عملکرد علوفه خشک ………………………………………………………………………………………………………………………. ۵۷
درصد پروتئین خام …………………………………………………………………………………………………………………………. ۵۸
نتیجه گیری و بحث ………………………………………………………………………………………………………………………… ۶۰
جدول ۳-۱- تجزیه واریانس صفات مورد مطالعه ………………………………………………………………………….. ۶۱
جدول ۳-۲- مقایسه میانگین صفات مورد مطالعه ………………………………………………………………………… ۶۱
منابع ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۶۲
منابع انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………………………………. ۶۸
چکیده
این بررسی به منظور مقایسه اثر کودهای زیستی و شیمیایی بر عملکرد و صفات مرفولوژیک گیاه اسپرس در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در ۹ تیمار و ۴ تکرار در زمینی به مساحت ۸۰۰ متر مربع در بهار سال ۱۳۹۱ ( ۱۵/۰۲/۱۳۹۱) در یک قطعه زمین زراعی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی آبخوان پلدشت وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی اجرا شد.تیمار های آزمایشی شامل کود شیمیایی(NPK) کود های زیستی نیتروکسین،فسفاته بارور ۲،بیوسولفور بودند که به صورت منفرد و ترکیبی اعمال گردیدند. در هر بلوک ۹ تیمار اجرا گردید.صفات مورد مطالعه عبارت بود از ارتفاع بوته،تعداد برگ،تعداد شاخه های جانبی،عملکرد ماده خشک و میزان عملکرد دانه، عملکرد علوفه تر، خشک و درصد پروتئین بود. بر اساس نتایج حاصله، اثرسطوح مختلف کودی روی ارتفاع بوته ،تعداد برگ،عملکرد بیولوژیک و عملکرد ماده خشک در سطح احتمال یک درصد و بر صفت تعداد انشعابات ساقه و درصد پروتئین خام در سطح احتمال ۵ درصد معنی داری بود.بیشترین عملکرد در صفات ارتفاع بوته و تعداد شاخه جانبی در تیمار تلقیح با نیتروکسین+بیوسولفور+فسفاته بارورو درصفات تعداد برگ عملکرد ماده خشک و بیولوژیک تیمار کود شیمیایی بیشترین مقادیر را به خود اختصاص داد. در کلیه صفات کود های زیستی نسبت به شاهد و حتی کود شیمیایی برتری نشان داد که می توان نتیجه گرفت که امکان جایگزین کود زیستی خصوصا نیتروکسین با کود های شیمیایی می تواند بهترین شرایط را برای حصول حداکثری عملکرد کمی و کیفی در اسپرس فراهم سازد.

کلمات کلیدی: کود زیستی،کود شیمیایی،عملکرد بیولوژیک،نیتروکسین،بیوسولفور،فسفاته بارور،اسپرس
فصل اول
مقدمه و بررسی منابع
۱-۱ مقدمه
تمدن بشری با کشاورزی آغاز شد یعنی زمانی که انسانها تصمیم گرفتند به جای آنکه در پی شکار آواره بیابان ها شوند در محلی مناسب از لحاظ آب و هوا سکونت گزینند و زندگی خود را بر پایه نظمی منطقی استوار سازند. وطن انسان در قلمرویی مشخص مستلزم برخورداری از امنیت غذایی بود و بدین ترتیب آدمی راه تازه ای برای تهیه غذای خود یافت و شروع به کشت و زرع نمود. هر چند که مدت های طولانی از کابوس بشر نخستین می گذرد ولی هنوز نیز فقر، قحطی و سوء تغذیه از جمله مشکلات بزرگ انسان قرن علم و تکنولوژی می باشد. رشد بی رویه جمعیت،تخریب منابع طبیعی،آلودگی محیط زیست، سیاست های استعماری قدرت های بزرگ و بی توجهی به ارزش های عالی انسانی همگی دست در دست هم داده و سرنوشتی مبهم را در فراسوی آینده زندگی بشر قرار داده است(کوسیکامکوس ،۱۹۹۹) .در شرایطی که چهره حدود ۳/۱ از خاک نشینان کره زمین از درد سیلی فقر درهم پیچیده است و حدود ۳۰/۰ تا ۵/۲ میلیارد نفر از مردمان جهان به صورت پنهان و آشکار دچار سوء تغذیه هستند عده ای از انسانها در بعضی از نقاط دنیا به دلیل زیادی ثروت و خوراک به انواع مرضهای خطرناک دچار می گردند و از عالم انسانیت خارج می شوند(مارتینز،۱۹۹۲).در مجموع دانه غلات و حبوبات نزدیک به ۳/۲ از مواد غذایی مردمان مناطق آسیا و آفریقا را به صورت مستقیم تأمین می کنند.در حالی که در اروپا،آمریکا شمالی،آرژانتین،استرالیا و زلاندونو این نسبت به ۳/۱ تقلیل پیدا کرده است و این ممالک به صورت غالب از فراورده های دامی استفاده می کنند(راشد محصل و همکاران،۱۳۷۶).کارشناسان و متخصصان کشاورزی اعتقاد دارند که افزایش تولید غذا در جهان از طریق افزایش سطح زیر کشت بیش از این میسر نیست زیرا هر جا که آب و زمین مناسبی وجود داشته، کاشت هم صورت گرفته است(میر هادی،۱۳۸۰).
حتی بعضی از کشورهای مثل هند و چین پا را فراتر نهاده با خشک کردن حاشیه دریاها، زمین قابل کشت ایجاد کرده اند، در کشور های در حال رشد مثل ایران هم زمین های حاصلخیز و قابل کشت فراوانی وجود دارد که در حال حاضر بدون کشت رها شده اند، ولی محدودیت آب، مانع از به زیر کشت در آوردن آنها می شود. لذا با افزایش روز افزون جمعیت در جهان به خصوص در کشورهای در حال رشد، افزایش تولید و تهیه غذای کافی، فقط با افزایش محصول در واحد سطح امکان پذیر است، برای افزایش تولید در واحد سطح راه های زیادی وجود دارد، از طریق تحقیقات به نژادی یا به دست آوردن ارقام پر محصول و سازگار با شرایط آب و هوایی، خاک و محیط های مختلف و تهیه ارقام مقاوم به آفات و بیماری ها و غیره و از طریق تحقیقات به زراعی، با انجام صحیح و به موقع عملیات زراعی و مصرف نوع مطلوب نهاده های کشاورزی از جمله تهیه زمین، تاریخ کاشت ،میزان بذر در هکتار، کیفیت بذر، تعداد بوته در هکتار،میزان و موقع آبیاری، میزان و موقع پخش کود، نوع کود مصرفی، مبارزه با علف های هرز، برنامه تناوب و آیش می توان محصول بیشتری به دست آورد (میر هادی، ۱۳۸۰).
فصل اول
۱_۲_کلیات
۱-۲-۱-گیاهشناسی
اسپرس گیاهی است از تیره Fabaceae زیر تیره Papilionaceaeو قبیله Hedysareae و جنسOnobrychisکه دارای قدمت چندین صد ساله در کشور می باشد. در گزارش های مختلف تعداد ۵۰ الی ۷۰ گونه از این جنس را در ایران گزارش نموده اند که در بین این گونه ها گونه O.sativa از نظر خصوصیات زراعی مطلوب ترین بوده و عموما منظور از اسپرس این گونهمی باشد. اسپرس گیاهی است چند ساله بدون خار که دارای ریشه عمیق به قطر یک متر تا پنج سانتی متر و عمق چند متر با انشعابات جانبی بسیار (تقریبا دو برابر یونجه)می باشد. ساقه های این گیاه قائم , تو خالی با ارتفاع حدود یک صد سانتیمتر که از قسمت طوقه برخاسته است. برگ های اسپرس شانه ای متقابل که معمولا دارای ۷ تا۱۰جفت برگچه به شکل بیضی می باشند.
اسپرس دارای گل آذین خوشه ای منفرد و قائم به طول ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر که واجد دست کم ده گل صورتی یا سرخ آبی با رگه های قدری تیره است. هر گل آذین دارای پنج گلبرگ شامل ۲ بال،۲ ناو و یک درفش می باشد که اندام نر و ماده گیاه در داخل دو گلبرگ ناو بوده و با اندک فشار به این گلبرگ ها آزاد می شوند. میوه این گیاه به صورت غلافی نا شکوفا به شکل عدس سطح خارجی آن مشبک و برجسته می باشد درون هر غلاف یک دانه منفرد قلوه ای شکل، با سطح صاف به رنگ قهوای, زیتونی روشنیا تیره به طول ۳ میلی متر که ناف آن در میانه مقعر می باشد(امید بیگی۱۳۸۴).
۱-۲-۲- تهیه زمین و کاشت اسپرس
اسپرس در اراضی آهکی و خشک و نسبتا سبک به خوبی رشد می کند و بر عکس در زمین ها زهدار که دارای سفره زیر زمینی بالا و اراضی شور و اسیدی محصول چندان خوبی تولید نمی کند. به طورکلی نباید اسپرس و یونجه را از نظر تناسب استفاده در یک منطقه با یکدیگر مقایسه نمود و معمولا در مناطق مناسب برای یونجه کمتر به کشت اسپرس مبادرت می شود. بستر کشت اسپرس باید دارای خاکی حاصلخیز، لومی، عاری از علفهای هرز، با شیب مناسب و تهویه مطلوب باشد. بعد از انتخاب زمین، توجه به تاریخ مناسب کشت و انجام شخم به موقع، آزمایش خاک جهت تعیین مقادیر کود مورد نیاز ضروری است. از آنجا که اکثر خاکهای ایران آهکی می باشند لذا برای زراعت اسپرس مناسب اند چرا که این نوع خاک ها کلسیم و منیزیم مورد نیاز گیاه را تامین کرده  درکشت بهاره انجام یک شخم  پائیزه عمیق یا خیلی عمیق به عمق ۳۰-۲۵ سانتی متر بسته به نوع خاک ضروری است. در بهار، یکی دو هفته قبل ازکشت در صورت امکان ۵۰-۴۰ تن کود حیوانی در زمین پخش کرده و در جهت عمود بر شخم دیسک و دندانه زده می شود. آخرین مرحله تسطیح زمین، دادن کودشیمیایی و بذر کاری است. در کشت پائیزه هم مراحل آماده سازی  بستر کشت به همین ترتیب می باشد. بستر مناسب کشت باید دارای خاکی نرم و با خاکدانه باشد(امید بیگی۱۳۸۴).
۱-۲-۳- زمان کاشت
مناطق مهم کشت و کار اسپرس در ایران اردبیل، کردستان، شهر کرد، آذربایجان شرقی و غربی، اصفهان، دماوندو فیروزکوه، قزوین، زنجان، طالقان و بعضی دیگر از مناطق سردسیری کشور می باشد و در تمامی مناطق فوق الاشاره به علت مقاومت گیاهچه به سرما می توان این گیاه را به صورت پاییزه و بهاره کشت نمود البته در این ارتباط بهتر است در پاییز قبل از فرا رسیدن سرمای زمستانه و یخبندان گیاه به مرحله ۲ تا ۳ برگی رسده باشد و در بهار احتمال یخبندان زمین وجود نداشته باشد.  اسپرس به صورت بهاره و پاییزه قابل کشت است البته باید در نظر داشت که در پاییز قبل از فرا رسیدن سرمای زمستان و یخبندان، گیاه به مرحله  ۲- ۴ برگی رسیده و در بهار نیز احتمال یخبندان زمین نباشد. بهترین عمق کاشت بذر در۸-۵ سانتی متری است (امید بیگی۱۳۸۴).
۱-۲-۴- میزان بذر مصرفی
جهت ایجاد مزرعه ای یکدست و با دوام استفاده از بذور سالم، خالص و دارای قوه نامیه بالا (بیش از۹۵%) ضروری می باشد. میزان بذر مصرفی در یک هکتار حداکثر۳^[۱] تا ۵۰ کیلوگرم است. اگر بذر با غلاف باشد این مقدار افزایش می یابد که مقدار دقیق توصیه شده به کیفیت بذر و شرایط میکرو و ماکرو کلیمایی بر می گردد (امید بیگی۱۳۸۴).
 ۱-۲-۵- آبیاری
آبیاری اسپرس همانند یونجه است ولی چون  اسپرس به عنوان گیاه مقاوم در برابر خشکی معروف بوده و  نیاز آبی اسپرس کمتر از یونجه است. از این رو می توان آنرا در مناطقی که بارندگی سالیانه  آن بیش از ۳۰۰ میلی متر باشد به صورت دیم کاشت (امید بیگی۱۳۸۴).
۱-۲-۶- کوددهی
در رابطه با نیاز کودی اسپرس ذکر این مساله ضروری است که این گیاه به دلیل داشتن غدد تثبیت در ریشه های فرعی خود توانایی استفاده از نیتروژن آزاد هوا را دارد و به همین دلیل بعد از رشد و توسعه کامل ریشه و شرایط مناسب برای فعالیت غده های ریزوبیوم نیاز به تامین نیتروژن از طریق کود نیتروژنه میسر نیست ولی در سال اول کاشت به دلیل عدم تکامل ریشه ها و غدد مذکور نیاز به حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار اوره همزمان با کاشت و ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلوگرم در هکتار فسفات آمونیوم قبل از کاشت می باشد. بعد از آماده سازی زمین، قبل از کاشت  ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلوگرم در هکتار فسفات آمونیوم، ۱۵۰ کیلوگرم پتاس، ۱۰۰- ۵۰ کیلوگرم اوره به عنوان استارتر باید به خاک اضافه گردد و بعد  از هر چین  نیز حداقل ۵۰ کیلوگرم اوره به خاک اضافه می شود(زرگری، ۱۳۷۲).
جداول۱-۱ توصیه کودی فسفر و پتاسیم را برای اسپرس نشان می دهد.
جدول ۱-۱- توصیه کودهای فسفره بر مبنای فسفر قابل جذب خاک(زرگری، ۱۳۷۲).

۲- هر فرد به رتبه و سمتی دست یابد که در آن تخصص، مهارت و تجربه داشته باشد.
۳- هر شخص به اندازهء شوونات، منزلت و مقامی که دارد حقوق و مزایا دریافت کند.
همانطور کـه کارمندان در موقعیت­های مختلف، متناسب با مهارت و تجربه ی خود، حقوق دریافت می‌کنند باید در ازای کارها و شیوه‌های جدیدی که در کار خود ارائه می‌دهند نیز پاداش دریافت کنند. اگر این سیاست‌ها به اجرا در نیاید، کارمندان به سکون و یکنواختی (روزمرگی) دچار شده، اغلب انگیزهء کار درست را از دست داده، به شدت از سازمان خود رنجور شده و عدم رضایت شغلی خود را بروز می‌دهند
عوامل زیر در رابطه با پرسنل سازمان امور مالیاتی در اثربخشی و اصلاحات آن می‌تواند مؤثر باشد:
الف) پرداخت حقوق و مزایا متناسب با تخصص و فعالیت.
ب) انعطاف‌پذیری در نظام حقوق و دستمزد.
ج) اندیشه‌های گروهی کارمندان در دستگاه مالیاتی مدنظر قرار گیرد.
د) داشتن امنیت شغلی از کارمندان رده پایین تا مدیران ارشد.
با توجه به این‌که کارمندان سازمان نمایندگان دولت هستند که با قشر وسیعی از افراد جامعه در تماس هستند از افرادی به عنوان مأمور اجرائیات استفاده شود که قدرت جذب اندیشه‌های مفید جامعه را داشته باشند.(رجایی،۱۳۹۰)
۲-۵-۵-۵) مؤدیان مالیاتی
مؤدیان مالیاتی، ‌عموماً به دو دسته تقسیم می‌شوند: مؤدیان قانون مدار و مؤدیان قانون گریز.مؤدیان قانون مدار آن‌هایی هستند که مطابق قانون و به نسبت سهم خود، مالیات را پرداخت می‌کنند و عمومآً مشکلی را برای سازمان امور مالیاتی ایجاد نمی‌کنند این نوع مؤدیان غالبائ تمکین می‌کنند و از ایجاد هزینه و مشکل برای سازمان پرهیز می‌کنند به همین علت سازمان مالیاتی نیز از این نوع مؤدیان اظهار رضایت کرده و غالباً سعی می‌شود این نوع مؤدیان باقی بمانند و یا بر تعداد آن‌ها افزوده شود. اما در مورد دیگر مؤدیان قانون گریز بحث و سخن بسیار است و سازمان امور مالیاتی سعی می‌کند با انواع سیاست‌ها، آن‌ها را وادار به پرداخت مالیات کند. مؤدیانی قانون گریز محسوب می‌شوند که مالیات‌های معوق را به دستگاه مالیاتی تحمیل می‌کنند که همین موضوع یکی از گلوگاه‌های نظام مالیاتی ایران است. به نظر می‌رسد در این‌گونه مواقع، سنجش میزان مالیات‌های معوق و برنامه‌ریزی در جهت وصول آن‌‌ها، بهترین گزینه موجود باشد. مالیات‌های معوق به مالیات‌هایی اطلاق می‌شود که از حیث تشخیص مالیات، به مرحلهء فعلیت رسیده‌اند اما به هر دلیل به حیطه ی وصول درنیامده و امکان وصول آن‌ها وجود دارد. بدیهی است اگر ثابت شود که حجم ذخایر مالیاتی معوق قابل وصول به حدی معنادار است که قادر به تأمین اهداف درآمد مورد نظر خواهد بود، در آن صورت برنامه‌ریزی عملیاتی جهت وصول این مالیات‌ها منطقی و موجه است. اگر دستگاه مالیاتی ناگزیر از اعمال فشار مالیاتی بیش‌تری باشد چه بهتر که این فشار بر مؤدیان قانون گریز وارد شود که بعضی سال‌ها از زیر مسئولیت پرداخت دیون مالیاتی خود شانه خالی کرده‌اند و اعمال خلاف قانون آن‌ها بعضائ مصداق تقلب مالیاتی بوده است. بدیهی است که مطالبهء دیون معوقه­ی دولت از عده‌ای متقلب، تنش‌های احتمالی ناشی از فشار مالیاتی را نیز به حداقل خواهد رساند و این با اهداف مورد نظر در خروجی سازمان از جمله رضایتمندی مؤدیان خوش‌حساب و ارتقای سطح عدالت مالیاتی نیز سازگار خواهد بود. یکی از راه‌های کاهش خطای مؤدیان در اظهار و پرداخت مالیات به کارگیری مناسب نظام جریمه و پاداش است. نظام جریمه باید به نحوی اجرا شود که به طور متوسط رفتار مؤدی مالیاتی را عوض کند. با این حال با مؤدیانی که بی‌نظم هستند و قانون را رعایت نمی‌کنند، باید به شدت برخورد کرد. همچنین باید توجه کرد که جرایم افراطی وضع نشود و مؤدیان ناامید نشوند. تجربه نشان داده است که تغییر ایجاد کردن در رفتار و نگرش مؤدیان مالیاتی یک هنر بزرگ است و عموماً اقدامات سریع و فشارهای سنگین، تنها مسکنی است که در کوتاه‌مدت مؤثر است و اثرات جاودان ندارد (رضایی، ۱۳۸۹) . در بحث مربوط به تجزیه و تحلیل رفتار مؤدیان مالیاتی، معمولاً ۵ عامل در وهله­ی نخست باید واکاوی شود :

الف - فرهنگ مالیاتی
فرهنگ مالیاتی به معنای باورهای مردم در مورد مالیات و لزوم پرداخت آن است. “ترتر” فرهنگ مالیاتی را ذهنیت مالیاتی شامل نگرش ها، و نیز الگوی رفتاری که شهروندان مشمول مالیات نسبت به مالیات و دولت دارند؛ تعریف کرده است.
از نظر"برگر نرر” فرهنگ مالیاتی یک کشور خاص عبارت است از یکپارچگی تمام نهادهای رسمی و غیررسمی مربوطه که با سیستم مالیاتی و اجرای عملی آن در ارتباط است و به لحاظ تاریخی در فرهنگ آن کشور جای گرفته است. عناصر تشکیل دهنده ی فرهنگ مالیاتی از نظر “نرر” شامل مالیات دهندگان، سیاست گذاران، کارشناسان، تحصیل کرده ها و مسئولین مالیاتی هستند. تعامل بین گروه های مختلف و بین اعضای یک گروه اتفاق می افتد. با تعامل مداوم روابط و همبستگی های اجتماعی در درازمدت شکل می گیرد. که این خود بخش اعظم فرهنگ مالیاتی کشور را شکل می دهد. در نتیجه فرهنگ مالیاتی مفهومی بیش از فرهنگ اخذ مالیات و فرهنگ پرداخت مالیات را در بر می گیرد.
به زبان ساده تر فرهنگ مالیاتی مجموعه ای از طرز تلقی، بینش، برداشت ها و آرمان ها، ارزش های اجتماعی، قوانین جاری و میزان آگاهی مردم از مالیات است(جلال آبادی، عزیزخانی۱۳۸۴).
ب – تمکین
تمکین مالیاتی، پایبندی داوطلبانه به متن و روح قانون مالیاتی یا به عبارتی به مفهوم پایبندی مودیان
به تکالیف مالیاتی و رعایت قوانین مالیاتی از سوی آنها می­باشد. تمکین کامل مالیاتی از جمله اهدافی است که همه سیستمهای مالیاتی جهان در آرزوی دستیابی به آن هستند. در واقع می­توان گفت که درجه تمکین مالیاتی در هر کشوری معیار سنجش کارایی سیستم مالیاتی آن کشور است(هاشمی، ۱۳۸۶)
ج - خودتشخیصی
سیستم خودتشخیصی مالیاتی، عموماً بر این برهان استوار است که مؤدی بیش از هر کس دیگری به اوضاع و احوال مالی و درآمدی خویش آگاه است. بنابراین اگر سیستم مالیاتی به جایگاهی برسد که مؤدیان آن، خودشان به تشخیص صحیح مالیاتی بپردازند قطعاً از جنبه‌های مختلف باعث بهبود وصول مالیات خواهد شد(رضایی، ۱۳۸۹) .
د - اطلاع‌رسانی
از جمله وظایف مدیریت مالیاتی، آگاهی رساندن به مؤدیان برای سهولت بیش‌تر کار و مطلع کردن مردم از قوانین، آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌ها و تصمیمات سازمان است. این امر به طور سیستماتیک از فرار مالیاتی (اجتناب از مالیات) کاسته و باعث خودبه‌خودی افزایش تمکین مالیاتی می‌شود. ایجاد سایت اینترنتی، انتشار روزنامه و یا مجله­­­­ی تخصصی در زمینهء مالیات، ایجاد پایگاه‌های مشاوره در سراسر کشور، برنامه هفتگی رادیو و تلویزیونی، ایجاد بانک‌های مختلف اطلاعاتی و …. می‌تواند باعث اعتماد مؤدیان به سازمان مالیاتی شود (رضایی، ۱۳۸۹) .
ه - حقوق مالیاتی
حقوق مالیاتی، رشته‌ای از حقوق عمومی است که مقررات مالیاتی و مزایای اجرای آن‌ها را مقرر می‌دارد. بنا بر تعریفی دیگر حقوق مالیاتی عبارت است از درخواست و گرفتن اموال به صورتی که در قوانین مالیاتی آمده و به صورت وسیله‌ای برای توزیع مخارج عمومی دولتی بین افراد. اگر قبول کنیم که مالیات پولی است که دولت جمع‌ آوری می‌کند مفهوم حقوق مالیاتی را بهتر درک می‌کنیم. حقوق مالیاتی در اولین نگاه، مجموع مقررات حقوقی مربوط به مالیات به نظر می‌آید. مجموع این مقررات حقوقی در مورد اشخاص و اموالی اعمال می‌شود که قبلاً به موجب قوانین تعریف و بیان شده‌اند. بنابراین به جاست که سازوکاری طراحی شده تا مؤدیان مالیاتی از نحوهء تعامل خود با نظام مالیاتی به طور کامل آگاه شده و همچنین وظایف قانونی خود را در قبال این سیستم به نحو احسن اجرا کنند. از جمله می‌توان فلوچارت‌های راهنمای مؤدیان را طراحی کرد و در اختیار آن‌ها گذاشت تا مؤدیان به وسیله­ آن به طور کاملاً شفاف وظیفه­ی خود را انجام دهند(آقانظری، ۱۳۸۹)
۲-۶) پیشینه تحقیق
۲-۶-۱) تحقیقات داخلی
بهروزی، بنی مهد و سلیمانی( ۱۳۹۲ ) در مقاله ای با عنوان ” رابطه بین حق الزحمه ی حسابرسی و به موقع بودن اطلاعات حسابداری، شواهدی از ایران” به بررسی این رابطه در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های ۱۳۹۰-۱۳۸۲پرداخته اند.آنها به این نتیجه دست یافتند هنگامی که حق الزحمه حسابرسی افزایش می­یابد و یا اظهار نظر حسابرس مقبول است، صورتهای مالی به موقع تر ارائه می­شیوند . همچنین دریافتند بعضی متغیرها همچون زیان ، زمان ارائه اطلاعات را افزایش می دهد. آزمون فرضیات رابطه­ بین نسبت بدهی و به موقع بودن اطلاعات حسابداری را تأیید نکرد.
خدامی پور و ترک زاده( ۱۳۹۰) رابطۀ بین مالیات و محافظه کاری در گزارشگری مالی و مربوط بودن اطلاعات حسابداری را مورد بررسی قرار دادند. نمونه مورد بررسی آنها متشکل از ۱۲۳ شرکت در یک دوره ۵ ساله بود. نتایج این تحقیق نشان داد شرکت هایی که خالص جریان نقدی عملیاتی آنها بسیار بزرگتر از درآمد مشمول مالیات آنهاست، محافظه کاری بیشتری نسبت به سایر شرکت ها دارند، اما در مورد شرکت هایی که خالص جریان نقدی عملیاتی آنها بسیار کوچکتر از درآمد مشمول مالیات آنهاست، نمی­ توان گفت که محافظه کاری کمتری نسبت به سایر شرکت ها دارند. علاوه بر این، یافته های پژوهش نشان داد که مالیات نه تنها مربوط بودن اطلاعات حسابداری را که شرکت ها ارائه می­ کنند کاهش نمی­دهد، بلکه باعث مرتبط تر شدن اطلاعات نیز می­گردد.
عرب مازار و دیگران(۱۳۹۰ ) به تبیین رابطه بین شفافیت گزارشگری مالی با گزارشگری مالیاتی در ایران پرداختند. نتایج تحقیق آنها بیانگر وجود یک رابطه مثبت بین گزارشگری مالیاتی و شفافیت گزارشگری مالی بوده است، به طوری که در صورت تهیه گزارشگری مالیاتی به ضمیمه گزارشگری مالی، شفافیت گزارشگری مالی تا حدود زیادی تأمین خواهد شد.
باباجانی و عبدی( ۱۳۸۹) ، به بررسی رابطه بین حاکمیت شرکتی و سود مشمول مالیات شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. این ارزیابی از طریق بررسی رابطه بین برخی از معیارهای مهم حاکمیت شرکتی با درصد اختلاف بین سود مشمول مالیات ابرازی و قطعی صورت گرفت. آنها با در نظر گرفتن ۸۲ شرکت به عنوان نمونه به این نتیجه رسیدند که تفاوت معنی داری بین میانگین درصد اختلاف سود مشمول مالیات ابرازی و قطعی در شرکت هایی که معیارهای حاکمیت شرکتی را دارا هستند، با گروه شرکت هایی که فاقد معیار های مزبور هستند، وجود ندارد. این در حالی بود که در هر دو گروه شرکت ها، درصد اختلاف بین سود مشمول مالیات ابرازی و قطعی معنی­دار بوده است.
بنی مهد و محسنی شریف (۱۳۸۹) کیفیت افشای اطلاعات و عوامل مؤثر بر آن را بررسی کردند. این مطالعه برای ۳۱۱ شرکت فعال در بورس در سال ۱۳۸۶ انجام و متغیرهایی نظیر اندازه شرکت، بازده داریی ها، اهرم مالی، ساختار مالکیت، نوع حسابرس،کیفیت گزارش حسابرس، نوع واحد تجاری و صنعت را در نظر گرفت. یافته های تحقیق حاکی از رابطه معنی دار بین نوع صنعت، اندازه شرکت و میزان تأخیر غیرعادی در افشاء اطلاعات می باشد.
مهدوی و جمالیان پور(۱۳۸۹) عوامل مؤثر بر سرعت گزارشگری مالی سالانه شرکت های بورسی در دوره ۱۳۸۷-۱۳۷۸را بررسی نمودند. آنان با بهره گرفتن از رگرسیون چند متغیره به بررسی رابطه بین اندازه شرکت، نسبت های مالی و غیر مالی و نسبت سرمایه گذاری مجدد سود جاری با سرعت گزارشگری مالی سالانه یا اختلاف زمانی بین موعد ارائه گزارش حسابرسی سالانه و تاریخ پایان سال مالی شرکت ها پرداختند . نتیجه تحقیق این بود که سرعت گزارشگری با انواع نسبت های مالی و غیر مالی ارتباط معنی دار داشته و شرکت های دارای نسبت بدهی کوچکتر از سرعت بالاتری در ارائه گزارش های سالانه برخوردار هستند.
سجادی و همکاران ( ۱۳۸۸ ) در تحقیقی با عنوان ” ویژگیهای غیر مالی مؤثر بر کیفیت گزارشگری مالی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهاد ار تهران” نشان دادند اندازه شرکت ، عمر شرکت و نوع صنعت رابطه معنی دار مثبت و ساختار مالکیت رابطه معنی دار منفی با کیفیت گزارشگری دارد .
نوروش و حسینی(۱۳۸۸) رابطه بین کیفیت افشای (قابلیت اتکا و به موقع بودن) شرکتی و مدیریت سود در ۵۱ شرکت بورسی طی دوره ۸۶-۱۳۸۱ را بررسی نمودند. یافته های تحقیق رابطه منفی بین دو متغیر را گزارش نمود.
ایزدی نیا و رسائیان ( ۱۳۸۷ ) به بررسی رابطه بین ساختار سرمایه و مالیات شرکت ها پرداختند. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر عدم وجود رابطۀ معنی دار بین ساختار سرمایه و مالیات شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می­باشد.
اعتمادی و یارمحمدی (۱۳۸۲) به بررسی عوامل مؤثر بر گزارشگری میان دوره ای به موقع در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. این تحقیق بر اساس نمونه ای ۴۰ شرکتی در دوره ۷۹-۱۳۷۷ انجام و متغیرهای اندازه شرکت، سودآوری ،پیچیدگی عملکرد، عمر بورسی، ترکیب سهامداران، وجود سیستم بهای تمام شده و میزان معاملات سهام مد نظر قرار گرفت. محققین به این نتیجه رسیدند که تنها میزان معاملات سهام رابطه معنا دار مستقیم با سرعت گزارشگری میان دوره ای دارد.
۲-۱)جدول خلاصه پیشینه تحقیقات داخلی مرتبط با موضوع

ماده ٢. وظایف سازمان عبارت است از:
١. پژوهش در محتوای برنامه های آموزش و پرورش در دوره های مختلف تحصیلی با توجه به نیازمندیهای کشور و توانایی و خصوصیت روانی دانش آموزان و تشخیص وتعیین هدفهای هر دوره تحصیلی و تهیه و تنظیم برنامه های درسی و تعیین نسبتهای مطلوب برای تحصیلات در سطوح و رشته های مختلف

٢. مطالعه و تنظیم روش های ساده در زمینه امتحانات و ارزشیابی
٣. تهیه و تألیف و انتشار کتب و نشریات آموزشی و کمک برای دانش آموزان ومعلمان و مربیان
۴. تعیین و تهیه مواد و وسایل آموزشی و فهرست استاندارد تجهیزات و وسایل آموزشی با همکاری سازمان نوسازی و توسعه و تجهیز مدارس کشور و تهیه و تنظیم طرحهای لازم برای نوآوری در روشها و وسایل آموزشی و اجرای طرحهای آزمایشی به منظور ارزشیابی روشها و وسایل آموزشی
۵. انجام دادن تحقیقات بنیادی در زمینه بهبود کیفی و کمی آموزش و پرورش
۶. تربیت کارشناسان مورد نیاز وزارت آموزش و پرورش
در ماده ۶ این قانون آمده است که: از تاریخ تشکیل این سازمان وظایف و اعتبارات وتعهدات سازمان کتابهای درسی به این سازمان منتقل می شود.
۲-۶-۸- کتابهای درسی بزرگسالان
پس از انقلاب مشروطیت آموزش عمومی مورد توجه قرار گرفت و کلاسهای سوادآموزی بزرگسالان در بعضی نقاط ایران تشکیل شد. این موضوع در ١٣٠۵ بیشترتعلیمات » تقویت شد لیکن در سال ١٣١۵ رسمیت قانونی یافت. در این سال آیین نامه در هیئت دولت تصویب شد و دو سه عنوان کتاب درسی برای آموزش بزرگسالان ، « اکابرتألیف چاپ ، توزیع و تدریس شد. اما جنگ جهانی دوم و پیامدهای ناگوار آن سبب توقف برنامه های آموزشی بزرگسالان شد و حدود ١۵ سال این فعالیت متوقف شد تاآنکه در سال ١٣٣۵ بار دیگر مورد توجه قرار گرفت.
در سال ١٣۴١ سپاه دانش تشکیل شد و دو کتاب درسی سوادآموزی به کودکان وبزرگسالان تألیف و در اختیار آنها قرار گرفت. در سال ١٣۴٣ با تشکیل کمیته ملی پیکارجهانی با بیسوادی موضوع تألیف کتاب درسی و کمک درسی برای بزرگسالان جدی ترشد و مسئولیت این کار را مستقیماً کمیته فوق بر عهده گرفت. از سال ١٣۴۴ کتاب بخوانیم و بنویسیم ، و راهنمای تدریس آن و پنج کتاب با عنوان بخوانیم و باسواد شویم تألیف و درکلاسهای پیکار با بیسوادی تدریس شد. سپس اداره کل آموزش بزرگسالان تأسیس شد وتألیف کتابهای درسی و جزوه هایی در زمینه بهداشت و تندرستی ، جغرافیا و تاریخ ایران و دیگر مواد خواندنی برای نوسوادان را بر عهده گرفت.
١. به کار بردن اصطلاحات متفاوت به وسیله مؤلفین در انواع کتابهای یک ماده درسی.
٢. نابرابری کیفیت و کمیت کتابهایی که در کلاسهای مختلف برای یک ماده درسی تدریس می شد.
٣. گران بودن بهای کتابهای درسی با توجه به بالا بودن تیراژ آنها.
۴- عوض شدن کتاب درسی با جابه جا شدن معلمان به طوری که گزارشهایی به بازرسی رسیده بود که در یک شهر دانش آموزان در یک سال هفت بار کتاب عوض  کرده اند (ریاحی، ١٣۴٢: ۹)
۵. زیانهای ناشران و کتاب فروشان ازتعویض و تغییر کتابها و ر اکد ماندن سرمایه آنها.
۶. دسته بندیهای فرهنگی و تشکیل گروههایی برای اعمال قدرت در فرهنگ کشور.
٧. نرسیدن به موقع کتاب و ایجاد بازار سیاه و بی دقتی در چاپ و اغلب اِعمال مسائل سیاسی در آموزش و پرورش.
۲-۷- کتابخانه آستان قدس رضوی
یکی از کتابخانه های بزرگ جهان اسلام کتابخانه آستان قدس رضوی است. شیوه اداره و تشکیلات این کتابخانه از زمان تشکیل تا انتهای قاجاریه، مسئله اصلی مقاله حاضر است. بررسی پیشینه این کتابخانه، در واقع، نشان دادن سابقه فرهنگی ایران اسلامی به ویژه آستان قدس رضوی است و از آنجا که این کتابخانه بر پایه وقف شکل گرفته، نقش وقف در توسعه فرهنگی و اجتماعی جامعه و ماندگاری یک اثر وقفی در این بررسی مشخص می شود. در این پژوهش با بهره گرفتن از اسناد و نسخ خطی، سازمان اداری کتابخانه آستان قدس رضوی، تعداد و نوع مشاغل، هزینه ها و امورمالی، وقف نامه های مرتبط، شیوه تهیه منابع و نوع فهرست نویسی و فهرست نگاری آن، چگونگی بازیابی اطلاعات و شیوه امانت دهی، ساختمان و فضای کتابخانه در دوره های مختلف، به همراه تغییر و تحولات ساختاری آن در ادوار مزبور تعریف شده است.
۲-۷-۱- پیشینۀ کتابخانه
در مورد پیشینۀ کتابخانه چـند دیـدگاه وجـود دارد؛یـکی‌ ایـنکه‌ سابقۀ آن را بهزمانی مـنتسب‌ کـرده‌ که نخستین قرآن‌ها و جزوات قرآنی از قرن چهارم،وقفروضه منوره شده است (ولایی، ۱۳۷۹: ۶۲۱). (نخستین قرآن به سال ۳۲۷ ق وقف شده اسـت)و درسـال‌های بـعد وقف این‌ گونه‌ منابع به دلیل نـیاز‌ زائران‌ و مـجاوران افـزایش یـافته است،در حـالی که در این سال‌ها اثری از نام کتابخانه در منابع یا یادداشت‌های ظهریه کتب وقفی دیده نمی‌شود. (محبوب فریمانی، ۱۳۹۱: ۸۶)
تنها محلّ نگهداری آنها روضه منوره و حرم ذکر شده‌ و اینکه کسی حق انتقال و جابه‌جایی آنها را ندارد و ایـن قرآن‌ها تنها برای مطالعۀ زوار و مجاوران وقف شده است.گروه دیگر سابقۀ کتابخانه را به قرن نهم و دورۀ تیموری برمی‌گردانند.آنان به‌ وقف‌نامه‌ موجود در‌ حاشیۀ کتاب تفسیر ابو الفتوح رازی که در سال‌ ۸۶۱ ق به همراه چند جلد کتاب دیگر وقف شده به روضۀ شریفه استنادمی‌کنند و چنین نتیجه ‌‌می‌گیرند‌ کـه کـتابخانۀ آستانۀ مقدسۀ رضوی در سال ۸۶۱ ق برای استفادۀ عموم دائر بوده‌ و همه‌گونه‌ از صحایف و کتب تفاسیر و لغات وغیره را داشته است. (شاکری،۱۳۶۷: ۳۳)
البته متن مرقوم در حاشیه‌ تفسیر ابو الفتوح اصـلا بـه کتابخانه اشاره‌ای ندارد و تنها از حرم یـاد کـرده‌ است. با این حال محلی‌ برای‌ نگهداری قرآن‌ها و جزوات قرآنی وجود داشته که پایه و اساس تشکیل کتابخانه قرارگرفته،اما تاکنون منبعی به دست نیامده است تا بـه صـراحت دربارۀ تشکیلات اداری کتابخانۀ آسـتان قـدس قبل از قرن دهم‌ سخنی گفته باشد.
نخستین منابعی که به نام کتابخانۀ سرکار فیض آثار اشاره کرده‌اند مربوط به دورۀ صفویه است. در اوایل دورۀ صفویه (شاه اسماعیل و شاه طهماسب صفوی) برخی کتب و وقف‌نامه‌های مندرج در ظهر‌ کـتاب‌ها‌ از کـتابخانه و خزانه الکتب نام برده‌اند؛ اما تقربا از اواسط صفویه،یعنی زمان شاه عباس اول صفوی اسناد نیز اضافه می‌شوند.
۲-۷-۲- تاریخ کتابخانه در سه دورۀ صفوی،افشاریه و قاجار
سیاست شاهان صفوی در توجه به بارگاه‌ مقدس‌ رضوی و شهر مشهد بـاعث توسعۀ تشکیلات اداری آستان قدس گردید که به نوبۀ خود در رشد و پویایی کتابخانه مـؤثر بـود. وقف کـتاب به اهتمام شاهان و شاهزادگان صفوی و برخی‌ از علمای‌ بزرگ‌ این دوره از جمله شیخ‌ بهایی‌ و ابن خاتون باعث افزایش مـنابع کتابخانه ‌ ‌گـردید. در این دوره ضمن تشکیل چارت اداری کتابخانه و مشخص شدن مـشاغل مورد نیاز برای ادارۀ کتابخانه، فهرست‌هایی‌ برای‌ ثبت و بازیابی اطلاعات تهیه و مکانی در حرم برای آن ساخته شد. کتاب‌ها طبق نـظر واقفان به امانت داده شد و تدابیری‌ برای‌ حفاظت و مرمت کتاب‌ها اندیشه شد. (محبوب فریمانی، ۱۳۹۱: ۸۶)
در دورۀ افشاریه کتابخانه با‌ هـمان سبک و سیاق عصر صـفوی بـه حیات خودادامه داد. البته فهرست‌های بیشتری از موجودی کتاب‌های کتابخانه تهیه شد. نادر‌ شاه‌ افشار‌ در زمینۀ وقف کتاب براسلاف خویش پیشی گرفت و حدود هفتصد جلد‌ کتاب‌ که از کتابخانۀ سلطنتی اصفهان آورده شده بود وقف کتابخانه سرکار فـیض آثار نمود. در طومار علیشاهی که‌ در‌ همین‌ دوره توسط جانشین نادر-علی شاه-تنظیم شد، نام شماری از کارکنان کتابخانه به عنوان‌ حقوق ‌بگیران آستانه‌ مقدسه‌ ذکر شده است. (طومار علیشاهی،۱۳۸۰: ۱۹۴)
در دورۀ قاجار کتابخانۀ آستان قدس تغییر و تحولات اساسی به خود‌ گرفت. هرچند‌ کـه‌ تـا اواسط دورۀ قاجار تقریبا همان شیوۀ سابق برای ادارۀ کتابخانه به کار می‌رفت؛ اما در‌ دورۀ‌ ناصر الدین شاه قاجار در ساختار اداری آن تغییراتی پدید آمد و مشاغلی از‌ جمله‌ ریاست‌ برای ادارۀ آن تعیین گردید و در شرح وظایف مشاغل قدیم آن تغییراتی ایجاد شد. در‌ اواخـر‌ ایـن دوره، القاب بسیاری در کتابخانه پدید آمد که برخی از آنها مصدر هیچ گونه‌ کاری‌ نبودند‌ و فقط از آستان حقوق دریافت می‌کردند. در این دوره قرآن‌ها از کتاب‌ها مجزا شد و دو ساختمان‌ به‌ کتابخانه اختصاص یافت. شاهان و مـتولیان عـصر قاجار توجه خاصی به کتابخانه مبذول داشتند. ناصر‌ الدین‌ شاه‌ در هردو سفر خود به مشهد از کتابخانه بازدید داشته، دستوراتی را برای رتق ‌ وفتق امور آن صادر‌ کرد. (ناصر الدین شـاه قـاجار،۱۳۶۳: ۱۵۳) متولیان این دوره هم هریک به نوبۀ خود از توسعه‌ و تجهیز کتابخانه غفلت نکردند وتلاش‌هایی را برای افزایش موجودی کتابخانه، تجهیزات ساختمانی آن‌ و…انجام دادند. نابسامانی‌ وضعیت آستانه بـه لحـاظ مـالی و اداری‌ در‌ اواخر‌ دورۀ قاجار بر کتابخانه هم تأثیر گذاشت. بنا بـه‌ نـوشتۀ‌ کسانی که این زمان از کتابخانه بازدیدی داشتند: «وضع کتابخانه مثل سایر اوضاع حضرتی بدون‌ ترتیب، درهم ‌ وبرهم، پر از‌ گرد و خاک که کثیف‌تر از آن‌ ممکن‌ نمی‌شود» بود. ( عین السلطنه، ۱۳۷۶: ۱۷۴۵)
در سـال‌ ۱۳۴۳‌ قـ۱۳۰۳/‌ ش کـمیسیونی در آستان قدس تشکیل‌ شد‌ که از طرف رئیس الوزرای وقت مأموریت داشت تـا اصلاحاتی را در امور‌ مالی‌ و اداری آستانه انجام دهد. این اصلاحات شامل‌ کتابخانه هم شد. در این‌ زمان «کمیسیون عرض» به‌ رهبری فضل اللّه آل داوود شکیل‌ شد‌ کـه اعـضای آن ضـمن شمارش کتاب‌ها و ثبت آنها، نظامنامه‌ای را برای ادارۀ امور کتابخانه‌ تدوین‌ کردند. پیشنهادهایی که کمیسیون عـرض مـطرح‌ کرد‌ پایه‌ و اساس تحولات‌ جدی‌ کتابخانه در عصر پهلوی قرار‌ گرفت. (محبوب فریمانی، ۱۳۹۱: ۹۲)
۲-۷-۳- خدمات کتابخانه
خدماتی کـه در ایـن دوره‌ها ارائه می‌شد تقریبا از اصول یکسانی پیروی می‌کرد. امانت کتاب طبق شرایط واقفان‌ که‌ یا‌ در وقف‌نامه جداگانه و یا در یادداشت‌های ظهریه‌ کتاب‌ها‌ به‌ آن‌ اشاره‌ کرده‌ بودند و یا برپایۀ اصول مرسوم امانت دادن کـتاب صورت مـی‌پذیرفت. این نـوع امانت دادن تا اواسط دورۀ قاجار حـفظ گـردید. دراین دوره بـه دلیل آسیب دیدن قرآن‌های خطی، امانت کتاب‌ها‌ و قرآن‌ها ممنوع شد و به ارائه خدمات در محلّ کتابخانه اکتفا می‌شد. برای قرآن‌هایی که طبق رسوم در حرم تـلاوت مـی‌شد بـا جایگزینی آنها با قرآن‌های چاپی مشکل برطرف گردید. (شاکری،۱۳۶۷: ۴۶)
۲-۷-۴- شیوۀ تأمین منابع
راه اصـلی‌ تـأمین‌ منابع همان وقف و نذر بود که در صورت آسیب دیدن کتاب‌ها مرمت می‌شد. در دورۀ صفویه کاتبانی حضور داشتند که به نوشتن واسـتنساخ کـتب مـشغول بودند. در دورۀ افشاریه شاهدی برحضور‌ آنها‌ نیست. در دورۀ قاجار با توجه بـه ابداع و رونق چاپ سنگی در ایران، یکی از راه‌های تأمین منابع،خرید کـتاب‌ها به ویژه کتب چاپ سنگی است. از کاتبان نشانی در کتابخانه نیست. در این دوره تـلاش‌هایی بـرای یافتن کتب مفقوده می‌شود که بر موجودی کتاب‌ها می‌افزاید.
در مجموع می‌توان گفت‌ که‌ کتابخانه آستان قدس رضوی روند رو به رشدی رااز آغاز تا پایـان‌ دورۀ‌ قـاجار طی کرده است. در این میان عوامل‌ مختلفی‌ باعث ماندگاری‌ و توسعۀ آن شده که نخستین آن‌ منتسب‌ بودن کتابخانه به یک مکان مذهبی و مقدس بوده است.معمولا کـتابخانه‌هایی کـه به بقاع‌ متبرکه‌ یا مـساجد وابـسته بودند کمتر در‌ معرض‌ غارت قرار‌ می‌گرفتند. ضمن‌ اینکه‌ عامل وقف نیز به این ماندگاری کمک‌ کرده‌ است. وقف کتاب به اهتمام شاهان، امرا، علما و مردم عادی علاوه برافزایش منابع کتابخانه،در حـفظ‌ و تـوسعه آن مؤثر بوده است. همچنین مباحث یـادشده‌ نـشان می‌دهد که کتابخانه‌ هم‌زمان‌ با اوضاع داخلی ایران متحول‌ شدهاست.این‌ تحول در زمینۀ ساختار اداری،تنوع و انتخاب منابع و تجهیزات وساختمان آن صورت‌ پذیرفته،به‌ طوری که هرچه به انتهای‌ دورۀ‌ قاجار‌ نزدیک‌ترمی‌شویم،تغییرات آن جدیدتر‌ و با شـرایط امـروزی همسان‌تر‌ شده‌ است. در ساختاراداری کتابخانه نیز از همان ابتدا مشاغلی تعیین شد که حفظ و نگهداری‌ کتاب‌ها‌ ازجمله وظایف نخستین ایشان بود؛کتابداران با‌ تحویل‌ کتاب‌ها و ثبت‌ و ضبط آن،صحافان با تعمیر‌ و مرمت کـتاب‌ها، کاتبان و مـصححان با اسـتنساخ و تصحیح کتاب‌ها همگی به حفظ و بقای کتاب‌های‌ کتابخانه‌ آستان کمک می‌نمودند و به طور‌ عموم همگی‌ از‌ میان‌ افراد‌ خبره و اهـل‌ فن‌ انتخاب می‌شدند. نخستین فهرست‌های کتابخانه‌ای که تا به امروز باقی مانده در کـتابخانۀ آسـتان قـدس رضوی تدوین شده‌ که هریک‌ از‌ آنها برگی هستند در شناخت پیشینۀ تاریخ‌ فهرست ‌نگاری‌ در‌ ایران. (محبوب فریمانی، ۱۳۹۱: ۱۰۲)
پژوهش در‌ حوزۀ‌ تاریخ کتابخانۀ آستان قدس رضـوی ‌ ‌بـا توجه به وجوداسناد ارزشمند،می‌تواند راه را برای تدوین تاریخ دیگر کتابخانه‌ها در ایران هموار سـازد.ضمن اینکه هنوز‌ پژوهش‌های دیگری لازم است تا پیشینۀ آن رابهتر بشناساند. از آن جمله تاریخچۀ فهرست‌نویسی کتابخانه و تطبیق فهرست‌های گـذشته با امروز و تحولات عرض‌نویسی در این خصوص است؛ زیرا کتابخانه آستان قدس رضوی‌ یکی‌ از پیـشگامان این امر بوده اسـت. مقایسه تطبیقی ایـن کتابخانه با دیگر کتابخانه‌ها در ایران و جهان اسلام نیز می‌تواند درآینده مطمح نظر محققان قرار گیرد.
۲-۸- پیشینه تحقیق:
قدیمی ترین منبع چاپی که در آن اطلاعاتی مختصر از چاپ خانه ها، روزنامه ها، کتابخانه ها و کتابفروشی ها در شهر اصفهان ارائه شده است، سالنامۀ وزارت خانۀ معارف و اوقات و صنایع مستظرفه منتشره به سال ۱۳۳۶ق. می باشد که توسط چابخانۀ فاروس در تهران به چاب رسیده است.
همزمان با انتشار فهرست اسامی چاپخانه ها در سالنامه و احصائیۀ گزارش اقدامات معارفی از سال ۱۳۱۲ش.، در سندی دیگر اطلاعاتی در خصوص چاپخانه های کشور ارائه می گردد که طی آن، به تاریخ دوازدهم اسفند ۱۳۱۴ش. مطابق با ۸ذی الحجۀ سال ۱۳۵۴ق. نامه ای از تجارتخانه ادوارد شلوطر مستقر در بازار تهران به ادارۀ انطباعات ارسال گردید که در آن از ادارۀ انطباعات تقاضا نموده فهرستی از چاپخانه های ایران برای استفادۀ این چاپخانه تنظیم گردد که متن آن بدین قرار است:
«وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه، متمنی است مقرر فرمایند فهرستی از کلیه چاپخانه های کشور شاهنشاهی و مطابع دولتی برای استفادۀ این چاپخانه از طرف ادارۀ انطباعات صادر گردد. چناچه تهیۀ صورت مزبور باعث اتلاف وقت کارکنان ادارۀ انطباعات می شود ممکن است اجازه فرمایند یکنفر از طرف اینجانب به آن وزارت خانه اعزام گردد که با اجازه ادارۀ انطباعات صورت مزبور راتهیه نماید. با تقدیم احترامات فائقه»
به فاصله پنج روز بعد از طرف دائرۀ احصائیۀ ادارۀ اطباعات جوابیۀ زیر برای این تجارتخانه ارسال می گردد:
«تجارتخانه ادوارد شلوطر- بازار- تهران. در جواب مراسله مورخه ۱۲/۱۲/۱۴ خلاصۀ احصائیۀ مطابع ایران را باستثناء کرمان بضمیمه ارسال می دارد و چنانچه صورت اسمی مطابع مورد احتیاج باشد ممکن است یک نفر را به ادارۀ انطباعات (اداره احصائیه) این وزارتخانه بفرستید و صورت مطلوب را استنساخ نماید. مدیر کل وزارت انطباعات»
در این ضمیمه که متن تصویری آن به پیوست کتاب آمده است کل چاپخانه های ایران ۱۲۰ چاپخانه است که از این میان تنها ۱۰چاپخانه سنگی می باشد و بقیۀ چاپخانه ها سربی است.
کتاب تاریخچۀ چابخانۀ کلیسای وانک و فهرست کتاب های چاپ شده (۱۶۳۶- ۱۹۷۲م.) تألیف استاد لئون میناسیان اختصاصاً به تاریخ چاپ اصفهان پرداخته است. این کتاب که به زبان ارمنی به سال ۱۹۷۲م. در چاپخانه کلسیای وانک جلفای اصفهان به چاپ رسیده است، شامل تاریخچه ای مفصل از ورود صنعت چاپ توسط ارامنه به ایران و راه اندازی چاپخانه کلیسای وانک می باشد و در ضمن آن کلیه کتاب هایی که توسط این چاپخانه از سال ۱۶۳۶م. تا سال ۱۹۷۲م. به چاب رسیده،معرفی نموده است. بعدها استاد ارجمند لئون میناسیان در مقاله ای با عنوان مختصری در باره نخستین کتاب چاپ شده در ایران که در مجله هور شماره ۳۱به تاریخ دی ۱۳۵۲ شمسی منتشر گردید، اطلاعاتی در خصوص چاپخانه ای که در اصفهان توسط ارامنه تأسیس گردید بیان داشتند؛ میناسیان چندین سال بعد همین اطلاعات را با نام اولین چابخانۀ ایران و فهرست چاپخانه های اصفهان به صورت کتاب به سال ۱۳۷۹شمسی به چاپ می رساند.
در سال ۱۳۸۶ش. مقاله ای با نام درآمدی تاریخی بر روند تدوین و چاپ نخستین کتاب های درسی نوشتۀ دکتر مقصود علی صادقی و دکتر محمدرضا عسکرانی در مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان دورۀ دوم، شمارۀ پنجاهم منتشر گردید که مؤلفین در آن به بررسی چگونگی تدوین و چاپ کتاب های درسی پرداختند که اطلاعات ارزشمندی در خصوص کتب چاپ سنگی درسی به خوانندگان درآن ارائه می گردد.
در زمینه موضوع تحقیق مطالعاتی نیز صورت گرفته که در ادامه معرفی می گردد:
حسینی راد و خان سالار (۱۳۸۴) در پژوهشی به بررسی کتاب های چاپ سنگی مصور دوره قاجار پرداختند. نتایج بررسی آنها نشان میدهد که ساختار کتاب آرایی در کتب چاپ سنگی مبتنی بر حرکت های سنتی کتاب سازی ایرانی است و نحوه استفاده از عناصر بصری و سایر اصول از همان مبانی هنری دوره های قبل، نظیر استفاده از سطر، جدول کشی، کتابت و تصویر پیروی می کند.
افضل طوسی و محمدخانی(۱۳۸۹) به بررسی ویژگی های بصری روزنامه های قاجار و تطبیق این ویژگی ها در دو دوره چاپ سنگی و سربی پرداختند. در آخر، علاوه بر شناخت مستند ویژگی های بصری اولین روزنامه ها در ایران، این نتیجه حاصل شد که نوع چاپ (سنگی و سربی) در گرافیک روزنامه ها تاثیرگذار بوده است. جایگزین شدن دستگاه چاپ سربی به جای امکانات چاپ سنگی، باعث شد تا کم تر شاهد حضور عناصر زیبایی و تزئینی، طراحی حروف خلاقانه در تیتر، متن و سرلوحه، استفاده از نوشته در جهات مختلف و کاربرد تصویر باشیم. ولی در عین حال با طرح بندی مستحکمتر، قانونمندتر و فضای تنفس بهتر نسبت به نمونه های سنگی مواجه هستیم.
آراسته و همکاران (۱۳۹۰) پژوهشی پیرامون الگوی مناسب برای ذخیره و سازماندهی اطلاعات کتابشناختی و نسخه شناختی کتابهای چاپ سنگی انجام دادند. یافته ها نشان داد فرمت مارک ایران با افزودن فیلدهایی از فرمت یونی مارک، تا حد زیادی می تواند برای ذخیره و بازیابی اطلاعات متنوع منابع چاپ سنگی مناسب باشد.
شایسته فر و متفکرآزاد (۱۳۹۰) به بررسی موضوعی کتب منتخب چاپ سنگی مصور موجود در کتابخانه مرکزی تبریز پرداختند. یافته های تحقیق حاکی از آن است که سه کتاب آثار عجم، کلیات جودی و هزاردستان مورد بررسی، دارای تصاویر زیبا با عناصر زیبایی شناسی و بصری فراوانی است. توجه به موضوعات مختلف اجتماعی، مذهبی، تاریخی از جمله ویژگی های مفهومی این کتب است که در کنار ویژگی های زیبایی شناسی آن از جمله ترکیب بندی، بعدنمایی و … دیده می شود.
امیری و همکاران (۱۳۹۰) در پژوهشی وضعیت مجموعه های نسخه های خطی و چاپ سنگی مراکز فرهنگی وابسته به نهاد کتابخانه های عمومی کشور را بررسی نمودند. یافته ها نشان داد که ۵۸۸۳ جلد نسخه خطی و ۱۷۰۲۹ جلد چاپ سنگی در این کتابخانه ها موجود است. ۵۱ کتابدار در مقاطع مختلف در بخش نسخه های خطی و چاپ سنگی در حاشیه دیگر وظایف در بخش های مختلف کتابخانه های عمومی کشور فعالیت می کنند. ۷ درصد کتابخانه ها از دوره های ضمن خدمت بهره جویی داشته اند. ۱۹ درصد کتابخانه ها دما و نور؛ ۱۱ درصد کتابخانه ها رطوبت؛ و ۱۱ درصد کتابخانه ها سیستم های کنترلی دما و رطوبت را بازرسی می کنند. ۶۸٫۷۴ درصد نسخه های خطی و ۵۲٫۳۱ درصد چاپ سنگی فهرست نویسی شده است. ۷ درصد کتابخانه ها در حال دیجیتال سازی محتوا می باشند. ۸۰ درصد کتابخانه ها به صورت دستی و در محل کتابخانه اطلاع رسانی می کنند. ۸۸ درصد کتابخانه ها برای افراد و با شرایط خاص دسترس پذیر بوده و شیوه بازیابی در ۷۶ درصد کتابخانه ها فهرست دستی می باشد.
فصل سوم:
روش شناسی تحقیق

میزان تولید رسوب جاده جنگلی به کمک مدل‌های WEPP، SEDMODL، STJ-EROS ، WARSEM ، RUSLEنتایج نشان داد مدل ها نرخ فرسایش خاک را بیشتر از میزان واقعی برآورد می کنند . نتایج بررسی­ها نشان داده که با افزایش میزان شیب از ۵ درصد به بیشتر از ۱۰ درصد میزان فاکتور شیب از ۱ به ۵/۲ افزایش می­یابد و میزان تولید رسوب افزایش می­یابد به همین علت ما میتوانیم در شیبهای بیشتر از ۱۰ درصد، از موادی مانند شن وماسه که دارای فاکتور روسازی و سطحی کمتری هستند و میزان تولید رسوب را کاهش می­ دهند استفاده کرد. در برزیل با بهره‌گیری از مدل‌های WEPP، SEDMODL، STJ-EROS نشان داد که حدود ۵۰ درصد طول جاده‌ها، دارای پتانسیل فرسایش بالایی است. بدین ترتیب با بهره گرفتن از نقشه خطر رسوبدهی شبکه جاده جنگلی می‌توان اولویت اجرای طرح‌های حفاظت و نگهداشت جاده را برای کنترل فرسایش در مناطق مختلف مشخص واز هدر رفت خاک جلوگیری کرد.

فصل سوم
مواد وروش‌ها
۳-۱- مواد
۳- ۱-۱- مشخصات کلی منطقه مورد مطالعه
جنگل دارابکلا در جنوب شرقی شهر ساری بین طول شرقی “۰۰ ´۲۰°۵۲ تا “۰۰ ´۳۱°۵۲ و عرض شمالی “۰۰ ´۲۸ °۳۶ تا “۰۰´۳۳ °۳۶ قرار دارد. این جنگل شامل دو سری بوده که تا سال ۱۳۸۶ بخشی از منطقه مورد بهره برداری شرکت سهامی نکا چوب بوده است اما از آن به بعد سری یک آن به عنوان جنگل آموزشیو پژوهشی در اختیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری قرار گرفت. طرح جنگلداری سری یک دارابکلا شامل ۴۱ قطعه با مساحت ۲۶۱۲ هکتار متعلق به حوزه استحفاظی جنگلداری ساری – کیاسر(شکل۳-۱) است.جنگل­های این منطقه در تقسیم ­بندی جغرافیایی جنگل­های جهان، بالاتر از عرض­های نیمه­ حاره­ای و پایین ­تر از عرض­های جغرافیایی مربوط به جنگل­های سردسیری قرار دارد. تیپ منطقه ممرز- انجیلی بوده و دارای خاک قهوه­ای شسته شده و در برخی موارد پسدوگلی می­باشد. در مجموع در داخل طرح ۲۴ کیلومتر جاده وجود دارد که عمدتا از نوع جاده درجه یک روستایی ودرجه یک جنگلی بوده وانشعابات داخلی آن عمدتا از نوع درجه ۲ و۳ جنگلی می‌باشد وتراکم جاده ۸۷/۱۰ متر درهکتار است (بی نام، ۱۳۸۳)..
الف- نقشه استان مازندران
ب- نقشه سری یک دارابکلا
شکل ۳-۱- موقعیت منطقه مورد مطالعه
۳-۱-۲- شیب و ارتفاع از سطح دریا
جهت عمومی شیب در جنگل‌های دارابکلا، شمالی و شمال غربی می باشد. میانگین شیب حدود ۴۰% است، حداقل شیب منطقه ۵% و حداکثر آن ۷۰% می باشد، گاه در بعضی از نقاط میزان شیب از این مقدار بیشر بوده و پرتگاه‌های پراکنده دیده می شود. حداکثر سطح عرصه در مناطق کم شیب واقع شده، حداقل ارتفاع از سطح دریا ۱۸۰ متر و حداکثر ارتفاع از سطح دریا ۸۷۴ متر است (بی‌نام ۱۳۸۳).
۳- ۱- ۳- خصوصیات اقلیمی
جهت بررسی شرایط آب و هوایی جنگل‌های دارابکلا از آمار و اطلاعات ۲۰ ساله ایستگاه هواشناسی مهدشت ساری که در ارتفاع ۱۱۸ متر از سطح دریا به فاصله ۲۰ کیلومتری از محدوده ی طرح قرار دارد استفاده شده است. متوسط باران سالیانه ۸/۹۸۳ میلی متر، حداکثر باراندگی ماهانه مربوط به آبان ماه به میزان ۸/۱۱۹ میلی متر و متوسط حداقل بارندگی مربوط به تیرماه به میزان حدود ۱/۳۶ میلی متر می باشد به همین دلیل فصل رویش طولانی است. سری یک دارابکلا بر اساس اقلیم نمای آمبرژه در منطقه ااقلیمی مرطوب تا خیلی مرطوب قرار گرفته است (بی‌نام ۱۳۸۳) .
۳-۱-۴- خصوصیات زمین شناسی
وجود و گسترش طبقات مارنی و رسوبات سست دیگر در نهشته­های کواترنری، پلیوسن و میوسن این سری از یک طرف و عبور گسلهای متعدد در تمامی قسمتهای این منطقه از سوی دیگر شرایطی ایجاد نموده است که حساسیت منطقه به فرسایش را بالا برد. در مجموع علل اصلی وقوع لغزشهای منطقه را می­توان در بارندگی­های شدید و هم شیب بودن حرکت آبهای زیرزمینی با شیب لایه ­ها، وجود واریزه­های منفصل رس و مارن در بین بلوکهای سنگی، دخالتهای انسانی، عملکرد ناقص یا فقدان زهکش­های سطحی و عاری بودن شیبها از پوشش گیاهی و عامل گسل دانست. بنابراین با توجه به پتانسیل لغزشی بالای منطقه که با دخالت عامل انسانی می ­تواند به شدت تشدید گردد پیشنهاد می­ شود هر گونه برنامه ریزی با توجه به مطالعه نقشه فرم زمین که در واقع نوعی نقشه پهنه بندی خطر بروز زمین لغزش منطقه محسوب می­گردد صورت پذیرد مشخصات تیپ‌های مختلف زمین‌شناسی در جدول( ۳-۱) آمده است.
جدول ۳-۱- مشخصات زمین شناسی منطقه مورد مطالعه

شکل ‏۳‑۶: تغییرات  بر حسب  ۴۵
شکل ‏۴‑۱: نتایج حاصل از شبیه­سازی رفتار ماسه پرتوی ۵۰
شکل ‏۴‑۲:مسیرهای تنش برای بارگذاری تک­سویه ۵۲

۰= α (a) اجزای تنش- کرنش انحرافی (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی ماکزیمم © کرنش حجمی-کرنش انحرافی (d) عدم هم­محوری جهت تنش و نمو کرنش ۵۴
۰=α ۵۵
۰= α ۵۹
 ۱۵= α (a) اجزای تنش- کرنش انحرافی (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی ماکزیمم © کرنش حجمی-کرنش انحرافی (d) عدم هم­محوری جهت تنش و نمو کرنش ۶۱
 ۱۵= α ۶۲
۱۵= α ۶۳
 ۳۰= α (a) اجزای تنش- کرنش انحرافی (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی ماکزیمم © کرنش حجمی-کرنش انحرافی (d) عدم هم­محوری جهت تنش و نمو کرنش ۶۴
۳۰= α ۶۵
۳۰= α ۶۶
 ۴۵= α (a) اجزای تنش- کرنش انحرافی (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی ماکزیمم © کرنش حجمی-کرنش انحرافی (d) عدم هم­محوری جهت تنش و نمو کرنش ۶۸
۴۵= α ۶۹
۴۵= α ۷۰
 ۶۰= α (a) اجزای تنش- کرنش انحرافی (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی ماکزیمم © کرنش حجمی-کرنش انحرافی (d) عدم هم­محوری جهت تنش و نمو کرنش ۷۱
۶۰= α ۷۲
۶۰= α ۷۳
 ۷۵= α (a) اجزای تنش- کرنش انحرافی (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی ماکزیمم © کرنش حجمی-کرنش انحرافی (d) عدم هم­محوری جهت تنش و نمو کرنش ۷۴
۷۵= α ۷۵
۷۵= α ۷۶
 ۹۰= α (a) اجزای تنش- کرنش انحرافی (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی ماکزیمم © کرنش حجمی-کرنش انحرافی (d) عدم هم­محوری جهت تنش و نمو کرنش ۷۷
۹۰= α ۷۸
۹۰= α ۷۹
شکل ‏۴‑۲۴: مسیر تنش شبیه­سازی رفتار ماسه پرتوی ۸۰
شکل ‏۴‑۲۵:(a) ارتباط تنش برشی- کرنش برشی (b) کرنش حجمی-زاویه چرخش محورهای اصلی تنش در چرخش خالص محورهای اصلی تنش ۸۱
شکل ‏۴‑۲۶: مسیر تنش بر روی صفحات فعال در چرخش خالص محورهای اصلی تنش ۸۳
شکل ‏۴‑۲۷: تغییرات کرنش برشی پلاستیک بر روی صفحات سیزده­گانه در چرخش خالص محورهای اصلی تنش ۸۴
شکل ‏۴‑۲۸: عدم هم­محوری جهتهای تنش اصلی و نمو کرنش اصلی در چرخش خالص محورهای اصلی تنش در حالت زهکشی شده ۸۶
۰=α- (a) تنش انحرافی- تنش موثر همجانبه (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی بزرگتر © فشار حفرهای-کرنش اصلی بزرگتر (d) عدم هم­محوری ۸۸
۰= α ۸۹
۰= α ۹۰
۱۵=α - (a) تنش انحرافی- تنش موثر همه­جانبه (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی بزرگتر © فشار حفره­ای-کرنش اصلی بزرگتر (d) عدم هم­محوری ۹۱
۱۵=α ۹۲
۱۵=α ۹۴
۳۰=α - (a) تنش انحرافی- تنش موثر همه­جانبه (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی بزرگتر © فشار حفره­ای-کرنش اصلی بزرگتر (d) عدم هم­محوری ۹۵
۳۰=α ۹۶
۳۰=α ۹۷
۴۵=α - (a) تنش انحرافی- تنش موثر همه­جانبه (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی بزرگتر © فشار حفره­ای-کرنش اصلی بزرگتر (d) عدم هم­محوری ۹۸
۴۵=α ۹۹
۴۵=α ۱۰۰
۶۰=α - (a) تنش انحرافی- تنش موثر همه­جانبه (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی بزرگتر © فشار حفره­ای-کرنش اصلی بزرگتر (d) عدم هم­محوری ۱۰۱
۶۰=α ۱۰۲
۶۰=α ۱۰۳
۷۵=α - (a) تنش انحرافی- تنش موثر همه­جانبه (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی بزرگتر © فشار حفره­ای-کرنش اصلی بزرگتر (d) عدم هم­محوری ۱۰۴
۷۵=α ۱۰۵
۷۵=α ۱۰۶
۹۰=α - (a) تنش انحرافی- تنش موثر همه­جانبه (b) تنش انحرافی- کرنش اصلی بزرگتر © فشار حفره­ای-کرنش اصلی بزرگتر (d) عدم هم­محوری ۱۰۷
۹۰=α ۱۰۸
۹۰=α ۱۰۹
شکل ‏۴‑۵۰: تغییرات فشار آب حفره­ای در اثر چرخش خالص محورهای اصلی تنش در حالت زهکشی نشده ۱۱۰