی تعیین شده است پرداخته شود.
شاخص ارزیابی و بازخور نیز دارای بار عاملی بالایی بود که بر اهمیت توجه به نتایج به عنوان بازخور برای اصلاح و تعیین اهداف در سازمان مورد نظر تأکید دارد. توجه به این شاخص از هدر رفتن منابع در سازمان، کارهای موازی و دوباره کاری ها جلوگیری می کند و باعث افزایش کارایی می گردد.
پس از دو شاخص مزبور نیز شاخص نگهداری و کاربرد دانش در جایگاه دوم قرار گرفت که می توان این چنین نتیجه گیری کرد که اطمینان یافتن از استفاده مفید دانش در سازمان و به کارگیری روش های مناسب برای ذخیره و نگهداری و روزآمد کردن دانش به منظور پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان مزبور از اهمیت بالایی برخوردار است.
و همچنین بار عاملی بالای مربوط به شاخص تعیین اهداف دانشی نیز ضرورت تعیین هدف های دانشی در دو سطح استراتژیک و عملیاتی را تأیید می نماید. و اهمیت ایجاد فرهنگ دانشی در سازمان و طراحی برنامه های مناسب جهت پیاده سازی هر یک از ابعاد مدیریت دانش را آشکار می سازد.
شاخص توسعه و تسهیم دانش نیز با توجه به بار عاملی بالا به عنوان یکی از شاخص های اصلی مدیریت دانش در سازمان مزبور مورد تأیید قرار گرفت. که بر اهمیت تمرکز بر ایجاد مهارت های جدید، ایده های بهتر و فرایند های کاراتر و انتقال دانش از سطح دانش فردی به سطح دانش گروهی و سازمانی تأکید دارد.
به طور خلاصه هر پنج شاخص مربوط به مدل مدیریت دانش به کار گرفته شده در این تحقیق با توجه به بار عاملی بالا به عنوان شاخص های تشکیل دهنده مدیریت دانش مورد تأیید قرار گرفتند.
۲-۲-۵ نتایج مربوط به متغییر سبک رهبری
در مورد سبک های رهبری مدل رهبری چند عاملی باس مورد استفاده قرار گرفت. این مدل از سه بعد اصلی شامل: سبک رهبری تحول آفرین، تبادلی و عدم مداخله گر تشکیل شده است. سبک رهبری تحول آفرین شامل پنج شاخص اصلی است که همه این شاخص ها بر اساس بار عاملی بالایشان مورد تأیید قرار گرفتند. این شاخص ها به ترتیب بار عاملی شامل: انگیزش الهام بخش، ترغیب ذهنی، ویژگی های آرمانی، ملاحظات فردی و رفتارهای آرمانی می باشند. که به اهمیت فعالیت هایی مانند صحبت خوش بینانه درباره آینده، صحبت همراه با جدیت و شوق درباره کارهایی که باید در آینده انجام شود، تأکید بر اهمیت آینده نگری، القای حس امید نسبت به دستیابی به اهداف در مورد سبک رهبری تحول آفرین اشاره دارد.
بعد رهبری تبادلی نیز از سه شاخص تشکیل شده است که شاخص پاداش مشروط بیشترین بار عاملی را دارا می باشد همچنین شاخص مدیریت بر مبنای استثناء فعال نیز به عنوان یکی از شاخص های مهم بعد رهبری تبادلی مورد تأیید قرار گرفت. اما شاخص مدیریت بر مبنای استثناء منفعل به دلیل بار عاملی کم تر از حد قابل قبول مورد تأیید قرار نگرفت و در مدل نهایی مبتنی بر معادلات ساختاری حذف گردید که می توان نتیجه گرفت که بروز رفتارهایی مانند دخالت در امور پس از به اشتباه کشیده شدن مسائل و صرفاً در موارد بحرانی و اعتقاد به این امر که “سری را که درد نمی کند دستمال نمی بندند” نمی تواند در اجرای رهبری تبادلی در این سازمان نقش مؤثری داشته باشد.
بعد سوم رهبری عدم مداخله گر بود که در قالب ۴ سؤال سنجیده شد که بار عاملی مربوط به سؤالات بالا و قابل قبول ارزیابی شد.
۳-۲-۵ نتایج مربوط به رابطه میان متغییرهای مکنون تحقیق
نتایج حاصل از تحلیل های صورت گرفته در این تحقیق حاکی از رابطه قوی بین سبک رهبری و اقدامات مدیریت دانش در این سازمان است که تأیید کننده نظر دانشمندانی مانند چانگ و همکاران(۲۰۱۳)، گیرداسکین و ساوانوسین(۲۰۱۲) و سینگ(۲۰۰۸) است، که تأثیر مثبت سبک رهبری بر اقدامات مدیریت دانش را تأیید نموده اند.
در مورد رابطه بین متغییرهای اصلی مدل، نتایج نشان داد که بیشترین ارتباط بین سبک رهبری تبادلی و مدیریت دانش وجود دارد که مؤید نظر جایا سینگام و همکاران (۲۰۱۰) و نگوین و محمد (۲۰۱۱) است. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که در این سازمان، به کارگیری شاخص های مربوط به رهبری تبادلی مانند پاداش های مشروط که در قالب رفتارهایی مانند کمک کردن به زیردستان متناسب با تلاش آن ها، مشخص کردن افرادی که برای رسیدن به اهداف برجسته شایسته می باشند، تعیین منافع دریافتی افراد بعد از تحقق اهداف، بیان احساس رضایت از زیردستان تنها پس از تحقق اهداف توسط آن ها و مدیریت بر مبنای استثناء فعال که در قالب رفتارهایی مانند تمرکز بر رسیدگی به اشتباهات، انتقادات، شکایت ها، انحراف از معیارها و شکست ها، بررسی و پیگیری منشأ تمام اشتباهات و درس گرفتن از اشتباهات در جهت دستیابی به استاندارها بروز می کند می تواند بیشترین اثربخشی را در اجرای موفق مدیریت دانش در این سازمان داشته باشد اما در به کار گیری این سبک رهبری باید توجه داشت که از بروز رفتارهایی مانند دخالت پس از به اشتباه کشیده شدن مسائل، اعتقاد راسخ به این امر که “سری را که درد نمی کند دستمال نمی بندند” و دخالت در امور صرفاً در موارد بحرانی که شاخص های تشکیل دهنده مدیریت بر مبنای استثناء منفعل هستند باید صرفنظر نمود چرا که تضعیف کننده اقدامات مربوط به رهبری تبادلی هستند.
و نتیجه ی جالب توجه این که بر خلاف تصورات و انتظارات مبتنی بر ادبیات تحقیق و با توجه به شرایط سازمان مورد مطالعه نتایج حاصل نشان داد، رهبری تحول آفرین تأثیر گذاری کمتری نسبت به رهبری تبادلی بر اقدامات مدیریت دانش در این سازمان دارد. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که اتخاذ سبک رهبری تحول آفرین در یک سازمان نیاز به بسترسازی لازم و آمادگی نیروی انسانی در آن سازمان دارد و به کار گیری این سبک رهبری بدون توجه به سطح آمادگی و ویژگی های نیروی انسانی نمی تواند نتایج مطلوب مورد انتظار را در پی داشته باشد. چنانچه شاهد بودیم که در این سازمان با توجه به ویژگی های زیر دستان سبک رهبری تبادلی به عنوان سبک رهبری توانمندساز مدیریت دانش شناسایی شد.
در مورد رهبری عدم مداخله گر نتایج حاصل از تحلیل های انجام شده به وسیله هر دو نرم افزار معناداری رابطه بین رهبری عدم مداخله گر و مدیریت دانش را رد می کند، بنابراین این بعد از مدل نهایی تحقیق حذف می گردد. بر اساس ادبیات تحقیق نیز این نتیجه قابل استنباط است چرا که اجرای موفق مدیریت دانش نیازمند بعد رهبری فعال و اثربخش است و بروز رفتارهایی مانند اجتناب از دخالت در مسائل مهم، عدم حضور در هنگام نیاز، اجتناب از تصمیم گیری و طفره رفتن از پاسخ با سؤالات مهم و جدی از جانب رهبر نمی تواند تأثیر مثبتی در اجرای مدیریت دانش داشته باشد.
۳-۵ مدل مفهومی اولیه تحقیق
مدل مفهومی اولیه تحقیق در انتهای فصل دوم ارائه گردید، این مدل بر اساس ادبیات تحقیق و بررسی مدل های ارائه شده مربوط به موضوع ارائه گردید که در آن مطابق شکل مدیریت دانش مشتمل بر ۵ جزء اصلی تعیین اهداف دانشی، شناسایی و کسب دانش، توسعه و تسهیم دانش ، نگهداری و استفاده از دانش و ارزیابی و بازخور در نظر گرفته شده است و سبک های رهبری نیز شامل سه سبک رهبری تحول آفرین، تبادلی و عدم مداخله گر می باشند.
سبک های رهبری
رهبری تحول آفرین
- نفوذ آرمانی
- انگیزش الهام بخش
- ترغیب ذهنی
- ملاحظات فردی
رهبری عدم مداخله گر
تعیین اهداف دانشی
ارزیابی و بازخور
شناسایی و کسب دانش
توسعه و تسهیم دانش
نگهداری و استفاده از دانش
رهبری تبادلی
- مدیریت بر مبنای استثنا
- پاداش مشروط
شکل ۱-۵: مدل مفهومی اولیه تحقیق
۴-۵ مقایسه مدل اولیه تحقیق و مدل نهایی تحقیق
در ادامه کلیه اجزاء مدل بر اساس مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس مورد ارزیابی قرار گرفت. ضرایب مسیر بین ابعاد شدت و جهت رابطه میان متغییرهای مکنون تحقیق را نشان داد و بار های عاملی میان ابعاد و شاخص های تشکیل دهنده، شاخص های مدل را تأیید نمود. در این مدل همه ی شاخص ها مورد تأیید قرار گرفتند و بار عاملی آن ها بالا و قابل قبول ارزیابی شد به جز شاخص مدیریت بر مبنای استثناء منفعل که به این دلیل که بار عاملی آن کمتر از حد قابل قبول بود، مورد تأیید قرار نگرفت و از مدل حذف گردید. همچنین در مورد سبک رهبری عدم مداخله گر، بر اساس t آماری حاصل تحلیل های صورت گرفته معناداری رابطه بین این متغییر و مدیریت دانش در این سازمان رد و این بعد از مدل حذف شد و مدل نهایی تحقیق مطابق شکل ۲-۵ ارائه گردید، که در آن ابعاد رهبری شامل دو بعد رهبری تحول آفرین و رهبری تبادلی است، رهبری تحول آفرین خود مشتمل بر پنج شاخص ویژگی های آرمانی، رفتارهای آرمانی، ترغیب ذهنی، ملاحظات فردی، انگیزش الهام بخش است و بعد رهبری تبادلی شامل پاداش مشروط و مدیریت بر مبنای استثناء فعال است. بعد مدیریت دانش نیز از پنج شاخص؛ تعیین اهداف دانشی، شناسایی و کسب دانش، توسعه و تسهیم دانش ، نگهداری و استفاده از دانش و ارزیابی و بازخور تشکیل شده است. و بارهای عاملی و ضرایب مسیر آن ها به شرح زیر است.
ویژگی های آرمانی
۸۶۳/۰
رفتارهای آرمانی
۸۴۲/۰
تعیین اهداف دانشی
ترغیب ذهنی

فصل چهارم
نتایج حاصل از آزمایش پایلوت بر روی کنه بالغ هیالوما مارجیناتوم:
ازآنجایی که هیچ گونه اطلاعی از اثرقارچ ها بر روی کنه هیالوما مارجیناتوم وجود نداشت تستی مقدماتی و غربالگری انجام گردید تا قارچ های با اثر کشندگی بهتر انتخاب گردند و از کاربرد قارچ ها با اثر ناچیز و حتی بی اثر بر روی کنه جلوگیری گردد. چرا که در غیر اینصورت با در نظر گرفتن ۳ رقت برای هر جدایه و تکرار آن به شکل سه بار تکرار در شرایطی که بنا بود ۱۰ کنه در هر پتری پلیت استفاده گردد برای هر جدایه قارچ حدود ۹۰ کنه نیاز بود بنابراین با در نظر گرفتن گروه های کنترل حدود ۴۵۰ کنه برای مطالعه می بایست مورد استفاده قرار گیرد که مطالعه میزان اثر جدایه ها و تعیین مرگ و میر کنه ها در اثر این قارچ ها به شکل سه بار تکرار و غلظت های گوناگون عملا از لحاظ کشت و جمع آوری کنه و مطالعه غیر ممکن بود بنابراین در این مرحله حد اکثر سوسپانسیون قارچی شامل ۱۰^۱۱×۴/۲ اسپور در هر میلی لیتر برای هر جدایه قارچی و ۵ کنه برای مطالعه هر جدایه در نظر گرفته شد تا میزان مرگ و میر کنه ها و به عبارتی بیماریزایی هر کدام از جدایه های قارچی توسط شناور کردن ۵ کنه هیالوما مارجیناتوم بالغ که قبل از آغشته کردن با اسپور قارچی با الکل ۷۰ در صد ضد عفونی و خشک گردیده بودند مشخص گردید. مدت این آغشته کردن ۵-۳ ثانیه بود و پس از این کنه ها در پتری دیش های استریل حاوی کاغذ صافی مرطوب قرار می گرفتند[۲۵].دما و رطوبت حاصله توسط ژرمیناتور تهیه گردید البته جهت اطمینان از رطوبت کامل، پلیت ها در دسیکاتوری قرار گرفتند که در کف آن آب و نمک اشباع قرار داشت و دسیکاتور در ژرمیناتور قرار گرفت. برای تمام جدایه های قارچی یک گروه کنترل شامل ۵ کنه بالغ به همان روش ذکر شده مورد درمان قرار گرفت، به جز این که کنه ها در آب مقطر استریل همراه با توئین آغشته گردیدند. مرگ و میر کنه ها به طور روزانه هر ۲۴ ساعت یک بار مورد مطالعه قرار گرفت و ثبت گردید و کنه های تلف شده در اثر قارچ مشخص و این لاشه ها به ظروف دیگری منتقل گردید تا رشد و نمو قارچ بر روی آنها مورد مطالعه قرار گیرد[۴۶].

طی این مطالعه تاثیر قارچی متاریزیوم آنیزوپلیه DEMI 001 ،M14 ، IRAN 437C، IRAN 715 C بررسی شد و تعداد ۴ گروه پنج تائی از کنه های بالغ هیالوما مارجیناتوم مورد ارزیابی قرار گرفتند که در جدول ۴-۱ نشان داده شده است.
جدول ۴-۱: گروه های تحت درمان در اثر کنیدیوم های مختلف قارچی با غلظت ۱۰^۱۱ ×۴ /۲ کنیدیوم در هر میلی لیتر

نتایج حاصل از مطالعه مقدماتی نشان می دهد که قارچ های آزمایش شده حدتشان در برابر کنه های بالغ هیالوما مارجیناتوم متفاوت است و میزان مرگ و میر کنه های تحت درمان بین ۱۰۰-۰ درصد ۱۴ روز پس از تلقیح کنه ها با غلظت ۱۰^۱۱ ×۴/۲ کنیدیوم در هر میلی لیترگردید. ضمن این که مرگ و میر در گروه کنترل صفر درصد گردید. تمام کنه های تحت درمان ۱۴ روز پس از تلقیح کنه ها با کنیدیوم های قارچی در اثر متاریزیوم آنیزوپلیه جدایه M14 و متاریزیوم آنیزوپلیه جدایه DEMI001 تلف گردیدند(جدول ۱-۵).
فصل پنجم
نتایج حاصل از آزمایش نهایی بر روی کنه بالغ هیالوما مارجیناتوم:
جدول۵-۱: گروه های تحت درمان در اثر غلظت های مختلف کنیدیوم های قارچی